סיפורים מהחפץ חיים זצ”ל; נסיון דורנו - אמונה
קאטאלאג: אמונה א' נומ׳ 15 פאקעט גייד ז׳ 39 אידיש 28 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דורך די ווערטער פונעם חפץ חיים נאכדעם וואס מ'האט ארויסגעטריבן א דיבוק אין ראדין, ערקלערט דער משגיח אז מ'האט צוגענומען די נסים כדי דער נסיון פונעם לעצטן דור פאר משיח זאל זיין אמונה.
דער משגיח הייבט אן מיט ערקלערן וואס א דיבוק איז: א נשמה וואס איז אזוי פארשמוצט פון עבירות אז מ'לאזט זי אפילו נישט אריין אין גיהנום זיך אפצוואשן, און מלאכי חבלה יאגן זי ביז זי באהאלט זיך אין א לעבעדיגן גוף. דערנאך דערציילט ער די באקאנטע מעשה מיט א מיידל אין ראדין וואס האט געהאט א דיבוק, און רבי אלחנן וואסערמאן האט אים ארויסגעטריבן אלס שליח פונעם חפץ חיים. אגב דערציילט ער פון א יונגערמאן וואס איז אויסגעהיילט געווארן פון עפילעפסיע דורך דעם וואס דער חפץ חיים האט געפאסט פערציג טעג, און ער איז ווידער קראנק געווארן ווען ער האט נישט געהאלטן זיין צוזאג צו שווייגן. נאכן ארויסטרייבן דעם דיבוק האט דער חפץ חיים געזאגט אז ביז משיח וועט מער נישט זיין קיין דיבוק, ווייל אין עקבתא דמשיחא איז דער עיקר נסיון אמונה. דער משגיח ערקלערט אז דאס איז דער נסיון פונעם גאנצן דור, פארגלייכט עס מיטן נסיון פון ציצית אין די צייטן פונעם דברי חיים, און ענדיגט מיט כשרות, אפיקורסות'דיגע ספרים און דעם פארפעסטעטן וועלט.
ענינים: די עבודה פונעם לעצטן דור · חז"ל און גדולי ישראל · גלגולים און תיקון הנשמות · מעשיות פון צדיקים
סדר השיעור
-
0:00 וואס א דיבוק איז שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט פאר די מעשה מיטן דיבוק ביים חפץ חיים, וואס רבי אלחנן וואסערמאן פלעגט יעדעס יאר דערציילן, און ערקלערט אז גיהנום וואשט אפ די נשמה. נשמות וואס זענען צו פארשמוצט אפילו פאר גיהנום וואנדערן ארום אויף דער וועלט, געיאגט פון מלאכי חבלה, און באהאלטן זיך אין א לעבעדיגן גוף מיט זייערע שלעכטע מידות.
-
5:01 דער דיבוק אין דעם מיידל פון ראדין מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט ווי א מיידל אין ראדין איז קראנק געווארן און פון איר האט גערעדט א שטימע פון א מאן; דער חפץ חיים האט געשיקט רבי אלחנן וואסערמאן אלס זיין שליח. דער דיבוק האט ארויסגעזאגט די עבירות פון מענטשן, געלויבט זיין רבי'ן רבי ישראל חיים קאפלאן, געזאגט אז אין הימל ווערט דער חפץ חיים גערעכנט ווי א תנא, און ערקלערט אז ער איז אריין אין איר ווען זי האט געטרונקען וואסער אן א ברכה.
-
9:34 דעם חפץ חיים'ס באהאלטענע פערציג טעג תענית מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
אגב דערציילט דער משגיח פון א בחור מיט עפילעפסיע וועמען דער חפץ חיים האט געשיקט צו א רב אין א נאענטן שטעטל פאר א ברכה; ער איז געזונט געווארן און צוגעזאגט קיינעם נישט צו דערציילן. יארן שפעטער האט ער עס דערציילט פאר א קרובה וואס איז קראנק געווען, איז ער ווידער קראנק געווארן, און דער חפץ חיים האט אים געזאגט אז די ישועה איז געקומען פון זיין אייגענעם תענית פון פערציג טעג, און ער האט שוין נישט קיין כח עס איבערצוטון.
-
14:16 דער דיבוק גייט ארויס; מער נישט ביז משיח שטייט אינעם קאטאלאג
דער דיבוק בעט אז דער חפץ חיים זאל פאר אים לערנען משניות, און רבי אלחנן הייסט אים ארויסגיין דורכן קליינעם פינגער פון איר פוס; דער פינגער פלאצט, דאס גלאז פונעם פענסטער קראכט, און זי ווערט געזונט. דערנאך זאגט דער חפץ חיים אז ביז משיח וועט מער נישט זיין קיין דיבוק, ווייל אזעלכע זאכן מאכן די אמונה גרינג, און דער נסיון פון עקבתא דמשיחא איז אמונה.
-
17:23 אמונה: דער נסיון פון אונזער דור שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז נסים פון צדיקים זענען היינט זעלטן, ווי א בליץ אין מיטן נאכט, ווייל מ'האט פון זיי צוגענומען די רשות זיי צו ווייזן. ער דערמאנט די מחלוקת ראשונים צי אמונה ווערט גערעכנט פאר א מצוה, רופט עס דער יסוד פון דער תורה, און ערקלערט אז דער דור פון עקב דארף פשוט גלייבן; א מבקש דערקענט זיין נסיון אין דעם וואס קומט אים שווער און ער האט פונדעסטוועגן א חשק דערצו, און פאר דעם דור בכלל איז דאס אמונה.
-
20:38 פון ציצית דעמאלט צו אמונה היינט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די תשובה פונעם דברי חיים אז ציצית געמאכט ביי א מאשין זענען פסול, ווייל א מאשין קען נישט מכוון זיין לשמה, און דעם רבי ר' אלימלך'ס ווארט אז דער נסיון פון זיין דור איז ציצית; אגב רעדט ער פון מאשין מצות און פון ר' יונתן שטייף. דערנאך האט זיך דער שטן איבערגעטראגן פון ציצית צו אמונה; ער ענדיגט מיט כשר'ע מאכלים וואס היטן אפ די אמונה, אפיקורסות'דיגע ליטעראטור וואס פארסמט זי, און דער פארפעסטעטער וועלט אלס שפיגל פון רוחניות אין סוף גלות.
דער שיעור, אויסגעשריבן
וואס א דיבוק איז
דער משגיח גרייט זיך איבערצוזאגן די באקאנטע מעשה מיטן דיבוק אין דעם חפץ חיים'ס שטאט, וואס רבי אלחנן וואסערמאן פלעגט יעדעס יאר דערציילן פאר זיינע תלמידים. פריער ערקלערט ער דעם ענין: א נשמה וואס האט געזינדיגט דארף קודם דורכגיין גיהנום, וואס וואשט זי אפ ווי א וועשעריי, אמאל מיט שטארקערע מיטלען, און ערשט דערנאך קען זי הנאה האבן פון זיו השכינה אין גן עדן.
געוויסע נשמות זענען אזוי פארשמוצט אז מ'לאזט זיי אפילו נישט אריין אין גיהנום. זיי וואנדערן ארום אויף דער וועלט, געיאגט פון מלאכי חבלה מיט א רוחניות'דיגן פייער, ביז זיי באהאלטן זיך אין א פרעמדן גוף, וואו די מלאכים האבן נישט קיין רשות צו שלאגן. אזא נשמה האלט נאך אירע אכזריות'דיגע מידות און פייניגט דעם גוף.
דער דיבוק אין ראדין
א מיידל אין ראדין איז פלוצלינג קראנק און געשוואלן געווארן, און פון איר האט גערעדט א שטימע פון א מאן מיט גראבע ווערטער. דער טאטע איז געגאנגען צום חפץ חיים, און וויבאלד ער איז שוין געווען אלט, האט ער געשיקט רבי אלחנן וואסערמאן אלס זיין שליח; די גאנצע שטאט און אסאך בחורים פון דער ישיבה זענען מיטגעגאנגען.
דער דיבוק האט נישט שיין גערעדט וועגן דעם עולם, אבער אויף דעם משגיח'ס רבי'ן, רבי ישראל חיים קאפלאן, האט ער געזאגט אז ער איז א איידעלער איד, און אז אין הימל ווערט דער חפץ חיים גערעכנט ווי א תנא. געפרעגט פארוואס ער איז אריין אין דעם מיידל, האט ער געענטפערט אז ער איז אנטלאפן פון די מלאכי חבלה און דורכגעגאנגען פונקט ווען זי האט געטרונקען וואסער אן א ברכה.
דער באהאלטענער תענית
אגב דערציילט דער משגיח פון א בחור מיט עפילעפסיע וואס האט נישט געקענט טרעפן קיין שידוך. דער חפץ חיים האט אים געשיקט צו א רב אין א נאענטן שטעטל פאר א ברכה, און א ביסל מער ווי א חודש שפעטער איז ער געזונט געווארן; דער חפץ חיים האט אים געהייסן צוזאגן קיינעם נישט צו דערציילן.
יארן שפעטער האט ער עס דערציילט פאר א קרובה וואס איז קראנק געווען, די ברכה האט איר נישט געהאלפן, און ער איז ווידער קראנק געווארן. דאן האט דער חפץ חיים אנטפלעקט אז די ישועה איז געקומען פון זיין אייגענעם תענית פון פערציג טעג; ווען דער תנאי איז מבוטל געווארן איז די מחלה צוריקגעקומען, און ער האט שוין נישט קיין כח נאכאמאל צו פאסטן.
דער דיבוק גייט ארויס
דער דיבוק האט געבעטן אז דער חפץ חיים זאל פאר אים לערנען משניות. רבי אלחנן האט אים געהייסן ארויסגיין דורכן קליינעם פינגער פון איר פוס; דער פינגער האט געפלאצט און געבלוטיגט, דאס גלאז פונעם פענסטער האט געקראכט, און זי איז געזונט געווארן.
דערנאך האט דער חפץ חיים געזאגט אז ביז משיח וועט מער נישט זיין קיין דיבוק. ווען מ'זעט אזעלכע זאכן איז גרינג צו גלייבן, און אין עקבתא דמשיחא איז דער עיקר נסיון אמונה. טאקע, מערקט דער משגיח אן, הערט מען זינט דאן נישט פון קיין דיבוק.
אמונה: דער נסיון פון אונזער דור
נסים פון צדיקים זעט מען נאך, זאגט דער משגיח, אבער זעלטן, ווי א בליץ אין מיטן נאכט, ווייל מ'האט צוגענומען די רשות זיי צו ווייזן. ער דערמאנט א מחלוקת ראשונים צי אמונה ווערט גערעכנט פאר א מצוה, און רופט עס דער יסוד וואס די גאנצע תורה שטייט אויף אים, אזוי ווי דער גוף שטייט אויף דער פיאטע.
אונזער נסיון איז צו גלייבן פשוט, אן ראיות, ווייל מיר זענען אידן מיט א מסורה ביז הר סיני. א מבקש דערקענט זיין נסיון אין דעם וואס קומט אים שווער און ער האט פונדעסטוועגן א חשק דערצו; פאר דעם דור בכלל איז דאס אמונה.
פון ציצית צו אמונה
דער משגיח ברענגט די תשובה פונעם דברי חיים אז ציצית געמאכט ביי א מאשין זענען פסול, ווייל מ'דארף זיי מאכן לשמה און א מאשין האט נישט קיין כוונה. א דור פריער האט דער רבי ר' אלימלך געזאגט אז דער נסיון פונעם דור איז ציצית, און דער שטן האט פארפלייצט דעם מארק מיט פסול'ע. א
וועגן מאשין מצות האט דער משגיח אמאל געפרעגט ר' יונתן שטייף אויף זיין הכשר, און ער האט געענטפערט אז מ'קנאט דעם טייג און לייגט עס אריין אין אויוון מיט די הענט; ער ברענגט אויך א שיטה פון א ראשון לויט "ושמרתם את המצות". דער דברי חיים ענדיגט א תשובה מיט א האפענונג צו זען דעם מאשין'ס מפלה, און א הערה פון זיין זון דערציילט אז באלד איז ער חרוב געווארן. ב,ג
דעמאלט האט זיך דער שטן פארלייגט אויף ציצית; היינט אויף אמונה. כשר'ע מאכלים היטן אפ די אמונה, און אפיקורסות'דיגע ליטעראטור פארסמט זי. די פארפעסטעטע לופט און וואסער זענען א שפיגל פון רוחניות וואס איז אויך פארפעסטעט, דערפאר דארף מען זיך שטארקן אין דער לעצטער תקופה פונעם גלות.
מראי מקומות
תורה
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 2:34 א דיבוק איז א נשמה וואס איז צו פארשמוצט פון עבירות אפילו אריינצוגיין אין גיהנום, און זי אנטלויפט פון די מלאכי חבלה דורך אריינגיין אין א לעבעדיגן גוף.
- 15:56 נאכדעם וואס מ'האט ארויסגעטריבן דעם דיבוק אין ראדין, האט דער חפץ חיים געזאגט אז ביז משיח וועט מער נישט זיין קיין דיבוק, ווייל אזעלכע קלארע זאכן מאכן דאס גלייבן צו גרינג.
- 16:37 דער עיקר נסיון פונעם דור פון עקבתא דמשיחא איז אמונה: צו גלייבן פשוט, אן זען נסים אדער ראיות.
- 19:43 א מבקש קען דערקענען זיין נסיון אין לעבן דורך דעם וואס עס קומט אים שווער און פונדעסטוועגן האט ער א חשק דערצו; פאר אונזער דור בכלל איז דאס אמונה.
- 25:03 אין די צייטן פונעם דברי חיים האט דער שטן זיך פארלייגט אויף ציצית; היינט פארלייגט ער זיך אויף אמונה.
- 25:29 כשר'ע מאכלים היטן אפ די אמונה, און אפיקורסות'דיגע ספרים און ליטעראטור פארסמען זי; דאס פארפעסטעטע אין גשמיות איז א שפיגל פון וואס עס טוט זיך אין רוחניות.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 15:59 פארוואס איז שוין נישט געווען קיין דיבוקים זינט די צייטן פונעם חפץ חיים?
תירוץ: 16:37 ווייל אין עקבתא דמשיחא איז דער עיקר נסיון אמונה, און אזעלכע קלארע זאכן וואלטן געמאכט דאס גלייבן אן קיין שום נסיון.
-
קשיא: 19:35 ווי אזוי קען א מענטש וויסן אויף וועלכן נסיון ער איז געקומען אויף דער וועלט?
תירוץ: 19:43 א מבקש האט צוויי סימנים: די זאך וואס קומט אים שווער, און פונדעסטוועגן האט ער א חשק דערצו.
-
קשיא: 23:13 ווי אזוי האט ר' יונתן שטייף געקענט געבן א הכשר אויף מאשין מצות, וואס ווערן נישט געמאכט לשמה?
תירוץ: 23:24 אין יענער בעקעריי האט מען דעם טייג געקנאטן מיט די הענט פארן מאשין, און אריינגעלייגט אין אויוון מיט די הענט.
-
קשיא: 26:48 פארוואס איז די וועלט היינט אזוי פארפעסטעט אין גשמיות?
תירוץ: 26:40 ווייל יעדע זאך אין גשמיות איז א שפיגל פון רוחניות, און אין רוחניות איז אלעס פארפעסטעט.
מעשיות
-
5:01 דער דיבוק אין ראדין
א מיידל אין ראדין איז פלוצלינג קראנק און געשוואלן געווארן, און פון איר האט גערעדט א שטימע פון א מאן מיט גראבע ווערטער. דער טאטע איז געגאנגען צום חפץ חיים, און ער, וויבאלד ער איז שוין געווען אלט, האט געשיקט רבי אלחנן וואסערמאן אלס שליח; די גאנצע שטאט און אסאך בחורים פון דער ישיבה זענען מיטגעגאנגען. דער דיבוק האט גערעדט וועגן יעדן, ארויסגעזאגט עבירות, אבער אויף רבי ישראל חיים קאפלאן געזאגט אז ער איז א איידעלער איד, און אז אין הימל ווערט דער חפץ חיים גערעכנט ווי א תנא. ער האט געזאגט אז אנטלויפנדיג פון די מלאכי חבלה איז ער אריין אין איר ווען זי האט געטרונקען וואסער אן א ברכה. ער האט געבעטן אז דער חפץ חיים זאל פאר אים לערנען משניות, און ווען מ'האט אים געהייסן ארויסגיין דורכן קליינעם פינגער פון איר פוס, האט דער פינגער געפלאצט, דאס גלאז פונעם פענסטער האט געקראכט, און זי איז געזונט געווארן.
אין דער מעשה: דער חפץ חיים, ר' אלחנן וואסערמאן, ר' ישראל חיים קאפלאן
-
10:04 דער סוד פון די פערציג טעג תענית
א בחור מיט עפילעפסיע האט נישט געקענט טרעפן קיין שידוך, און ער איז געקומען צום חפץ חיים, וואס האט אים געשיקט צו א רב אין א נאענטן שטעטל פאר א ברכה. אין א ביסל מער ווי א חודש איז ער אינגאנצן אויסגעהיילט געווארן, און דער חפץ חיים האט אים געהייסן צוזאגן קיינעם נישט צו דערציילן. אסאך יארן שפעטער האט ער עס דערציילט פאר א קרובה וואס איז קראנק געווען, זי איז געגאנגען צו יענעם רב אן קיין הצלחה, און ער אליין איז ווידער קראנק געווארן. דאן האט אים דער חפץ חיים געזאגט אז דער רב איז נאר געווען א כיסוי: די ישועה איז געקומען פון זיין אייגענעם תענית פון פערציג טעג, און וויבאלד דער תנאי איז מבוטל געווארן איז די מחלה צוריקגעקומען, און ער איז שוין צו אלט און שוואך נאכאמאל צו פאסטן פערציג טעג.
אין דער מעשה: דער חפץ חיים
געדאנקען
- 16:02 דער משגיח טייטשט דעם חפץ חיים'ס ווארט אז מ'האט מיט כוונה צוגענומען די זאכן וואס זענען למעלה מן הטבע: עס איז מער נישט געווען קיין דיבוקים ווייל אזעלכע קלארע זאכן וואלטן נישט איבערגעלאזט קיין פלאץ פארן נסיון פון אמונה.
- 17:23 די צדיקים פון היינט זענען נישט קלענער; נאר מ'האט פון זיי צוגענומען די רשות צו ווייזן נסים אפן, דערפאר זעט מען זיי זעלטן, ווי א בליץ אין מיטן נאכט.
- 20:06 דער משגיח ניצט דעם סימן פון א פערזענליכן נסיון, וואס עס קומט שווער און מ'האט פונדעסטוועגן א חשק, אויפן גאנצן דור: בכלל איז אמונה אונזער נסיון.
- 21:45 אין יעדע תקופה לייגט זיך דער שטן אויף אן אנדער זאך: אין די צייטן פונעם דברי חיים האט ער פארפלייצט דעם מארק מיט פסול'ע מאשין ציצית, און היינט ארבעט ער קעגן דער אמונה אליין.
- 26:40 דאס פארפעסטעטע לופט, וואסער און ערד פון היינט איז א שפיגל פון רוחניות, וואו אלעס איז אויך פארפעסטעט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער גארליצער רב, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער חפץ חיים, דער רבי ר' מלך, דער רמב"ם, דער רמב"ן, ר' אלחנן וואסערמאן, ר' יונתן שטייף, ר' ירוחם לעוואוויץ, ר' ישראל חיים קאפלאן
ערכים אפיקורס, גיהנום, גן עדן, דיבוק, לשמה, מלאכי חבלה, עקבתא דמשיחא, ציצית, רבונו של עולם, שטן