התבוננות בנפלאות הבריאה
קאטאלאג: אמונה א' נומ׳ 7 פאקעט גייד ז׳ 39 אידיש 22 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז היינט, ווען מ'זעט נישט קיין אפענע ניסים, איז די מצוה צו גלייבן, אבער ווער ס'קוקט זיך איין אין זיין סביבה קען נאך אלץ זען וואונדער, ווי למשל וויפיל כהנים און לוים ס'זענען פאראן צווישן די גרויסע לערנער פון הלכה.
דער משגיח עפנט אז היינט זעט מען נישט קיין גרויסע גילויים און ניסים, בשעת אונזערע זיידעס און באבעס האבן דערציילט מעשיות פון צדיקים וואס מ'ווייסט אז זיי זענען אמת. ער דערציילט איינע, וואס דעם מהרש"ם'ס זון האט פארשריבן: דער מהרש"ם, א גרויסער מתמיד אלס יונגערמאן, איז געווארן געפערליך קראנק; מ'האט געשיקט א שליח צו ר' אייזיקל פון זידיטשאוו, און פונקט אין יענער שעה האט ער געזען זיין דין למעלה, וואו א שווארצער מלאך האט אראפגעבלאזן זיין תורה פון דער וואג, ביז א יונגער דיין מיט א שווארצע בארד האט פארגעהאלטן אז אפילו תורה שלא לשמה איז חשוב. שפעטער האט ער דערקענט אז דער דיין איז געווען ר' אייזיקל, וואס האט אים געהייסן זיין מיקל פאר אידן. דערנאך ערקלערט דער משגיח אז היינט איז די מצוה צו גלייבן, און גלייבן איז גרעסער ווי זען, ווי דער קאצקער רבי האט געענטפערט. פונדעסטוועגן, ווער ס'איז מתבונן זעט וואונדער: משה רבינו'ס ברכה אז לוי וועט לערנען תורה פאר אידן זעט מען אין וויפיל כהנים און לוים ס'זענען צווישן די מפרשים פונעם שולחן ערוך, די שפעטערע פוסקים, דעם בית הרב פון בריסק, און אפילו די ראשי ישיבה אין בית המדרש.
ענינים: אמונה פשוטה, למעלה פון שכל · מעשיות פון צדיקים · כבוד התורה און תלמידי חכמים
סדר השיעור
-
0:00 מעשיות פון צדיקים און דעם מהרש"ם'ס התמדה
דער משגיח זאגט אז היינט זעט מען נישט קיין גרויסע מופתים, בשעת די זיידעס און באבעס האבן דערציילט מעשיות פון צדיקים. ער שטעלט פאר דעם מהרש"ם, א גרויסער פוסק וואס איז באקאנט פאר זיין מאכן גרינג, פרעגט פון וואו דאס קומט, און דערציילט אז דער מנחת חינוך האט אים ביי דער סמיכה געהייסן לערנען כסדר, אפילו די פאר מינוט אום שבת.
-
3:53 דעם מהרש"ם'ס קרענק און דער דין למעלה מעשה
דער משגיח דערציילט ווי דער יונגער מהרש"ם איז געווארן שווער קראנק, מ'האט געשיקט א שליח צו ר' אייזיקל פון זידיטשאוו, און ביים קריזיס האט ער געזען זיין דין אין הימל: א שווארצער מלאך האט אראפגעבלאזן זיין תורה פון דער וואג, ביז א יונגער דיין מיט א שווארצע בארד האט פארטיידיגט אפילו תורה שלא לשמה. שפעטער האט ער דערקענט ר' אייזיקל אלס יענעם דיין, און ער האט אים געהייסן זיין מיקל פאר אידן, וואס דאס, זאגט דער משגיח, ערקלערט דעם מהרש"ם'ס קולות.
-
12:42 גלייבן איז גרעסער ווי זען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז היינט איז די מצוה צו גלייבן, און דערציילט ווי דער קאצקער רבי האט געענטפערט א צדיק וואס האט געזאגט אז ער זעט די אושפיזין מיט די אויגן: ער גלייבט אז זיי קומען, און גלייבן איז גרעסער ווי זען. פונדעסטוועגן, ווען מ'איז מתבונן אין דער סביבה זעט מען וואונדער, און ער הייבט אן זיין ביישפיל: משה רבינו'ס ברכה אז לוי וועט לערנען תורה, און דעם חמדת שלמה'ס באמערקונג אז כמעט אלע מפרשים פונעם שולחן ערוך זענען פון שבט לוי.
-
15:57 כהנים און לוים אלס די לערער פון כלל ישראל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גייט דורך דעם שולחן ערוך מיט זיינע מפרשים, די שפעטערע פוסקים און די בריסקער ראשי ישיבה, און ווייזט וויפיל פון זיי זענען כהנים אדער לוים, ווייט מער ווי זייער חלק אין כלל ישראל, און ער מערקט אן אז די חסידישע רביים שטאמען פון בית דוד. ער ציילט די ראשי ישיבה וואס זיצן ביים מזרח וואנט, געפינט זיבן כהנים און לוים קעגן פיר ישראלים, און ער ענדיגט אז דא זעט מען די אמת'קייט פון דער תורה, דריי און א האלב טויזנט יאר נאך משה רבינו'ס ברכה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
מעשיות פון צדיקים און דעם מהרש"ם'ס התמדה
דער משגיח מערקט אן אז היינט זעט מען נישט קיין גרויסע מופתים, בשעת די זיידעס און באבעס האבן דערציילט מעשיות פון צדיקים, טייל וואס מ'ווייסט אז זיי זענען אמת. ער דערציילט איינע פונעם מהרש"ם, א גרויסער פוסק וואס האט גענוצט זיין כח התורה צו מאכן גרינג, און פרעגט פון וואו נעמט זיך דאס. אלס יונגערמאן איז ער געווען א גרויסער מתמיד, און ביי דער סמיכה האט אים דער מנחת חינוך געהייסן לערנען כסדר, אפילו די פאר מינוט אום שבת.
דעם מהרש"ם'ס דין למעלה
די מעשה, זאגט דער משגיח, קען מען זיך דערויף פארלאזן, נישט ווי אסאך צוגעפוצטע מעשיות: דער מהרש"ם האט עס אליין דערציילט און זיין זון האט עס פארשריבן אין זיין ספר. דער יונגער מהרש"ם איז געווארן שווער קראנק, און זיין ווייב האט געשיקט א שליח צו ר' אייזיקל פון זידיטשאוו, וואס האט צוגעזאגט א רפואה שלימה.
ביים קריזיס האט ער גענומען שוויצן, און שפעטער דערציילט אז ער איז געשטאנען פארן בית דין של מעלה. זיין תורה האט איבערגעוואויגן די עבירות, אבער א שווארצער מלאך האט זי אראפגעבלאזן פון דער וואג, ווייל ס'איז נישט לשם שמים. א יונגער דיין מיט א שווארצע בארד האט פארלאנגט נאכאמאל וועגן, און געשריגן אז אין אזא שווערן גלות איז א יונגערמאן וואס לערנט, אפילו שלא לשמה, זייער חשוב אין הימל; און מ'האט אים צוריקגעשיקט צו לעבן.
ס'איז געשען פונקט אין דער שעה ווען דער שליח איז געווען ביים רבי'ן. ווען דער מהרש"ם איז געפארן דאנקען, האט ער דערקענט דעם דיין, און ר' אייזיקל האט אים געהייסן אלעמאל זיין מיקל פאר אידן. דערפאר, זאגט דער משגיח, זענען זיינע פסקים לקולא.
גלייבן איז גרעסער ווי זען
היינט, ערקלערט דער משגיח, איז די מצוה צו גלייבן. א צדיק האט געשיקט זאגן דעם קאצקער רבי'ן אז ער זעט ווי די אושפיזין קומען אריין אין סוכה; דער קאצקער האט געענטפערט אז ער גלייבט אז זיי קומען, און גלייבן איז גרעסער ווי זען.
כהנים און לוים אלס די לערער פון כלל ישראל
דער משגיח גייט דורך דעם שולחן ערוך און ווייזט אז די הויפט מפרשים, ווי דער ט"ז, א לוי, און דער ש"ך, א כהן, זענען מערסטנס כהנים און לוים, ווייט מער ווי זייער קליינער חלק אין כלל ישראל. ביי די שפעטערע פוסקים איז דער בעל משנה ברורה געווען א כהן און דער ערוך השולחן א לוי; פונעם שולחן ערוך הרב איז נאר א טייל געבליבן. די חסידישע רביים, לאידך גיסא, שטאמען פון בית דוד. ג,ד,ה
מראי מקומות
תורה
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 12:38 היינט זעט מען נישט קיין אפענע מופתים, ווייל די מצוה פון אונזער צייט איז אמונה, און גלייבן איז גרעסער ווי זען.
- 4:27 נישט יעדע מעשה פון צדיקים איז געטריי, ווייל אסאך זענען צוגעפוצט אדער אויסגעטראכט, אבער געוויסע זענען פארשריבן געווארן דורך ערליכע אידן און מ'קען זיך דערויף פארלאזן.
- 8:32 אין דער מעשה מיטן מהרש"ם האט די תורה וואס ער האט געלערנט אים געראטעוועט ביים דין למעלה, ווייל אפילו תורה שלא לשמה איז זייער חשוב אין הימל אין א צייט פון שווערן גלות.
- 14:10 ווער ס'איז מתבונן אין זיין סביבה קען היינט אויך זען מופתים וואס ווייזן אז ס'איז דא א רבונו של עולם.
- 14:48 משה רבינו'ס ברכה אז שבט לוי וועט לערנען תורה פאר אידן ווערט מקוים ביז היינט, אין דעם וואס ס'זענען פאראן אויסער פראפארציע אסאך כהנים און לוים צווישן די גרויסע פוסקים און מלמדי תורה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 1:55 פון וואו נעמט זיך דעם מהרש"ם'ס דרך צו פסקנען לקולא?
תירוץ: 12:02 פון דער מעשה מיט זיין קרענק: ר' אייזיקל פון זידיטשאוו, וואס האט אים געראטעוועט, האט אים געזאגט אז ער וועט ווערן א גרויסער מורה הוראה און ער זאל זיך מטריח זיין אלעמאל צו זיין מיקל פאר אידן.
-
קשיא: 12:38 פארוואס זעט מען היינט נישט אזעלכע מופתים?
תירוץ: 12:42 ווייל היינט איז די מצוה אמונה, צו גלייבן, און גלייבן איז גרעסער ווי זען.
מעשיות
-
6:27 דעם מהרש"ם'ס דין למעלה
אלס יונגערמאן וואס איז געזעסן און געלערנט, איז דער מהרש"ם געווארן שווער קראנק, און ווען די מחלה איז צוגעקומען צום קריזיס האט זיין ווייב געשיקט א שליח צו ר' אייזיקל פון זידיטשאוו, וואס האט געזאגט אז ער וועט האבן א רפואה שלימה. ביים קריזיס האט ער גענומען שוויצן, געעפנט די אויגן, און דערציילט אז מ'האט אים אריינגעברענגט פארן בית דין של מעלה, וואו די גוטע מלאכים האבן אנגעלייגט זיין תורה אויף דער וואג ביז זי האט איבערגעוואויגן די עבירות, אבער א שווארצער מלאך האט די תורה אראפגעבלאזן, זאגנדיג אז ס'איז נישט לשם שמים. א נייער יונגער דיין מיט א שווארצע בארד האט פארלאנגט מ'זאל נאכאמאל וועגן, און ווען דער שווארצער מלאך האט ווידער געבלאזן, האט ער געשריגן אז אין אזא שווערן גלות איז א יונגערמאן וואס לערנט תורה זייער חשוב אין הימל אפילו שלא לשמה, און מ'האט אים צוריקגעשיקט צו לעבן. דער שליח האט געברענגט אז ס'איז געווען פונקט אין יענער שעה; און ווען דער מהרש"ם איז שפעטער געפארן קיין זידיטשאוו צו דאנקען, האט ער דערקענט ר' אייזיקל אלס דעם שווארצן דיין, און דער רבי האט אים געזאגט ער זאל אלעמאל זיין מיקל פאר אידן.
