אמונה - ירושה מאבותינו הקדושים
קאטאלאג: אמונה א' נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 39 אידיש 29 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די אמונה פון א איד איז א ירושה פון אברהם אבינו, אן איינגעבוירענע זאך אזוי ווי דער אינסטינקט פון א בעל חי, און די מצוה איז נישט עס צו קריגן נאר עס נישט צו קאליע מאכן.
דער משגיח עפנט מיט דער מחלוקת פונעם רמב"ם און דעם רמב"ן צי אמונה ווערט גערעכנט צווישן די תרי"ג מצוות, און פרעגט פארוואס די מצוה פון "אנכי ה'" איז געשריבן ווי א ידיעה און נישט ווי א ציווי. כדי דאס צו ערקלערן מאכט ער א חילוק צווישן מעלות וואס מען באקומט פון דרויסן, ווי ידיעות און גוטע מידות, און זאכן וואס גייען בירושה, ווי די הייך אדער די קאליר פון די אויגן, און ער ווייזט פון דעם שפין, דעם ביווער, די פייגל און די בינען אז אפילו ידיעות קענען גיין בירושה. אזוי איז די אמונה ביי אידן: זיי זענען מאמינים בני מאמינים. א איד וואס זעט אויס נישט צו גלייבן, איז זיין אמונה קראנק, בעיקר פון מאכלות אסורות און עריות, און ער דארף גיין צו א צדיק זיך היילן. לויט ר' צדוק הכהן איז די מצוה נישט צו קאליע מאכן די זאך. ער מוטיגט צו לערנען חומש מיט רש"י און רמב"ן, און ער שליסט מיט דעם פונק פון אברהם אבינו אין יעדן איד, וואס דער אויבערשטער באשיצט ווי "מגן אברהם".
ענינים: יסודי האמונה · אמונה פשוטה, למעלה פון שכל · אברהם אבינו
סדר השיעור
-
0:00 צי אמונה איז א מצוה; מעלות פון דרויסן און בירושה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערמאנט די מחלוקת פונעם רמב"ם און רמב"ן צי אמונה איז אריינגערעכנט אין די תרי"ג מצוות, און פרעגט פארוואס "אנכי ה'" איז געשריבן ווי א ידיעה און נישט ווי א ציווי. ער הייבט אן צו ענטפערן מיט א חילוק צווישן מעלות וואס מען באקומט פון דרויסן, ווי ידיעות און גוטע מידות, און זאכן וואס גייען בירושה, ווי די הייך, די אויגן און די האר.
-
5:05 ידיעות בירושה: אינסטינקט און אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
ידיעות קומען געווענליך פון דרויסן, אבער דער משגיח ווייזט פונעם געוועב פון א שפין, דעם דאם פון א ביווער, די פייגל וואס פליען אוועק און קומען צוריק, און די בינען, אז געוויסע ידיעות גייען בירושה. ממילא איז נישט קיין חידוש אז די אמונה פון א איד קומט בירושה, און אידן וואס גלייבן נישט האבן זייער אמונה קראנק געמאכט.
-
9:55 מאמינים בני מאמינים; היילן א קראנקע אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
פון משה רבינו'ס ווערטער "והן לא יאמינו לי" און דעם אויבערשטנס ענטפער אז זיי זענען מאמינים בני מאמינים, ווייזט דער משגיח אז אמונה, אהבה און יראה גייען בירושה פון אברהם און יצחק. ווען זיי זענען שוואך איז די נשמה קראנק, און ווי דער רמב"ם זאגט דארף מען זי היילן אזוי ווי דעם גוף: א מענטש וואס האט קאליע געמאכט זיין אפעטיט האט אים נאך אלץ, און ער דארף א דאקטאר עס צוריקצוברענגען.
-
14:02 וואס מאכט קראנק די אמונה, און די מצוה זי נישט צו קאליע מאכן שטייט אינעם קאטאלאג
יעדע עבירה מאכט קראנק די אמונה, בפרט מאכלות אסורות און עריות, וואס פארשטאפן די נשמה אזוי ווי קאלעסטעראל פארשטאפט די אדערן צום הארץ; די רפואה איז צו גיין צום צדיק פאר א רעצעפט פון לערנען, דאווענען און צדקה. דערנאך ענטפערט דער משגיח זיין ערשטע קשיא, לויט ר' צדוק הכהן: די מצוה איז געשריבן ווי א פאקט ווייל א איד ווערט געבוירן מיט אמונה, און דער ציווי איז נישט קאליע צו מאכן די זאך.
-
18:01 די סדרות פון די אבות - דער יסוד פון אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח קומט צו די סדרות וואס מען לערנט יעצט, אנגעהויבן פון אברהם אבינו'ס געבורט אין סוף נח, און זאגט אז די מעשיות פון די אבות און יציאת מצרים זענען דער יסוד פון אמונה. ער ברענגט דעם חתם סופר אז א איד דארף כסדר לערנען חומש מיט רש"י און רמב"ן. אמאל האט מען זיך געשפייזט מיט אמונה אינדערהיים און אין שטעטל; היינט, ווען אסאך בתי כנסיות זענען געווארן א געזעלשאפטלעכע זאך, דארף מען עס נעמען פון די ספרים.
-
21:45 דער פונק פון אברהם אבינו אין יעדן איד שטייט אינעם קאטאלאג
די אמונה איז א ירושה פון אברהם אבינו, דער ערשטער וואס האט באמת געגלייבט, און דאס ערשטע מאל וואס אמונה ווערט דערמאנט אין דער תורה איז ביי אים. מיט א משל פון א בוים וואס האלט אין זיך אלע בוימער וואס וואקסן פון זיינע זאמען, ערקלערט דער משגיח אז יעדער איד איז אמאל געווען א חלק פון אברהם און טראגט אין זיך א שטיקל פון אים, א פונק וואס קיין וואסער קען נישט אויסלעשן. ער ברענגט דעם חידושי הרי"ם אז מיט "מגן אברהם" דאנקט מען דעם אויבערשטן וואס ער באשיצט די נקודה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
צי אמונה איז א מצוה
דער משגיח דערמאנט די מחלוקת פונעם רמב"ם און דעם רמב"ן צי אמונה ווערט גערעכנט אין די תרי"ג מצוות. דער רמב"ם רעכנט עס פון "אנכי ה'", און די אנדערע שיטה האלט אז דאס איז דער יסוד פון די מצוות וואס קען נישט אריינגערעכנט ווערן. נאר ס'איז שווער אויפן רמב"ם: יעדע מצוה איז געשריבן אין לשון ציווי, און "אנכי ה'" איז געשריבן ווי א ידיעה. א,ב
כדי דאס צו ערקלערן מאכט ער א חילוק. געלט, ידיעות און גוטע מידות באקומט מען פון דרויסן, און א קינד וואס מ'לערנט נישט וועט זיי נישט האבן. די הייך, די אויגן און די האר גייען בירושה, און מ'דארף זיי נישט אויסלערנען.
ידיעות בירושה
ידיעות קומען געווענליך פון דרויסן, נאר דער כח זיי אריינצונעמען גייט בירושה. פונדעסטוועגן זענען דא ידיעות וואס גייען בירושה: א שפין וואס האט קיינמאל נישט געזען זיין מאמע מאכט פונקט איר געוועב, פייגל פליען טויזנטער מייל און קומען צוריק צום זעלבן בוים, און בינען בויען האניק-צעלן מיט א חכמה פון אן אינזשעניר.
ממילא, זאגט דער משגיח, איז נישט קיין חידוש אז די אמונה פון א איד אין דעם רבונו של עולם קומט בירושה. אידן וואס זעען אויס נישט צו גלייבן האבן זייער אמונה קראנק געמאכט, אבער זי איז דא.
מאמינים בני מאמינים
ווען משה רבינו האט געזאגט "והן לא יאמינו לי", האט דער אויבערשטער פאראיבל גענומען און געענטפערט, ווי די גמרא ברענגט, אז זיי זענען מאמינים בני מאמינים. א איד גלייבט נישט ווייל מ'האט אים איבערגעצייגט, נאר בירושה: ער האט ליב דעם אויבערשטן ווי א קינד פון אברהם, און ער האט מורא ווי א קינד פון יצחק. ג,ד
וואס מאכט קראנק די אמונה
יעדע עבירה מאכט קראנק די אמונה, בפרט מאכלות אסורות און עריות; רש"י אין פרשת שמיני ערקלערט אז מאכלות אסורות מטמטם דאס הארץ. זיי זענען דער קאלעסטעראל פון דער נשמה, און די רפואה איז דעם צדיקס רעצעפט: לערנען, דאווענען, צדקה. ו
לויט ר' צדוק הכהן ענטפערט דער משגיח זיין קשיא: די מצוה איז געשריבן ווי א פאקט ווייל א איד ווערט געבוירן מיט אמונה, און דער ציווי איז זי נישט קאליע צו מאכן.
די סדרות פון די אבות
נח ענדיגט זיך מיט אברהם אבינו'ס געבורט, און דער משגיח זאגט אז די סדרות פון די אבות און יציאת מצרים זענען דער יסוד פון אמונה. דער חתם סופר זאגט אז א איד דארף כסדר לערנען חומש מיט רש"י און רמב"ן, בפרט שבת.
אמאל האט מען זיך געשפייזט מיט אמונה אין שטעטל, אין בית המדרש און אפילו אין מארק. היינט זענען אסאך בתי כנסיות א געזעלשאפטלעכע זאך, דארף מען עס נעמען פון די ספרים.
דער פונק פון אברהם אבינו
אונזער אמונה איז א ירושה פון אברהם אבינו, דער ערשטער וואס האט באמת געגלייבט. די גמרא לערנט אז דאס ערשטע מאל וואס א זאך ווערט דערמאנט אין דער תורה איז איר יסוד, און אמונה ווערט צום ערשטן מאל דערמאנט ביי אברהם אין פרשת לך לך. ז
אזוי ווי דער ערשטער בוים האט אנטהאלטן אלע בוימער וואס וואקסן פון זיינע זאמען, איז יעדער איד אמאל געווען א חלק פון אברהם, און יעקב האט געהאט אין זיך אברהם און יצחק. א מעלה ווערט געווענליך שוואכער פון דור צו דור, אבער זי ווערט שטארקער ווען ביידע זייטן האבן זי, ממילא זענען אידן כמעט אינגאנצן אברהם.
מראי מקומות
תורה
כתובים
תלמוד בבלי
ראשונים
עיקרי הדברים
- 3:16 געוויסע זאכן באקומט מען פון דרויסן, ווי ידיעות און איינגעלערנטע מידות, און אנדערע גייען בירושה, ווי די קאליר פון די האר און פון די אויגן.
- 6:38 דער אינסטינקט פון די בעלי חיים, ווי דאס געוועב פונעם שפין און דאס פליען פון די פייגל, ווייזט אז אפילו ידיעות קענען גיין בירושה.
- 9:20 די אמונה פון א איד אין דעם רבונו של עולם איז א ירושה; אידן זענען מאמינים בני מאמינים.
- 12:05 א איד וואס זיין אמונה איז שוואך האט זי קראנק געמאכט, בעיקר דורך מאכלות אסורות און עריות, און ער דארף א צדיק אים צו היילן.
- 17:29 די מצוה פון אמונה איז געשריבן אין לשון פון א פאקט, ווייל אידן ווערן געבוירן דערמיט; דער ציווי איז עס נישט צו קאליע מאכן.
- 24:09 יעדער איד טראגט אין זיך א שטיקל אברהם אבינו, א פונק וואס קען קיינמאל נישט אויסגעלאשן ווערן.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:43 פארוואס איז די מצוה פון אמונה, נישט אזוי ווי אנדערע מצוות, געשריבן ווי א ידיעה און נישט ווי א ציווי?
תירוץ: 17:29 ווייל א איד ווערט געבוירן מיט אמונה; "אנכי ה'" זאגט א פאקט, און דער ציווי איז עס נישט צו קאליע מאכן.
-
קשיא: 5:38 ווי אזוי קען א ידיעה גיין בירושה, אז ידיעות קומען פון דרויסן?
תירוץ: 6:38 די טבע ווייזט ידיעות בירושה ביי בעלי חיים: דאס געוועב פונעם שפין, דער דאם פונעם ביווער, די פייגל וואס פליען און די האניק-צעלן פון די בינען.
-
קשיא: 9:55 פארוואס האט דער אויבערשטער פאראיבל גענומען ווען משה רבינו האט געזאגט אז די אידן וועלן אים נישט גלייבן?
תירוץ: 10:22 ווייל זיי זענען מאמינים בני מאמינים; זייער אמונה איז א ירושה, נישט קיין זאך וואס מען דארף זיי איבערצייגן.
-
קשיא: 9:36 אויב אמונה גייט בירושה, פארוואס זענען דא אידן וואס גלייבן נישט?
תירוץ: 9:41 זיי האבן זייער אמונה קראנק געמאכט, בעיקר דורך מאכלות אסורות און עריות; די אמונה איז דא, נאר זי איז קראנק.
געדאנקען
- 6:55 דער משגיח נוצט די איינגעבוירענע ידיעות פון בעלי חיים, ווי א שפין וואס האט קיינמאל נישט געזען זיין מאמע און מאכט פונקט איר געוועב, ווי א משל ווי אזוי אמונה קען גיין בירושה ביי א איד.
- 17:29 די מצוה פון "אנכי ה'" איז געשריבן ווי א פאקט ווייל דער איד גלייבט שוין; דער ציווי וואס ליגט דערין איז נישט צו קאליע מאכן וואס ער איז געבוירן געווארן דערמיט.
- 13:00 א שוואכע אמונה איז נישט קיין פעלן נאר א קרענק: אזוי ווי א מענטש וואס האט קאליע געמאכט זיין אפעטיט מיט א שלעכטן פרישטיק, איז דער חשק דא, און מ'דארף אים נאר היילן.
- 15:26 מאכלות אסורות און עריות זענען דער רוחניות'דיגער קאלעסטעראל פון דער נשמה, וואס פארשטאפט דאס הארץ פון אמונה אזוי ווי קאלעסטעראל פארשטאפט די אדערן.
- 24:46 אזוי ווי דער ערשטער בוים האט אנטהאלטן אלע בוימער וואס וועלן וואקסן פון זיינע זאמען, איז יעדער איד אמאל ממש געווען א חלק פון אברהם, און יעקב האט געהאט אין זיך אברהם און יצחק.
- 26:12 כאטש א מעלה ווערט געווענליך שוואכער פון דור צו דור, ווערט זי שטארקער ווען ביידע זייטן האבן זי; ווייל כלל ישראל שטאמט פון אברהם, זענען אידן כמעט אינגאנצן אברהם.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 16:12 דער משגיח זאגט אז איינער וואס זיין אמונה איז קראנק דארף גיין צו א חכם אדער צדיק פאר א רעצעפט פון עקסטערע שעות לערנען, דאווענען, צדקה געבן און זיך מסגף זיין.
- 18:58 לויט דעם חתם סופר זאגט דער משגיח אז מען דארף באשטימען צייט, בפרט שבת, צו לערנען חומש מיט רש"י און רמב"ן.
- 20:32 ווייל מען שעפט היינט נישט מער אמונה פון דער סביבה, זאגט דער משגיח אז מען דארף זיך מחזק זיין פון די ספרים וואס רעדן דערפון.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, דער רמב"ם, דער רמב"ן, יעקב אבינו, יצחק אבינו, משה רבינו, רבי צדוק הכהן פון לובלין, רש"י
ערכים אמונה, אנכי ה' אלקיך, יראת שמים, ירושה, מאכלות אסורות, מאמינים בני מאמינים, מגן אברהם, עריות, רבונו של עולם, תרי"ג מצוות