לימוד מתרומת הדשן - לשמוח בכל עבודה אפ' הכי קטנה
קאטאלאג: פרשת השבוע צו נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 10 תשמ"ב (1981–82) אידיש 41 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
פון דעם דין אז דער בגד פונעם כהן מוז זיין כמדתו אפילו ביי דער פשוט'ער עבודה פון תרומת הדשן, לערנט דער משגיח אז א מענטש וואס גרייט זיך צו צו זיין אייגענעם שבועות דארף שאצן און זיך פרייען אפילו מיט די קלענסטע עבודה.
דער משגיח הייבט אן מיט זכרונות פון ווען א מדריך אין א יוגנט גרופע האט אים און זיינע חברים אריינגעגעבן ערנסטקייט אין אידישקייט, און דערנאך גייט ער אריבער צו דער צייט פון יאר. חודש ניסן איז דער פרילינג פון כלל ישראל, און די ימי הספירה זענען א צייט פון וואקסן צו שבועות; אזוי ווי א פלאנץ דארף א איד האבן תנאים כדי צו וואקסן, דאס הייסט קדושה און טהרה. ווייל יעדע סדרה טראגט אין זיך דעם ענין פון איר וואך, געפינט מען כמעט דעם גאנצן ספר הקדושה און ספר הטהרה פונעם רמב"ם אין די פרשיות וואס מ'ליינט אין ספירה. די ישיבה יארן פון א בחור זענען זיין אייגענע ספירה: ער דארף יגיעה, תפילה, סייעתא דשמיא און קדושה, און יעדער באקומט זיין אייגענעם פלאץ. צום סוף פרעגט דער משגיח פארוואס די תורה שרייבט אז דער בגד מוז זיין כמדתו נאר ביי תרומת הדשן: ווייל א מענטש קען מיינען אז א פשוט'ע עבודה פאסט אים נישט. מ'דארף שאצן א קליינע עבודה, און אפילו אן אילן סרק האט א פלאץ אין שול שבועות.
ענינים: קרבנות און עבודת בית המקדש · ענוה און ביטול · ספירת העומר · בחורים אין ישיבה
סדר השיעור
-
0:00 זכרונות פון צעירי אגודת ישראל
דער משגיח דערמאנט זיך אז כמעט פופציג יאר צוריק, ווען ער איז געווען א יונגער בחור, איז ער אריין אין א גרופע וואו דער מדריך, ר' אלימלך, האט זיי געלערנט אז אידישקייט איז נישט סתם א טראדיציע נאר דאס טייערסטע וואס א איד פארמאגט, און מ'דארף דערפאר קעמפן און באצאלן. דערנאך זאגט ער אז דער פריערדיגער רעדנער האט שוין גערעדט פון דער זעלבער טעמע.
-
5:23 ניסן, דער פרילינג פון כלל ישראל
דער משגיח ערקלערט אז יציאת מצרים אין חודש האביב איז געווען די געבורט פונעם פאלק, און די ימי הספירה זענען, אזוי ווי דער פרילינג, א צייט וואו מ'וואקסט יעדן טאג ביז מ'באקומט די תורה שבועות. אזוי ווי א פלאנץ דארף א איד האבן תנאים צו וואקסן, און נאך ספירה בעט מען אויף טהרה און קדושה.
-
12:45 ספר הקדושה און ספר הטהרה אין די פרשיות פון ספירה
דער משגיח ברענגט די קבלה אז יעדע סדרה טראגט אין זיך דעם ענין פון איר וואך, און ער ווייזט אז כמעט אלע הלכות פון ספר הקדושה און ספר הטהרה פונעם רמב"ם, ווי מאכלות אסורות, חלב, דם און טומאה, געפינט מען אין די פרשיות וואס מ'ליינט אין ספירה, אחוץ דריי הלכות וואס ער רעכנט אויס.
-
19:58 די ישיבה יארן אלס א פערזענליכע ספירה
דער משגיח פארגלייכט די ישיבה יארן פון א בחור צו זיין אייגענעם פרילינג און ספירה וואס פירט צו זיין פערזענליכן שבועות. ער רעכנט אויס די תנאים: התמדה און יגיעה, אבער אויך תפילה און סייעתא דשמיא, ווי די גמרא אין מגילה זאגט, און אפהיטן קדושה, מיט א מעשה פון א צדיק וואס האט אפגעהיטן די קדושה פון זיין מויל.
-
23:44 טויזנט גייען אריין, יעדער געפינט זיין פלאץ
דער משגיח שילדערט ווי ווערן א תלמיד חכם איז די פירות פון יארן יגיעה, ער ברענגט אז פון טויזנט וואס גייען אריין גייט נאר איינער ארויס להוראה, און פונדעסטוועגן דארף יעדער שטרעבן דערצו. נישט יעדער ווערט אן עץ פרי, אבער יעדער וואקסט עפעס, און דער רבונו של עולם שטעלט יעדן אוועק וואו זיין תפקיד איז.
-
28:11 פארוואס "מדו" שטייט ביי תרומת הדשן שטייט אינעם קאטאלאג
ביי פרשת צו פרעגט דער משגיח פארוואס דער דין אז דער בגד פונעם כהן מוז זיין כמדתו שטייט נאר ביי תרומת הדשן, כאטש ער גילט ביי יעדע עבודה. ער ברענגט די גמרא אין יומא ווי די כהנים זענען געלאפן צו דער נידעריגער עבודה ביז מ'האט מתקן געווען א פייס, און ער שילדערט דעם כהן וואס מיינט אז נאר א חשובע עבודה פאסט פאר אים.
-
34:27 א קליינע עבודה דארף אויך פאסן; דער פעלער פון קרח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די בגדי כהונה זענען לכבוד ולתפארת, ממילא קען א כהן מיינען אז ארונטערנעמען דעם דשן פאסט אים נישט; די תורה ענטפערט אז אפילו דא מוז עס זיין כמדתו, און אויב ער איז מבזה די עבודה איז זי פסול. ער ברענגט דעם שפת אמת אז דאס האט משה רבינו געזאגט צו קרח: דער גרויסער מענטש איז דער וואס שאצט א קליינע עבודה.
-
37:53 אפילו אן אילן סרק געהערט צו שבועות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם מנהג צו ברענגען אילנות אין בית הכנסת שבועות, און פרעגט פארוואס מ'ברענגט אילנות סרק. ער ענטפערט אז אלץ האט א חשיבות: דער וואס איז נישט געווארן קיין עץ פרי אבער איז צופרידן מיט וואס ער האט, האט אויך זיין חלק אין תורה, און ער ענדיגט מיט א ברכה אז מ'זאל זיך גוט צוגרייטן צו שבועות מיט שמחה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
זכרונות פון צעירי אגודת ישראל
דער משגיח זאגט אז רעדן ביי צעירי אגודת ישראל איז פאר אים א פערזענליכער מאמענט. כמעט פופציג יאר צוריק, ביי א צוזאמענקום פון זיין קלאס, איז ארויסגעקומען אז פון בערך פערציג חברים זענען נאר דריי געבליבן שומרי שבת. זיינע חברים האבן אים אריינגעצויגן אין א יוגנט גרופע, וואו דער מדריך, ר' אלימלך, האט יעדן שבת גערעדט און געלערנט אז אידישקייט איז נישט סתם א טראדיציע נאר דאס טייערסטע וואס א איד פארמאגט, און מ'דארף דערפאר קעמפן און באצאלן. די ערנסטקייט, זאגט ער, האט זיי דערהאלטן.
ער לייגט צו אז דער פריערדיגער רעדנער האט שוין גערעדט פון דער זעלבער טעמע, ממילא ברענגט ער נאר עטליכע קלענערע נקודות.
ניסן, דער פרילינג פון כלל ישראל
דער משגיח הייבט אן מיטן פסוק אז אידן זענען ארויס פון מצרים אין חודש האביב. אין פרילינג שפראצט דאס גראז, די בלומען בליען און די ביימער גיבן ארויס שפראצונגען, און יעדן טאג זעט מען וואוקס. ווייל אלץ וואס טוט זיך אין רוחניות שפיגלט זיך אפ אין גשמיות, ערקלערט ער, איז דאס ווייל ניסן איז ווען די אידישע נשמה בליט: יציאת מצרים איז געווען די געבורט פונעם פאלק, דער פרילינג פון דער אידישער היסטאריע. א
אזוי לייגט מען צו אין ספירה יעדן טאג נאך איינס, ביז דעם פופציגסטן טאג ווען מ'באקומט די תורה. א פלאנץ דארף האבן תנאים כדי צו וואקסן, און אזוי אויך א איד. נאך ספירה בעט מען אז מ'זאל געטהרט און געהייליגט ווערן, און דער משגיח שליסט אז כדי זוכה צו זיין צו זיין חלק אין תורה דארף מען זיך צוגרייטן מיט קדושה און טהרה. ב
ספר הקדושה און ספר הטהרה אין די פרשיות פון ספירה
דער משגיח ברענגט א קבלה פון די צדיקים אז יעדע סדרה טראגט אין זיך דעם ענין פון איר וואך, ווייל שבת, ווען מ'ליינט די סדרה, איז משפיע אויף די זעקס טעג נאכדעם, ווי דער זוהר זאגט אז אלע ברכות זענען תלוי אינעם שביעי'טן טאג. אויב די וואכן פון ספירה זענען צו זיך מטהר און מקדש זיין, מוז דאס ליגן אין זייערע פרשיות. ג
ער ווייזט עס פונעם רמב"ם'ס יד החזקה. כמעט יעדע הלכה פון ספר הקדושה, ווי מאכלות אסורות, דם און חלב, און פון ספר הטהרה, די הלכות טומאה, ליינט מען אין די וואכן פון ספירה, אחוץ דריי הלכות פון ספר הקדושה וואס ער זאגט מ'קען אויך מסביר זיין. דערפון לערנט א איד ווי אזוי זיך צוצוגרייטן צו קבלת התורה. ד,ה
די ישיבה יארן אלס א פערזענליכע ספירה
יעדער מענטש, זאגט דער משגיח, האט זיין אייגענעם פרילינג: די ישיבה יארן, ווען דער טאג ווערט אלץ לענגער און ער שטרעבט צו ווערן א תלמיד חכם און דערגרייכן זיין אייגענעם מתן תורה. די תנאים זענען התמדה און יגיעה, אבער די גמרא אין מגילה לערנט אז מ'דארף אויך סייעתא דשמיא, ממילא דארף מען אויך מתפלל זיין דערויף. ו
די גדולים זענען געווען אפגעהיט אין קדושה. דער משגיח דערציילט פון א צדיק מיט ווייטאג אין די ציינפלייש, וואס האט געזאגט אז אויב זיין מויל וועט נישט זיין הייליג קען ער נישט זוכה זיין צו תורה. אחוץ יגיעה מוז דאס הארץ זיין ריין און הייליג.
טויזנט גייען אריין, יעדער געפינט זיין פלאץ
ווערן א תלמיד חכם, ערקלערט דער משגיח, איז די פרי פון יארן יגיעה און סייעתא דשמיא; איין טאג זעט דער בחור אז ער האט מקבל געווען די תורה, און ער קען ווייטער וואקסן און לערנען מיט אנדערע. חז"ל זאגן אז פון טויזנט וואס גייען אריין גייט איינער ארויס להוראה, און פונדעסטוועגן דארף יעדער שטרעבן דערצו. ז
פארוואס "מדו" שטייט ביי תרומת הדשן
דעם שבת פאר ספירה הייבט זיך אן פרשת צו מיט תרומת הדשן, ארונטערנעמען דעם אש פונעם מזבח, און דער פסוק זאגט אז דער כהן טוט אן זיין מדו בד. רש"י ערקלערט אז עס מוז זיין כמדתו, א דין ביי אלע בגדי כהונה. דער משגיח פרעגט פארוואס שטייט עס נאר דא, ווען עס גילט ביי יעדע עבודה. ט,י
ער ברענגט די גמרא אין יומא: פון אנהייב זענען די כהנים געלאפן איינער פארן אנדערן צו תרומת הדשן, ביז איינער האט צובראכן א פוס און מ'האט געמאכט א פייס. פון אנהייב האט מען נישט געמאכט קיין פייס, ווייל מ'האט געמיינט אז קיינער וועט זיך נישט שטופן צו אזא נידעריגע עבודה, ווי ארויסטראגן דעם מיסט. דער תירוץ, זאגט דער משגיח, איז אז געוויסע מיינען אז נאר די חשובסטע עבודה פאסט פאר זיי, און אינגאנצן לשם שמים. כ
א קליינע עבודה דארף אויך פאסן
אפילו אן אילן סרק געהערט צו שבועות
דער מגן אברהם ברענגט דעם מנהג צו ברענגען ביימער אין בית הכנסת שבועות, ווען מ'ווערט נדון אויף פירות האילן. דער משגיח פרעגט פארוואס מ'ברענגט אילנות סרק, און ענטפערט אז אלץ האט א חשיבות: דער וואס איז נישט געווארן קיין עץ פרי אבער איז צופרידן מיט זיין חלק, האט אויך זיין חלק אין תורה. ער ענדיגט מיט א ברכה אז מ'זאל זיך צוגרייטן צו שבועות מיט שמחה. ס,ע
מראי מקומות
תורה
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 6:55 ניסן איז דער פרילינג פון כלל ישראל, און די ימי הספירה זענען א צייט פון וואקסן וואס פירט צו קבלת התורה שבועות.
- 10:08 אזוי ווי א פלאנץ דארף האבן געוויסע תנאים כדי צו וואקסן, אזוי דארף א איד האבן קדושה און טהרה כדי צו זוכה זיין צו זיין חלק אין תורה.
- 14:41 כמעט אלע הלכות פונעם ספר הקדושה און ספר הטהרה פונעם רמב"ם געפינט מען אין די פרשיות וואס מ'ליינט אין די וואכן פון ספירה.
- 20:58 צו ווערן א תלמיד חכם דארף מען יגיעה, אבער אויך תפילה, סייעתא דשמיא און אפהיטן די קדושה.
- 33:27 די תורה דערמאנט אז דער בגד פונעם כהן מוז זיין כמדתו נאר ביי תרומת הדשן, כדי צו לערנען אז אפילו די פשוט'סטע עבודה דארף פאסן פאר א מענטש.
- 36:28 א באמת גרויסער מענטש פארשטייט די חשיבות פון א קליינע עבודה, און זוכן נאר די גרויסע עבודה איז געווען דער פעלער פון קרח.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 20:49 ווי אזוי דערגרייכט א בחור זיין אייגענעם מתן תורה?
תירוץ: 20:58 דורך התמדה און יגיעה, צוזאמען מיט תפילה, סייעתא דשמיא און אפהיטן קדושה.
-
קשיא: 31:49 פארוואס האט מען נישט פון אנהייב מתקן געווען א פייס פאר תרומת הדשן, ווי פאר די אנדערע עבודות?
תירוץ: 31:58 די גמרא ענטפערט אז מ'האט געמיינט אז קיינער וועט זיך נישט שטופן דערצו, ווייל ס'איז נישט קיין חשובע עבודה.
-
קשיא: 30:21 פארוואס שרייבט די תורה אז דער בגד מוז זיין כמדתו נאר ביי תרומת הדשן, ווען דער דין גילט ביי יעדע עבודה?
תירוץ: 33:40 ווייל א כהן קען מיינען אז אזא פשוט'ע עבודה פאסט אים נישט; די תורה לערנט אז אפילו די עבודה מוז זיין כמדתו, און אויב ער איז זי מבזה איז די עבודה פסול.
-
קשיא: 38:43 אויב שבועות בעט מען אויף די פירות האילן, פארוואס ברענגט מען אריין אילנות סרק אין בית הכנסת?
תירוץ: 39:35 ווייל אלץ האט א חשיבות; א בוים וואס איז צופרידן מיט זיינע בלעטער האט אויך א שייכות מיט שבועות און זיין חלק אין תורה.
