Kedushas HaShabbos
קאטאלאג: שונות נומ׳ 40 אידיש 39 מינ׳
שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט די דריי מדריגות פון שבת, וואס גייען ארויף ביז מנחה און שלש סעודות, א צייט פון יחוד וואס איז העכער פון מקום און זמן, און ער זאגט אז מ'דארף וועלן און בעטן צו שפירן דעם שבת.
דער משגיח עפנט מיט די דריי חלקים פון שבת: פרייטאג צונאכטס, שבת אינדערפרי און שבת מנחה, וואס זענען אנטקעגן די דריי חלקים פון בית המקדש און די מדריגות פון קידושין, נישואין און יחוד. יעדער חלק האט זיין תפילה און זיין סעודה, און די אבות קומען ווי געסט צו אונזערע סעודות, ממילא דארף דער טיש זיין לויט זייער כבוד. מנחה איז די העכסטע מדריגה: די שמונה עשרה האט נישט קיין פסוקים, די סעודה איז פשוט, און עס איז א נחלה בלי מצרים. מיט א קשיא פונעם אבני נזר וועגן דעם מן אין קודש הקדשים ווייזט ער אז וואס איז העכער פון מקום איז העכער פון זמן, און אזוי איז שלש סעודות. די צייט אליין איז א מקוה, משה רבינו איז דעמאלט נסתלק געווארן, און דער בעל שם טוב האט מתקן געווען עס צו עסן בציבור. ער ענדיגט מיטן משל פונעם מידן וואנדערער, די מעשה מיטן זאק פון ר' שלמה קארלינער, און אז מ'דארף וועלן שפירן דעם שבת.
ענינים: שלש סעודות · קדושת שבת
סדר השיעור
-
0:00 די דריי מדריגות פון שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט פונעם נתיבות שלום אז שבת האט דריי חלקים, פרייטאג צונאכטס, שבת אינדערפרי און מנחה, אנטקעגן די דריי חלקים פון בית המקדש און קידושין, נישואין און יחוד, און ער ערקלערט אז יעדע תפילה איז א הכנה צו איר סעודה.
-
4:06 די אבות ווי געסט ביי די סעודות שטייט אינעם קאטאלאג
פונעם זוהר פארבינדט דער משגיח די דריי סעודות מיט יצחק, אברהם און יעקב, וואס קומען ווי געסט, און ער זאגט אז דער טיש דארף זיין לויט די געסט: דברי תורה, שמחה, און א געמיטליכקייט וואס די קינדער זאלן הנאה האבן.
-
7:24 מנחה אן פסוקים, א נחלה בלי מצרים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט אן אז די דריי שמונה עשרה'ס פון שבת זענען אנדערש: פרייטאג צונאכטס און אינדערפרי זענען דא פסוקים, אבער מנחה איז קורץ אן פסוקים, ווייל עס איז העכער פון פסוקים; אזוי איז שלש סעודות א פשוטע סעודה, און דער זוהר פארבינדט עס מיט נחלת יעקב, א נחלה בלי מצרים.
-
11:30 דער אבני נזר אויפן מן: העכער פון מקום און זמן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די קשיא פונעם אבני נזר ווי אזוי מ'האט געקענט היטן די צנצנת המן לפני ה' אז מן טאר מען נישט איבערלאזן ביז אינדערפרי, און זיין תירוץ אז מקום און זמן זענען איין זאך: דער קודש הקדשים, וואו דער ארון האט נישט פארנומען קיין ארט, איז אויך העכער פון זמן. אזוי איז שלש סעודות העכער פון זמן ביז מ'בענטשט.
-
14:59 יחוד, קודש הקדשים און די מקוה פון זמן שטייט אינעם קאטאלאג
שלש סעודות איז דער יחוד פון הקב"ה מיט כנסת ישראל, אזוי ווי די כרובים אינעם קודש הקדשים וואו קיינער טאר נישט זיין. דער משגיח פרעגט פארוואס מ'געפינט נישט קיין טבילה פאר שבת מנחה, און ענטפערט אז דער זמן אליין איז די מקוה, אזוי ווי יום כיפור; אידן צוזאמען זענען א מקוה, דערפאר האט דער בעל שם טוב מתקן געווען צו עסן שלש סעודות בציבור. מנחה איז דער בחיר פון שבת און אן עת רצון.
-
20:45 בריך שמיה, משה רבינו'ס הסתלקות, און שפירן די קדושה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז ווען מ'עפנט דעם ארון הקודש עפענען זיך די שערי שמים, בפרט ביי שבת מנחה, און אז משה רבינו איז נסתלק געווארן שבת מנחה, אין אן ארט וואס מ'קען נישט מעסטן, דערפאר ווייסט קיינער נישט זיין קבר. ער ברענגט פונעם תולדות יעקב יוסף אז שלש סעודות ביחידות איז ווי וואכעדיג, און ערקלערט פארוואס די העכערע קדושה פון אינדערפרי און מנחה שפירט מען ווייניגער ווי פרייטאג צונאכטס.
-
26:07 דער טעם פון שבת און דער מידער וואנדערער שטייט אינעם קאטאלאג
אזוי ווי ביים מן, האט שבת א טעם לויט דעם חשק וואס מ'האט צו אים. דער משגיח ברענגט דעם משל פון די סלאנימער צדיקים פון א דורכגענעצטן פארפרוירענעם וואנדערער וואס קומט אן אין א ווארעמע אכסניא כדי צו כאפן כח, אזוי ווי שבת גיט כח אויף דער עבודה פון דער וואך, און ער ערקלערט אז זמן און מקום באשטימען די חשיבות פון א מצוה, ממילא איז תורה און מצוות שבת גאר אן אנדער סארט.
-
30:43 ר' שלמה קארלינער'ס זאק, און וועלן שפירן שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט ווי ר' שלמה קארלינער האט געשפירט אז זיין פוס אין א וואכעדיגן זאק שפירט נישט דעם שבת, און זיין ווארענונג אז ווער עס היט שבת אן זיך משתדל זיין עס צו שפירן וועט זיין אין גן עדן ווי א הילצערנע באנק. ער רעדט וועגן זיך צוזאמקומען פרייטאג צונאכטס צו זינגען, אז כנסת ישראל איז דער בן זוג פון שבת, דעם חילוק צווישן עונג און שמחה שבת, און ענדיגט מיט א תפילה פאר שבת חזון.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די דריי מדריגות פון שבת
דער משגיח ברענגט פונעם נתיבות שלום אז שבת האט דריי חלקים: פרייטאג צונאכטס, שבת אינדערפרי און שבת מנחה, אזוי ווי די דריי חלקים פון בית המקדש ביז צום קודש הקדשים. פרייטאג צונאכטס איז קידושין, אינדערפרי נישואין, און מנחה יחוד, ווען מ'זאגט "אתה אחד". יעדע תפילה איז א הכנה צו איר סעודה, און די סעודה איז נאך גרעסער ווי די שמונה עשרה. א,ב
די אבות ווי געסט
העכער פון פסוקים
נישט ווי יום טוב, זענען די דריי שמונה עשרה'ס פון שבת אנדערש. פרייטאג צונאכטס און אינדערפרי זענען דא פסוקים, ווי "ושמרו", אבער מנחה איז קורץ און אן פסוקים, ווייל זי איז העכער פון פסוקים, ווי דער קוצו של יו"ד. אזוי איז שלש סעודות א פשוטע סעודה פון חלה מיט הערינג. דער זוהר פארבינדט עס מיט נחלת יעקב, א נחלה בלי מצרים, נישט ווי ביי אברהם און יצחק. ד,ה,ו
העכער פון מקום און זמן
דער אבני נזר פרעגט ווי אזוי מ'האט געהיט די צנצנת המן לפני ה', אז מן טאר מען נישט איבערלאזן ביז אינדערפרי. ער ענטפערט אז מקום און זמן זענען איין זאך: דער ארון האט נישט פארנומען קיין ארט אין קודש הקדשים, ממילא איז דארט אויך נישטא קיין זמן. אזוי איז שלש סעודות: דער זמן הייבט זיך אן ערשט ביים בענטשן. ז,ח,ט,י
יחוד און די מקוה פון זמן
שלש סעודות איז דער יחוד פון הקב"ה מיט כנסת ישראל, אזוי ווי די צוויי כרובים אינעם קודש הקדשים. ווען דער כהן גדול איז אריין, האט קיינער נישט געטארט זיין דארט, און דער ירושלמי לייגט צו, אפילו נישט מלאכים מיט א פנים פון א מענטש. כ,ל
דער אריז"ל רעדט פון טובל זיין ערב שבת און נאכאמאל שבת אינדערפרי, אבער נישט פאר מנחה. דער משגיח ענטפערט אז דער זמן אליין איז די מקוה, אזוי ווי יום כיפור איז "מקוה ישראל ה'". אידן צוזאמען זענען אויך א מקוה, דערפאר האט דער בעל שם טוב מתקן געווען צו עסן שלש סעודות בציבור. מנחה איז דער בחיר פון שבת, ווי יעקב איז דער בחיר שבאבות, און אן עת רצון. מ,נ
בריך שמיה און משה רבינו'ס הסתלקות
דער טעם פון שבת
אזוי ווי דער מן האט געהאט א טעם לויטן חשק, אזוי איז שבת. די סלאנימער צדיקים גלייכן שבת צו א דורכגענעצטן פארפרוירענעם וואנדערער וואס קומט אן אין א ווארעמע אכסניא, טוישט די בגדים, עסט און רוט זיך אפ כדי צו כאפן כח אויפן וועג; נאך דער מי פון דער וואך גיט שבת נייע כחות אויף עבודת ה'. ווייל זמן באשטימט די חשיבות פון א מצוה, איז תורה און מצוות שבת גאר אן אנדער סארט.
וועלן שפירן שבת
דער משגיח דערציילט ווי ר' שלמה קארלינער, וואס האט געטראגן א וואכעדיגן זאק ווייל דער שבת'דיגער איז אריינגעפאלן אין מקוה, האט פרייטאג צונאכטס געשריגן אז זיין פוס שפירט נישט קיין שבת. ער האט געזאגט אז ער האט געהערט אין הימל, אז ווער עס היט שבת אן זיך משתדל זיין עס צו שפירן, וועט זיין אין גן עדן ווי א הילצערנע באנק. מ'דארף וועלן און בעטן דעם רבונו של עולם.
פארפאסן דעם צוזאמקום פרייטאג צונאכטס איז א גרויסער הפסד, און עס נישט שפירן א גרעסערע רחמנות. שבת האט נישט קיין בן זוג, און דער מדרש ענטפערט אז כנסת ישראל איז איר בן זוג: אידן וואס קומען זיך צוזאם צו זינגען. ער ברענגט פונעם רמב"ם אז שבת איז א מצוה פון עונג, נישט פון שמחה, און פונדעסטוועגן פרייט זיך א איד ווייל ס'איז שבת. ער ענדיגט מיט א תפילה פאר שבת חזון. ק,ר
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
תלמוד ירושלמי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:26 שבת האט דריי מדריגות, פרייטאג צונאכטס, שבת אינדערפרי און שבת מנחה, אזוי ווי די עזרה, דער היכל און דער קודש הקדשים, און אזוי ווי קידושין, נישואין און יחוד.
- 5:52 די אבות קומען ווי געסט צו די דריי סעודות, דערפאר דארף די סעודה געפירט ווערן לויט די געסט, מיט דברי תורה, שמחה און ווארעמקייט.
- 14:27 שבת מנחה און שלש סעודות זענען העכער פון מקום און זמן, דער יחוד פון הקב"ה מיט כנסת ישראל, אזוי ווי דער קודש הקדשים.
- 24:46 וואס העכער די קדושה פון שבת, אלץ ווייניגער שפירט מען זי, דערפאר שפירט מען פרייטאג צונאכטס די מערסטע און ביי מנחה די ווייניגסטע.
- 30:17 מ'דארף וועלן שפירן דעם שבת און בעטן דעם רבונו של עולם דערויף; ווער עס היט שבת אן זיך משתדל זיין עס צו שפירן, וועט זיין אין גן עדן ווי א הילצערנע באנק.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 11:33 ווי אזוי האט מען געקענט איבערלאזן די צנצנת המן לפני ה', אז מן טאר מען נישט איבערלאזן ביז אינדערפרי?
תירוץ: 12:18 מקום און זמן זענען איין זאך; דער קודש הקדשים, וואו דער ארון האט נישט פארנומען קיין ארט, איז העכער פון זמן, ממילא איז דארט גארנישט איבערגעלאזט ביז אינדערפרי.
-
קשיא: 8:26 פארוואס האט די שבת מנחה שמונה עשרה נישט קיין פסוקים, נישט אזוי ווי פרייטאג צונאכטס און אינדערפרי?
תירוץ: 8:05 מנחה איז העכער פון פסוקים, אזוי ווי דער קוצו של יו"ד וואס מ'קען נישט באגרייפן.
-
קשיא: 17:05 פארוואס שטייט אין ספרים צו טובל זיין ערב שבת און שבת אינדערפרי, אבער נישט פאר שבת מנחה, וואס איז א העכערע קדושה?
תירוץ: 17:17 דער זמן אליין איז די מקוה, אזוי ווי יום כיפור איז א מקוה.
-
קשיא: 24:46 פארוואס שפירט מען שבת שטארק פרייטאג צונאכטס און ווייניגער שבת אינדערפרי?
תירוץ: 25:15 די קדושה פון אינדערפרי איז גרעסער, און מ'דארף זיין אויף א העכערער מדריגה אז דער גוף זאל עס שפירן.
-
קשיא: 36:56 מ'געפינט נישט קיין מצוה פון שמחה שבת, נאר עונג און כבוד; וואס איז דען די שמחה פון שבת?
תירוץ: 37:17 עונג און שמחה זענען צוויי זאכן; ס'איז נישט קיין מצוה זיך צו פרייען, אבער א איד פרייט זיך ווייל ס'איז שבת.
מעשיות
-
30:43 ר' שלמה קארלינער'ס פוס האט נישט געשפירט שבת
ר' מרדכי סלאנימער פלעגט דערציילן אז ר' שלמה קארלינער איז געגאנגען מיט זיין גבאי אין מקוה, און דער גבאי האט מיטגעברענגט די שבת'דיגע בגדים. איינער פון די שבת'דיגע זאקן איז אריינגעפאלן אין וואסער, האט אים דער גבאי געגעבן דעם וואכעדיגן זאק. ווען עס איז געקומען פרייטאג צונאכטס האט דער רבי אנגעהויבן שרייען אז זיין לינקע פוס שפירט נישט דעם שבת, און דער גבאי האט אים געזאגט אז ס'איז נישט דער רבי נאר דער זאק. האט ר' שלמה געזאגט אז ער האט געהערט אויסרופן אין הימל, אז א איד וואס איז שבת פארנומען מיט תפילה, תורה און סעודות, אבער איז זיך נישט משתדל צו שפירן דעם שבת, וועט זיין אין גן עדן ווי א הילצערנע באנק.
אין דער מעשה: רבי שלמה קארלינער, ר' מאטעלע סלאנימער
-
19:14 דער צדיק וואס האט נישט געקענט טובל זיין
דער משגיח דערציילט אז איינער פון די אלטע צדיקים, וואס האט זיך נישט געקענט טובל זיין, איז אריינגעקומען צום עולם, האט זיך דארט אראפגעבויגן און געזאגט "מקוה ישראל ה'": אידן זענען א מקוה.
געדאנקען
- 2:11 די דריי חלקים פון שבת זענען אנטקעגן די מדריגות פון א חתונה: פרייטאג צונאכטס איז קידושין, שבת אינדערפרי נישואין, און שבת מנחה יחוד, ווען מ'זאגט "אתה אחד".
- 3:28 די סעודה פון שבת איז נאך גרעסער ווי די שמונה עשרה; די תפילה איז די הכנה צו דער סעודה.
- 8:15 די מנחה שמונה עשרה פון שבת האט נישט קיין פסוקים ווייל זי איז העכער פון פסוקים, ווי דער קוצו של יו"ד, און דערפאר איז שלש סעודות א קורצע פשוטע סעודה פון חלה מיט הערינג.
- 13:44 וואס איז העכער פון מקום איז העכער פון זמן: דער מן אינעם קודש הקדשים איז נישט געווען איבערגעלאזט ביז אינדערפרי, און ביי שלש סעודות איז נישטא קיין זמן ביז מ'בענטשט.
- 17:17 מ'דארף זיך נישט טובל זיין פאר שבת מנחה ווייל דער זמן אליין איז די מקוה, אזוי ווי יום כיפור, און אידן צוזאמען זענען א מקוה.
- 22:34 משה רבינו איז נסתלק געווארן שבת מנחה, ער איז ארויף אין אן ארט וואס מ'קען נישט מעסטן, און דערפאר ווייסט קיינער נישט זיין קבר.
- 25:10 שבת אינדערפרי שפירט מען ווייניגער ווי פרייטאג צונאכטס פונקט ווייל די קדושה איז העכער, און ביי מנחה נאך מער.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 6:19 דער משגיח זאגט אז דער שבת טיש דארף זיין לויט די אבות וואס קומען ווי געסט: דברי תורה, שמחה און עונג שבת, א געמיטליכקייט אנשטאט שטרענגקייט, אז די קינדער זאלן הנאה האבן און זען ביים טאטן און מאמען א ליכטיג פנים.
- 19:32 לויט דעם משגיח דארף מען עסן שלש סעודות בציבור, אזוי ווי דער בעל שם טוב האט מתקן געווען.
- 30:17 דער משגיח זאגט אז מ'דארף וועלן שפירן דעם שבת און בעטן דעם רבונו של עולם מ'זאל זוכה זיין צו שפירן די קדושת שבת.
- 33:54 דער משגיח זאגט אז ס'איז א גרויסער הפסד נישט צו קומען צום צוזאמקום פרייטאג צונאכטס צו זינגען זמירות, און נאך א גרעסערע רחמנות אז מ'שפירט נישט אז עס פעלט.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דער אבני נזר, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, יעקב אבינו, יצחק אבינו, משה רבינו, ר' מאטעלע סלאנימער, רבי אהרן קארלינער, רבי שלמה קארלינער
ערכים זיווג, יחוד, מן, מקום ארון אינו מן המדה, נחלה, עת רצון, עתיקא קדישא, קודש הקדשים, שבת חזון, שלש סעודות