פרקי אבות

פרק ששי: ביאור ענין תושבע"פ' ומסרה ליהושע; תקופות בהסטרי'' ביאור תקופתנו

קאטאלאג: שונות נומ׳ ⁨1⁩ פאקעט גייד ז׳ 34 תשל"ג (1972–73) אידיש 56 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 56 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

ביים אנהייב פונעם זעקסטן פרק פון פרקי אבות ערקלערט דער משגיח אז די חכמים וואס לערנען תורה לשמה ווערן איינס מיט דער תורה, אזוי אז אפילו זייערע נעמען און זייערע געווענליכע רייד טראגן אין זיך קדושה.

דער משגיח הייבט אן מיטן זעקסטן פרק פון אבות, א ברייתא וואס מ'האט צוגעלייגט צו די פינף פרקים און מ'לערנט פאר שבועות, א צייט ווען א איד קען אלעמאל אנהייבן פון דאס נייע. ער פרעגט פארוואס די ברייתא דערמאנט די נעמען פון די חכמים ווען ס'איז נישטא קיין מחלוקת, און ענטפערט אז דער וואס לערנט תורה לשמה ווערט פאראייניגט מיט דער תורה, אזוי ווי פלייש אינמיטן פייער ווערט אליין פייער, און ממילא איז זיין נאמען אליין תורה. דערמאנען א הייליגן נאמען איז ממשיך קדושה, אזוי ווי חברון אין בית המקדש און ארץ ישראל ביי משה רבינו. דאס ווארט "משנה" מיינט טאפל: צדיקים רעדן מיט מענטשן און רעדן דערביי צום רבונו של עולם, אזוי ווי דוד המלך מיט נבל, און ער ברענגט מעשיות פון צדיקים. ביי תורה לשמה ערקלערט ער אז יעדער נעמט אויף די זעלבע תורה לויט זיין מדה, רעדט וועגן לשמה און שלא לשמה, און ענדיגט אז די איידעלסטע זאכן, ווי יין פאר קידוש און עולם הבא, ווערן אם לייכטסטן אנגערירט.

ענינים: פרקי אבות · תורה לשמה און התמדה · כבוד התורה און תלמידי חכמים

סדר השיעור

  1. 0:00 דער זעקסטער פרק און התחדשות פאר שבועות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער זעקסטער פרק איז א ברייתא וואס מ'האט צוגעלייגט צו אבות אין לשון המשנה. ער רעדט וועגן דער צייט פאר שבועות, ווען א איד קען אלעמאל אנהייבן פון דאס נייע, און ווייזט אן אז די פרשה פון מתן תורה קומט נאך פרשת יתרו.

  2. 6:20 פארוואס מ'דערמאנט די נעמען פון די חכמים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס די ברייתא דערמאנט די נעמען פון די חכמים ווען ס'איז נישטא קיין מחלוקת. ער ענטפערט אז דער וואס לערנט תורה לשמה ווערט פאראייניגט מיט דער תורה, אזוי ווי פלייש אין פייער ווערט פייער, ממילא איז זיין נאמען אליין תורה און דערמאנען אים איז ממשיך ברכה.

  3. 11:48 חברון און ארץ ישראל: דער כח פון דערמאנען

    דער משגיח ברענגט אז אין בית המקדש האט מען געמאלדן דעם פרימארגן מיט'ן דערמאנען חברון, כדי צו דערמאנען די אבות וואס ליגן דארט, און פרעגט פארוואס משה רבינו דערמאנט אזוי אפט ארץ ישראל. ער ערקלערט אז שוין דאס דערמאנען א הייליגן ארט אדער נאמען איז ממשיך קדושה.

  4. 16:07 דער שוסטער וואס האט געזאגט דעם רבי'נס נאמען מעשה

    דער משגיח דערציילט פון א פשוט'ן חסיד, א שוסטער, וואס האט ביי דער ארבעט כסדר איבערגעחזרט דעם רבי'נס נאמען מיט א ווונטש אז דער רבי זאל געזונט זיין. דערנאך רעדט ער וועגן דברי תורה וואס זענען ווי ברענענדיגע פייער.

  5. 19:46 משנה איז טאפל: דוד המלך'ס רייד צו נבל שטייט אינעם קאטאלאג

    אויף "ברוך שבחר בהם ובמשנתם" ערקלערט דער משגיח אז "משנה" מיינט טאפל: צדיקים זאגן איין זאך מיט עטליכע ענינים. ער פרעגט ווי אזוי דוד המלך האט געקענט באגריסן דעם רשע נבל מיט ברכות, און ענטפערט אז ער האט באמת גערעדט צום רבונו של עולם, ממילא איז עס נישט קיין חנופה.