אין דער מעשה: דער מהרש"ם, ר' אייזיקל זידיטשובער
-
12:50 דער קאצקער רבי און די אושפיזין
דער קאצקער רבי האט געהאט א נייעם דרך אין עבודת השם וואס אן אנדער גרויסער צדיק האט נישט מסכים געווען, און ס'איז געווען א מחלוקת. יענער צדיק האט געשיקט א שליח פרעגן פארוואס ער האלט מיט אים אין מחלוקת, ווען סוכות זעט ער מיט די אייגענע אויגן ווי די זיבן אושפיזין קומען אריין אין סוכה. דער קאצקער האט צוריקגעשיקט אז סוכות גלייבט ער באמונה שלימה אז די זיבן אושפיזין קומען אריין אין זיין סוכה, און גלייבן איז גרעסער ווי זען.
אין דער מעשה: דער קאצקער רבי, רבי מאיר אפטער, דער אפטער רב
געדאנקען
- 1:55 דער משגיח פירט צוריק דעם מהרש"ם'ס באוואוסטע קולות אין פסק צו דעם וואס ר' אייזיקל פון זידיטשאוו האט אים געזאגט נאכן ראטעווען, אז מאכן שווער פאר אידן איז קיין קונץ נישט, מ'דארף מאכן גרינג.
- 10:06 אין דער מעשה איז די טענה וואס ראטעוועט דעם מהרש"ם, אז אין א שווערן גלות מיט אזויפיל הסתר פנים איז א יונגערמאן וואס זיצט און לערנט תורה זייער חשוב אין הימל, אפילו שלא לשמה.
- 13:44 דער משגיח לערנט אז דעם קאצקער רבי'נס תשובה איז א טיפע זאך: הגם ער איז זיכער אז דער קאצקער האט אויך געזען די אושפיזין, האט ער געענטפערט אז ער גלייבט, ווייל גלייבן איז גרעסער ווי זען.
- 17:32 דער משגיח שטעלט אוועק די אסאך כהנים און לוים צווישן די בעלי הוראה, פון די מפרשים פונעם שולחן ערוך ביז די ראשי ישיבה אין זיין אייגענעם בית המדרש, אלס א ראיה וואס מ'זעט היינט מיט די אויגן אויף דער אמת פון משה רבינו'ס ברכה.
- 19:11 דער משגיח שטעלט אנטקעגן די חסידישע רביים, ביי וועמען מ'זעט נישט דעם ענין פון כהנים און לוים, נאר אז זיי שטאמען פון מלכות בית דוד.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 14:10 דער משגיח זאגט אז ווען מ'איז מתבונן אין אונזער סביבה קען מען היינט אויך זען מופתים וואס ווייזן אז ס'איז דא א רבונו של עולם אויף דער וועלט.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער בית הלוי, דער בעל התניא, דער ווילנער גאון, דער חפץ חיים, דער מהרש"ם, דער מנחת חינוך, דער ערוך השלחן, דער קאצקער רבי, משה רבינו, ר' אייזיקל זידיטשובער, ר' חיים בריסקער, ר' נפתלי טראפ, רבי חיים וואלאזשינער
ערכים אושפיזין, הסתר פנים, התמדה, רבונו של עולם, שלא לשמה