מטרת החסידות: להחזיק פשוטי עם באמונה: שמירת הקדושה: ואיחוד לבבות
קאטאלאג: שיעורים לבחורים נומ׳ 15 פאקעט גייד ז׳ 52 אידיש 35 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז דער בעל שם טוב איז געקומען מחזק זיין פשוט'ע אידן אין אמונה, און אז בחורים היינט דארפן זיך צוגרייטן צו זייערע נסיונות מיט שמירת הקדושה און מיט אהבה און אחדות צווישן אידן, אפילו ווען זיי פירן זיך אנדערש.
דער משגיח עפנט מיט דעם עיקר ענין פונעם בעל שם טוב: מחזק זיין פשוט'ע אידן אין אמונה. היינט איז אמונה א טייערע זאך, און קיינער ווייסט נישט וואספארא נסיונות עס וועלן נאך קומען. ער דערציילט ווי דער בעל שם טוב איז אריבער א טייך אויף זיין גארטל און האט אנגעצונדן אן אייז־שטיקל ווי א ליכט, בלויז מיט אמונה, און ווי ער האט איינגעפלאנצט אמונה און יראת שמים אין דער וועלט. אזוי ווי די אבות הקדושים האבן צוגעגרייט די אידן פאר מצרים, אזוי האבן די תלמידי הבעל שם טוב צוגעגרייט די שפעטערע דורות. אונזער דור איז זייער נידעריג, און אונזער תפקיד איז זיך אפצוהיטן ווען עס זעט אויס אוממעגליך. פאר משיח וועלן זיין גרויסע נסיונות, און ביי אונז זענען דאס קליינע זאכן: קדושת עינים און ריינע מחשבות, אזוי ווי יוסף הצדיק. א צווייטע קליפה היינט איז מחלוקת צווישן ערליכע אידן. יעדער גייט אויף זיין וועג לויט זיין שורש, אזוי ווי רבי זירא איז געבליבן א תלמיד פון רב יהודה און בית שמאי און בית הלל האבן זיך ליב געהאט. בחורים דארפן ליב האבן יעדן איד וואס דינט דעם אייבערשטן.
ענינים: דער בעל שם טוב און זיינע תלמידים · אהבת ישראל און אחדות · אמונה פשוטה, למעלה פון שכל
סדר השיעור
-
0:00 אמונה היינט און דער בעש"ט ביים טייך שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח קערט זיך אום צום ענין פונעם בעל שם טוב מחזק צו זיין פשוט'ע אידן אין אמונה, דערציילט אז היינט קומען אסאך צו אים מיט ספיקות אין אמונה, און זאגט אז קיינער ווייסט נישט וואספארא נסיונות עס וועלן קומען. ער דערציילט ווי דער בעל שם טוב איז אריבער א גרויסן טייך שטייענדיג אויף זיין גארטל, בלויז מיט אמונה.
-
3:48 דאס ברענענדיגע אייז און דער שורש הנשמה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט פון שבחי הבעש"ט ווי דער בעל שם טוב האט אנגעצונדן אן אייז־שטיקל ווי א ליכט אין א קאלטע נאכט, און גלייכט עס צו רבי חנינא בן דוסא. ער ברענגט דעם בעלזער רב'ס ווארט אז יעדער ערליכער איד אין דייטשלאנד איז פונעם בעל שם טוב, און ווי דער מגיד האט געקענט זען דעם שורש פון א נשמה ביז צו דער ערד פון וואס אדם הראשון איז באשאפן געווארן.
-
7:45 צוגרייטן די דורות, און אונזער שפל המצב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גלייכט די תלמידי הבעש"ט צו די אבות הקדושים וואס האבן צוגעגרייט די אידן פאר מצרים; די נסיונות פון יוסף און פון שרה האבן אריינגעגעבן א כח אין אידישע מענער און פרויען זיך ריין צו האלטן. ער שילדערט ווי די טומאה איז היינט אריין אין שטוב, ברענגט דעם מדרש אויף "בגוי נבל", און דעם שטן'ס עבודה ביי איוב, צוברעכן די פאס און היטן דעם וויין, אלס א משל פון אונזער תפקיד.
-
13:28 די נסיונות פאר משיח זענען קליינע זאכן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט וואס א צדיק אין ירושלים, רבי אליהו ראט, האט פאראויסגעזאגט וועגן רוסלאנד און וועגן דעם יאר 2000, און באטאנט אז קיינער קען נישט וויסן דעם קץ; מען דארף זיין גרייט אויף אלע נסיונות. א נסיון איז ווען מען ווייסט נישט ווי עס וועט זיך ענדיגן, אזוי ווי אברהם אבינו ביי דער עקידה, און ביי אונזער דור זענען די נסיונות קליינע: נישט קוקן פון נייגעריגקייט, נישט רעדן לשון הרע.
-
18:46 קדושת עינים און ריינע מחשבות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די חנוכה ליכט זענען א הכנה צו הייליגן די אויגן, כדי מען זאל זוכה זיין צו "כי עין בעין יראו". א מחשבה וואס קומט אריין איז נישט קיין עבירה, נאר לאזן איר בלייבן, אזוי ווי עס שטייט אין בני יששכר. יוסף איז גערופן געווארן צדיק ווייל ער האט זיך אפגעהיט; די מדה הייסט יסוד, און ווער עס איז דא נישט אפגעהיט קען פארלירן זיין צלם אלקים און זיין טעם אין שבת.
-
22:30 די קליפה פון מחלוקת; יעדער וועג האט א שורש שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז עס איז דא א צווייטע קליפה, מחלוקת צווישן ערליכע אידן איבער "מיין רבי, דיין רבי", ברענגט דעם דברי חיים וועגן ערב רב, און זאגט אז דאס האט דער בעש"ט נישט געמיינט. די תלמידים פונעם מגיד זענען יעדער געגאנגען אויף זיין וועג, און מנהגים זענען אנדערש אפילו ביי קאזינס; ער ברענגט רבי זירא, וואס האט אנדערש געהאלטן ווי רב יהודה וועגן ארץ ישראל און איז דאך געבליבן זיין תלמיד.
-
28:57 אנדערע פנימער, איין אהבה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז פירוד הלבבות איז פון די גרויסע קליפות היינט, און רופט די בחורים ליב צו האבן יעדן איד וואס דינט דעם אייבערשטן. אזוי ווי פנימער זענען אנדערש, אזוי זענען דעות אנדערש, ווי דאלארן פון איין פארעם קעגן מענטשן פון אדם הראשון'ס חותם; בית שמאי און בית הלל האבן זיך ליב געהאט. ער דערמאנט ווי אמונת ישראל נעמט גוטע נקודות פון אומעטום, די סעודות וואס דער בעש"ט האט איינגעפירט, און פאסט צוזאמען די צוויי ענינים: שמירת הקדושה און אחדות.
דער שיעור, אויסגעשריבן
אמונה היינט און דער בעש"ט ביים טייך
דער משגיח קערט זיך אום צום עיקר ענין פונעם בעל שם טוב: מחזק זיין פשוט'ע אידן אין אמונה. היינט איז אמונה א טייערע זאך; בחורים, מענער און פרויען קומען צו אים מיט ספיקות, און קיינער ווייסט נישט וואספארא נסיונות אים ווארטן אין צען אדער צוואנציג יאר ארום. כדי צו ווייזן וואס אמונה קען, דערציילט ער ווי דער בעל שם טוב איז אריבער א גרויסן טייך שטייענדיג אויף זיין גארטל, און האט געזאגט אז ס'איז נישט געווען מיט שמות, נאר מיט אמונה.
דאס ברענענדיגע אייז און דער שורש הנשמה
פון שבחי הבעש"ט דערציילט ער ווי די ליכט איז אויסגעגאנגען אין א פראסטיגע נאכט אויפן וועג אין מקוה, און דער בעל שם טוב האט געהייסן אנצינדן אן אייז־שטיקל, אזוי ווי רבי חנינא בן דוסא אין דער גמרא אין תענית. ביי וועמען די אמונה איז קלאר, איז קיין חילוק נישט צי אייז צי א ליכט. א,ב
ער האט איינגעפלאנצט אמונה אין דער וועלט; דער בעלזער רב האט געזאגט אז יעדער ערליכער איד אין דייטשלאנד איז פון אים. דער בעל התניא האט געזאגט אז דער מגיד האט געזען דעם שורש פון א נשמה ביז צו דער ערד פון וואס אדם הראשון איז באשאפן.
צוגרייטן די דורות
דער משגיח זאגט אז די תלמידי הבעש"ט זענען געווען ספעציעלע נשמות וואס האבן צוגעגרייט די שפעטערע דורות, אזוי ווי די אבות, פון "ויצא יעקב" און ווייטער, האבן צוגעגרייט די אידן פאר מצרים. א מדרש לערנט אז די נסיונות פון יוסף און פון שרה האבן אריינגעגעבן א כח אין יעדן אידישן מאן און פרוי דארט זיך ריין צו האלטן. ג,ד
היינט, זאגט ער, איז די טומאה אריין אין שטוב דורך טעלעוויזיע און מאגאזינען; דער מדרש אויף "בגוי נבל" איז מקוים געווארן אין גאס. אזוי ווי דער שטן האט געדארפט צוברעכן איוב'ס פאס און היטן דעם וויין, איז אונזער תפקיד זיך אפצוהיטן ווען עס זעט אויס אוממעגליך, און דערפאר האט דער אייבערשטער אראפגעשיקט אונזערע נשמות. ה,ו,ז
די נסיונות פאר משיח זענען קליינע זאכן
דער משגיח דערציילט אז רבי אליהו ראט, א צדיק אין ירושלים, האט פאראויסגעזאגט אז רוסלאנד וועט צוזאמענפאלן, און אז די גויים'ס חשבון וועט נישט דערגרייכן צוויי טויזנט. פון דעסטוועגן קען קיינער נישט וויסן; מען דארף זיין גרייט אויף אלע נסיונות.
א נסיון איז ווען מען ווייסט נישט ווי עס וועט זיך ענדיגן, אזוי ווי אברהם אבינו ביי דער עקידה. ביי אונז איז דאס קליינע זאכן: נישט קוקן פון נייגעריגקייט, נישט רעדן לשון הרע. מיר זענען ווי קינדער וואס מען פרעגט צוויי מאל צוויי, און דאך זענען אונזערע קליינע נסיונות גלייך צו די גרויסע פון די צדיקים פון אמאל. ח
קדושת עינים און ריינע מחשבות
די חנוכה ליכט, זאגט דער משגיח, הייליגן די אויגן, כדי מען זאל זוכה זיין צו "כי עין בעין יראו" (ישעיה נ"ב, ח'). פון "ולא תתורו" ערקלערט ער אז א מחשבה וואס פאלט אריין איז נישט קיין עבירה; די עבירה איז זי לאזן בלייבן, אזוי ווי עס שטייט אין בני יששכר. ט,כ,ל
יוסף איז גערופן צדיק ווייל ער האט זיך אפגעהיט; די מדה הייסט יסוד, און ווער עס איז דא נישט אפגעהיט קען פארלירן זיין צלם אלקים און זיין טעם אין שבת.
די קליפה פון מחלוקת
א צווייטע קליפה היינט, זאגט דער משגיח, איז מחלוקת צווישן ערליכע אידן: "מיין רבי פירט זיך אזוי, דיין רבי אנדערש." דער דברי חיים האט שוין געשריבן אז דאס רוב פון זיין דור זענען פון ערב רב, און די פירודים קומען זיכער פון דארט; דאס האט דער בעל שם טוב קיינמאל נישט געמיינט. מ
יעדע נשמה האט איר שורש, ממילא איז יעדער תלמיד פונעם מגיד געגאנגען אויף אן אנדער וועג, און מנהגים זענען אנדערש אפילו ביי קאזינס. וואו אלע טוען די זעלבע זאך, איז דאס אויך א שורש. די גמרא ווייזט אז רבי זירא האט אנדערש געהאלטן ווי רב יהודה וועגן ארויפגיין קיין ארץ ישראל, און איז דאך געבליבן זיין תלמיד; אזוי קען מען גיין נאך זיין רבי'ן און דאך ליב האבן אנדערע. ס
אנדערע פנימער, איין אהבה
דער משגיח רופט פירוד הלבבות איינע פון די גרויסע קליפות, און בעט די בחורים ליב צו האבן יעדן איד וואס דינט דעם אייבערשטן, צי א חסיד צי א ליטוואק. אזוי ווי די גמרא לערנט, זענען דעות אנדערש ווי פנימער: א דרוק־פארעם מאכט גלייכע דאלארן, אבער דער אייבערשטער האט געמאכט יעדן מענטש פון אדם הראשון'ס חותם, און יעדער זעט אויס אנדערש. פ,צ
בית שמאי און בית הלל האבן זיך ליב געהאט טראץ זייער מחלוקת אין יבמות. א פנים איז ווי אן עקס־ריי פונעם אינעווייניג, ממילא האט יעדער א רעכט אויף זיין הנהגה, אבער קיינמאל נישט צו שנאה. אמונת ישראל נעמט גוטע נקודות פון אומעטום, ווי זיין רבי, רבי שרגא פייוול מענדלאוויטש; דער בעש"ט האט איינגעפירט סעודות צוזאמען, ווייל עסן צוזאמען ברענגט אהבה. ק,ר
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 1:00 דער משגיח זאגט אז דער עיקר ענין פונעם בעל שם טוב איז געווען מחזק צו זיין די פשוט'ע אידן, בעיקר אין אמונה.
- 3:27 די מופתים פונעם בעל שם טוב, אריבערגיין א טייך אויף זיין גארטל און אנצינדן אן אייז־שטיקל, זענען געקומען בלויז פון אמונה, נישט פון שמות.
- 8:00 אזוי ווי די אבות הקדושים האבן צוגעגרייט די אידן פאר גלות מצרים, אזוי האבן דער בעל שם טוב און זיינע תלמידים צוגעגרייט די שפעטערע דורות צו זייערע נסיונות.
- 17:27 דער גרויסער נסיון פאר משיח איז ביי אונזער דור אין קליינע זאכן: נישט קוקן, נישט רעדן לשון הרע, היטן די אויגן און די מחשבות.
- 22:45 מחלוקת צווישן ערליכע אידן איבער "מיין רבי און דיין רבי" איז א גרויסע קליפה פון היינט, און דאס האט דער בעל שם טוב נישט געמיינט.
- 30:55 פונקט ווי יעדער מענטש האט אן אנדער פנים, אזוי זענען זיינע דעות און זיין וועג אנדערש; מען מעג גיין אויף זיין אייגענעם וועג און דאך ליב האבן דעם אנדערן.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 25:35 אויב חסידות מיינט טון פונקט ווי דער רבי, ווי אזוי קענען זיין אזויפיל פארשידענע מנהגים ביי די תלמידים פונעם בעל שם טוב און פונעם מגיד?
תירוץ: 24:31 יעדע נשמה האט איר אייגענעם שורש, ממילא איז יעדער תלמיד געגאנגען אויף זיין וועג; און דאך זענען דא חסידות'ן וואו אלע טוען די זעלבע זאך, און דאס איז אויך א שורש און אויך אמת.
-
קשיא: 16:57 וואס איז דער גרויסער נסיון וואס וועט זיין פאר משיח?
תירוץ: 17:25 נישט דווקא זיך לאזן הרגענען; ביי אונז איז דער נסיון אין קליינע זאכן, ווי נישט קוקן פון נייגעריגקייט אדער נישט רעדן לשון הרע.
מעשיות
-
3:02 דער בעל שם טוב גייט אריבער דעם טייך אויף זיין גארטל
דער בעל שם טוב האט געדארפט אריבערגיין א גרויסן טייך, און ער האט אויסגעשפרייט זיין גארטל אויפן וואסער. ער האט זיך אוועקגעשטעלט אויפן גארטל און איז אריבער דעם טייך. ער האט געזאגט אז ער האט עס נישט געטון מיט שמות און מיט גארנישט, נאר מיט אמונה.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב, דער דגל מחנה אפרים
-
3:52 דאס אייז־שטיקל וואס האט געברענט ווי א ליכט
אזוי ווי עס שטייט אין שבחי הבעש"ט, איז דער בעל שם טוב אמאל געגאנגען ביינאכט אין מקוה, און די ליכט איז אויסגעגאנגען. דער גבאי האט געזאגט אז מען קען נישט גיין אין דער פינסטער. ס'איז געווען א פראסטיגע נאכט מיט לאנגע אייז־שטיקלעך וואס הענגען אראפ פון די דעכער, און דער בעל שם טוב האט אים געהייסן נעמען אן אייז־שטיקל און עס אנצינדן. דער וואס האט געזאגט אז די ליכט זאל ברענען האט געקענט מאכן אז דאס אייז זאל ברענען, און ער האט עס געטון בלויז מיט אמונה.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
-
7:08 דער מגיד האט געזען דעם שורש ביז צו דער ערד
איינער פון די גרויסע גדולים האט געפרעגט דעם בעל התניא מיט וואס דער מגיד איז געווען אזוי גרויס. ער האט געענטפערט אז ער קען קוקן אין א קוויטל און זען דעם שורש הנשמה, און יענער איז נישט נתפעל געווארן. האט ער אים געזאגט אז ער קען זען דעם שורש ביז צו דער ערד פון וואס אדם הראשון איז באשאפן געווארן, דאס קערנדל ערד פון וואס יענער איד איז געמאכט.
אין דער מעשה: דער בעל התניא, דער מעזריטשער מגיד
-
13:52 רבי אליהו ראט'ס צוויי זאכן
א איד האט דערציילט דעם משגיח אז מיט ארום צען יאר צוריק איז ער געווען ביי רבי אליהו ראט, א גרויסער צדיק אין ירושלים, און יענער האט אים געזאגט צוויי זאכן. ערשטנס, אז דער בער איז פארפוילט און וועט צוזאמענפאלן, מיינענדיג רוסלאנד, ווען קיינער האט נאך נישט געוואוסט דערפון. צווייטנס, אז ער האט פון קבלה אז די גויים'ס חשבון פון יארן וועט נישט דערגרייכן צוויי טויזנט. דער משגיח לייגט צו אז קיינער קען נישט באמת וויסן אזעלכע זאכן.
אין דער מעשה: ר' עלי' ראטה, ר' שלמה'קע זוויהילער
געדאנקען
- 5:30 דער משגיח לערנט די מופתים פונעם בעל שם טוב אלס א לימוד אין אמונה: פאר דעם וואס ביי אים איז קלאר אז דער אייבערשטער מאכט די ליכט ברענען, איז קיין חילוק נישט צי ס'איז א ליכט אדער אייז, א שיף אדער א גארטל.
- 7:56 ער גלייכט די תלמידי הבעל שם טוב צו די אבות: אזוי ווי די נסיונות פון יוסף און שרה האבן אריינגעגעבן א כח אין יעדן אידישן מאן און פרוי אין מצרים, אזוי האבן די ערשטע דורות פון חסידות אריינגעגעבן א כח אין די דורות נאך זיי.
- 12:18 דעם שטן'ס עבודה ביי איוב, צוברעכן די פאס און נישט לאזן אויסגיסן דעם וויין, איז ביים משגיח א משל פון אונזער דור'ס תפקיד: זיך אפצוהיטן אויף אן ארט וואו עס זעט אויס אוממעגליך.
- 18:16 לגבי די פריערדיגע דורות זענען מיר ווי קליינע קינדער וואס מען גיט זיי קליינע טעסטן, צוויי מאל צוויי אנשטאט קאלקולוס, אבער אונזערע קליינע טעסטן זענען גלייך צו די גרויסע נסיונות פון די צדיקים פון אמאל.
- 32:16 דאס ווארט "פנים" איז ווי אן עקס־ריי: דער פנים ווייזט וואס עס טוט זיך אינעווייניג ביים מענטש, ממילא מיינען אנדערע פנימער אנדערע נאטורן, און יעדער מענטש האט א רעכט אויף זיין אייגענעם אופן פון הנהגה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 16:23 דער משגיח זאגט אז מען דארף זיין גרייט אויף יעדן נסיון, אויך די קליינע פון יעדן טאג, נישט קוקן און נישט רעדן לשון הרע.
- 19:55 ער זאגט אז א מחשבה וואס קומט אריין דארף מען תיכף ארויסווארפן פונעם קאפ און נישט לאזן בלייבן.
- 24:03 ער זאגט די בחורים אז זיי זאלן נישט האבן קיין חלק אין מחלוקת צווישן קרייזן, און ליב האבן יעדן איד וואס דינט דעם אייבערשטן, צי ער איז אן אנדער חסיד צי א ליטוואק.
- 34:36 ער זאגט אז בחורים דארפן ארבעטן אז עס זאל נישט זיין קיין פירוד הלבבות צווישן איין בחור און דעם אנדערן, אפילו ווען יענער פירט זיך אנדערש.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, איוב, בית הלל, בית שמאי, דער בעל התניא, דער בעלזער רב, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער הייליגער בעל שם טוב, דער מעזריטשער מגיד, דער רוזשינער, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, ר' עלי' ראטה, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רב יהודה, רבי זירא, רבי חנינא בן דוסא, רבי נחום טשערנאבילער, שרה אמנו
ערכים אמונה, יסוד, נסיון, ערב רב, פירוד, צלם אלקים, קדושת הברית, קליפה, רבונו של עולם, שורש הנשמה, שמירת עינים