מעשיות
-
0:58 דער מדריך פון זיין יוגנט גרופע
דער משגיח דערציילט אז מיט א יאר פופציג צוריק, ביי א צוזאמענקום פון זיין קלאס, איז ארויסגעקומען אז פון בערך פערציג חברים זענען נאר דריי געבליבן שומרי שבת. זיינע חברים האבן אים אריינגעצויגן אין א יוגנט גרופע, וואו דער מדריך, ר' אלימלך, האט צו זיי גערעדט יעדן שבת. ער האט זיי געלערנט אז אידישקייט איז נישט סתם א טראדיציע נאר דאס טייערסטע וואס א איד פארמאגט, אז מ'דארף דערפאר קעמפן און באצאלן א פרייז, און דאס האט זיי געגעבן אן ערנסטקייט וואס האט זיי דערהאלטן.
-
21:53 א צדיק היט אפ די קדושה פון זיין מויל
דער משגיח דערציילט פון א באקאנטן צדיק וואס האט געהאט צרות מיט די ציינפלייש, און דער ווייטאג האט אים געשטערט אין לערנען. א מומחה פלעגט קומען און אים מאסאזשירן. דער צדיק האט געזאגט אז אויב זיין מויל וועט נישט זיין הייליג, ווי אזוי קען ער זוכה זיין צו תורה. דאס ברענגט דער משגיח צו ווייזן אז די גדולים זענען געווען אפגעהיט אין קדושה.
געדאנקען
- 7:08 דער גשמיות'דיגער פרילינג, ווען די טעג ווערן לענגער, שפיגלט אפ א רוחניות'דיגן פרילינג: ניסן איז ווען די אידישע נשמה בליט, און דער ציילן ספירה, יעדן טאג נאך איינס צום פריערדיגן, איז דאס וואקסן טאג פאר טאג צו שבועות.
- 13:35 דער משגיח ווייזט אז דער תוכן פונעם רמב"ם'ס ספר הקדושה און ספר הטהרה ליינט מען אין די וואכן פון ספירה, ממילא לערנען די פרשיות אליין דעם "לטהרנו ולקדשנו" פון זיך צוגרייטן צו דער תורה.
- 19:58 די ישיבה יארן פון א בחור זענען זיין פריוואטע ספירה, און דער טאג ווען ער ווערט א תלמיד חכם איז זיין פריוואטער שבועות.
- 33:37 דער דין אז דער בגד מוז פאסן שטייט דווקא ביי דער נידעריגסטער עבודה, ווייל דארט קען א מענטש מיינען אז די עבודה איז אונטער זיין כבוד.
- 36:23 גרויסקייט מעסט זיך מיט דעם וויפיל מ'שאצט א קליינע עבודה; וואס גרעסער א מענטש איז, אלץ מער פארשטייט ער די חשיבות פון א קלענערע עבודה.
- 38:46 דאס וואס מ'ברענגט אפילו אילנות סרק אין שול שבועות ווייזט אז דער וואס איז נישט דערגאנגען צו דער העכסטער מדריגה, אבער איז צופרידן מיט זיין חלק, האט אויך א חלק אין מתן תורה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 12:23 דער משגיח זאגט אז דער וואס וויל זוכה זיין צו זיין חלק אין תורה דארף זיך צוגרייטן מיט קדושה און טהרה.
- 21:18 דער משגיח זאגט אז צוזאמען מיט יגיעה דארף מען האבן תפילה און סייעתא דשמיא אין תורה.
- 25:08 דער משגיח זאגט אז יעדער בחור דארף שטרעבן צו ווערן א תלמיד חכם.
- 37:33 דער משגיח זאגט אז א מענטש דארף האבן א סיפוק אין א פשוט'ע עבודה און פילן אז זי פאסט פאר אים.
- 40:17 דער משגיח זאגט אז מ'זאל זיך פרייען מיט זיין חלק אין תורה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער מגן אברהם, דער רמב"ם, דער שפת אמת, משה רבינו, קרח, רש"י
ערכים אילני סרק, סייעתא דשמיא, ספירת העומר