“מה טעם פתח בבראשית!” ווי געשמאק אז מען פאנגט אן פון בראשית!

קאטאלאג: פרשת השבוע בראשית נומ׳ ⁨2⁩ פאקעט גייד ז׳ 3 תשל"ז (1976–77) אידיש 56 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 56 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט פארוואס ס'איז אזוי געשמאק אנצוהייבן פון בראשית: דאס ווארט בראשית איז כולל די גאנצע תורה, אמונה, שבת, משה רבינו און משיח, און שבת בראשית איז א לעצטע געלעגנהייט צו פארריכטן דאס גאנצע יאר דורך בעטן פון השם יתברך א מתנת חנם.

דער משגיח עפנט מיטן ווארט פונעם רימאנאווער אויף "מה טעם פתח בבראשית": ווי געשמאק עס איז. בראשית איז כולל די גאנצע תורה, פונעם ערשטן אות ביזן סוף פון דער סדרה. ער לויבט די תמימות'דיגע אמונה פון אידן אין זייערע מנהגים, און ערקלערט אז אמונה קומט פון די הויכקייט פונעם מוח, נישט פון זיין נידעריגקייט, און אז בראשית, וואס איז העכער פון די עשרה מאמרות, איז דער שורש פון אמונה. אין בראשית איז אויך מרומז יראת שמים און שבת, דער תכלית פון דער בריאה. וויבאלד די תורה איז העכער פון זמן, איז שבת בראשית דער ארט וואו מ'קען זיך אפעלירן אויף דעם וואס איז באשטימט געווארן אין תשרי. דערנאך רעדט ער וועגן היטן שבת מיט קדושה, וויאזוי משה רבינו בלאזט אריין שבת אין יעדן אידישן הארץ, און וויאזוי נח האט געפונען חן דורך בעטן א מתנת חנם. צום סוף ווייזט ער אז אין בראשית איז מרומז משיח, וואס וועט קומען מיט אפנע נסים, און ער רופט צו אננעמען שבת בראשית מיט א גרויסע הכנה.

ענינים: ספר בראשית · קדושת שבת · אמונה פשוטה, למעלה פון שכל

סדר השיעור

  1. 0:00 ווי געשמאק מ'הייבט אן פון בראשית; אמונה אין מנהגים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח עפנט מיטן ווארט פונעם רימאנאווער אויף "מה טעם פתח בבראשית", און ערקלערט אז בראשית איז כולל די גאנצע תורה. דערנאך לויבט ער די אמונה פון אידן אין זייערע מנהגים, און ער איז מסביר אז אמת'ע אמונה קומט פון די הויכקייט פונעם שכל, "עדות ה' נאמנה מחכימת פתי".

  2. 8:47 בראשית, דער שורש פון אמונה; די חשיבות פון קליינע מנהגים

    דער משגיח ערקלערט אז בראשית שטייט העכער פון די אנדערע מאמרות, נאך פאר ווערטער און אותיות, און איז דער שורש פון דער גאנצער אמונה. ער רעדט וועגן דעם מנהג פון קיילעכדיגע חלות, און ער דערציילט וויאזוי דער חתם סופר האט געמאסטן משה מענדלסאן לויט צי ער האלט נאך דעם מנהג פון א בוים אין שטוב שבועות, און ער לערנט ארויס אז מ'מעסט אידישקייט מיט קליינע זאכן.

  3. 12:33 בראשית איז כולל די בריאה, יראת שמים און שבת

    מיטן פרי צדיק און די תיקוני זוהר ווייזט דער משגיח אז דאס ווארט בראשית איז כולל די גאנצע בריאה, און מ'לייענט עס "ירא שמים", "ברית אש" און "ירא שבת". מיט א משל פון א מענטש וואס בויט און מעבלירט א שטוב כדי צו לערנען, ערקלערט ער אז שבת, דער תכלית פון דער בריאה, איז געווען דער ערשטער געדאנק, און איז מרומז אין בראשית.

