המצב ב
התעוררי! התעוררי!
קאטאלאג: שונות נומ׳ 35 פאקעט גייד ז׳ 37 תשע"ב (2011–12) אידיש 26 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
אנגעזיכטס דער סכנה פון איראן וואס וויל אויסהארגענען אלע אידן, רופט דער משגיח אז אידן זאלן זיך אויפכאפן פון זייער גלייכגילטיגקייט און ענטפערן מיט תשובה, תפילה, תורה, חסד און אחדות, מיט בטחון אז די קלארע ניסים ווייזן אויף ישועות.
דער משגיח עפנט מיטן רמב"ם אין הלכות תעניות, אז ס'איז א מצוה צו שרייען צום אויבערשטן ביי יעדע צרה וואס קומט אויפן ציבור, און ווער עס זאגט אז ס'איז נאר א מקרה איז אן אכזר און ברענגט נאך צרות. דערנאך שילדערט ער די היינטיגע סכנה: דער ראש פון איראן זאגט בפירוש אז ער וויל אויסהארגענען יעדן איד, ווי המן, און ער וויל מאכן א נוקלעארע באמבע, און דאך שווייגט מען און מ'איז פארנומען מיט נארישקייטן. אן פאניק לערנט ער די פסיקתא רבתי אז פאר משיח וועלן זיך די מלכים פון פרס און ערב ארומרייסן, וואס איז ענליך צו היינט. ער ווייזט אויף די ניסים אין ארץ ישראל און לערנט פון מנוח'ס ווייב אז אזעלכע ניסים זענען א סימן אויף ישועה, אבער לויט ר' צדוק הכהן ביי אליהו דארף מען דאך מתפלל זיין. ער רופט צו תורה, חסד, תפילה, לערנען אן הפסקות, ספעציעלע תפילות, און בפרט צו אחדות ווי אין די צייטן פון המן.
ענינים: דער כח פון תפילה · אידן און די אומות העולם · תשובה
סדר השיעור
-
0:00 דער רמב"ם: שרייען בשעת א צרה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם רמב"ם אין הלכות תעניות אז ס'איז א מצוה צו שרייען און בלאזן מיט די חצוצרות ביי יעדע צרה פונעם ציבור, ווי א דרך פון תשובה. ער ערקלערט די ווארענונג פונעם רמב"ם אז ווער עס זאגט אז ס'איז א מקרה איז אן אכזר און ברענגט נאך צרות.
-
4:01 די סכנה פון איראן און די שטילקייט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט ווי דער ראש פון איראן זאגט אז ער וויל אויסהארגענען יעדן איד און ער וויל מאכן א נוקלעארע באמבע, און פרעגט פארוואס שווייגט מען און מ'איז גלייכגילטיג אנשטאט צו שרייען און מתפלל זיין. ער דערציילט אז ער האט געבעטן מ'זאל מאכן אן אסיפה, און אז ר' רויזנבלום האט געזאגט אז יעצט איז א צייט פון דין אויפן כלל און אויף יעדן פרט.
-
8:21 פרס און ערב אין דער פסיקתא
דער משגיח זאגט אז מ'דארף נישט זיין אין א פאניק און לערנט די פסיקתא רבתי פון דעם יאר ווען משיח וועט זיך אנטפלעקן, ווען דער מלך פון פרס רייסט זיך ארום מיטן מלך פון ערב און דער אויבערשטער זאגט צו אידן אז די צייט פון גאולה איז געקומען. מיט דער גמרא וועגן אדום און פרס און דעם מהר"ל אז פרס איז איינס מיט ישמעאל, ווייזט ער ווי ענליך עס איז צו היינט, הגם מ'קען עס נישט וויסן אויף זיכער.
-
12:41 די ניסים א סימן, אבער מ'דארף מתפלל זיין שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט די ניסים אין ארץ ישראל, וואו מיסיילס פאלן און כמעט קיינער ווערט נישט געשעדיגט, און לערנט פון מנוח'ס ווייב אז אזעלכע נפלאות ווייזן אז דער אויבערשטער וויל מאכן ישועות. פונדעסטוועגן, מיט ר' צדוק הכהן ביי אליהו און א מדרש אויף דער חומה ביים ים סוף, איז ער מחזק אז אפילו מיט א הבטחה דארף מען מתפלל זיין און תשובה טאן.
-
18:09 תורה און חסד קעגן חבלי משיח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אין סנהדרין אז תורה און גמילות חסדים ראטעווען פון חבלי משיח, און דעם פסוק אין צפניה, און רופט צו תפילה, א חשבון הנפש און פעסטע קביעות'ן מיט א ברען. ער ערקלערט אז לערנען איז ווי שבת, ממילא טאר דער טעלעפאן עס נישט איבעררייסן און דער בית המדרש טאר נישט ווערן א מארק.
-
21:15 אחדות קעגן המן, דעמאלס און היינט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די גזירה פון המן איז בטל געווארן דורך דער אחדות פון אלע אידן, ער רעקאמענדירט ספעציעלע תפילות, אויך דעם קאפיטל תהלים וואס דער בעלזער רב האט איינגעפירט קעגן מלחמות, און ברענגט די גמרא אז מ'זאל מתפלל זיין פאר די צרה. דורך דעם מחצית השקל און דער מחלוקת פון קורח לערנט ער אז אחדות איז די רפואה, און שליסט מיט א רוף צוצוגיין צו שבת שקלים און חודש אדר מיט שמחה און בטחון.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער רמב"ם: שרייען בשעת א צרה
דער משגיח עפנט מיטן רמב"ם אין הלכות תעניות, אז ס'איז א מצוה צו שרייען און בלאזן מיט די חצוצרות ביי יעדע צרה וואס קומט אויפן ציבור, למשל ווען ס'געבט נישט קיין רעגן, און דאס איז פון די דרכי התשובה. ווען מ'זאגט אבער אז ס'איז סתם א מקרה, איז דאס אכזריות, ווייל מ'טוט נישט תשובה און עס קומען נאך צרות, ווי דער פסוק זאגט "בחמת קרי". א,ג
די סכנה פון איראן און די שטילקייט
דער משגיח זאגט אז א איד דארף וויסן וואס טוט זיך ביי אידן. דער ראש פון איראן האט די וואך געזאגט אז ער וויל אויסהארגענען יעדן איד אין דער וועלט, ממש ווי המן, און ער ארבעט אויף א נוקלעארע באמבע. דאך שווייגט מען, יעדער איז פארנומען מיט זיינע נארישקייטן און מ'הערט נישט דעם אלארם. ער האט געבעטן מ'זאל מאכן אן אסיפה, און מ'האט אים דערציילט אז ר' רויזנבלום האט שוין געזאגט אז יעצט איז א צייט פון דין אויפן כלל און אויף יעדן פרט.
פרס און ערב אין דער פסיקתא
מ'דארף נישט זיין אין א פאניק, זאגט דער משגיח, דער אויבערשטער וועט טאן ניסים. ער לערנט די פסיקתא רבתי: אין דעם יאר וואס משיח ווערט נתגלה רייסט זיך דער מלך פון פרס ארום מיטן מלך פון ערב, די אומות ווערן נבהל, און דער אויבערשטער זאגט צו אידן אז די צייט פון זייער גאולה איז געקומען. פרס, וואס די גמרא זאגט בלייבט ביז משיח, איז איראן, און דער מהר"ל זאגט אז ס'איז איין ענין מיט ישמעאל. ס'איז זייער ענליך צו היינט, זאגט ער, הגם מ'קען עס נישט וויסן אויף זיכער. ד,ה
די ניסים א סימן, אבער מ'דארף מתפלל זיין
זינט דעם חורבן אין אייראפע, זאגט דער משגיח, ווייזט דער אויבערשטער גרויסע ניסים: מיסיילס פאלן אויף ארץ ישראל און כמעט קיינער ווערט נישט געשעדיגט, בשעת אנדערש ווערן הונדערטער געהרגעט. די ניסים זענען פאר כלל ישראל, פאר די וואס לערנען תורה און היטן מצוות. ווי מנוח'ס ווייב האט געזאגט, ווען דער אויבערשטער וואלט געוואלט טויטן, וואלט ער נישט געוויזן אזעלכע נפלאות; אזוי אויך היינט איז עס א סימן אויף ישועות. ו
תורה און חסד קעגן חבלי משיח
אחדות קעגן המן, דעמאלס און היינט
די גזירה פון המן, ערקלערט דער משגיח, איז בטל געווארן ווען אלע אידן האבן זיך פארזאמלט מיט אהבה, אן פירוד לבבות. ער מאנט ספעציעלע תפילות, אויך דעם קאפיטל תהלים וואס דער בעלזער רב האט איינגעפירט קעגן מלחמות, ווייל די גמרא זאגט אז מ'זאל מתפלל זיין פאר די צרה. כ,מ,נ
דורכן מחצית השקל, וואו יעדער איד איז א העלפט, לערנט ער אז פירוד העלפט נאר דעם שטן. ער רופט צו מחילה און אהבת ישראל, און צוצוגיין צו שבת שקלים און חודש אדר מיט שמחה און בטחון.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 0:47 לויטן רמב"ם איז שרייען צום אויבערשטן ביי א צרה פון ציבור א מצוה און א דרך פון תשובה, און זאגן אז ס'איז נאר א מקרה איז אכזריות וואס ברענגט נאך צרות.
- 4:23 דער משגיח זאגט אז די אפענע סטראשונג פונעם ראש פון איראן צו אויסהארגענען יעדן איד איז א מורא'דיגע סכנה, און די שטילקייט און גלייכגילטיגקייט דערצו איז א גרויסע עוולה.
- 13:57 די ניסים וואס דער אויבערשטער האט געוויזן אין ארץ ישראל זענען, אזוי ווי די נפלאות וואס מנוח און זיין ווייב האבן געזען, א סימן אז דער אויבערשטער וויל מאכן ישועות און נישט קיין שלעכטס.
- 16:46 אפילו ווען דער אויבערשטער האט צוגעזאגט א ישועה דארף מען דאך מתפלל זיין און תשובה טאן, ווי ר' צדוק הכהן לערנט ארויס פון אליהו וואס האט מתפלל געווען אויפן רעגן וואס מ'האט אים צוגעזאגט.
- 18:15 כדי ניצול צו ווערן פון חבלי משיח דארף מען זיך שטארקן אין תורה און גמילות חסדים, מיט פעסטע קביעות'ן און לערנען מיט א ברען, אן הפסקות פונעם טעלעפאן.
- 21:15 די גזירה פון המן איז בטל געווארן דורך "כנוס את כל היהודים", דורך אחדות, און דער משגיח רופט צו דער זעלבער אהבה און אחדות היינט, פאר שבת שקלים און חודש אדר.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 6:02 פארוואס שווייגט מען און מ'איז אזוי גלייכגילטיג אנגעזיכטס אזא סכנה?
תירוץ: 6:26 יעדער איינער איז פארנומען מיט זיינע נארישקייטן און וואקאציעס, ממילא הערט מען נישט דעם אלארם און מ'ווייסט נישט אז מ'דארף שרייען און בעטן רחמים.
-
קשיא: 17:08 פארוואס האט אליהו געדארפט מתפלל זיין אויף רעגן, ווען דער אויבערשטער האט עס שוין צוגעזאגט?
תירוץ: 17:13 ר' צדוק הכהן ערקלערט אז אפילו מיט א הבטחה פונעם אויבערשטן דארף מען מתפלל זיין; אזוי אויך היינט, אפילו מ'ווייסט אז דער אויבערשטער וועט מאכן נפלאות, דארף מען מתפלל זיין און תשובה טאן.
-
קשיא: 12:10 רעדט די פסיקתא וועגן די מלכים פון פרס און ערב פון אונזער צייט?
תירוץ: 12:20 דער משגיח זאגט אז מ'קען עס נישט וויסן אויף זיכער ביז משיח וועט קומען, אבער עס איז זייער ענליך צו וואס מ'זעט היינט, און ווער ווייסט, אפשר פירט עס צו דער גאולה.
געדאנקען
- 3:03 דער משגיח שטעלט צו די ווארענונג פונעם רמב"ם קעגן זאגן אז צרות זענען א מקרה גלייך צו היינט: איגנארירן די סכנה פון איראן און זיין פארנומען מיט נארישקייטן איז פונקט די אכזריות וואס דער רמב"ם רעדט דערפון.
- 9:44 ער איז מזהה פרס פון דער גמרא און דער פסיקתא מיט היינטיגן איראן, דאס לאנד פון אחשורוש וואו המן האט געוואלט אויסהארגענען אלע אידן, און לויטן מהר"ל מיט ישמעאל און דעם איסלאם.
- 15:27 פון מנוח'ס ווייב לערנט דער משגיח א כלל: ווען דער אויבערשטער וואלט געוואלט טאן שלעכטס צו אידן, וואלט ער זיי נישט געוויזן אזעלכע אפענע ניסים, ממילא זענען די נפלאות אין ארץ ישראל אליין א סימן אויף ישועות.
- 14:24 ער זאגט אז די ניסים ווערן נישט געמאכט פאר די איזראעליס, נאר פאר כלל ישראל: די וואס לערנען תורה, היטן תורה ומצוות, און די וואס וועלן נאך תשובה טאן.
- 20:03 ווייל אין ספרים שטייט אז ווען מ'לערנט איז שבת, א מנוחה פון מלאכה, טענה'ט דער משגיח אז ווער עס ענטפערט דעם סעלפאון אינמיטן לערנען אין בית המדרש ברענגט אריין דעם מארק און דעם אפיס אין שבת אריין.
- 23:41 דורך דעם מחצית השקל, וואו יעדער איד איז א העלפט און צוויי צוזאמען זענען איינס, און די עדת קורח וועמענס חלק מ'האט נישט מקבל געווען צוליב זייער מחלוקת, ווייזט דער משגיח אז אחדות איז געווען די תשובה קעגן המן דעמאלס און איז דער זכות וואס מ'דארף היינט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 18:36 דער משגיח זאגט אז יעדער איד דארף כסדר מתפלל זיין פאר כלל ישראל און פאר זיין משפחה, און מאכן א חשבון הנפש.
- 19:11 ער זאגט אז מ'דארף קובע זיין עיתים לתורה אויף א פעסטן אופן און לערנען מיט א ברען און מיט חיות, מיט א חברותא, נישט ווי מצות אנשים מלומדה.
- 19:40 ער זאגט אז מ'זאל נישט מפסיק זיין דאס לערנען פארן טעלעפאן, און אינמיטן לערנען דארף מען אים בכלל נישט האלטן אין קעשענע.
- 24:56 ער רופט צו ארבעטן אויף אהבת ישראל: נישט האלטן קיין קפידות, מוותר און מוחל זיין, בפרט פאר פרשת שקלים.
- 22:11 ער שלאגט פאר צו זאגן פון פאראויס דעם קאפיטל תהלים וואס דער בעלזער רב האט איינגעפירט קעגן מלחמות, ווייל מ'דארף מתפלל זיין נאך פאר די צרה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אחשורוש, אליהו הנביא, דער בעלזער רב, דער ליובאוויטשער רבי, דער מהר"ל פון פראג, דער רמב"ם, המן, מנוח, משה רבינו, צפניה, קרח, רבי יצחק, רבי צדוק הכהן פון לובלין, שמשון
ערכים גמילות חסדים, השגחה פרטית, חבלי משיח, מחצית השקל, מקרה, פירוד, רבונו של עולם