הכנה לתפילה; חשיבות אמירת קטרת; ניסים בGulf War
קאטאלאג: שיעורים לבחורים נומ׳ 9 פאקעט גייד ז׳ 52 אידיש 31 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח לערנט ווי אזוי מ'גרייט זיך צום דאווענען און פארוואס זאגן קטורת איז אזא גרויסע זאך, און ער זעט אין די מיסילס פון דער Gulf War וואס האבן קיינעם נישט געהרג'עט קלארע ניסים, וואס נאר דער וואס וויל נישט גלייבן קען זיי לייקענען.
דער משגיח רעכנט אויס ווי אזוי מ'גרייט זיך צום דאווענען: מ'גיט צדקה פריער, ווייל א מענטשנס געלט איז א חלק פון זיין נפש, און צדקה רוימט אוועק די מקטרגים וואס לאזן נישט ארויפגיין א מצוה; מ'איז זיך מקשר מיט די צדיקים און מיטן צדיק הדור, און מ'נעמט אויף זיך די מצוה פון ואהבת לרעך כמוך; און מ'איז פון די ערשטע צען אין שול. דערנאך שטעלט ער זיך אויף זאגן קטורת מיטן ציבור און וויסן דעם טייטש, ווייל קטורת טרייבט אוועק די שלעכטע כחות, און ער ברענגט פונעם סטאלינער רבי'ן אז עס איז א שמירה פון קראנקייט. דערנאך רעדט ער וועגן די איראקישע מיסילס וואס זענען יעצט געפאלן אויף ארץ ישראל אן קיין הרוגים, און ער רופט עס קלארע ניסים. מיט משה רבינו'ס "כחצות", א מעשה פון טעלז און דעם שפת אמת אויף פרעה ווייזט ער אז דער וואס לייקנט אזעלכע נפלאות וויל נישט גלייבן. ער ענדיגט אז יעדער דארף דאווענען און לערנען ווי א סאלדאט פונעם רבונו של עולם, און די קטורת איז די מיסיל.
ענינים: סדר התפילה · קרבנות און עבודת בית המקדש · ניסים און טבע
סדר השיעור
-
0:00 צדקה פארן דאווענען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט פון חז"ל אז מ'גיט צדקה פארן דאווענען, ערקלערט אז געלט איז א חלק פונעם מענטשנס נפש און אז צדקה רוימט אוועק די מקטרגים וואס שטערן א מצוה, און דערמאנט דעם מנהג צו געבן ביי ויברך דוד.
-
3:18 התקשרות מיטן צדיק; די ערשטע צען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט ווי אזוי מ'איז זיך מקשר פארן דאווענען מיט די צדיקים, מיטן צדיק הדור און מיט גאנץ כלל ישראל דורכן מקבל זיין ואהבת לרעך כמוך, און דערנאך די גרויסע מעלה פון זיין פון די ערשטע צען אין שול.
-
8:37 זאגן קטורת און וויסן דעם טייטש שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די קטורת האט אפגעשטעלט די מגפה און טרייבט אוועק שלעכטע כחות, אז לערנען איר פרשה איז גלייך ווי מ'ברענגט זי, און אז דערצו דארף מען פארשטיין די ווערטער, אזוי ווי ביי תורה שבעל פה.
-
12:27 דער סטאלינער רבי און די מיסילס שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם סטאלינער רבי'ס ווארט אז זאגן קטורת מיטן מנין איז א שמירה קעגן קראנקייט, דערנאך רעדט ער וועגן די איראקישע מיסילס וואס מ'האט געשאסן אויף ארץ ישראל די לעצטע צוויי טעג און קיינער איז נישט געהרג'עט געווארן, און ער רופט עס א קלארער נס וואס חזר'ט זיך איבער.
