בהירות האמונה ע”י השבע פלאים
קאטאלאג: אמונה ב' נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 40 אידיש 39 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח לערנט אז די אידישע היסטאריע, געלערנט ווי א מגילה, ווייזט ארויס די האנט פונעם אייבערשטן, און ער ברענגט די זיבן פלאים פון דער אידישער היסטאריע כדי צו מחזק זיין די אמונה.
דער משגיח עפנט אז כדי זיך צו שטארקן אין עיקר האמונה דארף מען האבן ידיעות יסודיות, און אז מ'זעט דעם רבונו של עולם אין די געשעענישן פון יעדן טאג, אזוי ווי אין דער מגילה, וואו יעדע פשוטע זאך ווערט צום סוף א חלק פונעם נס; דערפאר לייענט מען די מגילה א צווייטן מאל. די אידישע היסטאריע איז אזא מגילה, ווי משה רבינו זאגט אין האזינו "זכור ימות עולם". ער דערמאנט אז קיין שום פאלק האט קיינמאל נישט געטענהט אז דער אייבערשטער האט זיך באוויזן פאר א גאנצן פאלק. דערנאך ברענגט ער די "זיבן פלאים פון היסטאריע" וואס מ'לערנט אין די קורסעס פון אש התורה: דער אייביגער פאלק, די אמונה אין איין גאט וואס אידן האבן פארשפרייט, דער קשר מיט ארץ ישראל, די צוריקקער צו תורה, אז אידן לאזן זיך נישט איינשלינגען, די שנאה וואס איז פאראויסגעזאגט געווארן, און דער קליינער פאלק וואס בלייבט. ער ברענגט דעם תרגום השבעים אלס ראיה אז די תורה איז נישט געטוישט געווארן, און ער ענדיגט מיט די הבטחות פון דער תורה אז דער אידישער פאלק וועט בלייבן אויף אייביג.
ענינים: יסודי האמונה · נצח ישראל · השגחה פרטית · תורה מן השמים און די מסורה
סדר השיעור
-
0:00 דעם אייבערשטן זען אין געשעענישן, ווי אין דער מגילה
דער משגיח זאגט אז כדי זיך צו שטארקן אין אמונה דארף מען ידיעות יסודיות, און אז מ'זעט דעם אייבערשטן אין די געשעענישן פון יעדן טאג. ער ערקלערט אז אין דער מגילה איז יעדע פשוטע געשעעניש א חלק פונעם נס, און דערפאר לייענט מען זי א צווייטן מאל ביי טאג.
-
4:04 די אידישע היסטאריע איז א מגילה
דער משגיח רופט די אידישע היסטאריע א מגילה און ברענגט משה רבינו'ס ווערטער אין האזינו, מ'זאל געדענקען די ימות עולם און זען אז די גאנצע היסטאריע איז פאר בני ישראל. ער דערמאנט אז קיין שום פאלק האט נישט געהאט אן התגלות פונעם אייבערשטן צו א גאנצן פאלק.
-
9:34 נפלאות וואס קיין פאלק האט נישט געזען; די קורסעס פון אש התורה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם פסוק פון דער סדרה פון דער וואך אז דער אייבערשטער וועט טון נפלאות פארן גאנצן פאלק, און דערציילט וועגן די קורסעס פון אש התורה אין ירושלים וואס ברענגען יונגע לייט צו תשובה דורך ווייזן די נפלאות פון דער אידישער היסטאריע. ער שטעלט פאר זייער סעריע איבער די "זיבן פלאים פון היסטאריע".
-
14:17 דער אייביגער פאלק; די וועלט געלערנט אז ס'איז דא איין גאט שטייט אינעם קאטאלאג
דער ערשטער פלא: אידן זענען אן אייביגער פאלק, בשעת מצרים, בבל, יון און רוים זענען פארשוואונדן. דער צווייטער: אידן האבן געברענגט די וועלט צו גלייבן אין איין גאט, אזוי אז די קריסטן און די מוסולמענער בויען אויף דער תורה.
-
20:06 דער דריטער ביזן זיבעטן פלא שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רעכנט אויס די איבעריגע פלאים: דער קשר מיט ארץ ישראל נאך צוויי טויזנט יאר, די צוריקקער צו תורה נאך די אלע "איזמס", אז אידן לאזן זיך נישט איינשלינגען, די שנאה פון די גוים וואס איז פאראויסגעזאגט געווארן, און דער קליינער פאלק וואס בלייבט, מיט דעם חשבון פון די קינדער פון ישמעאל און פון יצחק.