  6. 25:44 רבי נפתלי פון ראפשיץ און וועלטליכע רייד מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט א מעשה מיט רבי נפתלי פון ראפשיץ וועגן א בקשה איבער מילך. ער קערט זיך אום צו "שנו חכמים בלשון המשנה": די חכמים האבן געקענט רעדן מיט מענטשן וועגן פשוט'ע זאכן, און זייערע רייד זענען געווען וועגן גאר העכערע ענינים.

  7. 31:30 תורה לשמה און א מעשה פון א ישועה

    דער משגיח הייבט אן די ערשטע משנה, "כל העוסק בתורה לשמה", און רעדט וועגן דעם אז יעדער לערנט לויט זיין אייגענעם וועג. דערנאך דערציילט ער א מעשה פון א קראנקן וואס די דאקטוירים האבן אים נישט געקענט העלפן, א שליח וואס מ'האט געשיקט צו א רבי'ן, און א ישועה וואס איז געקומען פונקט אין יענער צייט.

  8. 40:04 איין תורה דורך פארשידענע מדות

    דער משגיח ערקלערט אז יעדער נעמט אויף די תורה לויט זיין שורש און זיין מדה, אזוי ווי די תורה פון בית שמאי איז געקומען דורך זייער מדה. ער משל'ט עס צו וואסער וואס מ'גיסט אריין אין גלעזער פון פארשידענע קאלירן: דאס וואסער זעט אויס אנדערש, און דאך איז עס דאס זעלבע וואסער און די זעלבע תורה.

  9. 43:49 לשמה, שלא לשמה און די מעלות

    דער משגיח רעדט וועגן תורה לשמה און שלא לשמה: יעדער לערנט לויט זיין מדריגה, און פון שלא לשמה קומט מען צו לשמה, אבער דאס איז נישט קיין סיבה צו ווערן פויל. ער גייט דורך די מעלות וואס די משנה רעכנט אויס פאר דעם וואס לערנט לשמה.

  10. 48:47 איידעלע זאכן: יין, קידוש און עולם הבא

    דער משגיח ערקלערט אז וואס איידעלער א זאך איז, אלץ לייכטער ווערט זי אנגערירט: יין ווערט אסור דורך א נגיעה פון א גוי, און טייל היטן זיך אפילו פון זיין קוק, ווייל מיט יין מאכט מען קידוש און ער איז געגליכן צו עולם הבא. ער ענדיגט אז עולם הבא איז אזוי איידל אז אפילו א בליק קען עס אנרירן, און קערט זיך אום צו לערנען לשמה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

דער זעקסטער פרק און התחדשות פאר שבועות

0:51

דער משגיח עפנט מיט'ן ערקלערן אז דער זעקסטער פרק איז נישט קיין חלק פון דער משנה אליין. ס'איז א באזונדערע ברייתא וואס מ'האט צוגעלייגט אין לשון המשנה און צוגעטשעפעט צו די פינף פרקים פון אבות, וואס מ'לערנט אין די וואכן פאר שבועות. א

2:29

ער שילדערט עס אלס א צייט פון התחדשות. אפילו איינער וואס האט ביז יעצט כמעט נישט געהאט קיין שייכות מיט אידישקייט קען אנהייבן פון דאס נייע; אזוי ווי "חדשים לבקרים", דארף זיך א איד אלעמאל קענען אויפהייבן און אנהייבן א נייעם חשבון, אן זיך לאזן אפהאלטן פון זיין פארגאנגענהייט. דער משגיח לייגט צו אז די פרשה פון מתן תורה קומט גלייך נאך פרשת יתרו, וואס איז געקומען פאר מתן תורה, און אז מיט'ן כח פון תורה קען זיך א מענטש צוטשעפען צו איר. ב

פארוואס מ'דערמאנט די נעמען פון די חכמים

7:13

דער משגיח פרעגט פארוואס די ברייתא שרייבט די נעמען פון די חכמים, ווי רבי מאיר און רבי יהושע בן לוי. ביי א הלכה קען א נאמען זיין נוגע ווייל ס'איז דא א מחלוקת, אבער דא איז נישטא קיין מחלוקת.

7:55

ער ענטפערט אז די נעמען אליין זענען תורה. ביי דעם וואס לערנט תורה לשמה ווערט די נשמה פאראייניגט מיט דער תורה, און דער נאמען פון א מענטש איז דער אויסדרוק פון זיין נשמה, ממילא ווערט זיין נאמען א חלק פון דער תורה. ער משל'ט עס צו פלייש וואס מ'לייגט אינמיטן פייער, וואס ווערט אליין פייער. דערפאר, זאגט ער, איז דערמאנען דעם נאמען פון א חכם ממשיך אורות, ישועות און הצלחות.

חברון און ארץ ישראל

12:00

אלס ראיה ברענגט דער משגיח אז אין בית המקדש, ווען מ'האט געמאלדן אז ס'ווערט טאג, האט מען געזאגט אז דער גאנצער מזרח איז ליכטיג ביז חברון. מ'האט געקענט מעלדן דעם פרימארגן אן חברון; מ'האט עס דערמאנט כדי צו דערמאנען די אבות, אברהם יצחק און יעקב, וואס ליגן דארט, און דאס דערמאנען אליין איז ממשיך ישועות. ג

13:36

אזוי אויך פרעגט ער פארוואס משה רבינו דערמאנט אזוי פיל מאל ארץ ישראל, ווי אין פסוק "ושמעת ישראל". ער ערקלערט אז שוין דאס דערמאנען ארץ ישראל איז קדושה פאר א מענטש, און דאס זעלבע איז ביים דערמאנען דעם נאמען פון א צדיק. ד

דער שוסטער וואס האט געזאגט דעם רבי'נס נאמען

16:30

דער משגיח דערציילט פון א פשוט'ן חסיד, א שוסטער וואס האט נישט געקענט לערנען. א גאנצן טאג ביים קלאפן שיך האט ער איבערגעחזרט דעם רבי'נס נאמען מיט'ן ווונטש אז דער רבי זאל געזונט זיין, און דאס איז געגליכן געווארן צו לערנען א גאנצן טאג. דערנאך ברענגט ער דעם פסוק וואס גלייכט דעם דבר השם צו פייער: א ווארט תורה איז א שטיקל ברענענדיגע קויל. ה

משנה איז טאפל: דוד המלך'ס רייד צו נבל

20:07

אויף די ווערטער "ברוך שבחר בהם ובמשנתם" ערקלערט דער משגיח אז "משנה" האט אין זיך דעם טייטש פון טאפל, ווי "משנה כסף". צדיקים האבן דעם כח צו זאגן איין זאך און דערביי מיינען עטליכע ענינים. אפילו ווען זיי רעדן מיט מענטשן, שטייען זיי פאר השם יתברך און זייערע רייד זענען גערעדט צום רבונו של עולם. א,ו

23:15

ער ברענגט א משל פון דוד המלך, וואס האט געשיקט שלוחים צו נבל מיט'ן גרוס "כה לחי", און געווונטשן שלום פאר אים, פאר זיין הויז און פאר אלעס וואס ער האט. דער משגיח פרעגט ווי אזוי האט דוד המלך אזוי געקענט רעדן צו א רשע, און ענטפערט אז "לחי" איז געזאגט געווארן צום רבונו של עולם, צום חי העולמים. דאס, זאגט ער, איז נישט קיין חנופה: ס'איז די עבודה פון יעדן איד, אז ווען ער רעדט מיט א מענטש זאל זיין כוונה בלייבן ביים אייבערשטן. ז

רבי נפתלי פון ראפשיץ און וועלטליכע רייד

25:44

דער משגיח דערציילט א מעשה מיט רבי נפתלי פון ראפשיץ, וואס איז אריין אין זיין קיך און געפרעגט פארוואס ס'איז נישט געקומען קיין מילך, און ס'רעדט זיך דארט פון א פרוי מיט א קינד וואס האט נישט געהאט קיין מילך פארן קינד. ער קערט זיך אום צו "שנו חכמים בלשון המשנה": די חכמים האבן געקענט שמועסן מיט מענטשן וועגן פשוט'ע זאכן, און זייערע רייד זענען געווען וועגן גאר העכערע ענינים. א

תורה לשמה און א מעשה פון א ישועה

32:03

דער משגיח הייבט אן די ערשטע משנה פונעם פרק, "כל העוסק בתורה לשמה", און רעדט וועגן דעם אז ס'זענען דא פארשידענע וועגן אין תורה, און יעדער לערנט לויט זיין אייגענעם וועג. ח

34:59

דערנאך דערציילט ער א מעשה פון א מענטש וואס איז געווען אזוי קראנק אז די דאקטוירים האבן גארנישט געקענט טון. מ'האט געשיקט א שליח צו א רבי'ן, און שפעטער האט מען געזען אז דער שינוי איז געקומען פונקט אין דער צייט ווען דער שליח איז דארט געווען. דערנאך זענען זיי געפארן צום רבי'ן אים צו דאנקען.

איין תורה דורך פארשידענע מדות

42:17

דער משגיח ערקלערט אז יעדער נעמט אויף די תורה לויט זיין שורש און זיין מדה; די תורה פון בית שמאי איז צו זיי געקומען דורך זייער מדה. ער משל'ט עס צו וואסער וואס מ'גיסט אריין אין גלעזער פון פארשידענע קאלירן: דאס וואסער נעמט אן דעם קאליר פונעם גלאז, און דאך איז עס דאס זעלבע וואסער. אזוי איז עס פונקט די זעלבע תורה.

לשמה, שלא לשמה און די מעלות

44:16

דער משגיח ערקלערט אז נישט יעדער קען לערנען אינגאנצן לשמה; יעדער דארף לערנען לויט זיין מדריגה. פונדעסטוועגן איז דאס נישט קיין סיבה צו ווערן פויל, און ער ברענגט אז מתוך שלא לשמה בא לשמה. דערנאך גייט ער דורך די מעלות וואס די משנה רעכנט אויס פאר דעם וואס לערנט לשמה: די גאנצע וועלט איז כדאי פאר אים, מ'האט הנאה פון זיין עצה, מ'גיט אים מלכות און ממשלה, און מ'גילט אים אויף די רזי תורה. ט,ח

איידעלע זאכן: יין, קידוש און עולם הבא

49:28

דער משגיח לערנט אז וואס איידעלער א זאך איז, אלץ לייכטער ווערט זי אנגערירט פון עפעס א נידעריגערס. יין ווערט אסור דורך א נגיעה פון א גוי, ווייל יין איז איידל: מ'מאכט אויף אים קידוש און הבדלה, און ער איז געגליכן צום יין המשומר פון עולם הבא. טייל, זאגט ער, היטן זיך אפילו פון א קוק פון א גוי, און מאכן נישט קידוש אויף אזא יין. י

53:02

ער ערקלערט אז קידוש איז א סימן אויף עולם הבא, און אז עולם הבא איז אזוי איידל און שפירעוודיג אז אפילו א בליק קען עס אנרירן. פון דעם קערט ער זיך אום צום ענין פון לערנען לשמה.

מראי מקומות

תורה

  1. ד לכאורה Devarim 6:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 13:36
  2. ו לכאורה Bereishis 43:15 מפתח אינעם אויסשרייב: 20:07

נביאים

  1. ה לכאורה Yirmiyahu 23:29 מפתח אינעם אויסשרייב: 16:30
  2. ז לכאורה Shmuel I 25:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:15

כתובים

  1. ב לכאורה Eichah 3:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 2:29

משנה

  1. א Avos 6:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:51, 20:07, 25:44
  2. ג לכאורה Mishnah Yoma 3:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 12:00
  3. ח Avos 6:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:03, 44:16

תלמוד בבלי

  1. ט לכאורה Pesachim 50b מפתח אינעם אויסשרייב: 44:16
  2. י לכאורה Berachos 34b מפתח אינעם אויסשרייב: 49:28

עיקרי הדברים

  1. 0:51 דער זעקסטער פרק פון אבות איז א ברייתא וואס מ'האט צוגעלייגט צו די פינף פרקים אין לשון המשנה, און מ'לערנט אים ארום שבועות.
  2. 3:00 דער משגיח זאגט אז א איד דארף זיך אלעמאל קענען אויפהייבן און אנהייבן א נייעם חשבון, אן זיך לאזן אפהאלטן פון זיין פארגאנגענהייט.
  3. 7:55 די נעמען פון די חכמים זענען אליין תורה, ווייל דער וואס לערנט לשמה ווערט פאראייניגט מיט דער תורה.
  4. 11:10 דערמאנען א הייליגן נאמען, פון א צדיק, פון חברון אדער פון ארץ ישראל, איז ממשיך קדושה און ישועות.
  5. 21:03 צדיקים קענען זאגן איין זאך מיט עטליכע ענינים, זיי רעדן מיט מענטשן און רעדן באמת צום רבונו של עולם.
  6. 42:23 יעדער נעמט אויף די זעלבע תורה לויט זיין אייגענער מדה און מדריגה, און לערנט לשמה לויט זיין מדריגה.
  7. 49:28 וואס איידעלער א זאך איז, אלץ לייכטער ווערט זי אנגערירט, אזוי ווי ביי יין פאר קידוש און ביי עולם הבא.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 7:20 פארוואס דערמאנט די ברייתא די נעמען פון די חכמים ווען ס'איז נישטא צווישן זיי קיין מחלוקת?

    תירוץ: 7:55 ווייל דער וואס לערנט לשמה ווערט פאראייניגט מיט דער תורה, ממילא איז זיין נאמען אליין תורה.

  2. קשיא: 12:04 פארוואס האט מען דערמאנט חברון ביים מעלדן דעם פרימארגן אין בית המקדש?

    תירוץ: 12:15 כדי צו דערמאנען די אבות וואס ליגן אין חברון, ווייל דאס דערמאנען זיי איז ממשיך ישועות.

  3. קשיא: 13:56 פארוואס דערמאנט משה רבינו אזוי פיל מאל ארץ ישראל?

    תירוץ: 14:13 ווייל שוין דאס דערמאנען ארץ ישראל איז קדושה פאר א מענטש.

  4. קשיא: 23:33 ווי אזוי האט דוד המלך געקענט שיקן דעם רשע נבל א גרוס פול מיט ברכות?

    תירוץ: 24:09 זיינע רייד זענען באמת געווען גערעדט צום רבונו של עולם, צום חי העולמים.

מעשיות

  1. 16:30 דער שוסטער חסיד

    א פשוט'ער חסיד, א שוסטער וואס האט נישט געקענט לערנען, האט א גאנצן טאג געקלאפט שיך. ביי דער ארבעט האט ער כסדר איבערגעחזרט דעם רבי'נס נאמען מיט'ן ווונטש אז דער רבי זאל געזונט זיין. דער משגיח דערציילט אז דאס איז געגליכן געווארן צו איינעם וואס לערנט א גאנצן טאג.

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  2. 25:44 רבי נפתלי פון ראפשיץ און די מילך

    רבי נפתלי פון ראפשיץ איז אריין אין זיין קיך און געפרעגט פארוואס ס'איז נישט געקומען קיין מילך. דער משגיח דערציילט פון א פרוי מיט א קינד וואס האט נישט געהאט קיין מילך צו געבן דעם קינד און האט געבעטן הילף.

    אין דער מעשה: רבי נפתלי ראפשיצער

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

  3. 34:59 דער שליח און די ישועה

    א מענטש איז געווען שווער קראנק און די דאקטוירים האבן אים נישט געקענט העלפן, האט מען געשיקט א שליח צו א רבי'ן. שפעטער האט מען געזען אז דער שינוי איז געקומען פונקט אין דער צייט ווען דער שליח איז דארט געווען. דערנאך זענען זיי געפארן צום רבי'ן אים צו דאנקען.

געדאנקען

  1. 8:04 ווייל דער נאמען איז דער אויסדרוק פון דער נשמה, און די נשמה פון דעם וואס לערנט לשמה ווערט איינס מיט דער תורה, זענען די נעמען פון די חכמים אין דער ברייתא אליין תורה.
  2. 10:42 אזוי ווי פלייש וואס מ'לייגט אינמיטן פייער ווערט אליין פייער, ווערט די נשמה פון א תלמיד חכם אליין תורה.
  3. 12:06 דאס מעלדן דעם פרימארגן אין בית המקדש האט דערמאנט חברון כדי צו דערמאנען די אבות, א ראיה אז שוין דאס דערמאנען א הייליגן נאמען איז ממשיך ישועות.
  4. 20:39 "משנה" מיינט טאפל: די רייד פון א צדיק צו א מענטש זענען דערביי גערעדט צום רבונו של עולם, און דערפאר זענען דוד המלך'ס ברכות צו נבל נישט געווען קיין חנופה.
  5. 42:23 די זעלבע תורה נעמט אן דעם קאליר פון דער מדה פון יעדן וואס נעמט זי אויף, אזוי ווי וואסער וואס מ'גיסט אריין אין גלעזער פון פארשידענע קאלירן.
  6. 49:28 איידלקייט ברענגט שפירעוודיגקייט: יין, וואס מ'מאכט מיט אים קידוש און ער איז געגליכן צו עולם הבא, ווערט אנגערירט אפילו פון א נגיעה פון א גוי, און עולם הבא איז אזוי איידל אז אפילו א בליק רירט עס אן.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 3:00 דער משגיח זאגט אז א איד דארף זיך אלעמאל קענען אויפהייבן און אנהייבן א נייעם חשבון, נישט אפגעהאלטן פון זיין פארגאנגענהייט.
  2. 44:16 דער משגיח זאגט אז יעדער דארף לערנען לויט זיין מדריגה, און טאר נישט ווערן פויל ווייל ער קען נאך נישט לערנען אינגאנצן לשמה.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען בית שמאי, דוד המלך, די אבות, דער מונקאטשער רב, יתרו, משה רבינו, נבל הכרמלי, רבי יהושע בן לוי, רבי מאיר, רבי נפתלי ראפשיצער

ערכים יין המשומר, שבועות, שלא לשמה, תורה לשמה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט