bachurim vayeshev

קאטאלאג: Y 05 Current וישב נומ׳ ⁨7⁩ תשע"ג (2012–13) אידיש 35 מינ׳

שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 35 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

ערב כ"א כסלו דערציילט דער משגיח פאר די בחורים וויאזוי דער אויבערשטער האט געראטעוועט דעם סאטמארער רב פון אונגארן כדי ער זאל אויפבויען אידישקייט אין אמעריקע, און ער דערציילט א מופת פונעם סטאלינער רבי'ן, וועמענס יארצייט פאלט אויף דעם זעלבן טאג.

דער משגיח עפנט מיט זאגן פאר די בחורים אז זייער קומען פון זיך אליין, אן טעסטס און אן מארקס, אין א דור וואו דער יצר הרע איז שטארקער ווי אלעמאל, איז אליין א מופת, אזוי ווי צדיקים האבן געזאגט אז פאר משיח וועט דער אויבערשטער העלפן אז אידישע קינדער זאלן לערנען תורה. היינט ביינאכט און מארגן, כ"א כסלו, איז אן עת רצון פאר דאווענען און לערנען. דערנאך דערציילט ער וויאזוי דער סאטמארער רב, דער גרעסטער קעמפער קעגן די ציוניסטן, איז געראטעוועט געווארן פון אונגארן מיטן קאסטנער באן, נאכדעם וואס קאסטנער'ס פארשטארבענע מאמע האט אים געווארנט אין חלום אז די גאנצע באן הענגט דערין. ער שילדערט אמעריקע פאר דער מלחמה, וואו אידן האבן פארלוירן זייערע קינדער ווייל ס'זענען נישט געווען קיין רבנים און קיין כשרות, און ער ברענגט דעם פסוק ביי יוסף "למחיה שלחני אלקים": דער סאטמארער רב איז געראטעוועט געווארן כדי אויפצובויען אידישקייט אין אמעריקע. ער דערמאנט אויך דעם יארצייט פונעם סטאלינער רבי'ן און דערציילט א מופת וואס איז פארגעקומען ברבים ביי א משפט פון א דירה, און ער שליסט מיט א בקשה אויף א ווארעמען לחיים און א רפואה.

ענינים: די רביים פון שפעטערדיגע דורות · חורבן אירופה און גזירות · מעשיות פון צדיקים · חודש כסלו און י"ט כסלו · השגחה פרטית

סדר השיעור

  1. 0:00 בחורים וואס קומען פון זיך אליין, און די עת רצון שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט פאר די בחורים אז קיינער צווינגט זיי נישט צו קומען און מ'גיט נישט קיין טעסטס און קיין מארקס, ממילא איז זייער קומען אין א דור פון אזא יצר הרע א מופת וואס צדיקים האבן פאראויסגעזאגט. ער לייגט צו אז היינט ביינאכט און מארגן, כ"א כסלו, איז אן עת רצון וואו די תפילה ווערט גרינג אנגענומען.

  2. 3:45 דער סאטמארער רב און דער קאסטנער באן מעשה

    דער משגיח דערציילט וועגן דעם חורבן פון די אידן אין אונגארן און וועגן דעם סאטמארער רב'ס מלחמה קעגן די ציוניסטן. קאסטנער, א הויפט ציוניסט, האט אראנזשירט א באן ארויס פון אונגארן פאר ציוניסטן און האט נישט געוואלט נעמען די סאטמארער חסידים'ס געלט, ביז זיין פארשטארבענע מאמע האט אים געווארנט אין חלום אז די גאנצע באן הענגט אין ראטעווען דעם סאטמארער רב.

  3. 9:10 געשיקט פאראויס אויפצובויען אידישקייט אין אמעריקע שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שילדערט אמעריקע פאר דער מלחמה, וואו פון איבער הונדערט חסידישע אידן אין זיין טאטנ'ס שטיבל האבן נאר צוויי דריי זוכה געווען אז זייערע קינדער זאלן בלייבן שומרי שבת, ווייל ס'זענען נישט געווען קיין רבנים און קיין כשרות. ער ברענגט דעם פסוק ביי יוסף "למחיה שלחני אלקים" אויפן סאטמארער רב, וועמענס טיש איז געוואקסן פון דרייסיג אידן צו צענדליגער טויזנטער, און ער ענדיגט די מעשה: אין זיין זכות איז די באן געראטעוועט געווארן, און כ"א כסלו איז געווארן א טאג פון סעודת הודאה.

  4. 16:36 דעם סטאלינער רבי'נס יארצייט מעשה

    דער משגיח דערמאנט אז דער טאג איז אויך דער יארצייט פון ר' יוחנן, דער סטאלינער רבי, וואס איז געראטעוועט געווארן בדרך פלא און געקומען קיין אמעריקע, און ער שילדערט זיין דאווענען און זיינע מופתים. ער קלייבט אויס איין מעשה ווייל זי איז פארגעקומען ברבים, און הייבט זי אן: א סטאלינער חסיד, א זינגער, האט באקומען א דירה לעבן דער שול מיטן תנאי אז ער מוז ארויסשטעלן די מיסט־קענדלעך.

  5. 20:52 דער קעיס וואס איז ארויסגעווארפן געווארן מעשה

    צוליב די רענט־געזעצן האט די בעל הבית'טע געקלאגט ארויסצווארפן דעם חסיד ווען ער האט איינמאל איבער פסח איבערגעלאזט דעם מיסט. דער סטאלינער רבי האט פאראויסגעזאגט יעדע אפלייגונג, און ביים לעצטן מעגליכן טערמין, ערב ראש השנה, האט ער געזאגט אז מ'וועט ארויסווארפן דעם קעיס; אינמיטן משפט איז אנגעקומען א טעלעגראם וואס האט גערופן דעם ריכטער אהיים, און ער האט דעם קעיס אוועקגעווארפן. דער משגיח דערמאנט וויאזוי דער סטאלינער רבי און זיינע חסידים האבן ווארעם געדאווענט.

  6. 28:51 לחיים, א בקשה אויף א רפואה, און געזעגענונג

    צום שלוס בעט דער משגיח די בחורים אויף א ווארעמען לחיים, און ער זאגט אז ער איז זיכער אז דאס וועט אים העלפן צו א רפואה. ער זאגט זיי אז ער וועט די קומענדיגע וואכן נישט קומען צוליב די דאקטוירים'ס באהאנדלונג, און ער בענטשט זיי מיט א פרייליכן שבת און א ליכטיגן חנוכה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

בחורים וואס קומען פון זיך אליין, און די עת רצון

0:13

דער משגיח זאגט פאר די בחורים אז קיינער צווינגט זיי נישט צו קומען, און מ'גיט זיי נישט קיין טעסטס און קיין מארקס. אין א צייט ווען דער יצר הרע איז שטארקער ווי אלעמאל, איז זייער קומען א מופת, א קיום פון וואס צדיקים האבן געזאגט: אז פאר משיח וועט זיין זייער שווער, און דער אויבערשטער וועט העלפן אז אידישע קינדער זאלן לערנען תורה.

3:04

היינט ביינאכט און מארגן, כ"א כסלו, איז א מורא'דיגע עת רצון, און דער משגיח זאגט אז די ידיעה דערפון דארף זיי מעורר זיין צום דאווענען און לערנען, ווייל די תפילה ווערט דעמאלט גרינג אנגענומען.

דער סאטמארער רב און דער קאסטנער באן

4:01

דער משגיח דערמאנט וויאזוי די דייטשן זענען אריינגעקומען קיין אונגארן און אויסגעהרגעט כמעט אלע אידן, ס'איז געבליבן אחד מעיר ושנים ממשפחה. דער סאטמארער רב האט כסדר געקעמפט קעגן די ציוניסטן און געשריגן מ'זאל נישט נמשך ווערן נאך זיי, און די ציוניסטישע פירער האבן אים פיינט געהאט.

6:51

מיט געלט פון אמעריקע האט קאסטנער, א הויפט ציוניסט, אראנזשירט מיט א נאצי באאמטער א באן וואס זאל ארויסנעמען די הויפט ציוניסטן פון אונגארן. סאטמארער חסידים האבן אים אנגעבאטן אסאך געלט ער זאל ראטעווען דעם סאטמארער רב, און ער האט נישט געוואלט. האט זיין פארשטארבענע מאמע זיך באוויזן צו אים אין חלום: אויב ער ראטעוועט דעם סאטמארער רב, וועט די גאנצע באן אנטלויפן; אויב נישט, וועלן די דייטשן זי כאפן. מן השמים, זאגט דער משגיח, האט מען געוואלט אז דער סאטמארער רב זאל קומען קיין ניו יארק און אויפבויען אידישקייט.

געשיקט פאראויס אויפצובויען אידישקייט אין אמעריקע

9:25

כדי צו ווייזן וואס עס האט זיך געהאנדלט, שילדערט דער משגיח אמעריקע פאר דער מלחמה. ער האט געדאווענט מיט זיין טאטן אינעם פוילישן שטיבל, צווישן איבער הונדערט חסידישע אידן, און נאר צוויי דריי האבן זוכה געווען אז זייערע קינדער זאלן בלייבן שומרי שבת. די זיידעס פון די היינטיגע פרייע אידן זענען געווען ערליכע אידן, זאגט ער, נאר די ערליכע רבנים האבן נישט געוואלט קומען קיין אמעריקע, ממילא איז נישט געווען קיין ריכטיגע שחיטה און כשרות, און דער באגריף חלב ישראל איז בכלל נישט געווען.

12:05

דערנאך זענען געקומען דער סאטמארער רב און אנדערע רבנים, ווי דער קלויזנבורגער רב, און האבן אויפגעוועקט כלל ישראל. דער משגיח געדענקט א פרייטאג צו נאכטס טיש אין א פריוואטע הויז מיט דרייסיג אידן; באלד זענען געווען צענדליגער טויזנטער סאטמארער חסידים, און ס'האט געווירקט אפילו אויף די קעגנער אין וויליאמסבורג און בארא פארק. דאס, זאגט ער, איז יוסף'ס ווארט צו די ברידער, "למחיה שלחני אלקים לפניכם". א

14:51

צוריק צו דער מעשה: דער סאטמארער רב האט צוערשט נישט געוואלט לאזן א ציוניסט אים ראטעווען, אבער ער האט מסכים געווען ווען קאסטנער האט אים דערציילט דעם חלום. אין זיין זכות איז די גאנצע באן געראטעוועט געווארן, און ער איז ארויס פון דער נאצי ממשלה כ"א כסלו, וואס מ'האט יעדעס יאר געפראוועט מיט א סעודה. מ'האט אים נישט געראטעוועט סתם ער זאל לעבן, נאר ער זאל ברענגען אידישקייט קיין אמעריקע, און וואס מ'זיצט היינט דא האט בעיקר ער אויפגעטון.

דעם סטאלינער רבי'נס יארצייט

17:01

דער טאג איז אויך דער יארצייט פון ר' יוחנן, דער סטאלינער רבי, וואס איז געראטעוועט געווארן בדרך פלא און געקומען קיין אמעריקע. דעם משגיח'ס שוואגער האט אים אריינגעברענגט קיין סטאלין, און דארט האט ער געזען א דאווענען ווי מ'דארף דאווענען; דער רבי איז געווען א בעל מופת, מיט מופתים איינס נאכן אנדערן.

18:37

ער דערציילט איין מעשה, נישט די גרעסטע, נאר איינע וואס איז פארגעקומען ברבים. א סטאלינער חסיד, א זינגער, האט באקומען א דירה א בלאק פון דער שול, ווען דירות אין וויליאמסבורג זענען געווען זייער שווער צו קריגן, מיטן תנאי אז ער מוז ארויסשטעלן די מיסט־קענדלעך פאר דער סאניטאר אפטיילונג.

דער קעיס וואס איז ארויסגעווארפן געווארן

20:52

איינמאל פסח האט ער איבערגעלאזט דעם מיסט אינעם טויער. לויטן רענט־געזעץ האט די בעל הבית'טע נישט געטארט העכערן זיין רענט, אבער פון א נייעם שכן וואלט זי געקענט פארלאנגען אסאך מער, האט זי געקלאגט אים ארויסצווארפן ווייל ער האט נישט געהאלטן דעם קאנטראקט. דער סטאלינער רבי האט אים געזאגט אז מ'וועט דעם משפט אפלייגן, און אזוי איז געווען, יעדע פיר וואכן, ווייל דאס געריכט איז געווען פארנומען.

24:41

צום סוף איז געקומען דער לעצטער מעגליכער טערמין, און די בעל הבית'טע האט אויסגעפירט ביים ריכטער אז ס'זאל זיין דער ערשטער קעיס ערב ראש השנה אינדערפרי. דער רבי האט געזאגט אז מ'וועט ארויסווארפן דעם קעיס. אינמיטן משפט איז אריינגעקומען א בחור פון וועסטערן יוניאן מיט א טעלעגראם פארן ריכטער אז ער מוז תיכף אהיים, און ער האט דעם קעיס אוועקגעווארפן.

28:00

דאס האט דער גאנצער עולם געזען, באטאנט דער משגיח. ער לייגט צו אז דער סטאלינער רבי מיט זיין עולם האבן געדאווענט ווארעם און הויך, און דאס האט אים דערווארעמט.

לחיים, א בקשה אויף א רפואה, און געזעגענונג

31:51

צום שלוס בעט דער משגיח אויף א ווארעמען לחיים און זאגט אז ער איז זיכער אז דאס וועט אים העלפן צו א רפואה. ער זאגט פאר די בחורים אז די דאקטוירים'ס באהאנדלונג וועט אים אפהאלטן עטליכע וואכן, און ער בענטשט זיי אז די ישועה זאל קומען, מיט א פרייליכן שבת און א ליכטיגן חנוכה.

מראי מקומות

תורה

  1. א Bereishis 45:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:05

עיקרי הדברים

  1. 0:13 אז בחורים קומען לערנען פון זיך אליין, ווען קיינער צווינגט זיי נישט, אין דעם דור פון אזא שטארקן יצר הרע, איז א מופת וואס צדיקים האבן פאראויסגעזאגט אויף די צייט פאר משיח.
  2. 3:04 היינט ביינאכט און מארגן, כ"א כסלו, איז א גרויסע עת רצון, און דער משגיח זאגט אז די ידיעה דערפון דארף מעורר זיין צום דאווענען און לערנען, ווייל די תפילה ווערט דעמאלט גרינג אנגענומען.
  3. 8:00 מן השמים האט מען געפירט אז דער ציוניסט קאסטנער, געווארנט אין חלום פון זיין פארשטארבענער מאמע, האט ארויפגענומען דעם סאטמארער רב אויף זיין באן, און אין דעם רב'ס זכות איז די גאנצע באן געראטעוועט געווארן.
  4. 14:04 אזוי ווי יוסף וואס איז געשיקט געווארן "למחיה", איז דער סאטמארער רב געראטעוועט געווארן כדי אויפצובויען אידישקייט אין אמעריקע, וואו פאר דער מלחמה איז זי כמעט פארלוירן געווען.
  5. 18:24 דער סטאלינער רבי איז געווען א בעל מופת, און זיין צוזאג אז מ'וועט ארויסווארפן דעם קעיס פון דער דירה איז מקוים געווארן פאר די אויגן פון אלעמען אין געריכט.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 1:09 פארוואס קומען די בחורים, ווען קיינער צווינגט זיי נישט און מ'גיט נישט קיין טעסטס און קיין מארקס?

    תירוץ: 2:24 ס'איז א מופת, אזוי ווי צדיקים האבן געזאגט אז פאר משיח וועט דער אויבערשטער העלפן אז אידישע קינדער זאלן לערנען תורה.

  2. קשיא: 18:34 פארוואס דערציילט ער דווקא די מעשה פונעם סטאלינער רבי'ן, ווען ער האט געטון גרעסערע מופתים?

    תירוץ: 18:41 ווייל זי איז פארגעקומען ברבים און אלע האבן עס געזען.

מעשיות

  1. 7:17 דער סאטמארער רב אויפן קאסטנער באן

    מיט געלט פון אמעריקע האט דער ציוניסטישער פירער קאסטנער אראנזשירט דורך א נאצי באאמטער א באן וואס זאל ארויסנעמען די הויפט ציוניסטן פון אונגארן. סאטמארער חסידים האבן אים אנגעבאטן אסאך געלט ער זאל ראטעווען דעם סאטמארער רב, אבער ער האט נישט געוואלט. זיין פארשטארבענע מאמע איז געקומען צו אים אין חלום און געווארנט אז אויב ער ראטעוועט דעם סאטמארער רב וועט די גאנצע באן מצליח זיין, און אויב נישט וועלן די דייטשן זי כאפן. דער סאטמארער רב האט צוערשט נישט געוואלט לאזן א ציוניסט אים ראטעווען, אבער ער האט מסכים געווען ווען מ'האט אים געזאגט אז אנדערש וועלן אלע אומקומען; אין זיין זכות איז די גאנצע באן געראטעוועט געווארן, און ער איז ארויס פון דער נאצי ממשלה כ"א כסלו.

  2. 20:05 דער סטאלינער רבי און דער קעיס פון דער דירה

    א סטאלינער חסיד, א זינגער, האט געדינגען א דירה לעבן דער סטאלינער שול אין וויליאמסבורג מיטן תנאי אז ער מוז ארויסשטעלן די מיסט־קענדלעך. איינמאל איבער פסח האט ער איבערגעלאזט דעם מיסט, און די בעל הבית'טע, וואס האט געקענט פארלאנגען מער רענט פון א נייעם שכן, האט געקלאגט אים ארויסצווארפן. דער סטאלינער רבי האט אים געזאגט אז מ'וועט דעם משפט אפלייגן, און אזוי איז געווען נאכאמאל און נאכאמאל, ביז דעם לעצטן מעגליכן טערמין, דער ערשטער קעיס ערב ראש השנה אינדערפרי. דער רבי האט געזאגט אז מ'וועט ארויסווארפן דעם קעיס; אינמיטן משפט איז אריינגעקומען א בחור פון וועסטערן יוניאן מיט א טעלעגראם וואס האט גערופן דעם ריכטער דרינגענד אהיים, און ער האט דעם קעיס אוועקגעווארפן.

געדאנקען

  1. 1:53 דער משגיח זעט אין דעם אליין וואס בחורים קומען צו א שיעור פון זיך אליין, אן צוואנג, אן טעסטס און אן מארקס, א מופת פון היינט, א קיום פון וואס צדיקים האבן געזאגט אויפן דור פאר משיח.
  2. 6:38 מן השמים האט מען גענוצט דעם ציוניסטישן פירער, וואס האט געוואלט ראטעווען נאר ציוניסטן און האט אפגעזאגט די חסידים'ס געלט, כדי צו ראטעווען דעם סאטמארער רב, דעם גרעסטן קעמפער קעגן ציוניזם.
  3. 14:07 דער משגיח טייטשט יוסף'ס ווערטער צו די ברידער, אז דער אויבערשטער האט אים געשיקט פאראויס למחיה, אויף דעם סאטמארער רב'ס ראטעווען: מ'האט אים נישט געראטעוועט סתם ער זאל לעבן, נאר ער זאל ברענגען אידישקייט קיין אמעריקע.
  4. 10:10 דער פארלוסט פון די אמעריקאנער אידן פאר דער מלחמה איז נישט געווען ווייל די זיידעס זענען נישט געווען ערליכע אידן, נאר ווייל די ערליכע רבנים האבן נישט געוואלט קומען קיין אמעריקע, ממילא איז נישט געווען קיין כשרות און קיין באגריף פון חלב ישראל.
  5. 18:31 דער משגיח קלייבט אויס די סטאלינער מעשה נישט ווייל ס'איז געווען דער גרעסטער מופת פונעם רבי'ן, נאר ווייל זי איז פארגעקומען ברבים און אלע האבן עס געזען.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 3:15 דער משגיח זאגט אז די ידיעה אז היינט ביינאכט און מארגן איז אן עת רצון דארף מעורר זיין די בחורים אין זייער דאווענען און לערנען, ווייל דעמאלט ווערט די תפילה גרינג אנגענומען.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דער סאטמארער רב, דער קלויזנבורגער רבי, היטלער ימ"ש, יוסף הצדיק, קאסטנער, רבי יוחנן סטאלינער

ערכים יצר הרע, עת רצון

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט