סעודת ר”ח ניסן לאברכי אמ”י
DIGITAL ELECTRONICS הנסיון המיוחד שלנו
קאטאלאג: שונות נומ׳ 32 פאקעט גייד ז׳ 37 תשע"א (2010–11) אידיש 42 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז פאר משיח גייען אידן דורך א קייט פון בירורים, אז די עלעקטראניק איז דער נסיון פונעם היינטיגן דור, און אז ניסן און פסח געבן יעדן איד דעם כח זיך מחדש צו זיין און ארויסצוגיין דערפון.
דער משגיח עפנט מיט ניסן אלס א צייט פון התחדשות: אדם הראשון איז באשאפן געווארן אין ניסן, און יעדער טאג פון חנוכת הנשיאים איז געווען א התחדשות, וואס דער בעל שם טוב האט פארבונדן מיטן דרייצנטן שער וואס איז כולל אלע שבטים. דערנאך ברענגט ער די נבואה פון דניאל אז פאר דעם קץ וועלן אסאך ווערן מבורר, מלובן און צורף ווי זילבער. די בירורים, זאגט ער, האבן זיך אנגעהויבן מיט בערך דריי הונדערט יאר צוריק: שבתי צבי, די פראנקיסטן, די רעפארם אין דייטשלאנד, דאס ליידיגע אמעריקע פון אמאל, קאמוניזם און ציוניזם, וואס יעדעס האט אוועקגעריסן המוני אידן. דער היינטיגער נסיון איז די עלעקטראניק, אן אדיקציע ווי ביי א שיכור, וואס איר עיקר תאוה איז זנות, און וואס נעמט אוועק דעם געשמאק פון דאווענען, לערנען און דעם סדר. פונדעסטוועגן קען יעדער איד ארויסגיין פון מצרים און ווערן א נייער מענטש אין ניסן, ווען די גאנצע טבע ווערט מחודש. דער משגיח רופט צו א שטארקן ניין, ארויסווארפן די כלים צוזאמען מיטן חמץ, און זיך פארבינדן מיטן רבונו של עולם דורך פסח.
ענינים: טעכנאלאגיע און דער אינטערנעט · די נסיונות פונעם דור · חודש ניסן
סדר השיעור
-
0:00 ניסן, די נשיאים און דער דרייצנטער שער
דער משגיח עפנט מיט ניסן אלס א חודש פון התחדשות, ווען אדם הראשון איז באשאפן געווארן און א איד דארף ווערן ווי א נייגעבוירן קינד. ער באשרייבט יעדן טאג פון חנוכת הנשיאים אלס א התחדשות, און ערקלערט פארוואס די תלמידים פונעם בעל שם טוב האבן נישט געזאגט דעם נוסח אין סידור וועגן זיין אייגענעם שבט: היינט געהערט יעדער איד צום דרייצנטן שער וואס איז כולל אלע שבטים.
-
4:05 די נבואה פון דניאל וועגן די בירורים
דער משגיח רופט די טעג פון פסח ליכטיגע טעג וואס מען דארף אויסנוצן, און ברענגט דערויף זיין רבי'ן, ר' שרגא פייוויש מענדלאוויטש. דערנאך ערקלערט ער אז פאר משיח וועלן זיין נסיונות ווער עס וועט זוכה זיין צו דער גאולה, און ברענגט דעם סוף פון דניאל אז אסאך וועלן ווערן מבורר, מלובן און צורף ווי זילבער אין א אויוון.
-
8:44 דריי הונדערט יאר פון בירורים
דער משגיח גייט דורך די בירורים פון די לעצטע דריי הונדערט יאר: שבתי צבי, די פראנקיסטן, און די רעפארם וואס האט חרוב געמאכט די דייטשע אידנטום, אזוי ווי דער משך חכמה האט פאראויסגעזען. ער פארבינדט דאס מיטן "ספר" אין דניאל און אין מלאכי וואו עס ווערן פארשריבן די וואס בלייבן געטריי, און באשרייבט די ערשטע אימיגראנטן אין אמעריקע וואס האבן פארלוירן זייערע קינדער.
-
15:45 קאמוניזם און ציוניזם
דער משגיח באשרייבט דעם קאמוניזם, וואס האט אין זיבעציג יאר אויסגעליידיגט די גרויסע חסידישע מקומות אין רוסלאנד און איז געווען די ערשטע מלכות פון מינות, אזוי ווי די גמרא אין סוף סוטה זאגט. דערנאך באשרייבט ער דעם ציוניזם, וואס האט געלערנט אז א לאנד און א שפראך מאכן א איד; ביידע זענען שוין צוזאמגעפאלן, אבער דער חורבן וואס זיי האבן איבערגעלאזט איז געבליבן.
-
19:13 די עלעקטראניק, דער היינטיגער נסיון שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט די עלעקטראניק דעם נסיון פונעם היינטיגן דור. פון דעם וואס מענטשן דערציילן אים אלס משגיח, באשרייבט ער עס אלס אן אדיקציע ווי ביי א שיכור, וואס איר עיקר תאוה איז זנות, און וואס נעמט אוועק דעם געשמאק פון דאווענען, פון א בלאט גמרא און פונעם סדר. ער זאגט אז דאס איז מסתמא דער לעצטער נסיון פאר ביאת המשיח, און אז עס איז גוט דאס צו וויסן כדי צו קענען ראטעווען אנדערע.
-
24:21 יעדער איד קען ארויסגיין פון מצרים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז איינער וואס ליגט אין די תאוות קען נישט לויבן דעם רבונו של עולם מיט קדושה, און ברענגט דעם סוף פון פרשת ציצית: "והייתם קדושים", "אני ה' אלקיכם אשר הוצאתי אתכם מארץ מצרים". יעדער איד קען ארויסגיין פון מצרים און דארף זיך אויפווייזן ווי ער איז ארויס. דער היינטיגער נסיון איז אויך הסתר פנים, ממילא הענגט אלץ אין אמונה און אין זיך אנכאפן אין די מצוות פון פסח.
-
29:58 א נייע פאלק, א באנייטע טבע
דער משגיח ערקלערט אז ביי יציאת מצרים זענען אידן געווארן א נייע פאלק און אז יעדער איד ווערט א איד דורך דעם, און ברענגט דערויף דעם מהר"ל. די התחדשות קומט אראפ ביז אין דער טבע: די ברכת האילנות, די הפטרה פון די עצמות היבשות אום פסח, און דער פרילינג וואס שיר השירים באשרייבט. ווען די גאנצע טבע ווערט מחודש, טאר א איד נישט זיין דער אויסנאם.
-
33:30 דער שיכור, און ארויסווארפן דעם חמץ שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט פון א שיכור וואס האט זיך איינגעהאלטן דריי טעג און זיך דערנאך באלוינט מיט א טרונק, און לערנט ארויס דערפון אז מען דארף איין שטארקן "ניין". ער רופט צו ארויסצווארפן די כלים צוזאמען מיטן חמץ, דער אמת'ער רוחניות'דיגער חמץ, ווייל חמץ און מצה קענען נישט זיין צוזאמען, און באשרייבט פסח אלס די צייט ווען אלץ ווערט ניי.
-
37:14 פארוואס פסח האט א כרת
בשם דעם חידושי הרי"ם ערקלערט דער משגיח אז כאטש שבועות און סוכות זענען העכער, האט נאר פסח א כרת, אזוי ווי מילה, ווייל עס איז די נקודה פון אמונה און פון אברהם אבינו; דער וואס היט אים ווערט פארבונדן מיטן רבונו של עולם. ער שליסט מיט דער האפענונג אז דער עם סגולה זאל זיך פארבינדן מיטן רבונו של עולם, און מיט לחיים און א ברכה אויף א כשר'ן און פרייליכן פסח.
דער שיעור, אויסגעשריבן
ניסן, די נשיאים און דער דרייצנטער שער
דער משגיח עפנט מיט ניסן אלס א צייט זיך מחדש צו זיין ווי א תינוק שנולד: אדם הראשון איז בפועל באשאפן געווארן ראש חודש ניסן, ממילא דארף א איד אנהייבן א נייעם חשבון און פארגעסן דאס אלטע. די קומענדיגע טעג פון חנוכת הנשיאים איז יעדער טאג א התחדשות, יעדער נשיא ציט א נייע הארה פאר זיין שבט. ב
דער נוסח אין סידור צו באקומען די הארה פון זיין אייגענעם שבט, ערקלערט ער, האט נישט געפעלן די תלמידים פונעם בעל שם טוב. לויט די צוועלף שערים פונעם אריז"ל, מיט א באהאלטענעם דרייצנטן וואס איז כולל אלע, האט דער בעל שם טוב געלערנט אז די היינטיגע נשמות געהערן צו יענעם שער, דערפאר דאווענען זיינע תלמידים זיין נוסח. ג
די נבואה פון דניאל וועגן די בירורים
די ליכטיגע טעג דארף מען אויסנוצן, זאגט דער משגיח, און ברענגט זיין רבי'ן, ר' שרגא פייוויש מענדלאוויטש, וואס האט געזאגט פאר בחורים, יונגעלייט און עלטערע אידן אז מען זאל נוצן די צייט. יעדער איד וועט סוף כל סוף צוקומען צו משיח, אבער ווער עס וועט זוכה זיין צו דער גאולה ווערט באשלאסן דורך נסיונות.
דריי הונדערט יאר פון בירורים
די בירורים, זאגט דער משגיח, האבן זיך אנגעהויבן מיט בערך דריי הונדערט יאר צוריק. אידן האבן אלעמאל געדינט דעם רבונו של עולם, אבער אים אינגאנצן אפווארפן האט זיך אנגעהויבן מיט שבתי צבי, דעם פאלשן משיח, דורך וועמען טויזנטער אידן זענען אוועק, און דערנאך מיט די פראנקיסטן, פון וועלכע ס'איז גארנישט געבליבן.
דערנאך איז געקומען די רעפארם אין דייטשלאנד, וואס האט אפגעריסן א הייליגע אידנטום פול מיט גאונים. פערציג יאר נאכדעם וואס א רב אין פראנקפורט האט געשריבן אז די שטאט איז פול מיט תלמידי חכמים, האט ר' שמשון רפאל הירש דארט געטראפן נאר דרייצן שומר שבת'דיגע משפחות. דער משך חכמה האט געשריבן כמעט ווי א נבואה, אז אזוי ווי עס האט זיך אנגעהויבן אין דייטשלאנד, וועט דארט אנהייבן דער עונש, און עס איז מקוים געווארן. ז
די וואס בלייבן, זאגט ער ווייטער, זענען די וואס זענען פארשריבן אין דעם ספר פון דניאל, דער ספר זכרון אין מלאכי וואס מ'ליינט אין דער הפטרה פון שבת הגדול. אידן וואס זענען געקומען קיין אמעריקע מער ווי הונדערט יאר צוריק האבן נישט געטראפן קיין אידישקייט, און אסאך פון זייערע קינדער האבן זיך אויסגעמישט; דער אייבערשטער האט אויסגעקליבן די פסולת פונעם אוכל און איבערגעלאזט די נשמות וואס האלטן זיך. ח,ט
קאמוניזם און ציוניזם
דערנאך איז געקומען דער קאמוניזם. רוסלאנד איז געווען א וויגעלע פון חסידות, און אין זיבעציג יאר איז גארנישט געבליבן, ווייל קאמוניזם האט פארלאנגט צו לייקענען אין רבונו של עולם. דער משגיח רופט עס די ערשטע מלכות פון מינות, ווי די גמרא אין סוף סוטה זאגט: פריער האבן מלכויות געדינט עבודה זרה, אבער מינות מיינט נישט צו גלייבן אין גארנישט. י
דער ציוניזם האט דערנאך געלערנט אז א לאנד און א שפראך מאכן א איד. ביידע זענען שוין צוזאמגעפאלן, מערקט ער אן, אבער דער חורבן איז געבליבן: דער רוב אידן אין ארץ ישראל זענען שוין נישט קיין שומרי תורה ומצוות.
די עלעקטראניק, דער היינטיגער נסיון
דער נייער נסיון פון היינט, זאגט דער משגיח, איז די עלעקטראניק. פון דעם וואס מענטשן דערציילן אים אלס משגיח, באשרייבט ער ווי מען ווערט אריינגעצויגן ביז מען ווערט ממש אנגעזאפט ווי א שיכור, דורך טעלעוויזיעס, סעלפאונס און ענליכע כלים, און ווי טייערע בחורים און יונגעלייט גייען דערמיט פארלוירן.
ער ערקלערט אז איר עיקר תאוה איז זנות, און ווער עס איז דערין פארזונקען קען נישט האבן קיין שייכות מיטן רבונו של עולם. עס נעמט אוועק דעם געשמאק פון דאווענען, פון א בלאט גמרא אדער א קצות, אפילו פונעם סדר. ער זאגט אז דאס איז מסתמא דער לעצטער נסיון פאר ביאת המשיח, און ס'איז גוט דאס צו וויסן כדי צו קענען ראטעווען אנדערע.
יעדער איד קען ארויסגיין פון מצרים
דער וואס ליגט אין די זאכן קען נישט לויבן דעם רבונו של עולם מיט קדושה, ערקלערט דער משגיח, און ברענגט "וקדושים בכל יום יהללוך סלה" פון שמונה עשרה. דער סוף פון פרשת ציצית ווארנט נישט נאכצוגיין די אויגן און פאדערט "והייתם קדושים"; ווער עס האט זיך אויסגעגליטשט קען שווער ארויסקריכן, אבער די פרשה ענדיגט "אני ה' אלקיכם אשר הוצאתי אתכם מארץ מצרים". ל,מ
יעדער איד קען ארויסגיין פון מצרים, ווייל אין מצרים זענען אידן אויך געווען פארזונקען אין תאוות. יעדער איינער דארף זיך זען ווי ער איז ארויס, און דער משגיח ברענגט א גירסא "להראות", זיך אויפווייזן. דער היינטיגער נסיון איז אויך הסתר פנים: מען זעט שוין נישט קיין מופתים, ממילא הענגט אלץ אין אמונה און אין זיך אנכאפן אין דער מצה, די ארבע כוסות, די הגדה און הלל. נ
א נייע פאלק, א באנייטע טבע
ביי יציאת מצרים זענען אידן געווארן א נייע פאלק, זאגט דער משגיח בשם דעם מהר"ל, און די התחדשות שטראמט אראפ ביז אין דער טבע: אין ניסן מאכט מען א ברכה אויף די בליענדיגע ביימער. אום פסח ליינט מען די הפטרה פון יחזקאל וועגן די עצמות היבשות; דער פרילינג וואס שיר השירים באשרייבט באנייט די גאנצע בריאה, און א איד טאר נישט זיין דער אויסנאם. ס,ע
דער שיכור, און ארויסווארפן דעם חמץ
דער משגיח דערציילט פון א שיכור וואס האט באשלאסן אויפצוהערן טרינקען. נאך דריי טעג אן א טראפן האט ער זיך געטראכט אז אזא שווערע מלחמה פארדינט א טרונק, און ער איז געווען צוריק ווי פריער. מען דארף איין שטארקן "ניין" צום יצר הרע.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תרגום
משנה
תלמוד בבלי
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 0:04 ניסן איז א צייט ווען א איד דארף זיך מחדש זיין ווי א נייגעבוירן קינד, ווייל אדם הראשון איז בפועל באשאפן געווארן אין ניסן.
- 6:56 פאר משיח גייען אידן דורך בירורים, אזוי ווי דניאל זאגט אז אסאך וועלן ווערן מבורר, מלובן און צורף ווי זילבער אין א אויוון.
- 9:46 די בירורים האבן זיך אנגעהויבן מיט בערך דריי הונדערט יאר צוריק מיט שבתי צבי, און זיך ווייטער געצויגן מיט די פראנקיסטן, די רעפארם, קאמוניזם און ציוניזם, וואס יעדעס האט אוועקגעריסן המוני אידן.
- 19:22 דער נסיון פונעם היינטיגן דור איז די עלעקטראניק, אן אדיקציע ווי ביי א שיכור, וואס נעמט אוועק דעם געשמאק פון דאווענען, לערנען און דעם סדר; עס איז מסתמא דער לעצטער נסיון פאר ביאת המשיח.
- 25:36 אפילו איינער וואס איז דערין פארכאפט קען ארויס, ווייל יעדער איד קען ארויסגיין פון מצרים און ווערן א נייער מענטש אין ניסן.
- 34:30 דער משגיח רופט צו א שטארקן "ניין" צום יצר הרע: ארויסווארפן די כלים צוזאמען מיטן חמץ, ווייל חמץ און מצה קענען נישט זיין צוזאמען.
- 37:26 פסח, נישט ווי שבועות און סוכות, האט א כרת, ווייל עס איז די נקודה פון אמונה און פון זיך אויסרייסן, און דער וואס היט אים פארבינדט זיך מיטן רבונו של עולם.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 2:17 פארוואס זענען די תלמידים פונעם בעל שם טוב נישט געווען צופרידן מיטן נוסח אין סידור צו באקומען די הארה פון זיין אייגענעם שבט ביים טאג פון זיין נשיא?
תירוץ: 2:35 ווייל היינט איז יעדער איד כולל אלע שבטים: ער געהערט צום דרייצנטן שער וואס איז כולל אלע, און דערפאר דאווענען די וואס זענען מקושר צום בעל שם טוב דעם דרייצנטן נוסח.
-
קשיא: 25:24 וויאזוי קען א מענטש וואס איז פארזונקען אין די תאוות אמאל ארויסקומען?
תירוץ: 25:31 דורך "אני ה' אלקיכם אשר הוצאתי אתכם מארץ מצרים": אין מצרים זענען אידן אויך געווען פארזונקען אין תאוות און יציאת מצרים האט זיי ארויסגעצויגן, ממילא קען יעדער איד ארויסגיין פון זיין מצרים.
-
קשיא: 37:14 פארוואס האט פסח א כרת און שבועות און סוכות, וואס זענען העכער, נישט?
תירוץ: 37:26 ווייל פסח איז די נקודה פון אמונה און פון זיך אויסרייסן, די נקודה פון אברהם אבינו, אזוי ווי מילה; דער וואס היט אים ווערט פארבונדן מיטן רבונו של עולם.
מעשיות
-
33:30 דער שכר פונעם שיכור
דער משגיח דערציילט פון א שיכור וואס האט באשלאסן מער נישט צו טרינקען. ס'איז אריבער איין טאג אן א טרונק, דערנאך א צווייטער, דערנאך א דריטער. האט ער זיך געטראכט אז נאך אזא שווערע מלחמה פון דריי טעג אן וויין און אן בראנפן קומט אים א טרונק, האט ער גענומען א טרונק, און ער איז געווען צוריק ווי פריער.
אין דער מעשה: דער סלאנימער רבי
-
28:38 א ספק'ן ביים קאליווער רבי'ן
כדי צו ווייזן ווי אמונה איז אמאל געווען זעהבאר, דערמאנט דער משגיח א מענטש וואס האט געהאט ספיקות אין אמונה און איז אריינגעגאנגען צום קאליווער רבי'ן. ער האט געהערט דעם רבי'ן זאגן ווערטער פון אמונה, און איז גלייך געווארן א מאמין.
אין דער מעשה: דער קאליווער רבי
געדאנקען
- 7:18 דער משגיח טייטשט די דריי ווערטער פון דניאל אלס דריי מדריגות פון אויסלייטערן די נשמות: אויסקלייבן, אויסוואשן ווי די מלאכה פון מלבן, און צורף זיין ווי זילבער, וואו די פסולת פאלט אוועק און דאס ריינע בלייבט.
- 15:12 ער זעט די נייע באוועגונגען אלס איין פראצעס פון בורר, אז דער אייבערשטער קלייבט אויס די פסולת פונעם אוכל: יעדע באוועגונג האט אוועקגעשווענקט המוני אידן און איבערגעלאזט די נשמות וואס האלטן זיך ביי אידישקייט.
- 16:58 קאמוניזם איז געווען די ערשטע אמת'ע "מלכות של מינות" אין דער היסטאריע: פריערדיגע מלכויות האבן געדינט עבודה זרה און געגלייבט אין עפעס, אבער מינות מיינט נישט צו גלייבן אין גארנישט.
- 34:50 דער משגיח זאגט אז די עלעקטראניק איז דער אמת'ער רוחניות'דיגער חמץ פון היינט, ממילא מיינט ביעור חמץ עס ארויסצורייסן פון שטוב, פון הארץ, פון קאפ און פון דער נשמה.
- 30:39 ווען די גאנצע טבע ווערט מחודש אין ניסן, טאר א איד נישט זיין דער אויסנאם; די ביימער וואס לעבן אויף און די הפטרה פון די עצמות היבשות ווייזן אז די התחדשות פון ניסן שטראמט אראפ ביז אין דער גשמיות.
- 28:16 א חלק פונעם היינטיגן נסיון איז הסתר פנים: אין פריערדיגע דורות האט מען געזען מופתים ביי די גדולים, אבער היינט איז אלץ באהאלטן און הענגט נאר אין אמונה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 4:55 בשם זיין רבי'ן זאגט דער משגיח אז בחורים, יונגעלייט און עלטערע אידן מוזן אלע אויסנוצן די טעג.
- 23:31 דער משגיח זאגט אז עס איז גוט צו וויסן אז די עלעקטראניק איז דער נסיון פון דעם דור, כדי צו קענען ראטעווען אנדערע.
- 34:30 ער רופט צו איין שטארקן "ניין" צום יצר הרע, און ארויסצווארפן די כלים צוזאמען מיטן חמץ.
- 29:08 ער מוטיגט זיך אנצוכאפן אין יציאת מצרים מיט אמונה, דורך דער מצה, די ארבע כוסות, דעם מרור, די הגדה און הלל.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, דניאל, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חידושי הרי"ם, דער מהר"ל פון פראג, דער משך חכמה, דער קאליווער רבי, דער קאצקער רבי, יחזקאל הנביא, יעקב פראנק ימ"ש, מלאכי, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבי שמשון רפאל הירש, שבתי צבי ימ"ש
ערכים ביעור חמץ, בירורים, הסתר פנים, התחדשות, כרת, נשיאים, סגולה, פסולת, תאוה, תחיית המתים