-
26:56 וואו אנצוהייבן: די נצחיות וואס די תורה זאגט צו
דער משגיח זאגט אז יעדער פלא דארף א לאנגע הסבר, און אז די ערשטע זאך צו לערנען איז אז אידן זענען אן אייביגער פאלק, ווי די תורה האט פאראויסגעזאגט. ער דערמאנט אז די גאנצע תורה איז געגעבן געווארן פאר אלע אידן, וואס האבן געדענקט די נסים פון פערציג יאר און זיי איבערגעגעבן, אזוי אז מ'האט זי נישט געקענט שפעטער אויסטראכטן.
-
31:26 דער תרגום השבעים אלס ראיה מעשה
דער משגיח דערציילט ווי תלמי המלך האט געהייסן די זקנים איבערזעצן די תורה אויף גריכיש, יעדער אין א באזונדער שטוב, און אלע האבן געמאכט די זעלבע שינויים, ווי די גמרא אין מגילה ברענגט. וויבאלד דער תרגום פון אנפאנג צווייטן בית המקדש איז נאך דא, קען קיינער נישט זאגן אז מ'האט שפעטער עפעס אריינגעשטעלט אין דער תורה.
-
35:23 די הבטחה פון דער תורה אז אידן וועלן בלייבן
דער משגיח לייגט צו אז די מסורה פון דור צו דור קען מען נישט פארפעלשן, און ברענגט פסוקים פון מלאכי, פון בחוקותי און פון ישעיה אז דער אידישער פאלק וועט בלייבן אויף אייביג, קליין אין צאל אבער אייביג.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דעם אייבערשטן זען אין געשעענישן, ווי אין דער מגילה
דער משגיח זאגט אז כדי זיך צו שטארקן אין עיקר האמונה דארף מען ידיעות יסודיות. מ'זעט דעם רבונו של עולם אין די געשעענישן פון יעדן טאג: פשוטע זאכן ווערן צום סוף א חלק פון אן אויסערגעווענליכן פלאן. אזוי איז אין דער מגילה, וואס מ'לייענט ביינאכט און נאכאמאל ביי טאג. ערשט ביים סוף זעט מען אז אלעס איז געווען א חלק פונעם נס, און דאס צווייטע מאל לייענט מען שוין מיטן וויסן פארוואס יעדער פרט געהערט דערצו. א
די אידישע היסטאריע איז א מגילה
די אידישע היסטאריע, זאגט דער משגיח, איז אזא מגילה: פון יציאת מצרים ביז היינט איז יעדער חלק דערפון א חלק פונעם נס. משה רבינו האט געזאגט פאר די אידן אין האזינו (דברים לב, ז) זיי זאלן געדענקען די ימות עולם און זיך אריינטראכטן אין יעדן דור, און דער פסוק דערנאך (דברים לב, ח) ווייזט אז די היסטאריע פון די פעלקער איז אלעס פאר בני ישראל. ב,ג
נפלאות וואס קיין פאלק האט נישט געזען
אין דער סדרה פון דער וואך, מערקט אן דער משגיח, האט דער אייבערשטער צוגעזאגט פאר משה צו טון נפלאות פארן גאנצן פאלק וואס קיין פאלק האט נישט געזען (שמות לד, י), און די נפלאות זעט מען אויך אין דער היסטאריע. ער דערציילט וועגן אש התורה אין דער אלטשטאט פון ירושלים, וואו מ'גיט סעמינארן פאר יונגע לייט אן קיין שייכות צו אידישקייט, מ'ווייזט זיי די נפלאות פון דער תורה און פונעם אידישן פאלק אין דער היסטאריע, און אסאך ווערן בעלי תשובה ווייל זיי זען דעם אמת. ה
איינע פון זייערע סעריעס הייסט די "זיבן פלאים פון היסטאריע". יעדער פלא איז א זאך פאר זיך, אבער ווען מ'קוקט זיי אלע דורך זענען זיי פארבונדן איינער מיטן אנדערן, און דער משגיח זאגט אז ער וועט געבן א תמצית דערפון, מערסטנס פון יענע קורסעס.
דער אייביגער פאלק; איין גאט פאר דער וועלט
דער ערשטער פלא איז אז דער אידישער פאלק איז אייביג. די פעלקער וואס האבן געהערשט איבער אים זענען אוועק: פון מצרים איז היינט גארנישט, בבל איז בטל געווארן, די גרויסע גריכישע מלוכה וואס האט איינגענומען גאנץ אייראפע איז איינגעזונקען און אסימילירט געווארן, און פון רוים, וואס האט חרוב געמאכט דעם בית המקדש, ווייסט מען נישט. דער קליינער אידישער פאלק בלייבט, ווי ער ברענגט פון מלאכי ג, ו אז די בני יעקב ווערן נישט פארלוירן, ווייל דער אייבערשטער האט זיי אויסגעקליבן. ו
דער צווייטער פלא איז אז אידן האבן געלערנט א וועלט פון עובדי עבודה זרה אז ס'איז דא איין גאט. די קריסטן רופן די תורה די "אלטע טעסטאמענט" און האלטן זי פאר א חלק פון זייער ביבל, די אראבער גלייבן אין דער תורה, און די קולטור פון אייראפע רופט מען "אידיש-קריסטלעך", געבויט אויף אידישע יסודות.
דער דריטער ביזן זיבעטן פלא
דער דריטער פלא איז דער קשר פון אידן מיט ארץ ישראל נאך צוויי טויזנט יאר גלות, וואס קיין פאלק וואס מ'האט פארטריבן האלט נישט מיט זיין לאנד. דער פערטער: מיט ארום צוויי הונדערט יאר צוריק האבן אידן אנגעהויבן אוועקגיין פון דער תורה צו קאמוניזם, ציוניזם און די אלע "איזמס", און היינט קערן זיך אידן צוריק צו תורה, שטארקער און שטארקער. דער פינפטער איז אז די גוים ווילן אידן איינשלינגען און קענען נישט; זיי בלייבן א פאלק.
דער זעקסטער איז אז די תורה האט פאראויסגעזאגט די שנאה פון די גוים. די שנאה קומט פון קנאה, ווייל א איד איז בעסער, אזוי ווי יוסף'ס ברידער האבן אים מקנא געווען (בראשית לז, יא), און אידן בלייבן טראץ דעם. דער זיבעטער איז דער קליינער פאלק וואס בלייבט: יצחק און ישמעאל זענען געווען ברידער, און פון ישמעאל זענען היינט מער ווי דריי הונדערט מיליאן, בשעת אידן זענען ארום פופצן מיליאן. ח
וואו אנצוהייבן
יעדער פלא, זאגט דער משגיח, דארף א לאנגע שמועס. מקיים זיין "זכור ימות עולם" הייסט זען אז אלעס וואס קומט פאר ביי די פעלקער דרייט זיך ארום דעם קליינעם צאל אידן, און דער ערשטער פלא צו לערנען איז אז אידן זענען אן אייביגער פאלק, ווי די תורה זאגט. ב
ער דערמאנט אז די גאנצע תורה איז געגעבן געווארן פאר אלע אידן, וואס האבן געדענקט די נסים פון פערציג יאר אין מדבר און זיי איבערגעגעבן צו זייערע קינדער מיטן ספר תורה. קיינער האט נישט געקענט שפעטער צושרייבן אזעלכע נפלאות צו דער תורה.
דער תרגום השבעים אלס ראיה
אין אנפאנג פונעם צווייטן בית המקדש, אונטער דער גריכישער הערשאפט, האט תלמי המלך אריינגעשטעלט די זקנים יעדן אין א באזונדער שטוב, איבערצוזעצן די תורה אויף גריכיש. מיט רוח הקודש האבן אלע געמאכט די זעלבע שינויים, למשל אנצוהייבן בראשית מיט "אלקים", ווי די גמרא אין מגילה ברענגט. דער תרגום, דער "סעפטואגינט", איז נאך היינט באקאנט, ממילא קען קיינער נישט זאגן אז מ'האט שפעטער עפעס אריינגעשטעלט. ט
די הבטחה אז אידן וועלן בלייבן
דער משגיח לייגט צו אז די מסורה פון דור צו דור קען מען סיי ווי נישט פארפעלשן. די תורה זאגט צו אסאך מאל אז אידן וועלן בלייבן: מלאכי ג, ו, און אין בחוקותי (ויקרא כו, מד), אז אפילו אין לאנד פון זייערע שונאים וועט דער אייבערשטער זיי נישט פארניכטן. ווי ישעיה נד, י, איז דער ברית אייביג: א קליינער פאלק, אבער ער וועט בלייבן. ו,י,כ
מראי מקומות
תורה
- ב Devarim 32:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:04, 27:18
- ג Devarim 32:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:04
- ד לכאורה Devarim 4:32-33 מפתח אינעם אויסשרייב: 7:57
- ה Shemos 34:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:43
- ח Bereishis 37:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:45
- י Vayikra 26:44 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:26
נביאים
תלמוד בבלי
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 2:32 אזוי ווי אין דער מגילה, וואו יעדע געווענליכע געשעעניש ווערט א חלק פונעם נס, ווייזט די גאנצע אידישע היסטאריע די האנט פונעם אייבערשטן ווען מ'קוקט צוריק.
- 5:00 משה רבינו האט געזאגט פאר די אידן זיי זאלן געדענקען די ימות עולם און זיך אריינטראכטן אין יעדן דור, וועלן זיי זען אז די גאנצע היסטאריע איז פאר בני ישראל.
- 7:57 קיין שום פאלק האט קיינמאל נישט געהאט, און אפילו נישט געטענהט, אן התגלות פונעם אייבערשטן צו א גאנצן פאלק.
- 12:50 די זיבן פלאים זענען יעדער א פלא פאר זיך, און ווען מ'קוקט זיי אלע דורך זעט מען אז זיי זענען פארבונדן איינער מיטן אנדערן.
- 14:17 דער ערשטער פלא איז אז אידן זענען אן אייביגער פאלק, בשעת די גרויסע מלכויות וואס האבן געהערשט איבער זיי, מצרים, בבל, יון און רוים, זענען פארשוואונדן.
- 31:30 דער תרגום השבעים, וואס איז איבערגעזעצט געווארן אין אנפאנג פונעם צווייטן בית המקדש, ווייזט אז מ'האט שפעטער גארנישט צוגעלייגט אין דער תורה.
- 36:11 די תורה זאגט צו אסאך מאל אז דער אידישער פאלק וועט בלייבן אן אייביגער פאלק, קליין אין צאל אבער קיינמאל נישט פארניכטעט.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 2:59 פארוואס דארף מען לייענען די מגילה צוויי מאל, ביינאכט און נאכאמאל ביי טאג?
תירוץ: 3:42 ווייל ערשט ביים סוף פון דער מגילה פארשטייט מען אז אלעס איז געווען א חלק פונעם נס; דאס צווייטע מאל לייענט מען שוין מיטן וויסן פארוואס יעדער פרט געהערט צום נס.
-
קשיא: 35:10 פון וואו ווייסט מען אז מ'האט שפעטער גארנישט צוגעלייגט אין דער תורה?
תירוץ: 34:55 דער תרגום השבעים, וואס איז געמאכט געווארן אין אנפאנג פונעם צווייטן בית המקדש, איז נאך דא און ווייזט דעם נוסח ווי ער איז געווען; און סיי ווי קען מען נישט פארפעלשן די מסורה וואס גייט פון דור צו דור.
מעשיות
-
31:52 דער תרגום פאר תלמי המלך
אין דער צייט פון דער גריכישער הערשאפט, אין אנפאנג פונעם צווייטן בית המקדש, האט תלמי המלך צוזאמגענומען די זקנים און יעדן אריינגעשטעלט אין א באזונדער שטוב, אן וויסן פונעם אנדערן, כדי איבערצוזעצן די תורה אויף גריכיש. דער משגיח מערקט אן אז מ'האט שפעטער געמאכט א תענית איבער דעם תרגום. מיט רוח הקודש האבן זיי אלע געמאכט די זעלבע שינויים, למשל צו שרייבן דעם אנפאנג פון בראשית אזוי אז עס הייבט זיך אן מיט "אלקים". דער גריכישער תרגום איז פארשפרייט געווארן צווישן די גוים, און מ'קען אים היינט אלס דעם "סעפטואגינט", דער תרגום פון די זיבעציג.
אין דער מעשה: תלמי מלך גשור
געדאנקען
- 2:50 מ'לייענט די מגילה א צווייטן מאל ווייל ערשט ווען מ'קומט צום סוף פארשטייט מען ווי יעדער פרט פונעם אנפאנג איז געווען א חלק פונעם נס; דאס צווייטע מאל לייענט מען מיט דער ידיעה.
- 4:04 דער משגיח שטעלט צו דעם משל פון דער מגילה צו דער גאנצער אידישער היסטאריע פון יציאת מצרים ביז היינט: יעדער חלק דערפון איז א חלק פונעם נס.
- 23:36 די שנאה פון די גוים צו אידן קומט פון קנאה, ווייל זיי זען אז א איד איז בעסער, אזוי ווי ביי יוסף'ס ברידער; און טראץ דער שנאה קענען זיי אידן נישט איינשלינגען.
- 24:50 יצחק און ישמעאל זענען געווען ברידער, און פונעם ישמעאל זענען היינט מער ווי דריי הונדערט מיליאן, בשעת אידן זענען ארום פופצן מיליאן; די קלענקייט איז אליין פאראויסגעזאגט געווארן, און דער קליינער פאלק איז דער וואס בלייבט.
- 34:55 דער תרגום השבעים, וואס די זקנים האבן איבערגעזעצט לאנג פארן חורבן, היט אפ דעם נוסח פון דער תורה פון יענער צייט, אזוי אז די טענה אז מ'האט שפעטער אריינגעשריבן פסוקים קען נישט באשטיין.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 4:11 דער משגיח זאגט אז מ'זאל זיך מתבונן זיין אין דער אידישער היסטאריע און אין דעם וואס איז פארגעקומען אין אלע דורות, כדי צו זען אז אלעס וואס קומט פאר ביי די פעלקער דרייט זיך ארום דעם איד.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אסתר המלכה, יוסף הצדיק, יצחק אבינו, ישמעאל, ישעיהו הנביא, משה רבינו, תלמי מלך גשור
ערכים בעלי תשובה, נפלאות, עם הנצח, רבונו של עולם