  4. 16:42 שבת בראשית אלס דער אפעלאציע געריכט

    דער משגיח ברענגט פונעם בעל התניא בשם דעם בעל שם טוב אז שבת בראשית ווערט באשטימט דעם מענטשנס גאנץ יאר. ער ערקלערט אז דער זמן איז באשאפן געווארן פון דער תורה, וואס איז העכער פון זמן, און דערפאר קען דער וואס שפירט אז ער האט נישט אויסגענוצט די טעג פון תשרי גיין צום "העכסטן געריכט", די פרשה פון בראשית, און זיך אפעלירן.

  5. 21:38 האזינו און בראשית; דער שבת וואס איז כולל אלע שבתים

    דער משגיח ערקלערט אז האזינו איז כולל די גאנצע תורה אלס דער סוף, און בראשית אלס דער אנהייב, און אז די תורה ענדיגט זיך מיט "ישראל" און הייבט אן מיט "בראשית", וואס פארבינדט די אותיות פון דער תורה מיט די נשמות פון ישראל. שבת בראשית איז כולל אלע שבתים און איז העכער פון די מאמרות פון ראש השנה; ער דערציילט וואס דער לעכאוויטשער האט געזאגט אויף רבי מענדל וויטעפסקער'ס חביבות השבת.

  6. 25:31 שבת, א טאג פון דער נשמה

    דער משגיח זאגט אז מ'דארף לערנען הלכות שבת און גיין ווייטער, שפירן א הייליגקייט אין שבת, וואס איז נישט קיין "וויקענד" נאר א טאג פון דער נשמה. מיט א משל פון א בן מלך וואס האט זיך צוריקגעווינען ביים טאטן דורך מאכן פון זיינע פחותע חברים געטרייע דינער, ערקלערט ער אז עונג שבת מיינט אריינברענגען די גשמיות אין קדושה, און אז מנוחה איז די צופרידנהייט וואס קומט פון דער קדושה.

  7. 28:55 משה רבינו בלאזט אריין שבת אין יעדן הארץ

    דער משגיח ברענגט דעם זוהר אז יעדן שבת קומט משה רבינו מיט א טויזנט נשמות אריינצובלאזן שבת אין יעדן אידישן הארץ, און ווייזט אז אין בראשית איז מרומז משה, וועמען מ'האט געגעבן דעם תפקיד צו מודיע זיין וואס שבת איז. ער שילדערט וויאזוי אידן פלעגן שבת רעדן נאר דיבורים פון קדושה, און דערציילט וויאזוי דער לעכאוויטשער האט יעדן ערב שבת געגעבן ר' מיכל א גלאז מעד, אז ער זאל האבן כח פאר זיין פייערדיגן שבת.

  8. 33:41 בעטן א מתנת חנם, אזוי ווי נח

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז מ'האט משה רבינו געוויזן די אוצרות אין הימל, און דער גרעסטער איז געווען דער אוצר פון מתנת חנם, וואס מ'גיט נאר פאר דעם וואס שפירט אז אים קומט גארנישט. ער טייטשט "ונח מצא חן" אז נח, וואס האט אויך געדארפט אפגעמעקט ווערן, האט געבעטן א מתנת חנם, און זאגט אז שבת בראשית דארף מען אזוי בעטן.

  9. 37:49 אבנר מרומז אין די מיטעלסטע אותיות; נח'ס חן של אמת

    דער משגיח דערציילט די מעשה פונעם רמב"ן מיט זיין תלמיד אבנר, וואס איז מרומז אין די דריטע אותיות פון א פסוק אין האזינו, און פרעגט פארוואס אין די מיטעלסטע אותיות, און ערקלערט אז ביי א איד קען דאס אפמעקן זיין נאר צייטווייליג. דערנאך ערקלערט ער אז די ערשטע סדרה קען זיך נישט ענדיגן מיט אפמעקן, און דערפאר ענדיגט זי זיך מיט "ונח מצא חן", און ברענגט פונעם דברי שמואל אז דער דור המבול האט געפונען חן אין גשמיות, און נח האט געפונען חן אין קדושה.

