הללוקה הללו קל בקדשו
קאטאלאג: תפילה נומ׳ 27 פאקעט גייד ז׳ 50 אידיש 40 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח לערנט די לעצטע פסוקים פון קאפיטל קמ"ט און דעם גאנצן קאפיטל ק"נ אין תהלים, און ווייזט ווי אזוי יעדע שטימע, יעדע כלי זמר און צום סוף די נשמה וואס מ'הערט נישט, שליסן זיך אן אין דעם לויב צום רבונו של עולם וואס וועט זיין פולשטענדיג ווען משיח וועט קומען.
דער משגיח לערנט ווייטער קאפיטל קמ"ט: די חסידים טראגן דעם לויב פונעם אייבערשטן אין זייער האלז ווי א שווערד מיט צוויי שארפן, און זיי לויבן אים נאך איידער די ישועה איז געקומען. די נקמה אין די גוים לעתיד לבוא וועט זיין דער אמת אליין, ווען זיי וועלן זען אז דער גאנצער גלות איז געווען פאר די אידן'ס גוטס, אזוי ווי די שבטים האבן אנטדעקט אז דער "אדוני הארץ" איז זייער ברודער. פון "הדר הוא לכל חסידיו" גייט ער אריבער צום אכטן מלך, הדר, וואס איז מרמז אויף דעם עולם השמיני פון משיח. דערנאך ווייזט ער ווי אזוי תהלים איז איינגעראמט צווישן "תהלה לדוד" און די לעצטע הללויה קאפיטלעך, און ער לערנט קאפיטל ק"נ פסוק נאך פסוק: לויב איז א התאחדות מיטן אייבערשטן, מ'לויבט אויף גבורה אזוי ווי אויף חסד, דער שופר און די זיסע כלי זמר, די פויק וואס האלט דעם טאקט, און צום סוף די נשמה, די שטילע כלי וואס גיט לעבן אין אלע שירות.
ענינים: פסוקי דזמרה · משיח און ימות המשיח · ניגון און שירה
סדר השיעור
-
0:00 דער לויב ווי א שווערד מיט צוויי שארפן
דער משגיח טייטשט "רוממות א-ל בגרונם" אז די חסידים לויבן דעם אייבערשטן נאך איידער די ישועה איז געקומען, און דער לויב איז די שווערד מיט צוויי שארפן וואס באזיגט יעדן שונא. דערנאך טייטשט ער "לעשות נקמה בגוים" אז די נקמה איז דער אמת וואס וועט ווערן אנטפלעקט לעתיד לבוא.
-
3:45 יוסף און די שבטים: דער גלות איבערגעדרייט
דער משגיח פארגלייכט דעם סוף פונעם גלות מיט ווען יוסף האט זיך מתוודע געווען: די שבטים האבן געמיינט אז דער מושל פון מצרים איז זייער שונא, און מיט די ווערטער "אני יוסף" האט זיך אלץ איבערגעדרייט. אזוי וועלן די גוים זען אז דער גאנצער גלות איז געווען פאר די אידן'ס גוטס, און דער אמת וועט זיין זייער בושה און זייער "משפט כתוב", און א "הדר" פאר די חסידים.
-
9:25 דער אכטער מלך הדר און דער עולם השמיני
דער משגיח ברענגט די פרשה פון די מלכים פון ארץ אדום אין סוף וישלח: זיבן מלכים האבן געקיניגט און זענען געשטארבן, אבער ביים אכטן, הדר, שטייט נישט קיין מיתה. הדר איז מרמז אויף דעם עולם השמיני פון משיח, און ער פארבינדט עס מיטן אתרוג פון סוכות און שמיני עצרת, מיטן אכטן טאג חנוכה און מיט פרעה'ס חרטומים וואס האבן נאר געקענט דערגרייכן ביז זיבן.
-
15:11 דער סוף פון תהלים און דאס איינע ווארט הללויה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז "תהלה לדוד" איז די קרוין פון ספר תהלים, און דערנאך בעט דוד המלך אז "כל בשר" זאלן זיך אנשליסן אין זיין לויב, און דערמיט הייבן זיך אן די הללויה קאפיטלעך. ער ערקלערט אז "הללויה" איז איין ווארט, ווייל דער וואס לויבט דארף ווערן איינס מיטן אייבערשטן, בטל ווי א נר לגבי אבוקה.
-
19:20 לויב אויף דער ערד און אין הימל; גבורה און גדולה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער לויב אין בית המקדש און אין בית הכנסת גיט די מלאכים דעם כח צו לויבן אין הימל. ער איז מסביר פארוואס חסד הייסט גדולה, ווייל ער פארשפרייט זיך ארויס, און גבורה איז צמצום, און זאגט אז מ'לויבט דעם אייבערשטן פאר מדת הדין גלייך ווי פאר חסד.
-
24:46 די כלי זמר פונעם לויב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט די כלי זמר פון קאפיטל ק"נ: דער שופר וואס ווארפט א פחד, די זיסע נבל און כנור, די פויק וואס האלט דעם טאקט פונעם מחול, און די צלצלים. אפילו דער קלאפ פון דער פויק איז א חלק פון דער סימפאניע פון דעם אייבערשטנס הנהגה, און אין די ימות המשיח וועט יעדע אידישע נשמה קומען צו איר תיקון און זיך אנשליסן אין דעם לויב.
-
31:04 דוד שרייבט אונטער זיין נאמען: אדם, דוד, משיח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז "כל הנשמה" איז דוד המלך'ס חתימה אין סוף תהלים: אדם הראשון, וואס איז געווען כולל אלע נשמות, איז געקומען נאכאמאל אלס דוד און וועט קומען אלס משיח. דערנאך קערט ער זיך אום צום ראם: נאך "תהלה לדוד" בעט דוד אז אלע זאלן זיך אנשליסן, און "הללויה כי טוב זמרה" זאגט ווי געשמאק לויב איז, אזוי ווי יעדער וואס האט שוין געהאט א גוטן דאווענען ווייסט.
-
35:07 פון דער גאנצער בריאה צו א שיר חדש צו דער נשמה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גייט דורך די לעצטע קאפיטלעך: אין קמ"ח לויבט די גאנצע בריאה, אפילו "רוח סערה" פון דער קליפה; אין קמ"ט זאל יעדע באשעפעניש צולייגן א שיר חדש, נישט אין כמות נאר אין איכות; אין ק"נ קומען אלע כלי זמר. צום לעצט קומט די נשמה, די כלי וואס מ'הערט נישט און וואס גיט לעבן אין דעם גאנצן לויב, און ער זאגט אז מ'דארף לויבן מיט דער גאנצער נשמה און מיט התלהבות.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער לויב ווי א שווערד מיט צוויי שארפן
יוסף און די שבטים
דער משגיח פארגלייכט עס מיט יוסף און די שבטים. זיי האבן געקוקט אויפן מושל פון מצרים ווי אויף א רודף, און ווען יהודה האט אים איבערגעזאגט אלץ וואס ער האט שוין געוואוסט (בראשית מ"ד, י"ח-ל"ד), האט ער אים דרך רמז געוויזן אז ער זעט א שווינדל קעגן זיי. מיט איין ווארט, "אני יוסף" (מ"ה, ג), האט זיך אלץ איבערגעדרייט: דער ערגסטער שונא איז זייער ליבער ברודער, וואס זאגט "כי למחיה שלחני אלקים" (מ"ה, ה). ו,ז,ה
די ירידה קיין מצרים איז א משל פאר יעדן גלות. הינטער דער מאסקע פונעם הארטן מושל שטייט יוסף, וואס וויל זיי נאר ברענגען צו תשובה און זיך דערנאך מתוודע זיין (מ"ה, א). אזוי וועלן די גוים ביי משיח'ס צייטן זען אז זייער גאנצע גדולה און די אידן'ס צרות זענען געווען לטובת ישראל, און דער אמת וועט זיין זייער בושה און דער "משפט כתוב" פון תהלים קמ"ט, ח-ט. ט,ד
דער אכטער מלך, הדר
פון "הדר הוא לכל חסידיו" גייט דער משגיח אריבער צו די מלכים פון אדום אין סוף וישלח (בראשית ל"ו, ל"א-ל"ט). ביי זיבן מלכים שטייט "וימלך... וימת", אבער ביים אכטן, הדר, שטייט נישט קיין מיתה. מ'וואונדערט זיך פארוואס די תורה רעכנט זיי אויס, נאר אין ספר דרך השם איז דא א גאנצער פרק אז די פסוקים זענען מרמז אויף די סדרים פון דער בריאה. י,ל
הדר איז מרמז אויף דעם עולם פון משיח, דער עולם השמיני וואס איז העכער פון די שבעת ימי בראשית, וואו עס איז נישטא קיין מיתה. יעדע זאך וואס האט א שייכות מיט שמיני האט א שייכות מיט הדר: זיבן טעג סוכות נעמט מען דעם אתרוג, און שמיני עצרת, זאגט דער רמב"ן, איז דער טאג אליין דער הדר. פרעה'ס חרטומים, זאגן די ספרים, האבן נאר געקענט דערגרייכן ביז זיבן, ביז יוסף איז געקומען. דער משגיח לייגט צו אז מ'זעט פון דעם וויפיל טיפקייט ליגט אפילו אין פסוקים וואס זעען אויס ליידיג. מ
דאס איינע ווארט הללויה
"תהלה לדוד" איז די קרוין פון ספר תהלים, ערקלערט דער משגיח. ווען דוד המלך ענדיגט עס מיט "תהלת ה' ידבר פי" (קמ"ה, כ"א), זאגט ער אז ביז יעצט האט ער אליין געלויבט, און יעצט וויל ער אז "כל בשר" זאלן זיך אנשליסן; דערפאר קומען דערנאך די הללויה קאפיטלעך. ע
"הללויה" איז איין ווארט וואס מיינט צוויי, און עס ענדיגט זיך מיט א שם הקדוש. א איד וואס לויבט דארף זיך מדבק זיין מיט אזא התלהבות אז ער ווערט בטל ווי א נר לגבי אבוקה, ביז ער און דער אייבערשטער ווערן איינס. אזוי, זאגט דער משגיח, דארף מען זאגן פסוקי דזמרה און הלל.
אויף דער ערד און אין הימל; גבורה און גדולה
"הללו א-ל בקדשו" (ק"נ, א) איז דער לויב אין בית המקדש, און אין בית הכנסת, דער מקדש מעט; דאס גיט די מלאכים כח צו לויבן "ברקיע עוזו", אזוי ווי די מדרשים זאגן אז די מלאכים קענען נישט זאגן שירה למעלה ביז אידן זאגן שירה למטה. פ,צ
דערנאך קומט "בגבורותיו" און "כרוב גדלו" (ק"נ, ב). אזוי ווי אין "לך ה' הגדולה" (דברי הימים א, כ"ט, י"א), מיינט גדולה חסד: ארויסגיין פון זיך צו געבן א צווייטן; גבורה איז צמצום. דער משגיח זאגט אז מ'לויבט דעם אייבערשטן פאר מדת הדין גלייך ווי פאר חסד, אזוי ווי די גמרא זאגט (ברכות נ"ד.), און אזוי ווי דוד המלך רופט צום שם ה' סיי אין צרה און סיי ביי א ישועה. ק,ר,ש,ת
די כלי זמר
דער שופר (ק"נ, ג) ווארפט א פחד, אזוי ווי "אם יתקע שופר" (עמוס ג, ו), און די נבל און כנור זענען זיס און מאכן א געשמאק. "תוף ומחול" (ק"נ, ד): מחול איז דער רונדיגער טאנץ פון די צדיקים (תענית ל"א.), און די פויק האלט דעם טאקט. די פויק האט נישט קיין נגינה, אבער איר געמאסטענער קלאפ האלט צוזאם די מוזיק. אב,אג,אד,אה
אזוי איז אפילו וואס עס זעט אויס ווי א קלאפ אין דער וועלט אפגעמאסטן, א חלק פון דער סימפאניע פון דעם אייבערשטנס הנהגה. דערנאך קומען די צלצלים (ק"נ, ה) און "כל הנשמה" (ק"נ, ו): יעדע אידישע נשמה וועט זיך אנשליסן, ווייל "לבלתי ידח ממנו נדח" (שמואל ב, י"ד, י"ד), און יעדער איד וועט קומען צו זיין תיקון. או,אז,אח
אדם, דוד, משיח
ווען דוד המלך ענדיגט תהלים, שרייבט ער אונטער זיין נאמען. אדם הראשון איז געווען כולל אלע נשמות, איז געקומען נאכאמאל אלס דוד און וועט קומען אלס משיח; אזוי ווי די ספרים זאגן, אד"ם איז ראשי תיבות אדם דוד משיח. ממילא איז "כל הנשמה" דוד'ס חתימה: ער איז כולל אלע נשמות, און דורך אים וועלן אלע אידן לויבן.
מראי מקומות
תורה
- א לכאורה Bereishis 27:22 1:02 מפתח
- ה Bereishis 45:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:58
- ו לכאורה Bereishis 44:18-34 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:58
- ז Bereishis 45:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:58
- ח Bereishis 50:20 5:37 טעקסט מפתח
- ט Bereishis 45:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:55
- י Bereishis 36:31-39 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:42
- אט Bereishis 2:7 32:45 טעקסט מפתח
נביאים
כתובים
- ב Tehillim 149:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:29
- ג Tehillim 149:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:15
- ד Tehillim 149:8-9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:55
- ע Tehillim 145:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:37
- פ Tehillim 150:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:24
- ק Tehillim 150:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 21:48
- ר Divrei Hayamim I 29:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 21:48
- ת Tehillim 116:3-4, 13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 21:48
- אא Tehillim 101:1 24:40 טעקסט מפתח
- אב Tehillim 150:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:50
- אד Tehillim 150:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:50
- או Tehillim 150:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:35
- אז Tehillim 150:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:35, 38:18
- אי Tehillim 147:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:01
- אכ Tehillim 148:1-10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:25
- אל Tehillim 149:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:25
- אמ Tehillim 19:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 38:18
תלמוד בבלי
מדרש
- צ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 19:24
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:39 דער לויב פונעם אייבערשטן אין מויל פון די חסידים איז זייער שווערד מיט צוויי שארפן, מיט דעם באזיגן זיי אלע מניעות און שונאים.
- 2:36 די נקמה אין די גוים אין די ימות המשיח וועט זיין דער אנטפלעקטער אמת אז דער גאנצער גלות איז געווען פאר די אידן'ס גוטס, אזוי ווי די שבטים האבן געזען אז דער "אדוני הארץ" איז זייער ליבער ברודער.
- 11:50 דער אכטער מלך פון אדום, הדר, איז מרמז אויף דעם עולם השמיני פון משיח, וואס איז העכער פון די שבעת ימי בראשית און דארט איז מער נישטא קיין מיתה.
- 17:43 "הללויה" איז איין ווארט, ווייל א איד וואס לויבט דעם אייבערשטן דארף זיך מדבק זיין אין אים ביז ער ווערט בטל ווי א נר לגבי אבוקה.
- 23:18 מ'לויבט דעם אייבערשטן פאר זיינע גבורות און מדת הדין גלייך ווי פאר זיין חסד.
- 38:18 נאך אלע כלי זמר קומט די נשמה, די שטילע כלי וואס מ'הערט נישט, און זי גיט אריין דעם רוח החיים אין אלע שירות ותשבחות.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 4:28 פארוואס האט יהודה איבערגעזאגט פאר יוסף אלץ וואס איז פארגעקומען, וואס יוסף האט דאך שוין געוואוסט?
תירוץ: 4:35 ער האט אים דרך רמז געוויזן אז די גאנצע זאך איז א שווינדל קעגן זיי, ווייל ער האט געמיינט אז יוסף איז זייער ערגסטער שונא.
-
קשיא: 10:25 פארוואס דארף די תורה אויסרעכענען די מלכים פון אדום וואס האבן געקיניגט און זענען געשטארבן?
תירוץ: 11:09 אין די פסוקים ליגן די טיפסטע סדרים פון דער בריאה; דער אכטער מלך, הדר, ביי וועמען עס שטייט נישט קיין מיתה, איז מרמז אויף דעם עולם פון משיח.
-
קשיא: 17:43 פארוואס איז "הללויה" איין ווארט ווען עס מיינט צוויי ווערטער?
תירוץ: 18:10 ווייל דער איד וואס לויבט דעם אייבערשטן ווערט אזוי צוגעבונדן צו אים אז זיי ווערן איינס.
-
קשיא: 22:19 פארוואס הייסט די מדת החסד גדולה?
תירוץ: 22:23 ווייל חסד איז התפשטות, ארויסגיין פון זיך צו געבן א צווייטן, און דערפאר ווערט עס גרויס; גבורה איז צמצום.
-
קשיא: 38:18 נאכדעם וואס אלע כלי זמר זענען אויסגערעכנט, וואס איז די נשמה אין "כל הנשמה"?
תירוץ: 38:42 די נשמה איז די איינציגע כלי וואס מאכט נישט קיין קול, און זי גיט אריין דעם רוח החיים אין אלע שירות ותשבחות.
געדאנקען
- 1:16 ווען מ'זינגט שוין שירות ותשבחות אויף א ישועה וואס איז נאך נישט געקומען, ווייל מ'איז זיכער אז זי וועט קומען, איז דאס אליין די "חרב בידם" וואס באזיגט די מניעות.
- 4:34 יהודה האט איבערגעזאגט פאר יוסף זאכן וואס ער האט שוין געוואוסט דרך רמז; די ירידה קיין מצרים, ווען הינטער דער מאסקע פונעם הארטן מושל איז געשטאנען יוסף, איז א משל פאר דעם גאנצן גלות, וואו דער אייבערשטער ווארט זיך מתוודע צו זיין ווען אידן וועלן תשובה טאן.
- 12:18 יעדע זאך וואס האט א שייכות מיט שמיני האט א שייכות מיט הוד און הדר: שמיני עצרת נעמט מען שוין נישט דעם אתרוג ווייל דער טאג אליין איז דער הדר, און דער אכטער טאג חנוכה איז מרמז אויף דעם הדר פון משיח.
- 22:19 חסד הייסט גדולה ווייל עס איז התפשטות, ארויסגיין פון די גבולים פון זיך צו א צווייטן, און גבורה איז צמצום, זיך איינהאלטן אין זיך.
- 27:09 די פויק האט נישט קיין נגינה און מאכט נאר א קלאפ, און פונדעסטוועגן האלט זי דעם טאקט פון דער גאנצער מוזיק; אזוי איז אפילו וואס עס זעט אויס ווי א הארטער קלאפ אין דער וועלט א געמאסטענער חלק פון דער סימפאניע פון דעם אייבערשטנס הנהגה.
- 37:02 קאפיטל קמ"ח איז לויב אין כמות, די גאנצע בריאה שליסט זיך אן; דער "שיר חדש" פון קאפיטל קמ"ט פאדערט איכות, אז יעדע באשעפעניש זאל מחדש זיין עפעס אין דעם לויב.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 19:04 דער משגיח זאגט אז אזוי דארף מען זאגן פסוקי דזמרה און הלל: אזוי פארטאן אין דעם לויב פונעם אייבערשטן אז מ'ווייסט נישט אז מ'עקזיסטירט.
- 23:32 דער משגיח זאגט אז מ'דארף לויבן דעם אייבערשטן פאר מדת הדין גלייך ווי פאר מדת החסד.
- 39:42 דער משגיח זאגט אז ווען מ'לויבט דעם אייבערשטן זאל מען עס טאן מיט דער גאנצער נשמה, מיטן רוח החיים און מיט התלהבות.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, בנימין, דוד המלך, דער רמב"ן, הדר, יהודה, יוסף הצדיק, פרעה, רש"י
ערכים עולם השמיני, רבונו של עולם