-
15:47 נישט וועלן גלייבן: כחצות און דער סילינג אין טעלז מעשה
דער משגיח ברענגט די גמרא פארוואס משה רבינו האט געזאגט "כחצות", ערקלערט אז דער וואס וויל נישט גלייבן וועט אפילו קלארע נפלאות אנרופן שקר, און דערציילט ר' יוסף בלאך'ס מעשה מיט דעם סילינג אין א קלוב אין טעלז וואס האט אויפגעהערט פאלן ווען מ'האט באגראבן דאס בלוט פון א מת.
-
23:30 פרעה'ס מאנת און די הבטחה פון די צדיקים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם שפת אמת אז פרעה האט אפילו נישט געוואלט וועלן זיך אונטערגעבן, דערנאך דערמאנט ער ווי אין היטלער'ס צייטן האבן די צדיקים געדאוונט אויפן הר הזיתים און צוגעזאגט אז דער שונא וועט נישט אריינקומען אין ארץ ישראל, און ראמעל האט זיך אומגעדרייט ביי אלעקסאנדריע.
-
27:31 סאלדאטן פונעם אייבערשטן: אלף למטה צוויי מאל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז מ'דארף דאך מתפלל זיין, ברענגט דעם מדרש אז "אלף למטה" שטייט צוויי מאל ווייל טויזנט זענען געגאנגען מלחמה האלטן און טויזנט זענען געזעסן לערנען, און ער ענדיגט אז לערנען, דאווענען און זאגן קטורת זענען די מיסילס פון אידן אין דער מלחמה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
צדקה פארן דאווענען
דער משגיח ברענגט פון חז"ל אז מ'גיט צדקה פארן דאווענען. מיט געלט קויפט מען עסן, ממילא איז עס א חלק פונעם מענטשנס נפש, און געבן צדקה איז א בחינה פון מסירת נפש. ארום דעם כסא הכבוד שטייען מקטרגים וואס זענען בודק יעדע מצוה און לאזן זי נישט דורך, און צדקה איז זיי מבטל. ער דערמאנט אויך דעם מנהג צו געבן ביי ויברך דוד. א
התקשרות מיטן צדיק; די ערשטע צען
דערנאך איז מען זיך מקשר מיט די צדיקים און מיטן צדיק הדור, אויף וועמען עס שטייט "וצדיק יסוד עולם"; אלעס קומט דורך אים, און דורך זיך מקשר זיין מיט אים גייט די תפילה ארויף. אזוי ווי ער איז כולל אלע נשמות, איז ואהבת לרעך כמוך, וואס רבי עקיבא רופט א כלל גדול בתורה, כולל אלע מצוות, און דורכן עס מקבל זיין פארן דאווענען איז מען זיך מקשר מיט גאנץ כלל ישראל. ב,ד
זאגן קטורת
זאגן קטורת מיטן ציבור איז גאר א גרויסע זאך: עס האט אפגעשטעלט די מגפה, און עס טרייבט אוועק שלעכטע כחות. ווייל דער וואס לערנט די פרשה פון א קרבן איז גלייך ווי ער ברענגט אים, איז זאגן קטורת גלייך ווי מ'ברענגט זי, אבער נאר אז מ'פארשטייט. תורה שבכתב הייסט געלערנט אפילו אן פארשטיין; די ברייתא פון קטורת איז תורה שבעל פה, און דארט מוז מען וויסן דעם טייטש. ז,ח,ט
דער סטאלינער רבי און די מיסילס
דער משגיח דערמאנט אז דער סטאלינער רבי האט געזאגט אז זאגן קטורת מיטן מנין איז א שמירה קעגן דער באוואוסטער מחלה. די לעצטע צוויי טעג, זאגט ער, האבן די איראקער געשאסן מיסילס אויף ארץ ישראל און קיינער איז נישט געהרג'עט געווארן, און עס איז מקוים געווארן "כל כלי יוצר עליך לא יצלח"; אפילו דער ראדיא האט עס אנגערופן ניסים. איין מאל קען א לץ עס אפמאכן, אבער עס חזר'ט זיך איבער נאכאמאל און נאכאמאל. י
נישט וועלן גלייבן
דער משגיח ברענגט די גמרא פארוואס משה רבינו האט געזאגט "כחצות": ער האט מורא געהאט אז פרעה'ס חכמים וועלן זיך טועה זיין און אים אנרופן א ליגנער. נאך ניין מכות וואס זענען מקוים געווארן, פרעגט ער, ווי אזוי קען מען דאס זאגן? דער וואס וויל נישט גלייבן לייקנט אלעס, ווייל גלייבן וואלט פון אים געפאדערט אפצולאזן זיינע תאוות. ל,מ
ער דערציילט א מעשה וואס ר' יוסף בלאך שרייבט אין זיין ספר. אין טעלז האבן בחורים וואס זענען אוועק פון ישיבה געהאט א קלוב, וואו זיי האבן אפגעשפעט פון דער תורה. איינער פון זיי האט זיך אויבן אומגעברענגט, און דערנאך זענען שטיקער פונעם סילינג פונעם קלוב ווייטער געפאלן, ווי אפט מ'האט עס פארריכט. דער ראש ישיבה האט געזאגט אז ער ווייסט נאר גמרא און הלכה: ברעטער וואס האבן איינגעזאפט בלוט נאכן טויט דארף מען באגראבן. ווען מ'האט עס געטון, האט עס אויפגעהערט. איין חבר האט דערנאך אויפגעהערט קומען, ווייל דער ארט האט אים דערמאנט אז ער דארף גלייבן, און ער האט נישט געוואלט זיין פרום.
פרעה'ס מאנת און די הבטחה פון די צדיקים
דער משגיח ברענגט דעם שפת אמת אויף "עד מתי מאנת": א מענטש קען נישט זיין אונטערטעניג און דאך וועלן זיין גוט; פרעה האט אפילו נישט געוואלט וועלן. ס,ע
ווען היטלער'ס ארמיי איז צוגעקומען ביז אלעקסאנדריע, האבן צדיקים געדאוונט אויפן הר הזיתים און צוגעזאגט אז ער וועט נישט אריינקומען אין ארץ ישראל. ראמעל האט זיך באריימט אז ער וועט באלד טרינקען קאווע אין תל אביב, אבער די מלחמה האט זיך איבערגעדרייט און ער איז צוריק. די זעלבע הבטחה זעט דער משגיח אין די היינטיגע נפלאות, וואס דער לץ וויל אלץ נישט גלייבן.
סאלדאטן פונעם אייבערשטן
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
- צ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 27:35
זוהר און קבלה
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:09 דער משגיח זאגט אז מ'דארף געבן צדקה פארן דאווענען און פאר יעדע מצוה, ווייל עס איז מבטל די מקטרגים וואס לאזן נישט צו די מצוה ביזן כסא הכבוד.
- 3:18 פארן דאווענען דארף מען זיך מקשר זיין מיט די צדיקים און מיטן צדיק הדור, און מקבל זיין אויף זיך די מצוה פון ואהבת לרעך כמוך, וואס איז כולל אלע מצוות אזוי ווי יענער צדיק איז כולל אלע נשמות.
- 6:37 דער משגיח שטעלט זיך אויף דער גרויסער מעלה פון זיין צווישן די ערשטע צען אין שול, מיט וועמען די שכינה רעדט אינדערפרי.
- 8:40 זאגן קטורת צוזאמען מיטן עולם, און וויסן וואס מ'זאגט, איז גלייך ווי מ'ברענגט קטורת, און עס טרייבט אוועק די שלעכטע כחות.
- 13:26 דער משגיח זעט אין די מיסילס וואס זענען געפאלן אויף ארץ ישראל אן הרוגים קלארע ניסים, וואס נאר דער וואס וויל נישט גלייבן קען לייקענען.
- 28:00 יעדער איינער דארף זיין א סאלדאט פונעם רבונו של עולם: לערנען, דאווענען און זאגן קטורת איז דער אמת'ער כח פון אידן אין דער מלחמה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 15:56 פארוואס האט משה רבינו געזאגט "כחצות" ווען דער אייבערשטער האט געזאגט פונקט חצות?
תירוץ: 16:12 די גמרא ענטפערט אז ער האט מורא געהאט אז פרעה'ס חכמים וועלן זיך טועה זיין אין דער צייט און זאגן אז ער איז א ליגנער; דער משגיח לייגט צו אז נאך ניין מכות ווייזט אזא טענה נאר אז מ'וויל נישט גלייבן.
-
קשיא: 20:52 פארוואס פאלן ווייטער שטיקער פונעם סילינג אינעם קלוב אין טעלז?
תירוץ: 21:27 דער ראש ישיבה ענטפערט על פי הלכה אז די ברעטער האבן איינגעזאפט דאס בלוט פונעם מת און מ'דארף זיי באגראבן; ווען מ'האט עס געטון, האט עס אויפגעהערט.
-
קשיא: 28:24 פארוואס שטייט צוויי מאל "אלף למטה"?
תירוץ: 28:30 דער מדרש ערקלערט אז טויזנט זענען געגאנגען מלחמה האלטן מיט מדין, און כנגד זה זענען טויזנט געבליבן אינדערהיים לערנען און דאווענען אז די מלחמה זאל מצליח זיין.
-
קשיא: 1:32 פארוואס העלפט צדקה פאר א מצוה אדער פארן דאווענען אז עס זאל ארויפגיין?
תירוץ: 2:00 ארום דעם כסא הכבוד שטייען מקטרגים וואס זענען בודק יעדע מצוה און לאזן זי נישט דורך, אבער צדקה איז זיי מבטל און לאזט עס דורך.
מעשיות
-
18:19 דער פאלנדיגער סילינג אינעם קלוב אין טעלז
ר' יוסף בלאך שרייבט אין זיין ספר א מעשה וואס איז פארגעקומען ביי אים אין טעלז, וואו בחורים וואס זענען אוועק פון ישיבה און האבן אראפגעווארפן דעם עול תורה האבן זיך צוזאמגעקומען אין א קלוב צו עסן, טרינקען, רויכערן און אפשפעטן פון דער תורה. איינער פון זיי, וואס האט געהאט צרות, האט זיך איבערגעשניטן די האנט און איז אויסגעבלוטיגט געווארן אויבן, און דערנאך זענען שטיקער פונעם סילינג פונעם קלוב ווייטער געפאלן, ווי אפט מ'האט עס פארפלאסטערט. ווען מ'איז געקומען צום ראש ישיבה, האט ער געזאגט אז ער ווייסט נישט פון קיין זאכן העכער פון דער טבע, נאר פון גמרא און הלכה, און אז די ברעטער וואס האבן איינגעזאפט דאס בלוט וואס איז ארויסגעגאנגען נאכן טויט דארף מען ארויסרייסן און באגראבן. ווען מ'האט אזוי געטון, האט דער סילינג אויפגעהערט פאלן. איינער פון די חברים האט דערנאך אויפגעהערט קומען, ווייל דער ארט האט אים דערמאנט אז ער דארף גלייבן, און ער האט נישט געוואלט זיין פרום.
אין דער מעשה: ר' יוסף לייב בלאך
-
25:24 די צדיקים אויפן הר הזיתים און ראמעל
ווען היטלער'ס ארמייען זענען צוגעקומען ביז אלעקסאנדריע אין מצרים, נאענט צו ארץ ישראל, האבן די אידן דארט געציטערט. צדיקים, צווישן זיי ר' שלומקע זוועהילער און ר' אהרן ראטה, זענען געגאנגען אויפן הר הזיתים, און ווען זיי זענען צוריקגעקומען האט יעדער געזאגט פאר זיינע מענטשן אז היטלער וועט נישט קענען אריינקומען; איינער האט געזאגט אז ער האט געזען דעם שם הוי' מיט פייערדיגע אותיות ביים קבר פונעם אור החיים הקדוש, וואו מ'איז געגאנגען דאווענען מיט א ספר תורה. דער גענעראל ראמעל האט זיך באריימט אז מארגן וועט ער טרינקען קאווע אין תל אביב, אבער די מלחמה האט זיך איבערגעדרייט און ער האט געמוזט צוריקגיין אן אריינגיין אין ארץ ישראל.
אין דער מעשה: ראמעל, דער הייליגער אור החיים, מאנטגאמערי, ר' שלמה'קע זוויהילער, ר' ארעלע ראטה, היטלער ימ"ש
געדאנקען
- 0:31 ווייל מיט געלט קויפט מען עסן, איז עס א חלק פונעם מענטשנס נפש, אזוי ווי מ'זעט ביי די דינים פון א מודר הנאה, און ממילא איז געבן צדקה א געוויסע בחינה פון מסירת נפש.
- 5:20 דער משגיח מאכט א משל: אזוי ווי דער צדיק הדור איז כולל אלע נשמות פונעם דור, איז ואהבת לרעך כמוך כולל אלע מצוות, און דורך מקבל זיין די מצוה ווערט מען מקושר מיט גאנץ כלל ישראל.
- 7:30 הגם די ערשטע צען אין שול הערן נישט ווי די שכינה רעדט מיט זיי, שפירט עס די נשמה, און די השפעה דערפון שפירט מען דעם גאנצן טאג.
- 11:26 ביי תורה שבכתב הייסט עס געלערנט אפילו אז מ'ווייסט נישט דעם טייטש, אבער די ברייתא פון פטום הקטורת איז תורה שבעל פה, און דארט הייסט עס נאר געלערנט אז מ'ווייסט וואס מ'זאגט.
- 16:46 די מצריים וואס האבן געזען ווי ניין מכות זענען מקוים געווארן וואלטן נאך אלץ געזאגט אז משה איז א ליגנער צוליב עטליכע מינוט; דער וואס וויל נישט גלייבן וועט לייקענען אפילו ניסים וואס חזר'ן זיך איבער, ווייל גלייבן וואלט פון אים געפאדערט צו טוישן זיין לעבן.
- 28:35 מיטן מדרש אויף "אלף למטה" ערקלערט דער משגיח אז די וואס זיצן און לערנען און דאווענען זענען אויך סאלדאטן אין דער מלחמה, און זאגן קטורת איז די "פעטריאט מיסיל" פון אידן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 2:31 דער משגיח זאגט אז מ'זאל געבן צדקה פארן דאווענען.
- 4:57 דער משגיח זאגט אז פארן דאווענען זאל מען זיך מקשר זיין מיט די צדיקים און מיט כלל ישראל דורכן מקבל זיין ואהבת לרעך כמוך.
- 10:30 דער משגיח מאנט אז מ'זאל גוט לערנען די פרשה און די ברייתא פון קטורת, כדי צו וויסן וואס מ'זאגט.
- 27:35 דער משגיח זאגט אז אפילו ווען די ישועה זעט אויס צוגעזאגט, דארף מען מתפלל זיין, לערנען, זאגן תהלים און קטורת, און זיך היטן פון עבירות.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דער הייליגער אור החיים, דער סטאלינער רבי, דער שפת אמת, היטלער ימ"ש, משה רבינו, פרעה, ר' ארעלע ראטה, ר' יוסף לייב בלאך, ר' שלמה'קע זוויהילער, ראמעל, רבי עקיבא
ערכים אהבת ישראל, כסא הכבוד, צדיק הדור, קטורת, קטרוג, רבונו של עולם, תורה שבעל פה