  10. 42:54 משיח אין בראשית און די נסים פון דער גאולה

    דער משגיח ברענגט חז"ל אז "ורוח אלקים" אין בראשית איז דער רוח פון משיח, און פארבינדט דעם סוף פון דער תורה, מיט די אפנע נסים, מיטן אנהייב. דורך דער גמרא אין ברכות אויף "עד יעבור" ערקלערט ער אז א חטא קען אפהאלטן נסים וואס זענען צוגעזאגט, אבער א הבטחה מיטן שם הוי"ה מוז מקוים ווערן, ממילא וועט די גאולה קומען מיט נסים אזוי ווי יציאת מצרים, און מ'טאר זיך נישט לאזן איינרעדן אז נאטורליכע געשעענישן זענען די גאולה.

  11. 48:48 די סמיכות פונעם סוף פון דער תורה צום אנהייב

    דער משגיח ברענגט דעם מנהג אז גלייך נאכן ענדיגן די תורה הייבט מען אן בראשית, כדי דער שטן זאל נישט האבן קיין פתחון פה, און ער זאגט א פשט אין דער סמיכות לויטן ישמח משה: אין בראשית איז מרומז משיח און משה רבינו, און דער סוף פון דער תורה דערציילט פון די גרויסע נסים וואס זענען געטון געווארן מיטן שם הוי"ה, ממילא וועט משיח אויך קומען מיט אפנע מופתים. ער קומט צוריק צו דער גמרא פארוואס עס זענען נישט געווען קיין נסים אין די ימי עזרא.

  12. 52:34 א גאולה פרטית אויף שבת בראשית

    דער משגיח לייגט צו א צווייטן חילוק צווישן די צוויי לשונות, "עמך" און "עם זו", און לערנט ארויס אז אידן דארפן ווארטן אויף דער אמת'ער גאולה מיט נסים אין דער צייט פון הסתר פנים. אין בראשית ליגט א גאולה פרטית פאר יעדן איד, און ער רופט צו אננעמען דעם שבת מיט א גרויסע הכנה, אלס די לעצטע געלעגנהייט, און ער בעט אז אידן זאלן געפינען חן ביים רבונו של עולם אזוי ווי נח, און אויף א גוטן בראשית פאר כלל ישראל.

דער שיעור, אויסגעשריבן

ווי געשמאק מ'הייבט אן פון בראשית; אמונה אין מנהגים

0:00

דער משגיח עפנט מיטן ווארט פונעם רימאנאווער אויף "מה טעם פתח בבראשית": ווי געשמאק עס איז אנצוהייבן פון בראשית. דאס ווארט בראשית, ערקלערט ער, איז כולל די גאנצע תורה. דער ערשטער אות איז כולל אלע אותיות, און דער ערשטער פסוק און די ערשטע סדרה, ביז "ונח מצא חן", זענען יעדעס כולל אלעס. נ

5:57

דערנאך לויבט ער די מנהגים פון אידן, וואס זיי האלטן ווי יעדער מנהג וואלט געווען געגעבן למשה מסיני. דאס איז נישט קיין שוואכקייט. דער פתי פון משלי י"ד ט"ו גלייבט אלעס ווייל אים פעלט שכל, אבער אידן גלייבן ווייל עס זענען דא זאכן וואס זענען העכער פונעם מוח. דערפאר זאגט דער פסוק אין תהלים י"ט "עדות ה' נאמנה מחכימת פתי": די אמונה איז ממשיך חכמה. ג,ב

בראשית, דער שורש פון אמונה; קליינע מנהגים

8:52

בראשית, ערקלערט דער משגיח, שטייט העכער פון די אנדערע מאמרות, נאך פאר ווערטער און אותיות, און איז דער שורש פון דער גאנצער אמונה. נישט עסן קיילעכדיגע חלות איז א קלייניגקייט, אבער זיך נישט האלטן ביי א מנהג ישראל איז ערנסט. ווען דער חתם סופר האט געהערט אז משה מענדלסאן האט יענעם שבועות נישט אוועקגעשטעלט קיין בוים אין שטוב, האט ער געזאגט אז יעצט האט ער זיך אינגאנצן אפגעריסן. א איד, לערנט דער משגיח ארויס, מעסט מען מיט קליינע זאכן.

בראשית איז כולל די בריאה, יראת שמים און שבת

12:37

דער משגיח ברענגט פונעם פרי צדיק אז דאס ווארט בראשית איז כולל די גאנצע בריאה, און די תיקוני זוהר לייענען עס "ירא שמים", "ברית אש" און "ירא שבת". שבת, דער תכלית פון דער בריאה, איז געווען דער ערשטער געדאנק, אזוי ווי א מענטש וואס בויט און מעבלירט א שטוב כדי צו לערנען, און ערשט צום סוף זעצט ער זיך לערנען. ה,ו

שבת בראשית אלס דער אפעלאציע געריכט

18:02

דער משגיח ברענגט פונעם בעל התניא בשם דעם בעל שם טוב אז שבת בראשית ווערט באשטימט אלעס וואס וועט פארקומען מיט א מענטש אינעם גאנצן יאר. די תורה פירט די וועלט, און דער זמן אליין איז באשאפן געווארן פון איר, ממילא איז די תורה העכער פון זמן. דערפאר קען דער וואס שפירט אז ער האט נישט אויסגענוצט די טעג פון תשרי גיין צום "העכסטן געריכט", די פרשה פון בראשית, און זיך אפעלירן אויף דעם וואס איז געגזרט געווארן.

האזינו און בראשית; דער שבת פון אלע שבתים

22:09

אזוי ווי האזינו איז כולל די גאנצע תורה אלס דער סוף, איז בראשית כולל זי אלס דער אנהייב, און נעוץ סופן בתחילתן. די תורה ענדיגט זיך מיט "ישראל" און הייבט אן מיט בראשית, וואס ווייזט אז די אותיות פון דער תורה און די נשמות פון ישראל זענען איין זאך. ממילא איז שבת בראשית כולל אלע שבתים. דער משגיח דערמאנט אז דער לעכאוויטשער האט געזאגט אז רבי מענדל וויטעפסקער האט געשפירט יעדן שבת ווי ס'איז קיינמאל פריער נישט געווען קיין שבת.

שבת, א טאג פון דער נשמה

25:45

דער משגיח זאגט אז מ'דארף לערנען הלכות שבת, און דערנאך גיין ווייטער און שפירן איר הייליגקייט, ווייל שבת איז נישט קיין "וויקענד"; די תיקוני זוהר רופן עס "יומא דנשמתא". אין דעם משל פון די צדיקים האט א בן מלך זיך צוריקגעווינען ביים מלך דורך מאכן פון זיינע פחותע חברים געטרייע דינער. אזוי ווערן שבת די גשמיות'דיגע הנאות אריינגעברענגט אין עבודת השם. ו

משה רבינו בלאזט אריין שבת אין יעדן הארץ

29:02

דער משגיח ברענגט דעם זוהר אז יעדן שבת קומט משה רבינו מיט א טויזנט נשמות אריינצובלאזן שבת אין יעדן אידישן הארץ. אין בראשית איז מרומז משה, וואס ווערט אנגערופן "ראשית" אין דברים ל"ג כ"א, און די גמרא אין שבת י' ע"ב זאגט אז משה איז געשיקט געווארן מודיע צו זיין וואס שבת איז. דערפאר פלעגן אידן שבת רעדן נאר דיבורים פון קדושה. דער לעכאוויטשער פלעגט יעדן ערב שבת געבן ר' מיכל א גלאז מעד, אז ער זאל נישט חלשות ווערן פון זיין פייערדיגן שבת. ח,ט,י

