“חסד לאומים חטאת.” נפש אלקות דישראל - חלק אלקי ממש.
קאטאלאג: TANYA ENGLISH א-ב נומ׳ 3 פאקעט גייד ז׳ 73 ענגליש 53 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח שטעלט אנקעגן דעם חסד פון די אומות, וואס זייער נפש הבהמית קומט פון די שלש קליפות הטמאות און זיי טוען אלעס פאר זיך, מיט א אידן וואס קען טון לשם שמים, און דערנאך עפנט ער תניא פרק ב: די צווייטע נפש פון א איד איז "חלק אלוק ממעל ממש".
דער משגיח חזרט איבער אז דער נפש הבהמית פון א איד קומט פון קליפת נוגה, וואס מ'קען עס אויפהייבן, און ביי די אומות קומט ער פון די שלש קליפות הטמאות; דערפאר זאגט די גמרא "חסד לאומים חטאת", ווייל זיי טוען עס פאר זיך. דעם היפוך ווייזט ער ביי יעקב אבינו, וואס די זיבן יאר פאר רחל זענען אים געווען ווי עטליכע טעג, ווייל זיין אהבה איז געווען רוחניות'דיג, ווי א צדיק וואס בענקט נאך א מצוה. ווער עס האט ליב א זאך וואס ער עסט אויף, האט באמת ליב זיך אליין; אפילו צדקה און מסירות נפש קען זיין פאר זיך. א איד קען אבער אויפהייבן זיין רחמנות און אפילו זיין עסן לשם שמים. אויף א שאלה גייט ער אריין אין דעם זוהר: רחל איז די בחינה פון יובל, תשובה און גאולה, און דערמיט ערקלערט ער גניבה, עבד עברי, שבת, חנוכה, יעקבס צער ביי רחלס פטירה און מגדל עדר. צום סוף עפנט ער תניא פרק ב: די נשמה פון א איד איז אלקות "ממש", ארויסגעבלאזן פון דער פנימיות פונעם אייבערשטן.
ענינים: די צוויי נפשות (תניא פרקים א-ח) · קדושה און קליפה · אידן און די אומות העולם
סדר השיעור
-
0:00 קליפת נוגה און דער חסד פון די אומות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח חזרט איבער אז דער נפש הבהמית פון א איד איז פון קליפת נוגה, וואס מ'קען אויפהייבן צו טוב, און ביי די אומות פון די שלש קליפות הטמאות, ווי אין עץ חיים. ער ברענגט די גמרא אין בבא בתרא "חסד לאומים חטאת", ווייל זיי קענען נישט טון נאר פאר דעם רבונו של עולם.
-
3:53 יעקבס זיבן יאר פאר רחל
דער משגיח פרעגט פארוואס זיבן יאר ווארטן זענען יעקב'ן געווען ווי עטליכע טעג, און ערקלערט אז זיין אהבה צו רחל איז געווען רוחניות'דיג, ווי ר' נחום טשערנאבילער וואס האט געווארט אויפן אתרוג, אדער ווי איינער וואס בויט א סוכה. יעקבס נשיקה איז געווען ווי מ'קושט תפילין.
-
9:55 אהבת עצמו קעגן אהבת השם שטייט אינעם קאטאלאג
מיט דעם משל פון איינעם וואס "האט ליב הינדל" ווייזט דער משגיח אז רוב אהבה איז אהבת עצמו. ער שטעלט אנקעגן צדקה פון אהבת השם מיט געבן כדי זיך צו בארואיגן אדער פאר כבוד, ערקלערט אזוי "חסד לאומים חטאת", און זאגט אז א איד קען אויפהייבן זיין רחמנות צו זיין לשם שמים.
-
16:32 יוצאים מן הכלל, און אויפהייבן א שטיקל פלייש שטייט אינעם קאטאלאג
אויף א שאלה ענטפערט דער משגיח אז די יוצאים מן הכלל ביי די אומות האבן ניצוצות פון נפשות ישראל, ווי ביי גרים. ער ערקלערט אז דאס עסן פון א איד, פון קליפת נוגה, ווערט אויפגעהויבן ווען ער עסט לשם שמים אדער לערנט מיט דעם כח, אבער טריפה קען נישט אויפגעהויבן ווערן ביז ימות המשיח.
-
19:41 רחל און יובל: אלעס קערט זיך צוריק צום שורש
מיטן זוהר אויף יעקבס זיבן יאר ערקלערט דער משגיח יובל אלס צוריקקערן צום שורש: אין יעדנס חלק זענען דא ניצוצות וואס נאר ער קען מעלה זיין. א גנב נעמט דעם אנדערנס חלק, און א עבד עברי, וואס האט פארלוירן די ארבעים יום פון תורה, פאלט אראפ צו א שפחה; שבת ברענגט אים צוריק, און יובל באפרייט אפילו דעם וואס וויל בלייבן.
-
27:48 חנוכה אלס יובל; רחל און משיח
פאר חנוכה גייט דער משגיח ארויס אויף א צד און ערקלערט מיטן מאור עינים אז פתילות ושמנים וואס מ'צינדט נישט אן שבת, צינדט מען אן חנוכה: נשמות וואס שבת קען נישט אויפהייבן, קען חנוכה, דער אכטער ווי יובל. רחל, וואס פאראייניגט כלל ישראל, איז דער שופר פון משיח און קיבוץ גליות, באגראבן ביי בית לחם, און יעקב האט געארבעט זיבן יאר צו דערגרייכן דורך איר יובל.
-
35:39 רחלס פטירה און מגדל עדר
דער משגיח מערקט אן אז יעקב אליין האט פארגעלייגט די זיבן יאר, און ברענגט דעם זוהר אז רחלס פטירה איז געווען זיין גרעסטער צער: ער האט געפילט אז די גאולה ווערט צוגענומען. דערנאך ברענגט ער דעם תרגום יונתן און דעם פסוק אין מיכה אז מגדל עדר איז דער ארט וואו משיח וועט זיך אנטפלעקן, א טרייסט פאר יעקב, און ער נעמט אן א שאלה וועגן לאה.
-
40:57 די צווייטע נפש: אלקות "ממש" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח עפנט תניא פרק ב און באטאנט אז יעדעס ווארט איז בדיוק, ממילא מיינט "ממש" טאקע ממש. נישט ווי דער נפש הבהמית וואס איז געמיינזאם מיט אלע באשעפענישן, איז די צווייטע נפש אלקות אליין; ער ברענגט דעם זוהר אז קוב"ה ואורייתא וישראל חד, דעם פסוק "ויפח באפיו", די ברכה אלקי נשמה, און אז מאן דנפח מתוכיה נפח.
-
47:40 נשמה און נשימה; "עלו במחשבה" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז נשמה מיינט אויך אטעם, די פנימיות פון א מענטש, ווי מ'זעט ביי רות'ס נשיקה צו נעמי קעגן ערפה'ס. דערנאך לערנט ער אז ישראל עלו במחשבה, דער טעם פון דער בריאה, און מערקט אן אז דא שרייבט דער תניא "כדרך משל", ווייל דעם אייבערשטנס מחשבה איז נישט ווי אונזערע.
דער שיעור, אויסגעשריבן
קליפת נוגה און דער חסד פון די אומות
דער משגיח חזרט איבער פונעם פריערדיגן שיעור: דער נפש הבהמית פון א איד קומט פון קליפת נוגה, וואס מ'קען איבערדרייען צו טוב, אבער ביי די אומות קומט ער פון די שלש קליפות הטמאות, וואס קענען קיינמאל נישט אויפגעהויבן ווערן, ווי עס שטייט אין עץ חיים וואס ר' חיים וויטאל האט פארשריבן פונעם אריז"ל. דערפאר, ערקלערט ער, זאגט די גמרא אין בבא בתרא "חסד לאומים חטאת": אפילו זייער חסד טוען זיי פאר זיך, ווייל זיי קענען נישט טון נאר כדי צו מאכן א נחת רוח פאר דעם רבונו של עולם. א,ב
יעקבס זיבן יאר פאר רחל
דעם היפוך ווייזט דער משגיח ביי יעקב אבינו, וואס די זיבן יאר ארבעט פאר רחל זענען אים געווען ווי עטליכע טעג. על פי פשט, זאגט ער, איז דאס נישט מובן: ווען מ'בענקט נאך א זאך, איז יעדער טאג ווארטן ווי א יאר. נאר יעקבס אהבה איז נישט געווען גשמיות'דיג, נאר רוחניות'דיג, ווי א צדיק וואס האט ליב א מצוה, אזוי ווי ר' נחום טשערנאבילער וואס איז געשטאנען סוכות פאר טאג מיטן אתרוג אין דער האנט און געדארשט מקיים צו זיין די מצוה. ג
רחל, די עקרת הבית וואס זאל אויפבויען כלל ישראל, איז פאר אים געווען קדושה, דערפאר שרייבט די תורה אן א חשש "וישק יעקב לרחל", ווי א צדיק קושט זיינע תפילין מיט זיין גאנצן הארץ. אזוי ווי איינער וואס בויט מיט חשק א סוכה און פארגעסט אויף די שעהן, אזוי האט יעקב געארבעט, און די יארן זענען אוועקגעפלויגן. ד
אהבת עצמו קעגן אהבת השם
איינער וואס זאגט אז ער האט ליב הינדל, מערקט דער משגיח אן, עסט עס אויף; ער האט נישט ליב דאס הינדל, ער האט ליב זיך אליין. אזוי איז מיט רוב אהבה פון א מענטש. א צדיק גיט צדקה פאר דעם רבונו של עולם, און אפילו זיין רחמנות אויפן עני קומט פון דער מצוה אין דער תורה "פתח תפתח את ידך". ה
איינער וואס האט נישט געארבעט אויף זיך, גיט אפשר נאר כדי צו בארואיגן זיינע געפילן, אז דעם עני'ס הונגער זאל אים נישט צושטערן די וועטשערע, אדער פאר כבוד און א טאוול מיט זיין נאמען; אפילו מסירות נפש קען זיין כדי מ'זאל אים געדענקען אין דער היסטאריע. דאס איז דער פשט אין "חסד לאומים חטאת". די רחמנות פון א איד קומט אויך פונעם נפש הבהמית, אבער פון קליפת נוגה, ממילא קען ער זיך אויפארבעטן צו געבן לשם שמים אליין, א מדריגה וואס די אומות קענען נישט דערגרייכן. ב
יוצאים מן הכלל, און אויפהייבן א שטיקל פלייש
אויף א שאלה ענטפערט דער משגיח אז די מפרשים זאגן טאקע אז ס'איז דא יוצאים מן הכלל ביי די אומות: זיי טראגן ניצוצות פון נפשות ישראל וואס זענען צעשפרייט, ווי ביי גרים, אבער דאס איז זעלטן. א איד קען עסן א שטיקל פלייש פאר הנאה, אדער טאקע לשם שמים, און דאן האט קליפת נוגה אן עליה; אפילו ווען ער האט געגעסן פאר הנאה, ווערט עס אויפגעהויבן ווען ער לערנט מיטן כח דערפון, הגם דעם רושם פון דער תאוה דארף ער אויסרייניגן. טריפה, פון די קליפות הטמאות, קען נישט אויפגעהויבן ווערן ביז ימות המשיח.
רחל און יובל: אלעס קערט זיך צוריק צום שורש
וויבאלד די שאלה האט אנגערירט יעקבס עבודה, ברענגט דער משגיח דעם זוהר פארוואס עס האט געמוזט זיין דווקא זיבן יאר: ס'איז דא א בחינה פון שמיטה, זיבן יאר, און דערנאך יובל, און רחל איז די נשמה פון יובל, וואס קלייבט צוזאם און ברענגט אלעס צוריק צום שורש. ו
אלעס וואס דער אייבערשטער שיקט א מענטש האט ניצוצות פון קדושה וואס נאר ער קען מעלה זיין: א האלבע עפל וואס א גאסט עסט איז זיינס, די אנדערע העלפט געהערט צו אן אנדער נשמה, און א זאך וואס איז נישט אויף איר ארט מוז זיך צוריקקערן, ווי א שטיין וואס מ'ווארפט ארויף פאלט אראפ. א גנב נעמט וואס געהערט צו אן אנדערן, און ער אליין ווערט אוועקגענומען פון דעם וואס איז זיינס.
דאס נאענטסטע צו א מענטש איז זיין זיווג, א זיווג מן השמים. א עבד עברי, וואס מ'האט פארקויפט פאר גניבה, פארלירט דעם מ"ם פון "משפחה", די ארבעים יום פון דער תורה, און עס בלייבט "שפחה". נאך זעקס יאר גייט ער ארויס, א צוריקקער ווי שבת; דער וואס וויל בלייבן גייט ארויס ביי יובל, וואס איז גאולה, מיטן שופר, ווי תשובה. ז
חנוכה אלס יובל; רחל און משיח
וויבאלד חנוכה קומט, ברענגט דער משגיח דעם מאור עינים פון טשערנאביל אויף פתילות ושמנים וואס מ'צינדט נישט אן שבת אבער מ'צינדט אן חנוכה. די נשמה איז א "נר השם", ווי דער פסוק זאגט; ס'איז דא נשמות וואס אפילו שבת קען זיי נישט ארויסציען פון זייער טומאה, אבער חנוכה קען, ווייל ער איז דער אכטער, ווי יובל נאך זיבן מאל זיבן, מיט א כח העכער פון שבת. ח,ט,י
רחל איז די נשמה פון יובל, דאס הייסט משיח. דער משגיח ברענגט דעם רמב"ם אז משיח וועט צוזאמקלייבן די נדחי ישראל; ביים שופר וועט מען לאזן די אפיסן אפן און לויפן. רחל, די מאמע וואס פאראייניגט, האט די הבטחה אז די קינדער וועלן זיך אומקערן צו זייער גבול, און זי ליגט ביי בית לחם, דער ארט פון משיח, וואס די קליפה מאכט נאך מיט איר פאלשן משיח. דערפאר האט יעקב געארבעט זיבן יאר אנצוקומען דורך איר צו יובל. כ,ל
רחלס פטירה און מגדל עדר
יעקב אליין האט פארגעלייגט די זיבן יאר, ווייל ער האט געוואוסט אז ס'איז א מצוה זיך צו מוטשען אנצוקומען צו יובל, נאר לבן האט אים צושטערט די פלענער. דער משגיח ברענגט דעם זוהר אז רחלס פטירה איז געווען יעקבס גרעסטער צער, ערגער ווי מכירת יוסף; ער ערקלערט אז יעקב האט געפילט ווי די גאולה ווערט אים ארויסגעריסן. מ
די צווייטע נפש: אלקות "ממש"
דער משגיח עפנט תניא פרק ב: די צווייטע נפש פון א איד איז "חלק אלוק ממעל ממש". יעדעס ווארט אין תניא איז בדיוק; אין דער הקדמה שטייט אז ער האט וואכן לאנג געקלערט צי צו לייגן א וי"ו, ממילא איז "ממש" נישט קיין גוזמא. דער נפש הבהמית איז געמיינזאם מיט אלע באשעפענישן; די צווייטע נפש, נאר ביים איד, איז אלקות אליין, ווי דער זוהר זאגט קוב"ה ואורייתא וישראל חד. פ,צ,ק
דער אייבערשטער האט אריינגעבלאזן אין אדם הראשון א נשמת חיים, און די ברכה "אלקי נשמה" ווייזט אז יעדער איד האט דאס אויך. א מענטש פורעמט ליים מיט די הענט, אזוי ווי דער אייבערשטער האט באשאפן די גאנצע בריאה, אבער אטעם קומט פון אינעווייניג; ווי דער זוהר זאגט, מאן דנפח מתוכיה נפח, ממילא איז די נשמה פון דער פנימיות פונעם אייבערשטן. ר,ש,ת
נשמה און נשימה; "עלו במחשבה"
נשמה מיינט סיי די נשמה סיי אטעמען, דער עיקר פון א מענטש. ערפה און רות האבן ביידע געקושט נעמי; ערפה'ס נשיקה, פון א פרעמדע, האט גארנישט אויפגעטון, אבער רות'ס, א הייליגע נשמה, איז געווען א דביקות פון רוח ברוח, ווי דער זוהר רופט א נשיקה. ממילא מיינט אז דער אייבערשטער האט אריינגעבלאזן אין אדם, אז זיין אייגענע חיות איז אריין אין אים. אא,אב
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תרגום
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:00 דער נפש הבהמית פון א איד איז פון קליפת נוגה און מ'קען אים אויפהייבן; ביי די אומות איז ער פון די שלש קליפות הטמאות, דערפאר טוען זיי חסד נאר פאר זיך.
- 4:49 די זיבן יאר זענען יעקב'ן געווען ווי עטליכע טעג ווייל זיין אהבה צו רחל איז געווען רוחניות'דיג, ווי א צדיק וואס בענקט נאך א מצוה.
- 10:08 רוב אהבה פון א מענטש איז אהבת עצמו; אפילו צדקה געבן אדער מסירות נפש קען זיין פאר זיין אייגענע הנאה אדער כבוד.
- 14:41 די רחמנות פון א איד קומט אויך פונעם נפש הבהמית, אבער ער קען ארבעטן אויף זיך צו טון לשם שמים, און אפילו זיין עסן קען מען אויפהייבן.
- 20:03 לויט דעם זוהר איז רחל די בחינה פון יובל, צוריקקערן צום שורש און גאולה, און דערפאר האט יעקב געארבעט פאר איר זיבן יאר.
- 41:34 דאס ווארט "ממש" אין תניא איז בדיוק: די צווייטע נפש פון א איד איז ממש אלקות, ארויסגעבלאזן פון דער פנימיות פונעם אייבערשטן.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 4:12 פארוואס זענען זיבן יאר ווארטן יעקב'ן געווען ווי עטליכע טעג, ווען בענקשאפט מאכט פון יעדן טאג א יאר?
תירוץ: 5:18 זיין אהבה איז געווען רוחניות'דיג, ווי בענקן נאך א מצוה, דערפאר איז די צייט אוועקגעפלויגן ווי ביי איינעם וואס בויט מיט חשק א סוכה.
-
קשיא: 10:00 אויב איינער האט ליב הינדל, פארוואס עסט ער עס אויף?
תירוץ: 10:05 ער האט נישט ליב דאס הינדל; ער האט ליב זיך אליין און וויל זיך מהנה זיין.
-
קשיא: 20:06 פארוואס האט יעקבס ארבעט פאר רחל געדארפט זיין דווקא זיבן יאר?
תירוץ: 20:10 לויטן זוהר: זיבן איז שמיטה און דערנאך קומט יובל; רחל איז די בחינה פון יובל, דערפאר האט ער געארבעט זיבן יאר אנצוקומען צו דעם.
-
קשיא: 36:17 פארוואס איז רחלס פטירה געווען דער גרעסטער צער וואס יעקב האט געהאט, ערגער ווי יוסף'ס פארלוסט?
תירוץ: 36:44 רחל איז געווען די גאולה, ממילא ביי איר פטירה האט ער געפילט ווי די גאולה ווערט צוגענומען פון אים און פון כלל ישראל.
-
קשיא: 41:34 וואס מיינט דער תניא מיט "ממש" ווען ער רופט די נשמה חלק אלוק ממעל?
תירוץ: 42:55 ס'איז נישט קיין גוזמא: די נשמה איז טאקע אלקות, ארויסגעבלאזן פון דער פנימיות פונעם אייבערשטן, נישט ווי ביי "עלו במחשבה", וואו ער שרייבט נאר "כדרך משל".
מעשיות
-
5:43 ר' נחום טשערנאבילער ווארט אויפן אתרוג
איינער האט באשריבן אז ער האט געזען ר' נחום טשערנאבילער סוכות פאר טאג, שטייענדיג מיטן אתרוג אין דער האנט און ווארטנדיג ווען עס וועט ווערן טאג כדי מקיים צו זיין די מצוה. אויף זיין פנים האט מען געזען ווי ער דארשט נאך דער מצוה.
אין דער מעשה: רבי נחום טשערנאבילער
געדאנקען
- 4:28 דער משגיח לערנט פון "כימים אחדים" אז יעקבס אהבה איז געווען רוחניות'דיג: א גשמיות'דיגע בענקשאפט מאכט פון יעדן טאג א יאר, אבער אהבה צו קדושה, ווי ביים בויען א סוכה, מאכט אז יארן פליען אוועק.
- 7:07 יעקבס נשיקה צו רחל איז צוגעגליכן צו א צדיק וואס קושט זיינע תפילין און ציצית, ווייל זי איז פאר אים געווען דער שפיץ פון קדושה.
- 25:26 א עבד עברי פארלירט דעם מ"ם, די ארבעים יום פון מתן תורה, פון "משפחה", און וואס בלייבט איבער איז "שפחה".
- 28:58 חנוכה, דער אכטער נאך זיבן ווי יובל נאך די שמיטות, קען אויפהייבן נשמות וואס אפילו שבת קען נישט.
- 36:47 יעקבס צער אויף רחל איז געווען ווייל ער האט געפילט אז די גאולה ווערט אים צוגענומען, און מגדל עדר, וואו משיח וועט זיך באווייזן, איז געווען דעם אייבערשטנס טרייסט.
- 51:00 דער תניא זאגט "ממש" ביי חלק אלוק ממעל, אבער "כדרך משל" ביי ישראל עלו במחשבה, ווייל דעם אייבערשטנס מחשבה איז נישט ווי אונזערע.
- 47:47 נשמה און נשימה זענען איין ווארט: דער אטעם איז די פנימיות פון א מענטש, ממילא מיינט אז דער אייבערשטער האט אריינגעבלאזן אין אדם, אז זיין אייגענע חיות איז אריין אין אים.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, דער בעל התניא, דער הייליגער אר"י, דער רמב"ם, יעקב אבינו, לאה אמנו, לבן, נעמי, ערפה, רבי חיים ויטאל, רבי נחום טשערנאבילער, רות, רחל אמנו
ערכים דביקות, חלק אלוק ממעל, יובל, לשם שמים, ניצוצות, נפש הבהמית, נפש השנית, פנימיות, קיבוץ גליות, קליפת נוגה, שלש קליפות הטמאות, שמיטה