Zos Chanukah
קאטאלאג: זמנים זאת חנוכה נומ׳ 20 תשע"ה (2014–15) אידיש 46 מינ׳
שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם פאלדער און פונעם נאמען פונעם פייל.
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז זאת חנוכה, דער אכטער טאג, איז קעגן שמיני עצרת און קעגן דעם אושפיז פון שלמה המלך, די לבנה במלואה, ווען די קדושה כאפט איין דעם רשות הרבים און מאכט פון אים א רשות היחיד, סיי אין דער וועלט און סיי אינעם הארץ פון יעדן איד.
דער משגיח עפנט מיט דער מנורה וואס שטייט לעבן סוכות: חנוכה האט אכט טעג אזוי ווי סוכות, ממילא איז זאת חנוכה קעגן שמיני עצרת, וואס דער אושפיז דערפון איז שלמה המלך. די חנוכה ליכט גייט ארויס אין רשות הרבים, און די קדושה ברעכט אריין אין דעם מקום און אין דעם זמן פון טומאה, אין סוף חודש ווען די לבנה איז פארשטעלט, אין חודש טבת. שלמה, דער פופצנטער דור פון אברהם אבינו, איז די לבנה במלואה; ער האט גענומען בנות מלכים כדי צו ברענגען די אומות אונטער דער קדושה, ער האט זיך משתדל געווען צו ברענגען ימות המשיח, און אפילו די צוויי זונות, די הויפט קליפות, האבן זיך מכניע געווען פאר אים. יעדער איד האט א רשות היחיד און א רשות הרבים, און חנוכה איז די צייט מכניע צו זיין דעם רשות הרבים. נאכן חורבן האבן די רגלים מער נישט געגעבן גענוג כח פארן גאנצן יאר, האט הקב"ה צוגעגעבן פורים און דערנאך חנוכה. פון חנוכה נעמט מען מיט צו דאנקען אויף יעדע קלייניגקייט. צום סוף ברענגט ער דעם משל פון דער מלכה וואס וויל נאר צוריקקומען אז דער מלך זאל זי אויפהייבן, און ער ענדיגט מיט א תפילה אויף משיח.
ענינים: זאת חנוכה · שלמה המלך · שמיני עצרת און שמחת תורה
סדר השיעור
-
0:00 זאת חנוכה קעגן שמיני עצרת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פארבינדט די מנורה מיט סוכות: ביידע האבן אכט טעג, ממילא איז זאת חנוכה קעגן שמיני עצרת, דער אושפיז פון שלמה המלך. ער ערקלערט אז די חנוכה ליכט גייט אריין אין רשות הרבים, וואו די קדושה כאפט איין דעם מקום און דעם זמן פון דער אנדערער זייט, אין סוף חודש און אין טבת, און ברעכט אריין אזוי ווי פרץ.
-
17:00 שלמה, די פולע לבנה, און זיינע נשים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז שלמה, דער פופצנטער דור פון אברהם אבינו, איז די לבנה במלואה, און זאגט אז זיין אושפיז אויף זאת חנוכה מאכט פונעם רשות הרבים א רשות היחיד, ווען אלע י"ג מדות של רחמים זענען שוין דא. דערנאך ערקלערט ער אז שלמה, דער ידידיה וואס האט געמאכט שיר השירים, האט גענומען די בנות מלכים לשם שמים, כדי צו ברענגען די שבעים אומות אונטער דער קדושה.
-
21:04 שלמה'ס השתדלות צו ברענגען ימות המשיח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם פרי צדיק אז שלמה האט זיך משתדל געווען צו ברענגען ימות המשיח, ווען השם וועט זיין מלך על כל הארץ, און אז אין זיינע צייטן איז די סטרא אחרא בטל געווארן צו אים. די צוויי זונות וואס זענען געקומען פאר אים זענען געווען, ווי דער מדרש זאגט, די צוויי הויפט קליפות, און זיי האבן זיך מכניע געווען דורך דעם וואס ער האט גענומען די בנות מלכים; דאס איז דער כח פון זאת חנוכה.
-
24:10 דער רשות הרבים אין יעדן איד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז יעדער איד איז אן עולם קטן, מיט א רשות היחיד אין דעם רעכטן חלל פונעם הארץ און א רשות הרבים אין דעם לינקן, וואס וויל נאר גשמיות. חנוכה, און בפרט זאת חנוכה, איז די צייט מכניע צו זיין דעם רשות הרבים, אז אפילו די ענינים גשמיים זאלן זיין לשם שמים, אזוי ווי מלכות יון איז איבערגעגעבן געווארן אין די הענט פון די צדיקים.
-
27:23 פורים און חנוכה ווי סטאנציעס, און הודאה
דער משגיח ערקלערט אז די שלש רגלים געבן כח פארן גאנצן יאר, נאר נאכן חורבן, אן א בית המקדש, איז עס נישט געווען גענוג, האט הקב"ה געגעבן פורים און דערנאך, קעגן דער חכמת יון, חנוכה, ווי סטאנציעס צווישן סוכות און פסח. פון חנוכה נעמט מען מיט צו דאנקען דעם אייבערשטן אויף יעדע קלייניגקייט, און ער דערציילט פון אן עובד וואס האט געדאנקט אפילו אויף זיין טאביק.
-
34:18 דער מלך וואס מוז אויפהייבן די מלכה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז די קדושה פון זאת חנוכה קומט אראפ ביז דעם נידעריגסטן ארט, און ברענגט דעם פסוק "נפלה לא תוסיף קום" ווי די גמרא אין ברכות און דער זוהר טייטשן עס: א מלך האט צוויי מאל ארויסגעשיקט די מלכה און זי צוריקגערופן, און דאס דריטע מאל האט זי נישט געוואלט צוריקגיין סיידן דער מלך אליין הייבט זי אויף. יעדע חנוכה איז אן התגלות פון אור של משיח, און ער זאגט אז מ'דארף דאווענען און זיך לאזן אויפהייבן. ער ענדיגט מיט א תפילה אז דער אור של משיח וואס ווערט נתגלה אויף חנוכה זאל מקוים ווערן און משיח זאל קומען.
דער שיעור, אויסגעשריבן
זאת חנוכה קעגן שמיני עצרת
דער משגיח מערקט אן אז די מנורה שטייט לעבן סוכות: סוכות איז אכט טעג, און חנוכה אויך. ממילא איז זאת חנוכה, דער לעצטער טאג, קעגן שמיני עצרת, וואס דער אושפיז דערפון איז שלמה המלך.
שלמה, די פולע לבנה, און זיינע נשים
דער משגיח ברענגט דעם מדרש (שמות רבה טו, כו) אז שלמה, פופצן דורות פון אברהם אבינו, איז די לבנה במלואה, אזוי ווי די פופצן טעג פונעם מולד. זיין אושפיז אויף זאת חנוכה מאכט פונעם רשות הרבים א רשות היחיד, און די סטרא אחרא מוז אפטרעטן. דעמאלט זענען שוין דא אלע י"ג מדות של רחמים, וואס קומען ארויף איינס נאכן אנדערן יעדן טאג. ג
שלמה'ס השתדלות צו ברענגען ימות המשיח
דער משגיח ברענגט דעם פרי צדיק אז שלמה האט זיך משתדל געווען צו ברענגען ימות המשיח, ווען השם וועט זיין מלך על כל הארץ (זכריה יד, ט), און אין זיינע צייטן איז די סטרא אחרא בטל געווארן צו אים. דער מדרש זאגט אז די צוויי זונות וואס זענען געקומען פאר אים זענען געווען די צוויי הויפט קליפות, און זיי האבן זיך מכניע געווען דורך די בנות מלכים. דאס, זאגט ער, איז זאת חנוכה, קעגן שמיני עצרת. ז,ח,ט,י,כ
דער רשות הרבים אין יעדן איד
דער משגיח ערקלערט אז יעדער איד איז אן עולם קטן. די רעכטע זייט פונעם הארץ, דער משכן פונעם יצר טוב, גלוסט צו דינען דעם רבונו של עולם; דאס איז זיין רשות היחיד. די לינקע זייט וויל נאר גשמיות; דאס איז זיין רשות הרבים.
פורים און חנוכה ווי סטאנציעס, און הודאה
דער משגיח ערקלערט אז די שלש רגלים געבן כח פארן גאנצן יאר: פסח ברענגט חירות און ביטול צום אייבערשטן, שבועות ברענגט תורה. נאכן ערשטן חורבן, אן א בית המקדש און אן עליה לרגל, איז די השפעה געווען צו שוואך; ס'איז א סוכות אן ניסוך המים און אן שמחת בית השואבה.
דערפאר האט הקב"ה געגעבן פורים, א סטאנציע אינמיטן צווישן סוכות און פסח. ווען יון איז געקומען און אסאך אידן האבן זיך צוגעטשעפעט צו דער חכמת יון, האט מען געדארפט נאך א סטאנציע, האט ער געגעבן חנוכה.
פון חנוכה נעמט מען מיט הודאה: דאנקען דעם אייבערשטן אויף יעדע קלייניגקייט, אפילו אויף א ווארעמען קוגל, און נישט זיין קיין כפוי טובה. ער דערציילט פון אן עובד וואס האט געדאנקט אפילו וואס זיין טאביק איז נישט אראפגעפאלן אויף דער ערד.
דער מלך וואס מוז אויפהייבן די מלכה
דער משגיח זאגט אז די קדושה פון זאת חנוכה, דער שורש פון דער אידישער נשמה, קומט אראפ ביז דעם נידעריגסטן ארט. ער ברענגט דעם פסוק אין עמוס "נפלה לא תוסיף קום", און מערקט אן אז די גמרא אין ברכות רעדט שוין דערפון. נ,ס
ער טייטשט עס ווי דער זוהר: א מלך האט צוויי מאל ארויסגעשיקט די מלכה און זי צוריקגערופן. דאס דריטע מאל האט זי געזאגט אז זי גייט נישט צוריק סיידן דער מלך קומט זי אויפהייבן. נאך צוויי חורבנות זאגט כנסת ישראל דאס זעלבע: דער מלך מוז זי אויפהייבן פון דער בלאטע וואו זי איז געפאלן. ע
יעדע חנוכה איז אן התגלות פון אור של משיח, דערפאר זאגט דער משגיח אז מ'דארף דאווענען אז די שכינה זאל אראפקומען אונז אויפהייבן, און זיך לאזן אויפהייבן. ער ענדיגט מיט א תפילה אז דער אור זאל מקוים ווערן און משיח זאל קומען.
מראי מקומות
תורה
נביאים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 14:32 ווייל חנוכה האט אכט טעג אזוי ווי סוכות, איז זאת חנוכה קעגן שמיני עצרת, וואס זיין אושפיז איז שלמה המלך.
- 15:09 די חנוכה ליכט גייט אריין אין רשות הרבים: די קדושה כאפט איין סיי דעם מקום און סיי דעם זמן פון דער אנדערער זייט, און מאכט פונעם רשות הרבים א רשות היחיד.
- 17:04 שלמה המלך איז די לבנה במלואה, און ער האט גענומען די בנות מלכים כדי מכניע צו זיין אלע אומות אונטער דער קדושה.
- 24:32 יעדער איד האט א רשות היחיד, די זייט פונעם הארץ וואס גלוסט צו דינען דעם אייבערשטן, און א רשות הרבים וואס וויל נאר גשמיות; חנוכה איז די צייט מכניע צו זיין דעם רשות הרבים צום רשות היחיד.
- 28:49 נאכן חורבן האבן די רגלים מער נישט געגעבן גענוג כח פארן גאנצן יאר, האט דער אייבערשטער געגעבן פורים און שפעטער חנוכה ווי סטאנציעס צווישן סוכות און פסח.
- 32:35 וואס מ'נעמט מיט פון חנוכה איז הודאה: כסדר דאנקען דעם רבונו של עולם, אויף יעדע קלייניגקייט.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 19:26 ווי אזוי האט שלמה המלך, וואס דער אייבערשטער האט אים אזוי ליב געהאט, גענומען אזויפיל פרעמדע נשים?
תירוץ: 20:22 זיי זענען געווען בנות מלכים, דער ראש פון זייערע אומות, און ער האט זיי גענומען לשם שמים, כדי צו ברענגען אלע אומות אונטער דער קדושה.
-
קשיא: 28:49 פארוואס האט מען געגעבן פורים און חנוכה?
תירוץ: 29:36 נאכן חורבן האט סוכות אן א בית המקדש נישט געקענט געבן גענוג חיזוק ביז פסח, האט דער אייבערשטער געגעבן סטאנציעס אינמיטן כדי זיך נאכאמאל מחזק צו זיין.
מעשיות
-
33:22 דער עובד וואס האט געדאנקט אויף זיין טאביק
דער משגיח דערציילט פון אן עובד השם וואס האט געדאנקט דעם אייבערשטן אויף יעדע קלייניגקייט. ווען ער האט ארויסגענומען זיין טאביק, האט ער געדאנקט וואס ס'איז נישט אראפגעפאלן אויף דער ערד. און אז ס'איז יא אראפגעפאלן, האט ער אויך געפונען אויף וואס צו דאנקען.
געדאנקען
- 14:39 זאת חנוכה איז קעגן שמיני עצרת, ממילא האט עס דעם אושפיז פון שלמה המלך, און זיין עבודה איז דער ענין פונעם טאג.
- 15:59 חנוכה הייבט זיך אן אין סוף חודש, ווען מ'זעט נישט די לבנה, און גייט אריין אין טבת, דעם חודש פון עשו: די קדושה ברעכט אריין אין דעם זמן פון דער אנדערער זייט, אזוי ווי די ליכט גייט אריין אין רשות הרבים.
- 17:12 שלמה איז די לבנה במלואה, פופצן דורות פון אברהם אבינו אזוי ווי די פופצן טעג פונעם מולד ביז די לבנה איז פול; דער משגיח פארבינדט לבנה במלואה מיט בנות מלכים דורך א גימטריא.
- 19:26 שלמה'ס אסאך נשים זענען נישט ווי מ'וואלט געלערנט בפשטות: ווייל זיי זענען געווען בנות מלכים, דער ראש פון זייערע אומות, האט ער דורך זיי מכניע געווען די שבעים אומות אונטער דער קדושה, און דורך דעם האבן זיך אפילו די הויפט קליפות, די צוויי זונות, מכניע געווען פאר אים.
- 29:01 פורים און חנוכה זענען סטאנציעס צווישן סוכות און פסח, געגעבן ווייל נאכן חורבן האט די השפעה פון די רגלים מער נישט געקענט טראגן א איד דורכן גאנצן יאר.
- 35:52 אינעם משל פון דער מלכה, נאך צוויי גלותן וויל כנסת ישראל מער נישט צוריקקומען פון זיך אליין; דער מלך אליין מוז זי אויפהייבן פון דער בלאטע, און דער אור של משיח וואס ווערט נתגלה יעדע חנוכה איז דאס אויפהייבן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 25:42 דער משגיח זאגט אז חנוכה, און בפרט זאת חנוכה, איז די צייט פאר א איד מכניע צו זיין זיין רשות הרבים צום רשות היחיד, אז אפילו זיינע ענינים גשמיים זאלן זיין לשם שמים.
- 32:46 דער משגיח זאגט אז מ'זאל כסדר דאנקען דעם אייבערשטן אויף יעדע קלייניגקייט, אפילו אויף א ווארעמען קוגל, און נישט זיין קיין כפוי טובה.
- 36:56 דער משגיח זאגט אז מ'זאל דאווענען אז די שכינה זאל אראפקומען אונז אויפצוהייבן, און מ'זאל זיך לאזן אויפהייבן.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אהרן הכהן, דער רמב"ן, עשו, פרץ, שלמה המלך
ערכים אורו של משיח, אושפיזין, הכרת הטוב, זאת חנוכה, י"ג מדות הרחמים, יוונים, ימות המשיח, לבנה במילואה, סטרא אחרא, עליה לרגל, קליפה, רשות היחיד, רשות הרבים, שמחת בית השואבה, שמיני עצרת