בעטן א מתנת חנם, אזוי ווי נח

34:20

דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז מ'האט משה רבינו געוויזן די אוצרות אויבן, און דער גרעסטער איז געווען דער אוצר פון מתנת חנם, וואס מ'גיט נאר פאר דעם וואס שפירט אז אים קומט גארנישט. אן אנדער מדרש טייטשט אז "ונח" איז אויך געווען אריינגערעכנט אין דער גזירה פון אפמעקן, און פונדעסטוועגן האט נח געפונען חן דורכדעם וואס ער האט געבעטן אזא מתנה. ממילא בעט שבת בראשית דער וואס האט פארפאסט די געלעגנהייטן פון תשרי א מתנת חנם. כ,מ,נ

אבנר אין די מיטעלסטע אותיות; נח'ס חן של אמת

38:15

דער משגיח דערציילט וויאזוי דער רמב"ן האט געוויזן זיין תלמיד אבנר אז זיין נאמען איז מרומז אין די דריטע אותיות פונעם פסוק אין האזינו (דברים ל"ב כ"ו). ער פרעגט פארוואס אין די מיטעלסטע אותיות, און ערקלערט אז די ראשי תיבות וואלטן געמיינט אפמעקן פונעם שורש, וואס קען נישט זיין ביי קיין איד; די מיטן ווייזט אז דאס איז נאר צייטווייליג. ס

40:23

אזוי אויך קען די ערשטע סדרה זיך נישט ענדיגן מיט אפמעקן, דערפאר ענדיגט זי זיך "ונח מצא חן". דער דברי שמואל ערקלערט אז דער דור המבול האט געפונען חן אין גשמיות, און נח האט געפונען חן אין שבת, תורה און תפילה, און יעדער איד האט אזא נקודה. נ,ע

משיח אין בראשית און די נסים פון דער גאולה

42:56

חז"ל זאגן אז אין בראשית איז מרומז דוד המלך און משיח, און אז "ורוח אלקים" אויפן וואסער איז דער רוח פון משיח (בראשית רבה ב' ד'). די תורה ענדיגט זיך מיט דער יד החזקה וואס משה האט געוויזן (דברים ל"ד י"ב), און דערנאך הייבט זי זיך אן פון נייעם. צ,ק

44:13

די גמרא אין ברכות טייטשט דאס צווייפאכע "עד יעבור" (שמות ט"ו ט"ז): ביים צווייטן אריינקומען אין ארץ ישראל, אין די ימי עזרא, האבן אויך געדארפט זיין נסים, נאר דער חטא האט גורם געווען. א הבטחה מיטן שם הוי"ה אבער מוז מקוים ווערן, ממילא וועט די גאולה קומען מיט נפלאות ווי ביי יציאת מצרים (מיכה ז' ט"ו). דער משגיח זאגט אז מ'טאר זיך נישט לאזן איינרעדן אז נאטורליכע געשעענישן זענען די גאולה. ש,ר,אא

די סמיכות פונעם סוף פון דער תורה צום אנהייב

48:48

דער משגיח ברענגט דעם מנהג אז גלייך נאכן ענדיגן די תורה הייבט מען אן בראשית, כדי דער שטן זאל נישט האבן קיין פתחון פה. לויטן ישמח משה זאגט ער א פשט, אז אין בראשית איז מרומז משיח און משה רבינו, און די תורה ענדיגט זיך מיט די מופתים וואס זענען געטון געווארן מיטן שם הוי"ה; ממילא וועט משיח אויך קומען מיט אפנע נסים. ביי עזרא, לייגט ער צו, איז די הבטחה נישט געווען מיטן שם הוי"ה. ת

א גאולה פרטית אויף שבת בראשית

52:44

דער משגיח לייגט צו אז ביים ערשטן מאל שטייט "עמך", און ביים צווייטן נאר "עם זו", ממילא דארפן אידן ווארטן אויף דער אמת'ער גאולה אין דער צייט פון הסתר פנים. אין בראשית ליגט א גאולה פרטית פאר יעדן איד, און ער רופט צו אננעמען שבת בראשית מיט א גרויסע הכנה, אלס די לעצטע געלעגנהייט, אז אידן זאלן געפינען חן אזוי ווי נח.

מראי מקומות

תורה

  1. א Bereishis 1:1 9:31 טעקסט מפתח
  2. ט לכאורה Devarim 33:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:02
  3. ל Bereishis 6:7 35:47 טעקסט מפתח
  4. נ Bereishis 6:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:00, 34:20, 40:23
  5. ס לכאורה Devarim 32:26 מפתח אינעם אויסשרייב: 38:15
  6. פ לכאורה Bereishis 6:2 41:30 מפתח
  7. ק לכאורה Devarim 34:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 42:56
  8. ר לכאורה Shemos 15:16 מפתח אינעם אויסשרייב: 44:13

נביאים

  1. ד לכאורה Chavakuk 2:4 6:09 מפתח
  2. אא לכאורה Michah 7:15 מפתח אינעם אויסשרייב: 44:13

כתובים

  1. ב Tehillim 19:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:57
  2. ג לכאורה Mishlei 14:15 מפתח אינעם אויסשרייב: 5:57

תלמוד בבלי

  1. י לכאורה Shabbos 10b מפתח אינעם אויסשרייב: 29:02
  2. ש לכאורה Berachos 4a מפתח אינעם אויסשרייב: 44:13

מדרש

  1. כ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 34:20
  2. מ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 34:20
  3. צ לכאורה Bereishis Rabbah 2:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 42:56

זוהר און קבלה

  1. ו Tikkunei Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 12:37, 25:45
  2. ח Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 29:02

אחרונים און חסידות

  1. ה Pri Tzaddik (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 12:37
  2. ע Divrei Shmuel (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 40:23
  3. ת Yismach Moshe (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 48:48

תפילה און פיוט

  1. ז Lecha Dodi (מקום נישט באשטימט) 15:01 מפתח

עיקרי הדברים

  1. 1:26 דאס ווארט בראשית, און די ערשטע סדרה ביז "ונח מצא חן", איז כולל די גאנצע תורה.
  2. 5:57 די אמונה פון אידן, אפילו אין לאקאלע מנהגים, קומט פון די הויכקייט פונעם שכל, זאכן וואס זענען העכער פונעם מוח, און נישט פון זיין נידעריגקייט.
  3. 20:38 וויבאלד די תורה, וואס פון איר איז באשאפן געווארן דער זמן, איז העכער פון זמן, איז די פרשה פון בראשית דער ארט וואו מ'קען זיך אפעלירן אויף דעם וואס איז געגזרט געווארן אויפן יאר.
  4. 26:26 שבת איז א טאג פון דער נשמה; די גשמיות'דיגע הנאות פון שבת דארפן אויפגעהויבן ווערן צו קדושה און צו עבודת השם.
  5. 35:03 דער וואס שפירט אז אים קומט גארנישט, קען בעטן א מתנת חנם פונעם גרעסטן אוצר, אזוי ווי נח האט געטון.
  6. 42:56 אין בראשית איז מרומז משיח, און דער סוף פון דער תורה מיט די אפנע נסים איז צוגעבינדן צום אנהייב, צו ווייזן אז די גאולה וועט קומען מיט נסים אזוי ווי ביי יציאת מצרים.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 38:32 פארוואס איז אבנר מרומז דווקא אין די דריטע, מיטעלסטע אותיות פון די ווערטער, און נישט אין די ראשי תיבות אדער סופי תיבות?

    תירוץ: 38:56 ווייל די ראשי תיבות וואלט געמיינט אפמעקן פון זיין שורש, וואס קען נישט זיין ביי קיין איד; די מיטן ווייזט אז דאס איז נאר צייטווייליג, און צום סוף וועט ער האבן א תיקון.

  2. קשיא: 36:19 פארוואס איז נח, וואס איז אויך געווען אריינגערעכנט אין דער גזירה פון אפמעקן, געבליבן?

    תירוץ: 36:25 ווייל ער האט געפונען חן: ער האט געשפירט אז אים קומט גארנישט, און ער האט געבעטן א מתנת חנם.

  3. קשיא: 44:07 פארוואס זענען נישט געווען קיין אפנע נסים ווען אידן זענען געקומען דאס צווייטע מאל קיין ארץ ישראל, אין די ימי עזרא?

    תירוץ: 44:52 די גמרא זאגט אז דער חטא האט גורם געווען; דער משגיח לייגט צו פונעם ישמח משה אז די ערשטע הבטחה איז געווען מיטן שם הוי"ה, וואס א חטא קען נישט אפהאלטן, און די צווייטע נישט.

  4. קשיא: 40:02 פארוואס קען די ערשטע סדרה זיך נישט ענדיגן מיט דער גזירה פון אפמעקן די וועלט?

    תירוץ: 40:23 ווייל בראשית איז כולל די גאנצע תורה, און א סדרה וואס איז כולל אלעס קען זיך נישט ענדיגן מיט אפמעקן; זי מוז זיך ענדיגן מיט א תיקון, "ונח מצא חן".

מעשיות

  1. 10:19 דער חתם סופר און משה מענדלסאן'ס בוים שבועות

    דער משגיח דערציילט אז משה מענדלסאן האט פון אויסן אויסגעזען ווי א ערליכער איד וואס לערנט, אבער די גדולים האבן געשמעקט ווער ער איז. דער חתם סופר פלעגט פרעגן וואס טוט זיך מיט אים, און איינמאל נאך שבועות האט ער געפרעגט צי ער האט אוועקגעשטעלט א בוים אין שטוב, אזוי ווי דער מנהג איז. ווען מ'האט אים געענטפערט אז דאס מאל האט ער עס נישט געטון, האט דער חתם סופר געזאגט אז ביז יעצט האט ער נאך געהאט א שייכות, אבער יעצט האט ער זיך אפגעריסן. דער משגיח לערנט ארויס אז מ'מעסט א איד מיט קליינע זאכן.

    אין דער מעשה: משה מענדעלסאן, דער חתם סופר

  2. 24:55 רבי מענדל וויטעפסקער'ס שבת

    דער משגיח דערציילט אז רבי מרדכי לעכאוויטשער האט געזאגט אויף רבי מענדל וויטעפסקער אז ער האט געזען ביי אים אזא חביבות השבת, אז ער האט געשפירט יעדן שבת ווי ס'איז נאך קיינמאל נישט געווען קיין שבת אויף דער וועלט, און עס וועט מער קיינמאל נישט זיין.

    אין דער מעשה: רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי מנחם מענדל וויטעבסקער

  3. 32:59 דעם לעכאוויטשער'ס גלאז מעד פאר ר' מיכל

    איינער פון די תלמידים פונעם לעכאוויטשער האט געהייסן ר' מיכל. יעדן ערב שבת ביים ליכט צינדן פלעגט דער לעכאוויטשער אים אריינרופן און געבן טרינקען א גלאז מעד, האניג וויין. ער האט פארשטאנען אז ר' מיכל מוז האבן כח, ווייל ער פלעגט זיך שבת אזוי צעפייערן, אז אן דעם וואלט ער חלשות געווארן.

    אין דער מעשה: רבי מרדכי לעכאוויטשער

  4. 38:03 דער רמב"ן און זיין תלמיד אבנר

    דער משגיח דערמאנט די באוואוסטע מעשה פונעם רמב"ן מיט זיין תלמיד אבנר, וואס איז אראפגעפאלן. דער רמב"ן האט אים געזאגט אז ער איז מרומז אין דעם פסוק אין האזינו וואס רעדט פון אפמעקן זייער זכר: די דריטע אותיות פון די פיר ווערטער שרייבן אויס "אבנר".

    אין דער מעשה: דער רמב"ן, אבנר

    דערציילט אין נאך 6 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 7:05 דער משגיח ערקלערט אז די אמונה פון אידן איז נישט קיין סימן פון א שוואכן שכל, אזוי ווי דער פתי וואס גלייבט אלעס, נאר פון זיין הויכקייט: עס זענען דא זאכן וואס זענען העכער פונעם מוח, און חכמים בעלי אמונה גלייבן אין זיי, אזוי אז די אמונה איז ממשיך חכמה.
  2. 20:25 ווייל דער זמן איז באשאפן געווארן פון דער תורה, און די תורה איז העכער פון זמן, איז די פרשה וואס רעדט וועגן דעם אנהייב פון זמן א העכערער געריכט, וואו מ'קען זיך אפעלירן אויף די גזירות פון ראש השנה.
  3. 22:35 די תורה ענדיגט זיך מיטן ווארט "ישראל" און הייבט אן מיט "בראשית", און דער משגיח פארבינדט דאס מיט דעם אז די אותיות פון דער תורה און די נשמות פון ישראל זענען איין זאך.
  4. 34:58 דער גרעסטער אוצר אויבן, פון מתנת חנם, איז אפן נאר פאר דעם וואס שפירט באמת אז אים קומט גארנישט; אזוי טייטשט דער משגיח וואס נח האט געפונען חן, כאטש ער האט אויך געדארפט אפגעמעקט ווערן.
  5. 38:47 דער משגיח ערקלערט אז אבנר איז מרומז נאר אין די מיטעלסטע אותיות פונעם פסוק, ווייל ביי א איד קען אפמעקן זיין נאר צייטווייליג; אין זיין שורש בלייבט ער צוגעבינדן.
  6. 40:16 די ערשטע סדרה קען זיך נישט ענדיגן מיט חורבן, דערפאר ענדיגט זי זיך מיט "ונח מצא חן", א תיקון; און נח'ס חן, נישט אזוי ווי דעם דור המבול'ס, איז געווען אין שבת, תורה און תפילה.
  7. 45:33 לויטן ישמח משה קען א חטא נישט אפהאלטן א הבטחה וואס איז געגעבן געווארן מיטן שם הוי"ה, ממילא מוז די גאולה קומען מיט אפנע נסים אזוי ווי יציאת מצרים, און דאס איז די סמיכות פונעם סוף פון דער תורה צו בראשית.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 9:57 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך האלטן ביי די מנהגים פון אידן, ווי עסן קיילעכדיגע חלות, און האלטן די מנהגים פון זיין שטוב.
  2. 25:45 דער משגיח זאגט אז מ'דארף לערנען הלכות שבת, און דערנאך גיין ווייטער: שפירן די הייליגקייט פון שבת, און היטן די דיבורים און מחשבות שבת, אז זיי זאלן זיין פון תורה און יראת שמים.
  3. 37:10 דער משגיח זאגט אז שבת בראשית דארף מען בעטן פון רבונו של עולם א מתנת חנם אויפן גאנצן יאר, אפילו דער וואס שפירט אז ער האט נישט אויסגענוצט די טעג פון תשרי.
  4. 47:49 דער משגיח זאגט אז מ'טאר זיך נישט לאזן איינרעדן אז נאטורליכע געשעענישן זענען שוין די גאולה, נאר ווארטן אויף דער גאולה מיט אפנע נסים.
  5. 55:08 דער משגיח רופט צו אננעמען שבת בראשית מיט א גרויסע הכנה, אלס די לעצטע געלעגנהייט צו מבטל זיין וואס איז געגזרט געווארן.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אבנר, דוד המלך, דער בעל התניא, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער ישמח משה, דער רמב"ן, משה מענדעלסאן, משה רבינו, נח, עזרא הסופר, ר' מענדעלע רימאנאווער, רבי מנחם מענדל וויטעבסקער, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי צדוק הכהן פון לובלין, רבי שמעון בר יוחאי

ערכים האזינו, הסתר פנים, מתנת חנם, עשרה מאמרות, שם הוי"ה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט