ט”ו בשבט Ushers in the Months of חסד (A Deeper Understanding of the צירופי החודש)
קאטאלאג: ZMANIM (English) ט”ו בשבט נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 64 תשנ"ו (1995–96) ענגליש 52 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט דורך די צוועלף צירופים פונעם שם הוי"ה אז ט"ו בשבט איז דער פונקט וואו די מדת הדין פונעם ווינטער ווערט נמתק און די חדשים פון חסד הייבן זיך אן.
דער משגיח פארגלייכט די תורה צו א פעלד מיט שיינע בלומען, און אונטער די בלומען ליגט גאלד און דימענטן; ער וויל גראבן אונטער דער אויבערפלאך פון ט"ו בשבט. יעדער חודש איז א צירוף פון די פיר אותיות פונעם שם הוי"ה: דער יו"ד און דער וא"ו זענען זכר און חסד, די צוויי ההי"ן נקבה און דין. ווען דער זכר שטייט פריער, ממתיק דער חסד דעם דין; ווען די נקבה שטייט פריער, איז דער דין שולט, אזוי ווי ביי עשו וואס האט געשטעלט די ווייבער פאר די קינדער. ניסן און תשרי זענען די מלכים פון זומער און ווינטער, און תמוז און טבת זענען איבערגעדרייט. זייער דין גייט אריבער אין אב און אין שבט ביז פופצן טאג אין חודש, און דאן קערט זיך דער סדר צוריק צו חסד. פון ט"ו בשבט ביז שבועות זענען די שערי חסד אפן. די גימטריא פון שרף (580) און אילן (91) ווייזט ווי דער כח הטומאה ווערט אויפגעהויבן אין קדושה, און דער משגיח פארבינדט דעם טאג מיט מתפלל זיין אויף אן אתרוג.
ענינים: ט"ו בשבט · די שמות הקדושים · די ספירות
סדר השיעור
-
0:00 גראבן אונטער דער אויבערפלאך; דער שם הוי"ה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פארגלייכט די מדריגות אין תורה צו א פעלד בלומען מיט גאלד און דימענטן אונטן, און ער ברענגט אז יעדער חודש איז א צירוף פונעם שם הוי"ה. די אותיות זענען אבא, אימא, בן און בת, דער זכר איז חסד און די נקבה איז דין.
-
4:34 משפיע און מקבל: חתן און כלה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער חתן, חסד, איז משפיע, און די כלה, דין, איז מקבל; דערפאר גייען קידושין און די כתובה נאר פון אים צו איר. ער ווייזט אז יו"ד און וא"ו זענען אותיות פון זכר און דער ה"א פון נקבה, אזוי ווי ביי נעמען פון פרויען, און אז פיר אותיות מיט צוויי גלייכע ההי"ן גיבן צוועלף צירופים, איינס פאר יעדן חודש.
-
9:31 אין קדושה קומט דער זכר פריער שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט רש"י אז יעקב האט געשטעלט די קינדער פאר די ווייבער און עשו פארקערט, און ער ערקלערט אז די רעכטע זייט איז חסד: מ'שרייבט פון רעכטס צו לינקס און מ'הייבט אן מיט דער רעכטער האנט. ער לייגט צו משלים פון די אומות, פון ווייס און רויט, און פון אחשורוש וואס איז אריין אין צרות ווייל ער האט געלאזט זיין ווייב הערשן.
-
18:31 ניסן און תשרי, די מלכים פונעם יאר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט אין סידור אז יעדער חודש האט זיין צירוף און א פסוק פון וואו ער קומט. ניסן, דער אנגענעמער חודש פון פרילינג, איז יו"ד ה"א וא"ו ה"א אין סדר, פון די ראשי תיבות פון "ישמחו השמים", און תשרי, דער מלך פון די ווינטער חדשים, קומט פונעם אלף בית פארקערט, און ווערט חסד אין דער צווייטער העלפט דורך דער עבודה פון ראש השנה און יום כיפור.
-
24:34 תמוז, טבת, און דער איבערקער אויפן פופצנטן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז תמוז, דער שפיץ פונעם זומער, האט דעם שם אינגאנצן פארקערט, פון סופי תיבות, דערפאר האט זיך דארט אנגעהויבן די רייזע פון די מרגלים און דער חורבן, און זיין דין גייט אריבער אין אב ביז חמשה עשר באב. אזוי אויך טבת, דער שווערסטער טייל פונעם ווינטער, איז פארקערט, און זיין דין גייט אריבער אין שבט; די ערשטע העלפט איז ה"א יו"ד און די צווייטע וא"ו ה"א, נמתק פון ט"ו בשבט.
-
29:24 האבן דעם צירוף אין זינען אן א מעכאנישן דאווענען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רעדט וועגן דעם וואס די ספרים זאגן צו האבן דעם צירוף פונעם חודש אין זינען, און ער ווארנט אז נאר טראכטן פון אותיות מאכט דאס דאווענען מעכאניש, אזוי ווי רבי נחמן פון ברסלב האט געזאגט. נאר אויב עס הייבט טאקע אויף דאס דאווענען, צו ממשיך זיין חסדים און זיך מקשר זיין צום רבונו של עולם, זאל מען עס טון; אין א חודש ווי תמוז איז מען ממתיק דעם דין דורך זיך מקשר זיין מיט חסד.
-
32:39 פון ט"ו בשבט ביז שבועות: די שערי חסד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם דברי חיים אז פון ט"ו בשבט ביז שבועות זענען קיינמאל נישט דא צוויי וואכן אן א יום טוב, א עליה פון אלץ שטארקערע חסדים וואו די שערים זענען אפן און מ'דארף זיי נוצן פאר תורה און עבודה. ער שילדערט ווי דער שרף הייבט שוין אן ארויפצוגיין אין די ווארצלען, כאטש מ'זעט נאך גארנישט אויפן בוים.
-
36:22 הוי"ה און אדנות: דער יחוד אין מקדש שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער שם הוי"ה איז חסד און דער שם אדנות דין, דער חתן און די כלה, און זייער צוזאמקום איז דער יחוד פון הקב"ה מיט כנסת ישראל, וואס זיין ארט איז דער מקדש. ער ברענגט דעם פסוק וואס מ'האט געליינט נעכטן און די סידורים וואס פארבינדן די צוויי שמות, און זאגט אז די טומאה איז א קאפיע פון קדושה מיט איר אייגענעם זכר און נקבה, וואו די נקבה הערשט.
-
40:00 די צוויי כחות פון טומאה און דער צאל 580 שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם אור החיים אין פרשת ויחי, וואס האט געזען דעם כח הטומאה ווי צוויי הינט, א זכר און א נקבה, און דעם זכר האט ער גלייך באזיגט, אבער די נקבה נאר מיט מי. ער ערקלערט אז די צוויי שמות פון טומאה צוזאמען זענען 580, די צאל בהמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו און די גימטריא פון שעיר, און הוי"ה מיט אדנות צוזאמען זענען 91, די גימטריא פון אמן.
-
44:13 שרף אין אילן; מתפלל זיין אויפן אתרוג שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט רש"י'ס ווערטער אז אויף ט"ו בשבט גייט דער שרף ארויף אין אילן ווי 580 וואס ווערט אויפגעהויבן אין 91: דער כח הטומאה ווערט מעלה געווען אין קדושה, ווען ניסן, פורים און פסח קומען נענטער. ער פארבינדט דעם טאג מיט מתפלל זיין אויף אן אתרוג, ברענגט דעם בני יששכר און דעם מנהג צו מאכן בורא פרי העץ און אפשר שהחיינו, און גיט א רמז אז ביי דער ברכה האט מען אין זינען דעם "פרי עץ הדר".
-
48:58 אילני סרק, און מ'קראצט נאר די אויבערפלאך
דער משגיח חזר'ט איבער פון נעכטן רש"י'ס פשט אז די אילני סרק וועלן איינמאל געבן פירות, ווייל ביי בריאת העולם זענען אלע ביימער באשאפן געווארן צו טראגן פירות, ביז דעם חטא פון אדם הראשון, און ער זאגט אז דאס איז א צייט צו מתפלל זיין דערויף. ער שליסט אז אלע די ענינים קראצן נאר די אויבערפלאך, א טראפן אין ים פון וואס ט"ו בשבט איז, ביז משיח וועט קומען.
דער שיעור, אויסגעשריבן
גראבן אונטער דער אויבערפלאך; דער שם הוי"ה
דער משגיח פארגלייכט די תורה צו א פעלד אין דרום אפריקע: אויבן וואקסן שיינע בלומען, אבער ווער עס גראבט געפינט גאלד, און נאך טיפער דימענטן. אזוי איז דער פשט שיין, אבער ווער עס גראבט געפינט עפעס נאך חשובער, און ער וויל גראבן אונטער די באקאנטע מנהגים פון ט"ו בשבט.
יעדער חודש, ערקלערט ער, האט זיין אייגענעם צירוף פון די פיר אותיות פונעם שם הוי"ה. יו"ד ה"א זענען אבא און אימא, וא"ו ה"א בן און בת, און דער כלל איז אז דער זכר איז חסד און די נקבה דין.
משפיע און מקבל: חתן און כלה
דער חתן איז חסד, דער משפיע, און די כלה דין, די מקבלת. דערפאר זענען קידושין נאר ווען ער גיט איר, נישט פארקערט, און נאר ער שרייבט א כתובה וואו ער זאגט צו צו געבן.
אין שם זענען דער יו"ד און דער וא"ו אותיות פון זכר און די צוויי ההי"ן פון נקבה; דערפאר ענדיגן זיך נעמען פון פרויען, ווי שרה און רבקה, מיט א ה"א. ווייל צוויי פון די פיר אותיות זענען גלייך, קען מען זיי צוזאמשטעלן אויף צוועלף אופנים, איינס פאר יעדן חודש.
אין קדושה קומט דער זכר פריער
נאך א כלל: אין קדושה קומט דער זכר פריער. דער משגיח ברענגט רש"י אז ביי יעקב דערמאנט דער פסוק די קינדער פאר די ווייבער, און ביי עשו קומען די ווייבער פריער, א סימן פון דין. ווען די נקבה גייט פאראויס הערשט זי און איז מבטל דעם חסד; ווען דער זכר גייט פאראויס איז ער ממתיק דעם דין. ב
חסד איז די רעכטע זייט און דין די לינקע; דערפאר שרייבט מען אין לשון הקודש פון רעכטס צו לינקס, מ'וואשט און מ'טוט אן די רעכטע ערשט, און מ'בינדט צו דעם לינקן שוך פריער כדי צוצובינדן דעם דין. עשו שרייבט פון לינקס צו רעכטס, און די קינדער פון אברהם שרייבן אויך פון רעכטס צו לינקס.
ער לייגט צו אז ווייס איז חסד, וואס די דאקטוירים טראגן, כאטש זיי ווייסן נישט פארוואס, און ער ברענגט די גמרא אז אין קדושה גייען מענער פריער. ער זאגט נישט צו טוישן די אנגענומענע דרך ארץ, נאר מ'זאל נישט קריטיקירן די וואס היטן דעם סדר. אחשורוש, זאגט ער, איז אריין אין צרות ווייל ער האט געלאזט די אשה הערשן, ווי ביי ושתי. ג
ניסן און תשרי, די מלכים פונעם יאר
אין געוויסע חדשים זעט מען אז דער חסד פירט, די אנגענעמע חדשים וואס זענען נישט צו הייס און נישט צו קאלט. די ספרים זאגן צו האבן דעם צירוף פונעם חודש אין זינען, און דער משגיח ווייזט אין א סידור וואס מ'האט ארומגעגעבן אז יעדער חודש האט זיין צירוף און א פסוק. ניסן איז יו"ד ה"א וא"ו ה"א, פון די ראשי תיבות פון "ישמחו השמים ותגל הארץ". ד
ניסן, ווען די בלומען בליען און די ביימער שפראצן, איז דער מלך פון די זומער חדשים; ער גייט לויטן סדר פונעם אלף בית, ווי דער רמז אין "חודש האביב". תשרי איז דער מלך פון די שווערערע ווינטער חדשים און קומט פונעם אלף בית פארקערט, אבער דורך דער עבודה פון ראש השנה און יום כיפור ווערט די צווייטע העלפט, פון סוכות, יו"ד ה"א, חסד. ה
תמוז, טבת, און דער איבערקער אויפן פופצנטן
תמוז, דער שפיץ פונעם זומער, האט דעם שם אינגאנצן פארקערט, פון די סופי תיבות פון "וזה איננו שוה לי": דין אן קיין המתקה. דעמאלט זענען די מרגלים ארויסגעגאנגען און דער חורבן האט זיך אנגעהויבן, און זיין דין גייט אריבער אין אב ביז חמשה עשר באב, ווען דער חסד קומט צוריק. ו
טבת, דער שווערסטער טייל פונעם ווינטער, איז אויך פארקערט, און זיין דין גייט אריבער אין שבט. די ערשטע העלפט פון שבט איז ה"א יו"ד, פארקערט, אבער די צווייטע העלפט איז וא"ו ה"א, שוין נמתק, פון ט"ו בשבט. דערפאר שטארקט מען אלעמאל די רעכטע זייט, ווי די לענגערע רעכטע רצועה פון די תפילין.
כוונות אן א מעכאנישן דאווענען
זאל מען טראכטן נאר פון די אותיות? דער משגיח ווארנט אז דאס מאכט דאס דאווענען מעכאניש, ווי רבי נחמן פון ברסלב האט געזאגט אויף סידורים פול מיט שמות. אויב עס גיט א הויכקייט, צו ממשיך זיין חסדים און זיך מקשר זיין צום רבונו של עולם, איז גוט; אויב נישט, זאל מען עס נישט טון. אין תמוז איז מען ממתיק דעם פארקערטן שם דורך זיך מקשר זיין מיט חסד.
פון ט"ו בשבט ביז שבועות: די שערי חסד
דער משגיח ברענגט דעם דברי חיים אז פון ט"ו בשבט ביז שבועות זענען קיינמאל נישט דא צוויי וואכן אן א יום טוב: ראש חודש אדר, פורים, ראש חודש ניסן, פסח, פסח שני און ווייטער. ס'איז אן עליה פון אלץ שטארקערע חסדים, וואס מ'דארף נוצן פאר תורה און עבודה, ווייל יעצט זענען די שערי חסד אפן, בשעת אין ימי הדין מוז מען זיי אויפשפאלטן. ז
אפילו ווען מ'זעט נאך גארנישט אויפן בוים, גייט דער שרף שוין ארויף דורך די ווארצלען.
הוי"ה און אדנות: דער יחוד אין מקדש
דער שם הוי"ה איז חסד און דער שם אדנות דין, חתן און כלה; צוזאמען זענען זיי דער יחוד פון הקב"ה מיט כנסת ישראל, וואס זיין ארט איז דער מקדש. אין "מקדש אדנ-י כוננו ידיך", וואס מ'האט נעכטן געליינט, שטייט דער שם אדנות. די סידורים פארבינדן די צוויי שמות, די כוונה פון אלע תפילות. ח
די טומאה מאכט נאך די קדושה ווי א מאלפע, מיט איר אייגענעם זכר און נקבה, נאר דארט הערשט די נקבה.
די צוויי כחות פון טומאה און דער צאל 580
שרף אין אילן; מתפלל זיין אויפן אתרוג
אילני סרק, און מ'קראצט נאר די אויבערפלאך
דער משגיח חזר'ט איבער פון נעכטן רש"י אויפן פסוק "ועץ השדה יתן פריו": אפילו אילני סרק וועלן טראגן פירות, ווייל אלע ביימער זענען באשאפן געווארן צו געבן פירות ביז דעם חטא פון אדם הראשון. ט"ו בשבט איז א צייט צו מתפלל זיין דערויף. פ,צ
ער שליסט אז אלע אזעלכע ענינים קראצן נאר די אויבערפלאך; ביז משיח וועט קומען, איז וואס מ'האט געהערט נאר א טראפן אין ים.
מראי מקומות
תורה
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
- ע Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 45:55
ראשונים
אחרונים און חסידות
- א Tanya (מקום נישט באשטימט) 2:47 מפתח
- ז Divrei Chaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 32:39
- ט לכאורה Ohr HaChaim, Parshas Vayechi מפתח אינעם אויסשרייב: 40:11
- מ Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 45:55
- נ Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 45:55
- ס Magen Avraham (מקום נישט באשטימט) 47:58 מפתח
עיקרי הדברים
- 2:22 יעדער פון די צוועלף חדשים איז אן אנדער צירוף פון די פיר אותיות פונעם שם הוי"ה.
- 6:26 דער יו"ד און דער וא"ו זענען זכר און חסד, די ההי"ן נקבה און דין; ווען דער זכר קומט פריער, איז דער חסד ממתיק דעם דין.
- 24:53 תמוז און טבת זענען איבערגעדרייטע צירופים פון דין, און זייער דין גייט אריבער אין אב און אין שבט ביז פופצן טאג אין חודש.
- 32:39 פון ט"ו בשבט ביז שבועות זענען די שערי חסד אפן, און מ'דארף די טעג נוצן פאר תורה און עבודה, זאגט דער משגיח.
- 44:56 "שרף" (580) וואס גייט ארויף אין "אילן" (91) ווייזט ווי דער כח הטומאה ווערט אויפגעהויבן און אריינגענומען אין קדושה.
- 45:55 אויף ט"ו בשבט איז מען מתפלל אויף דעם אתרוג, און ביי דער ברכה אויף פירות האט מען אין זינען דעם "פרי עץ הדר".
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 28:18 פארוואס פאלט ט"ו בשבט אין מיטן חודש?
תירוץ: 28:33 ווייל דער דין פון טבת גייט אריבער אין שבט: די ערשטע העלפט איז ה"א יו"ד, פארקערט, און ערשט די צווייטע העלפט איז וא"ו ה"א, שוין נמתק.
-
קשיא: 29:24 וואס זאל א מענטש טראכטן ווען די ספרים זאגן צו האבן דעם צירוף פונעם חודש אין זינען?
תירוץ: 29:43 נישט נאר די אותיות, וואס מאכן דאס דאווענען מעכאניש, נאר ממשיך זיין חסדים און זיך מקשר זיין צום רבונו של עולם; אויב עס זאגט אים גארנישט, זאל ער עס נישט טון.
-
קשיא: 11:51 פארוואס בינדט מען צו דעם לינקן שוך פריער, ווען די רעכטע קומט אלעמאל פריער?
תירוץ: 11:59 ווייל מ'וויל צובינדן די מדת הדין, די לינקע זייט, אז זי זאל נישט ארבעטן.
-
קשיא: 23:15 ווי אזוי ווערט תשרי, וואס קומט פונעם אלף בית פארקערט, א חודש פון חסד?
תירוץ: 24:17 דורך דער עבודה פון ראש השנה און יום כיפור ווערט דער דין נמתק, און פון סוכות איז די צווייטע העלפט פונעם חודש יו"ד ה"א.
מעשיות
-
40:27 דער אור החיים און די צוויי הינט
דער משגיח דערציילט וואס דער אור החיים שרייבט אין פרשת ויחי: ער האט געהאט א חלום וואו דער כח הטומאה האט זיך אים באוויזן ווי צוויי הינט, א זכר און א נקבה. דעם זכר האט ער גלייך באזיגט. מיט דער נקבה האט ער געהאט זייער שווער, און אפילו ווען ער האט זי באזיגט, איז עס נישט געווען אינגאנצן.
אין דער מעשה: דער הייליגער אור החיים, יעקב אבינו
געדאנקען
- 10:00 דער סדר פון די אותיות באשטימט וואספארא מדה הערשט: ווען דער זכר איז פריער, איז דער חסד ממתיק דעם דין, און ווען די נקבה איז פריער, הערשט דער דין; דערפאר האט עשו געשטעלט די ווייבער פאר די קינדער.
- 12:57 דאס שרייבן פון רעכטס צו לינקס גייט מיטן סדר פון חסד: עשו שרייבט פארקערט, און די קינדער פון אברהם שרייבן אויך פון רעכטס צו לינקס.
- 27:24 ט"ו בשבט פאלט אויפן פופצנטן ווייל דער דין פון טבת גייט אריבער אין דער ערשטער העלפט פון שבט, אזוי ווי דער דין פון תמוז בלייבט אין אב ביז חמשה עשר באב.
- 42:59 שרף איז 580, די גימטריא פון די צוויי שמות פון טומאה און פון שעיר, און אילן איז 91, הוי"ה מיט אדנות צוזאמען; דער שרף וואס גייט ארויף אין בוים איז די טומאה וואס ווערט אויפגעהויבן אין קדושה.
- 20:33 די ראשי תיבות פונעם פסוק פון ניסן גייען לויטן סדר פונעם אלף בית, און דער צירוף פון תמוז און טבת קומט פון סופי תיבות, דער אלף בית פארקערט.
- 48:20 אין דעם בורא פרי העץ פון ט"ו בשבט ליגט א רמז אויפן פרי עץ הדר, דער אתרוג, און די גרויסע הצלחה פון כלל ישראל קומט דורך די ארבע מינים.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 29:43 דער משגיח זאגט אז מ'זאל האבן די צירופים פונעם שם אין זינען ביים דאווענען נאר אויב עס גיט טאקע א חיות און א הויכקייט; אויב נישט, מאכט עס דאס דאווענען מעכאניש און מ'זאל עס איבערלאזן.
- 34:17 דער משגיח זאגט אז מ'דארף נוצן די טעג פון ט"ו בשבט ביז שבועות פאר תורה און עבודה, צו ממשיך זיין חסדים ווען די שערים זענען אפן.
- 48:22 דער משגיח זאגט אז ווען מ'מאכט בורא פרי העץ אויף ט"ו בשבט האט מען אין זינען דעם פרי עץ הדר, דעם אתרוג.
- 16:49 דער משגיח זאגט נישט צו טוישן די אנגענומענע דרך ארץ, נאר ער בעט אז מ'זאל נישט קריטיקירן די וואס היטן דעם סדר פון קדושה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, אחשורוש, בלהה, דער בני יששכר, דער בעל התניא, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער הייליגער אור החיים, ושתי, יעקב אבינו, עשו, רבי נחמן בראסלאווער, רחל אמנו, רש"י
ערכים אילן, אילני סרק, אתרוג, ט"ו בשבט, טומאה, כנסת ישראל, מדת הדין, מדת החסד, משפיע ומקבל, סופי תיבות, סטרא אחרא, ראשי תיבות, שם אדנות, שם הוי"ה