חובתו בעולמו; תפילה היא העיקר בזמן הזה; עבודה שבלב
קאטאלאג: שיעורים לבחורים נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 52 אידיש 42 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח לערנט די בחורים אז א אידס גאנץ לעבן געהערט צו עבודת השם, און אז אין אונזער דור איז די עיקר עבודה תפילה, געדאווענט מיטן הארץ און מיט צייט.
דער משגיח עפנט אז דער בית המדרש איז א מקום פון תפילה, און לייגט אוועק דעם יסוד פונעם ערשטן פרק מסילת ישרים: א מענטש דארף וויסן וואס זיין חוב איז אין זיין וועלט. עבודת השם איז נישט ווי באצאלן טעקסעס דריי מאל א טאג; עסן, שלאפן, פרנסה און אפילו זיך באוועגן איז אלץ עבודה ווען מ'טוט עס דערפאר, אזוי ווי דער פועל ביים רמב"ם וואס שארפט די האק ווערט באצאלט פארן גאנצן טאג. דערנאך גייט ער איבער צו תפילה, וואס חז"ל זאגן אז מענטשן זענען מזלזל דערין. תורה איז גרעסער, נאר דאס לערנען איז געמישט מיט פניות, און תפילה איז ריין, מ'רעדט צום רבונו של עולם; אין עקבתא דמשיחא, ווי דער בעל שם טוב האט געלערנט, איז דער עיקר תפילה. תפילה דארף זיין עבודה שבלב: וויסן דעם טייטש, נעמען צייט, זאגן יעדעס ווארט ווי מ'ציילט געלט. ער דערמאנט ווי אידן פלעגן דאווענען און זאגט אן א סדר צו לערנען דעם טייטש פון דאווענען.
ענינים: דער כח פון תפילה · כוונה אין דאווענען · דער תפקיד פון א מענטש אויף דער וועלט · עבודה בגשמיות
סדר השיעור
-
0:00 א מקום פון תפילה; דעם מענטשנס חוב אין זיין וועלט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט די בחורים אז די ישיבות זענען א מקום פון תורה און דער בית המדרש איז א מקום פון תפילה, און עפנט מיטן יסוד פון מסילת ישרים אז א מענטש דארף וויסן זיין חוב אין זיין וועלט. עבודת השם איז נישט ווי באצאלן טעקסעס פאר געוויסע צייטן; א אידס גאנץ לעבן איז געווידמעט דערצו.
-
4:03 עסן און שלאפן אלס טייל פון עבודה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז עסן, שלאפן, פרנסה און אפילו זיך באוועגן איז אלץ פאר עבודת השם, אזוי ווי דער פועל ביים רמב"ם וועמענס שארפן די האק ווערט גערעכנט פאר ארבעט. אויב ער נעמט זיך נישט צו תורה נאך די גשמיות'דיגע צרכים, איז א סימן אז ער האט עס געטון פאר זיך.
-
8:19 תפילה, די עבודה וואס מ'איז מזלזל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז דאווענען איז א גרויסע עבודה וואס מענטשן דערקענען נישט, און ברענגט די גמרא אז תפילה שטייט אין רומו של עולם און מענטשן זענען מזלזל דערין. ער דערציילט ווי ר' נחום טשערנאבילער האט געדאווענט וועגן א קריגעריי מיט א דינסט, ווייל אלץ וואס מ'דארף מוז מען בעטן פונעם רבונו של עולם.
-
12:51 תורה איז גרעסער, אבער היינט איז תפילה דער עיקר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אוועק דעם סדר: תורה, דערנאך תפילה, דערנאך די אנדערע מצוות. אבער ביים לערנען זענען דא אסאך פניות, און דער תולדות יעקב יוסף שרייבט אז דער בעל שם טוב איז געקומען בעיקר מחזק זיין תפילה; פונעם אריז"ל'ס צייט, עקבתא דמשיחא, איז דער עיקר עבודה תפילה.
-
17:12 דעם חולה'ס שפייז; די ריינקייט פון תפילה און כוונה שטייט אינעם קאטאלאג
מיט א משל פון א חולה וואס קען נישט עסן ברויט מיט פלייש און מוז לעבן פון אראנזשעס, ערקלערט דער משגיח פארוואס א שוואכער דור דארף תפילה. תורה לשמה איז שווער און געמישט מיט פניות, אבער תפילה איז ריין, מ'רעדט צום רבונו של עולם; דאווענען אן כוונה איז מקיים דעם דרבנן, אבער נישט "בכל לבבכם".
-
21:54 עבודה שבלב דארף צייט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז תפילה דארף קומען פונעם הארץ: גמרא דארף מען לערנען, דאווענען דארף מען דאווענען. עס דארף הכנה און צייט; מ'קען נישט דאווענען אין צוואנציג מינוט, און ער ברענגט דעם מגן אברהם און דעם שולחן ערוך וויפיל צייט פסוקי דזמרה דארף נעמען און אז מ'זאל זאגן די ווערטער ווי מ'ציילט געלט.
-
27:34 וויאזוי אידן פלעגן דאווענען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערמאנט אן אלטן חסיד וואס האט געדאווענט ווארט ביי ווארט ווי מ'ציילט געלט, שטעלט אקעגן די היינטיגע געאיילטע מנינים אין די שטיבלעך מיט ווי פשוט'ע אידן האבן אמאל געדאווענט, און באשרייבט ווי דער סאטמארער רב האט געדאווענט פאמעלעך און הויך מיט די בחורים. ער ברענגט די גמרא אז דער וואס איז מאריך בתפילתו ווערט מאריך ימים.
-
32:15 די חסידים הראשונים און דעם בית המדרש'ס תכלית שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט פון א צדיק'ס רחמנות אויף יונגעלייט וואס האבן קיינמאל נישט געזען א אידס עבודה ביים דאווענען, און ברענגט די גמרא אז די חסידים הראשונים האבן פארברענגט ניין שעה א טאג מיט תפילה און זייער תורה איז געבליבן. ער ערקלערט אז דער בית המדרש וויל מחדש זיין וואס איז פארגעסן געווארן, און זאגט אן אז מ'וועט לערנען דעם טייטש פון דאווענען.
-
37:47 אן אלטע וועלט דארף תפילה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אקעגן די פריערדיגע דורות, ווען תורה אליין איז געווען גענוג, מיט היינט, ווען די וועלט איז אלט און איינגעבויגן און דער עיקר עבודה איז תפילה. ער זאגט די בחורים אז זייערע יארן זענען פאר תורה, אבער זיי דארפן געבן דאווענען די ריכטיגע חשיבות, און דערמאנט דעם יסוד העבודה פון ר' אברהם סלאנימער.
דער שיעור, אויסגעשריבן
א מקום פון תפילה; דעם מענטשנס חוב אין זיין וועלט
דער משגיח זאגט די בחורים אז יעדער האט זיין ישיבה, וואס איז א מקום פון תורה, און דער בית המדרש וואס פאראייניגט זיי איז א מקום פון תפילה. ער עפנט מיטן יסוד פונעם אנהייב מסילת ישרים: א מענטש דארף וויסן וואס זיין חוב איז אין זיין וועלט און פארוואס ער דרייט זיך דא ארום. עבודת השם איז נישט ווי באצאלן טעקסעס, אז מ'גיט דעם רבונו של עולם געוויסע צייטן דריי מאל א טאג און די איבעריגע צייט געהערט צו זיך; אזוי צו מיינען איז א טעות. א
עסן און שלאפן אלס טייל פון עבודה
א אידס גאנץ לעבן, ערקלערט דער משגיח, איז פאר עבודת השם: עסן, שלאפן, פרנסה, אפילו זיך באוועגן, כדי ער זאל זיין געזונט און שטארק און א גוטער סאלדאט פונעם רבונו של עולם. ער ברענגט דעם רמב"ם אז א פועל וואס ווערט געדינגען אויף א טאג ווערט באצאלט אויך פאר די צייט וואס ער שארפט די האק, ווייל דאס איז א חלק פון דער ארבעט.
ווען דער מענטש דינט נאכדעם דעם רבונו של עולם, ווערט נתגלה למפרע אז אלץ איז געווען פאר אים. אויב ער נעמט זיך אבער נישט צו תורה ווען ער ווערט פארטיג מיט זיינע גשמיות'דיגע צרכים, איז א סימן אז ער האט עס געטון פאר זיך, און דער טאג איז א ליידיגער.
תפילה, די עבודה וואס מ'איז מזלזל
צווישן אלע עבודות, זאגט דער משגיח, איז דא איינע וואס מענטשן ווייסן נישט אפילו אז ס'איז אן עבודה: דאס דאווענען. ער ברענגט די גמרא אין ברכות אז תפילה איז פון די דברים העומדים ברומו של עולם און מענטשן זענען מזלזל דערין, און די גמרא לערנט עס ארויס פון א פסוק אין תהלים. ב,ג
ר' נחום טשערנאבילער, וועמענס יארצייט איז די וואך, האט זיך אמאל אוועקגעשטעלט דאווענען אז א דינסט וואס האט זיך געקריגט מיט דער רביצין זאל נישט אוועקגיין. מ'האט אים געפרעגט פארוואס ער דאווענט אויף אזא זאך, האט ער געענטפערט: איז דען דא אן אנדער גאט פאר דער דינסט? פון דעם לערנט דער משגיח אז אלץ וואס א מענטש דארף, מוז ער בעטן פונעם רבונו של עולם.
תורה איז גרעסער, אבער היינט איז תפילה דער עיקר
דער משגיח שטעלט אוועק דעם סדר: תורה איז די חשובסטע עבודה, דערנאך תפילה, דערנאך די אנדערע מצוות. נאר ביים לערנען זענען דא אסאך פניות, כבוד און וואס די חברים וועלן זאגן. היינט זענען מענטשן מזלזל אין דאווענען, זאגט ער, און מ'דארף דערין א גרויסן חיזוק.
דעם חולה'ס שפייז; די ריינקייט פון תפילה
כדי דאס צו ערקלערן ברענגט דער משגיח א משל: די בעסטע שפייז איז ברויט מיט פלייש, אבער א חולה וואס קען דאס נישט עסן גיט מען אראנזשעס. אזוי מוז אונזער שוואכער דור זיך מחזק זיין אין אנדערע זאכן. תורה בלייבט די גרעסטע זאך, נאר ווייניג קענען לערנען לשמה; דאס לערנען איז געמישט מיט פניות, און ביי תפילה איז עס ריין, מ'רעדט צום רבונו של עולם.
עבודה שבלב דארף צייט
דער עיקר פון תפילה, זאגט דער משגיח, איז דאווענען מיטן הארץ: וויסן וואס מ'זאגט און זיך ווענדן צום רבונו של עולם. עס זענען דא וואס דאווענען די גמרא און וואס לערנען דאס דאווענען, און ביידע טויגן נישט: גמרא דארף מען לערנען, און דאווענען דארף מען דאווענען. דאס ווארט דארף ארויסקומען פון דעם הארצנס זארג.
וויאזוי אידן פלעגן דאווענען
דער משגיח דערמאנט אן אלטן חסיד וואס האט געדאווענט יעדעס ווארט ווי מ'ציילט געלט, און שטעלט אקעגן די געאיילטע מנינים אין די שטיבלעך, איינער נאכן אנדערן ווי א פאבריק, מיט ווי אפילו פשוט'ע אידן האבן אמאל געדאווענט. ער באשרייבט ווי דער סאטמארער רב האט געדאווענט מיט די בחורים פאמעלעך און הויך; קיינער האט זיי נישט געזאגט ווי אזוי, נאר זיי האבן געשפירט אז מ'דאווענט מיטן רבי'ן.
די חסידים הראשונים און דעם בית המדרש'ס תכלית
דער משגיח רעדט פון דער רחמנות אויף יונגעלייט וואס האבן קיינמאל נישט געזען ווי א איד דאווענט. ער ברענגט די גמרא אין ברכות אז די חסידים הראשונים האבן געדאווענט דריי שעה יעדע תפילה, ניין שעה א טאג, און פרעגט ווי אזוי זייער תורה איז געבליבן; די גמרא ענטפערט אז ווייל זיי זענען געווען חסידים, איז זי געבליבן. כ
דער בית המדרש, ערקלערט ער, וויל מחדש זיין א ביסל פון דעם וואס איז פארגעסן געווארן. דער סדר וועט זיין לערנען דעם טייטש פון דאווענען, און ער וועט אנהייבן מיט צוויי דריי וואכן רעדן פון דעם ענין פון תפילה און וואס דער רבונו של עולם פארלאנגט פון אונז.
אן אלטע וועלט דארף תפילה
אין די פריערדיגע דורות, זאגט דער משגיח, איז דער עיקר עבודה געווען תורה, און אין דער צייט פון דער גמרא זענען געווען תנאים וואס האבן זיך נישט אפגעשטעלט אויף תפילה. דעמאלט איז די וועלט געווען יונג; היינט איז זי אלט און איינגעבויגן, און איר עיקר עבודה איז תפילה.
מראי מקומות
תורה
כתובים
תלמוד בבלי
אחרונים און חסידות
- א Mesilas Yesharim ch. 1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:42
- ה Toldos Yaakov Yosef (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:07
- ז לכאורה Shulchan Aruch Orach Chaim 101:1, Rema מפתח אינעם אויסשרייב: 20:02
- ח לכאורה Shulchan Aruch Orach Chaim 51:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:33
- ט Magen Avraham (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 23:33
- ל Yesod HaAvodah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 39:06
עיקרי הדברים
- 2:08 א מענטש דארף וויסן זיין חוב אין זיין וועלט: זיין גאנץ לעבן, יעדע שעה פונעם טאג, איז געמיינט פאר עבודת השם.
- 5:37 גשמיות'דיגע צרכים ווי עסן, שלאפן און זיך אפרוען ווערן א טייל פון עבודת השם ווען מ'טוט זיי מיט דעם חשבון, און עס ווערט נתגלה למפרע ווען ער נעמט זיך דערנאך צו דינען דעם רבונו של עולם.
- 8:19 תפילה איז א גרויסע עבודה וואס מענטשן זענען מזלזל דערין און שאצן נישט אפ.
- 13:02 כאטש תורה איז די גרעסערע עבודה, איז היינט, אין עקבתא דמשיחא, דער עיקר עבודה תפילה.
- 21:54 תפילה דארף זיין עבודה שבלב: וויסן וואס מ'זאגט, זיך ווענדן צום רבונו של עולם, און נעמען גענוג צייט.
- 36:10 דער משגיח זאגט אן אז אין בית המדרש וועט מען לערנען דעם טייטש פון דאווענען, און מ'וועט אנהייבן מיט עטליכע וואכן רעדן פון דעם ענין פון תפילה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 12:11 פארוואס זאל ר' נחום דאווענען צום רבונו של עולם אויף אזא פשוט'ע זאך ווי א דינסט וואס גייט אוועק?
תירוץ: 12:29 ווייל ס'איז נישטא קיין אנדער גאט פאר קליינע זאכן: אלץ וואס א מענטש דארף, מוז ער בעטן פונעם רבונו של עולם.
-
קשיא: 17:02 אויב תורה איז גרעסער פון תפילה, פארוואס איז היינט דער עיקר עבודה תפילה?
תירוץ: 17:14 אזוי ווי א חולה וואס קען נישט עסן ברויט מיט פלייש און מוז לעבן פון אראנזשעס, מוז אונזער שוואכער דור זיך מחזק זיין אין אנדערע זאכן; תורה לשמה איז שווער פאר רוב מענטשן, און תפילה איז ריין.
-
קשיא: 20:41 פארוואס חזר'ט מען היינט נישט איבער שמונה עשרה ווען מ'האט נישט מכוון געווען אין דער ערשטער ברכה?
תירוץ: 21:46 ווייל דאס צווייטע מאל וועט ער אויך אפשר נישט מכוון זיין.
-
קשיא: 34:31 אויב די חסידים הראשונים האבן פארברענגט ניין שעה א טאג מיט תפילה, ווי אזוי איז זייער תורה געבליבן?
תירוץ: 34:40 די גמרא ענטפערט אז ווייל זיי זענען געווען חסידים, איז זייער תורה געבליבן.
מעשיות
-
11:41 ר' נחום טשערנאבילער און די דינסט
דער משגיח דערמאנט אז די וואך איז ר' נחום טשערנאבילער'ס יארצייט, און דערציילט אז אמאל איז געווען א קריגעריי צווישן זיין רביצין און די דינסט וואס האט געהאלפן אין שטוב, און די דינסט האט געזאגט אז זי גייט אוועק. ר' נחום האט זיך אוועקגעשטעלט דאווענען צום רבונו של עולם אז די דינסט זאל נישט אוועקגיין. מ'האט אים געפרעגט פארוואס ער דאווענט אויף אזא פשוט'ע זאך, האט ער געענטפערט: איז דען דא אן אנדער גאט פאר דער זאך פון דער דינסט?
אין דער מעשה: רבי נחום טשערנאבילער
-
30:10 דער סאטמארער רב דאווענט מיט די בחורים
דער משגיח דערמאנט אז דער סאטמארער רב פלעגט דאווענען מיט די בחורים אין זיין מנין, פאמעלעך און הויך מיטן קול. קיינער האט זיי נישט געזאגט ווי אזוי צו דאווענען, אבער זיי האבן געשפירט אז מ'דאווענט מיטן רבי'ן.
אין דער מעשה: דער סאטמארער רב
געדאנקען
- 2:36 עבודת השם איז נישט קיין טעקס וואס מ'באצאלט צו געוויסע צייטן און דער איבעריגער טאג געהערט צו זיך; דער טענה "איך מעג האבן מיין אייגענע צייט" איז א טעות.
- 5:37 צי די גשמיות'דיגע זאכן זענען געווען פאר'ן רבונו של עולם ווערט נתגלה למפרע: אויב ער נעמט זיך נאכדעם צו תורה, איז אלץ געווען עבודה; אויב נישט, איז דער גאנצער טאג א ליידיגער.
- 13:39 לערנען, כאטש עס איז גרעסער, ציט צו פניות ווי כבוד און א שם, משא"כ תפילה איז ריין רעדן צום רבונו של עולם.
- 17:14 אזוי ווי א חולה וואס קען נישט עסן ברויט מיט פלייש מוז לעבן פון אראנזשעס, אזוי מוז דער שוואכער דור פון עקבתא דמשיחא זיך מחזק זיין מיט תפילה.
- 22:44 גמרא דארף מען לערנען, נישט דאווענען, און דאווענען דארף מען דאווענען, נישט לערנען.
- 37:50 אין די פריערדיגע דורות איז תורה אליין געווען גענוג, אבער היינט איז די וועלט אלט און איינגעבויגן און איר עיקר עבודה איז תפילה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 6:10 דער משגיח זאגט אז מ'זאל עסן, שלאפן, זיך אפרוען און זיך באוועגן מיטן חשבון אז ס'איז פאר עבודת השם.
- 12:38 דער משגיח זאגט אז יעדע זאך וואס א מענטש דארף, אפילו קליינע זאכן, דארף מען בעטן פונעם רבונו של עולם.
- 21:54 דער משגיח זאגט אז מ'דארף דאווענען מיטן הארץ, וויסן וואס מ'זאגט, און נעמען צייט; מ'קען נישט דאווענען אין צוואנציג מינוט.
- 27:16 דער משגיח זאגט אז מ'זאל זאגן יעדעס ווארט פון דאווענען מיט אכטונג, ווי מ'ציילט געלט.
- 39:06 דער משגיח זאגט די בחורים אז כאטש זייערע יארן זענען פאר תורה, דארפן זיי געבן דאווענען די ריכטיגע חשיבות.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער יסוד העבודה, דער מגן אברהם, דער סאטמארער רב, דער רמב"ם, רבי יעקב יוסף פון פולנאה, רבי נחום טשערנאבילער
ערכים כוונה, לשמה, עבודה שבלב, עבודת השם, עקבתא דמשיחא, פסוקי דזמרה, רבונו של עולם