שמיטה
שנה של התפשטות ירושלים על כל א"י וכל יהודי נעשה ללוי (שייכות ליו"ט סוכות)
קאטאלאג: שונות נומ׳ 15 פאקעט גייד ז׳ 36 תשס"ח (2007–08) אידיש 1 שעה 12 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז ירושלים איז כסדר אין א מצב פון שמיטה, אז אין זיבעטן יאר שפרייט זיך איר קדושה אויס אויף גאנץ ארץ ישראל און יעדער איד ווערט ווי א לוי, און אז די סוכה ברענגט א איד אריין אין ירושלים וואו ער זאל נאר זיין.
דער משגיח עפנט מיט סוכות, וואס דער צענטער דערפון איז שמיני עצרת, ווען מ'ליינט די פרשה פון שמיטה. שמיטה לערנט אז א איד איז א פרעמדער: זיין פעלד און זיין געלט זענען נישט זיינס. מיט עולם, שנה, נפש ערקלערט ער אז ירושלים איז דער שבת פון מקום, אזוי ווי שמיטה איז דער שבת פון זמן: ירושלים איז נישט צעטיילט געווארן צו די שבטים, מ'פארדינגט נישט קיין הייזער, מ'פלאנצט נישט, און זי געהערט צום אייבערשטן. אין זיבעטן יאר גיסט זיך ירושלים איבער אויף גאנץ ארץ ישראל, און יעדער איד ווערט ווי שבט לוי. דערפאר איז שמיטה א תוספות אויף ירושלים, און דערפון לערנט רבי עקיבא ארויס תוספות. צום סוף איז די סוכה ירושלים און קודש הקדשים; ווער עס גייט אריין אין איר איז ווי איינער וואס אנטלויפט קיין ארץ ישראל, וואו מ'איז סותר דעם דין. ער ענדיגט מיט די הונדערט צוויי און צוואנציג טעג פון אלול ביז זאת חנוכה, אז מ'זאל זיי נישט פארפאסן, און מיט ווערטער וועגן דער גאולה פון א נידעריגן דור.
ענינים: שמיטה און יובל · ירושלים און דער כותל · סוכות
סדר השיעור
-
0:00 שמיני עצרת און דער לימוד פון שמיטה
דער משגיח עפנט מיט סוכות און זאגט אז אלע ימים טובים דרייען זיך ארום שמיני עצרת, ווען מ'ליינט וועגן שמיטה. ער ערקלערט אז שמיטה לערנט א איד אז ער איז א פרעמדער, זיין פעלד און זיין געלט זענען נישט זיינס, און ער דארף פארטרויען אויפן אייבערשטן.
-
5:49 ירושלים, דער שבת פון מקום שטייט אינעם קאטאלאג
מיט עולם, שנה, נפש פון ספר יצירה ווייזט דער משגיח אז קודש הקדשים, יום כיפור און דער כהן גדול קומען זיך צוזאמען אין איין טאג, און אז ירושלים איז דער שבת פון מקום אזוי ווי שמיטה איז דער שבת פון זמן. אין ירושלים איז כסדר שמיטה, און אין זיבעטן יאר שפרייט זי זיך אויס אויף גאנץ ארץ ישראל.
-
10:13 ירושלים געהערט צו קיינעם נישט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פארגלייכט שמיטה און שבת, וואס זענען לה', מיט ירושלים, וואס האט גארנישט קיין אייגנס: מ'פלאנצט דארט נישט, זי איז נישט צעטיילט געווארן צו די שבטים, און מ'פארדינגט נישט קיין הייזער. ווי א כלה וואס באקומט אלעס, געהערט די ארץ צום אייבערשטן; ירושלים איז אן ארט פון תורה, און אין זיבעטן יאר גיסט זיך איר מצב איבער אויף גאנץ ארץ ישראל.
-
17:08 יעקב, די שבטים און שבט לוי שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פירט אויס ווי כלל ישראל האט זיך אנטוויקלט פון די יחידים, די אבות, ביז יעקב, דער גוף פונעם בוים, פון וועמען עס וואקסן ארויס די צוועלף שבטים. יעקב איז שבת און די שבטים זענען די וואכנדיגע ראשי חדשים; ארץ ישראל איז צעטיילט געווארן צו די שבטים, אבער ירושלים געהערט צום שטאם, און שבט לוי וואס האט נישט קיין נחלה איז שמיטה. אין שמיטה ווערט יעדער איד ווי א לוי, א מעין עולם הבא.
-
23:30 עסן שבת, עסן שמיטה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די אכילה פון שבת טראגט אין זיך א גרויסע קדושה, און ער דערציילט פון חסידים וואס זייער שבת'דיגע פיש און חלה האט געהאט אין זיך שבת אליין. דערנאך ווייזט ער אז אין שמיטה עסט מען ישן, דאס אלטע, אזוי ווי דער עתיקא פון שבת, און אז עסן פירות פון שמיטה ברענגט יראת שמים און שטעלט א איד אריין אין ירושלים אפילו מחוץ איר.
-
29:38 שמיטה אלס דער שורש פון תוספות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז שמיטה ברענגט נישט קיין נייע זאך; ס'איז ירושלים וואס גיסט זיך איבער, א תוספות אזוי ווי תוספות שבת. ער ברענגט רבי עקיבא'ס דרשה אין ראש השנה אז מ'לערנט תוספות ארויס פון שמיטה, פרעגט פארוואס דער פסוק הייבט אן מיט שבת און ענדיגט מיט שמיטה, און ענטפערט אז שמיטה אליין איז דער תוספות פון ירושלים, און דערפאר דער שורש פון יעדן תוספות.
-
35:44 רבי עקיבא, דער בעל התוספות
דער משגיח ברענגט פון זיין רבי'ן, ר' גדליה שאר, אז יעדע מצוה האט א נקודה וואס שפרייט זיך אויס אויף אלע מצוות, אזוי ווי פרה אדומה איז דער שורש פון יעדן חוק; שמיטה איז דער שורש פון תוספות. רבי עקיבא, וואס שטאמט פון גרים, וואס זענען א הוספה צו כלל ישראל, האט געדרשנט די תגין און ארויסגעלערנט תוספות פון שמיטה.
-
38:54 שמיטה ביי אידן אין חוץ לארץ שטייט אינעם קאטאלאג
שמיטה, אזוי ווי שבת, איז א כלה און מ'שפירט אין איר א ריח פון גאולה, ווען ארץ ישראל וועט זיך אויסשפרייטן אויף דער גאנצער וועלט. דער משגיח ערקלערט אז איר קדושה קען נישט חל זיין אויף דער ערד פון חוץ לארץ, וואס געהערט צו די אומות העולם, אבער יא אויפן איד דארט און אויף זיין געלט, אזוי ווי ר' צדוק ברענגט פונעם אייזל פון רבי פנחס בן יאיר.
-
42:02 די סוכה אלס ארץ ישראל און ירושלים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אז איינער וואס איז פארמשפט געווארן און אנטלויפט קיין ארץ ישראל איז מען סותר זיין דין, און די ספרים אז אין דער סוכה איז דא דער אויר פון ארץ ישראל. ער ברענגט דעם ראדאמסקער'ס קשיא אויף "במקום אשר יבחר ה'", און דעם שר שלום פון בעלזא: סוכות איז יעקב, צו וועמען ירושלים איז געקומען אין חוץ לארץ, דערפאר איז א איד אין סוכה וואו נאר ער איז אין ירושלים.
-
45:25 אנטלויפן אין סוכה איז סותר דעם דין שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט אז די סוכה פאראייניגט די שמות הוי'ה און אדנות, ווי די כרובים וואס זענען סוככים בכנפיהם על הכפורת, דערפאר איז זיצן אין סוכה ווי זיצן אין קודש הקדשים. א איד וואס אנטלויפט אריין אין סוכה נאך יום כיפור איז ווי איינער וואס אנטלויפט קיין ארץ ישראל, וואו דער אייבערשטער אליין משפט'ט, און עס איז נאר רחמים.
-
49:58 דאס יאר און די הגנה פון סוכה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז דאס יאר, תשס"ח, קומען זיך צוזאמען סוכות און שמיטה, א כפל קדושה פון ירושלים, און אז ס'איז א יאר וואס מ'רעדט אז ס'איז מסוגל צו גאולה. ער ערקלערט אז די סגולה פון סוכה איז הגנה, דערציילט ווי דער בעלזער רב איז געשטאנען ביי די שבת ליכט שעות לאנג ביי א מלחמה און געזאגט "ופרוס עלינו סוכת שלומך", און ער מאנט מקיים זיין סוכה מיט אלע הידורים.
-
55:32 די הונדערט צוויי און צוואנציג טעג און פרשת כי תבוא
דער משגיח ברענגט אז די זמנים פון דין ציען זיך ביז הושענא רבה, און פונעם אריז"ל ביז זאת חנוכה, און דערציילט ווי דער מגיד פון מעזריטש האט געפרעגט א נייעם בעל קורא ווי די סדרות זענען שייך צו דער וואך. די פסוקים פון נצבים, וילך און האזינו זענען מרמז אויף די טעג, הונדערט צוויי און צוואנציג אינאיינעם, און כי תבוא איז א מוסר אויף די פארגאנגענע הונדערט צוויי און צוואנציג טעג וואס מ'האט נישט אויסגענוצט.
-
1:04:09 די וועלט דארף א חשבון
דער משגיח זאגט אז די גאנצע וועלט, אמעריקע אזוי ווי ארץ ישראל, דארף האבן א חשבון. ער דערציילט ווי ער האט, ווען ער איז געווען אין ארץ ישראל מיט עטליכע יאר צוריק, געענטפערט איינעם וואס האט מורא געהאט פון דער אינטיפאדע אז ער האט מורא צו פארן קיין אמעריקע, און באלד נאכן צוריקקומען איז געשען די מעשה פון די טווין טאוערס, אזוי ווי א גמרא וועגן א מגפה אין ארץ ישראל ווייזט. יעצט האט דער אייבערשטער געגעבן די סוכה און נייע הונדערט צוויי און צוואנציג טעג, און מ'טאר נישט ווארטן.
-
1:08:02 גאולה דורך דעם נידעריגן דור
דער משגיח זאגט אז די גאולה וועט נישט קומען דורך דער גרויסקייט פון די גרויסע דורות נאר דורך דער שפלות פונעם לעצטן דור, אזוי ווי די ערבה, די נידעריגסטע פון די מינים. אזוי ווי שמחת תורה בינדט צו דעם סוף פון דער תורה מיט בראשית, וועט דער שפלות'דיגער דור זיך צובינדן מיט משיח, און ער ענדיגט מיט ברכות אויף א גוט יאר.
דער שיעור, אויסגעשריבן
שמיני עצרת און דער לימוד פון שמיטה
ירושלים, דער שבת פון מקום
דער משגיח ברענגט דעם ספר יצירה, אז די בריאה איז פאראן אין דריי בחינות: עולם, שנה, נפש. קודש הקדשים איז דער הייליגסטער מקום, יום כיפור דער הייליגסטער זמן, און דער כהן גדול די הייליגסטע נפש, און יום כיפור קומען זיך אלע דריי צוזאמען ווען ער גייט אריין לפני ולפנים. ד
א מדרגה נידעריגער איז ירושלים, וואס דער רמב"ם רופט גאנץ ירושלים בית המקדש, דער שבת פון מקום, אזוי ווי שמיטה איז דער שבת פון זמן. דערפאר איז אין ירושלים שמיטה אלע זיבן יאר, און אין זיבעטן יאר שפרייט זיך ירושלים אויס אויף גאנץ ארץ ישראל.
ירושלים געהערט צו קיינעם נישט
שמיטה און שבת זענען ביידע לה', נישט פאר זיך; אויך ירושלים האט גארנישט קיין אייגנס. די גמרא אין בבא קמא זאגט אז אין ירושלים פלאנצט מען נישט, ווייל דארט איז כסדר שמיטה. זעקס יאר רופט די תורה דעם פעלד "שדך", אבער ביי שמיטה שטייט אז די ארץ געהערט צום אייבערשטן. ו,ז,ח
דא פארגלייכט דער משגיח שבת און שמיטה מיט א כלה וואס באקומט אלעס. מ'עפנט די גדרים און יעדער מעג אריינגיין, ווייל דער פעלד איז נישט דיינס, און אזוי איז ירושלים קיינמאל נישט צעטיילט געווארן צו די שבטים; ווי די גמרא אין יומא זאגט, פארדינגט מען נישט קיין הייזער נאר מ'גיט זיי אומזיסט פאר די עולי רגלים. ט
יעקב, די שבטים און שבט לוי
כלל ישראל האט זיך אנגעהויבן מיט יחידים: אברהם, דערנאך יצחק, דערנאך יעקב, וואס דער זוהר רופט גופא דאילנא, דער שטאם פונעם בוים, פון וועמען עס וואקסן ארויס די צוועלף שבטים. יעקב איז געווען א שמיטה'דיגער איד: דער מדרש זאגט אז נאר ביי אים געפינט מען שמירת שבת. ל,מ
דער משגיח ערקלערט אז יעקב איז שבת און די שבטים זענען די צוועלף ראשי חדשים, דערפאר האט די וואכנדיגע שמונה עשרה צוועלף מיטלסטע ברכות און שבת איינע. ארץ ישראל איז צעטיילט געווארן צו די שבטים, אבער ירושלים געהערט צום שטאם, און שבט לוי, וואס האט נישט קיין נחלה און לערנט תורה מיט יעקב, איז שבת און שמיטה, אזוי ווי דער רמב"ם שרייבט אין סוף הלכות שמיטה. נ,ס
עסן שבת, עסן שמיטה
די אכילה פון שבת, זאגט דער משגיח, טראגט אין זיך גרויסע קדושה. אן ארעמער חסיד האט צוגעגרייט אביסל פיש און חלה און געבעטן דעם אייבערשטן ער זאל אים געבן שבת אין דער חלה און אין די פיש. ביים לעכאוויטשער האט א חסיד געזאלצן די פיש מיט נשמת, און דער לעכאוויטשער האט געזאגט אז אין די פיש ליגט א שטיק נשמת.
ביי שמיטה שטייט אז מ'וועט עסן ישן, פון די פריערדיגע יארן. דער משגיח בינדט עס צו מיטן עתיקא קדישא וואס רוט אויף די סעודות פון שבת: אין שמיטה עסט מען עתיקא אזוי ווי שבת. אזוי ווי עסן אין ירושלים ברענגט יראת שמים, ווי דער חידושי הרי"ם זאגט, אזוי ברענגט עסן פירות שמיטה א איד צו יראת שמים און שטעלט אים אריין אין ירושלים אפילו ווען ער איז ווייט דערפון. פ,צ
שמיטה אלס דער שורש פון תוספות
יעדער זמן ברענגט אראפ עפעס נייס, אבער שמיטה נישט. זי איז א המשך פון ירושלים, וואו ס'איז כסדר געווען שמיטה, וואס גיסט זיך יעצט איבער אויף גאנץ ארץ ישראל, א תוספות אזוי ווי תוספות שבת.
די גמרא אין ראש השנה ברענגט רבי עקיבא, וואס לערנט ארויס תוספות פון "בחריש ובקציר תשבות", וואס גייט אויף שמיטה, ווי רש"י ערקלערט. דער משגיח פרעגט פארוואס א פסוק וואס הייבט אן מיט שבת ענדיגט מיט שמיטה, און פארוואס מ'לערנט תוספות שבת פון שמיטה. ער ענטפערט אז דאס גאנצע יאר פון שמיטה איז אליין א תוספות אויף ירושלים, דערפאר איז זי דער שורש פון יעדן תוספות. ר,ש,ת
רבי עקיבא, דער בעל התוספות
דעם משגיח'ס רבי, ר' גדליה שאר, האט געזאגט אז יעדע מצוה האט א נקודה וואס שפרייט זיך אויס אויף אלע מצוות; פרה אדומה איז דער שורש פון יעדן חוק. אזוי איז שמיטה דער שורש פון תוספות. רבי עקיבא שטאמט פון גרים, וואס זענען א הוספה צו כלל ישראל, דערפאר האט ער געדרשנט די תגין און ארויסגעלערנט תוספות פון שמיטה. אא,אב
שמיטה ביי אידן אין חוץ לארץ
שמיטה, אזוי ווי שבת, איז א כלה, און מ'שפירט אין איר א ריח פון גאולה, ווען ארץ ישראל וועט זיך אויסשפרייטן אויף דער וועלט. איר קדושה קען נישט חל זיין אויף דער ערד פון חוץ לארץ, וואס געהערט צו די אומות העולם, אבער יא אויפן איד דארט און אויף זיין געלט, אזוי ווי ר' צדוק ברענגט פונעם אייזל פון רבי פנחס בן יאיר.
די סוכה אלס ירושלים
די גמרא זאגט אז א פארמשפטער וואס אנטלויפט קיין ארץ ישראל איז מען סותר זיין דין, ווייל דארט קען זיך מחדש ווערן א נייער זכות, און די ספרים זאגן אז אין דער סוכה איז דא דער אויר פון ארץ ישראל. דער תפארת שלמה פרעגט פארוואס סוכות איז "במקום אשר יבחר ה'". ר' שלום פון בעלזא ענטפערט אז סוכות איז יעקב, וואס האט אין חוץ לארץ "ויפגע במקום", דערפאר איז א איד אין סוכה וואו נאר ער איז אין ירושלים. אג,אד,אה,או
אנטלויפן אין סוכה
דאס יאר און די הגנה פון סוכה
דאס יאר, תשס"ח, קומען זיך צוזאמען סוכות און שמיטה, א כפל קדושה פון ירושלים. דער משגיח רופט עס א מורא'דיג יאר, וואס מ'רעדט דערפון אז ס'איז מסוגל צו גאולה.
די סגולה פון סוכה איז הגנה. ביי דער מלחמה פון סיני איז דער בעלזער רב געשטאנען ביי די שבת ליכט זעכצן שעה און איבערגעחזר'ט "ופרוס עלינו סוכת שלומך", און עס זענען געווען גרויסע ישועות. דער משגיח בינדט "כי בסוכות הושבתי" צו דער מלחמה פון סיחון ועוג, און זאגט אז אידן דארפן מקיים זיין סוכה מיט אלע הידורים, אפילו שלאפן אין סוכה, כדי צו שאפן הגנה פאר כלל ישראל. אי
די הונדערט צוויי און צוואנציג טעג און פרשת כי תבוא
ספרים זאגן אז די זמנים פון דין ציען זיך ביז הושענא רבה, און דער אריז"ל, געבראכט אין חסידישע ספרים, זאגט ביז זאת חנוכה. אין די סדרות פון א וואך ליגט אלעס וואס פאסירט אין איר: דער מגיד פון מעזריטש האט אנגענומען א יונגן בעל קורא ערשט ווען ער האט געוואוסט וואס יעדער חלק פון דער סדרה איז שייך צו זיין טאג, און פארוואס יעדער איינער באקומט זיין עליה.
די וואס ווערן פארטיג יום כיפור דארפן פערציג טעג, מרומז אין די פערציג פסוקים פון נצבים; אנדערע דארפן דרייסיג, מרומז אין וילך. פון ראש חודש אלול ביז זאת חנוכה זענען הונדערט צוויי און צוואנציג טעג, אזוי פיל ווי די פסוקים פון נצבים, וילך און האזינו.
די וועלט דארף א חשבון
די גאנצע וועלט, אמעריקע אזוי ווי ארץ ישראל, דארף א חשבון. דער משגיח דערציילט אז מיט עטליכע יאר צוריק אין ארץ ישראל האט איינע וואס האט מורא געהאט פון דער אינטיפאדע גערעדט פון פארן קיין אמעריקע, און ער האט געענטפערט אז ער האט מורא צו פארן קיין אמעריקע; באלד נאכן צוריקקומען איז געשען די מעשה מיט די טווין טאוערס. ער האט זיך געשטיצט אויף דער גמרא אז ווען ס'איז א מגפה אין ארץ ישראל פאסטן אויך אידן אין חוץ לארץ. אל
יעצט האט דער אייבערשטער געגעבן די סוכה און נייע הונדערט צוויי און צוואנציג טעג. דער משגיח ווארנט מ'זאל נישט זיין קיין שוטה וואס ווארט, און דערמאנט וויפיל יתומים און הרוגים דאס פארגאנגענע יאר האט געבראכט.
גאולה דורך דעם נידעריגן דור
מראי מקומות
תורה
- ב Devarim 15:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:43
- ג Devarim 15:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:34
- ז Vayikra 25:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:26
- ח Vayikra 25:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:26
- נ Devarim 33:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:37
- פ Vayikra 25:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:07
- ק Vayikra 25:21 28:58 טעקסט מפתח
- ש Shemos 34:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:16
- אה Devarim 16:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 43:16
- או Bereishis 28:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 43:16
- אז Shemos 25:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:30
- אח Devarim 11:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:34
- אי Vayikra 23:43 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 52:40
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
- ו Bava Kamma 82b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:26
- ט Yoma 12a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:33
- ר Rosh Hashanah 9a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:16
- אב Menachos 29b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:44
- אג לכאורה Makkos 7a מפתח אינעם אויסשרייב: 43:16
- אכ Megillah 31b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:01:42
- אל Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:04:20
- אנ לכאורה Sukkah 49a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:10:17
מדרש
- מ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 17:15
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 3:34 שמיטה לערנט אז א איד איז א פרעמדער אויף דער וועלט: זיין פעלד און אפילו זיין געלט זענען נישט זיינס, און ער דארף פארטרויען אויפן אייבערשטן.
- 7:57 ירושלים איז דער שבת פון מקום אזוי ווי שמיטה איז דער שבת פון זמן, דערפאר איז אין ירושלים כסדר שמיטה.
- 9:53 אין זיבעטן יאר שפרייט זיך ירושלים אויס אויף גאנץ ארץ ישראל, און יעדער איד ווערט ווי שבט לוי, אן אן אייגן פעלד.
- 30:10 שמיטה איז נישט קיין נייע זאך נאר א המשך און א תוספות אויף ירושלים, און דערפאר איז זי דער שורש פון יעדן תוספות, אויך פון תוספות שבת.
- 45:17 די סוכה איז ירושלים און קודש הקדשים, דערפאר איז א איד וואס גייט אריין אין איר ווי איינער וואס אנטלויפט קיין ארץ ישראל, וואו מ'איז סותר זיין דין.
- 1:00:45 די הונדערט צוויי און צוואנציג פסוקים פון נצבים, וילך און האזינו שטימען מיט די הונדערט צוויי און צוואנציג טעג פון ראש חודש אלול ביז זאת חנוכה, און מ'טאר זיי נישט פארפאסן.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 33:35 פארוואס הייבט דער פסוק אן מיט שבת און ענדיגט מיט שמיטה, און פארוואס לערנט מען תוספות שבת ארויס פון שמיטה און נישט פון שבת אליין?
תירוץ: 34:14 ווייל דאס גאנצע יאר פון שמיטה איז אליין א תוספות אויף ירושלים, דערפאר איז שמיטה דער שורש פון יעדן תוספות.
-
קשיא: 37:56 פארוואס האט דווקא רבי עקיבא געדרשנט די תגין און ארויסגעלערנט תוספות?
תירוץ: 38:15 ווייל ער שטאמט פון גרים, וואס זענען א הוספה צו כלל ישראל, און זיין גאנצע מהות איז געווען תוספות.
-
קשיא: 40:09 ווי קען די קדושה פון שמיטה דערגרייכן א איד אין חוץ לארץ, אז זי קען נישט חל זיין אויף דער ערד דארט?
תירוץ: 40:29 די ערד פון חוץ לארץ געהערט צו די אומות העולם, אבער די קדושה שפרייט זיך אויס אויפן איד אליין און אויף זיין געלט, דערפאר איז שמיטת כספים אומעטום.
-
קשיא: 44:16 פארוואס זאגט די תורה צו האלטן סוכות "במקום אשר יבחר ה'", אז מ'בויט די סוכה אומעטום?
תירוץ: 44:34 סוכות איז יעקב, צו וועמען ירושלים איז געקומען אין חוץ לארץ, דערפאר איז א איד אין זיין סוכה וואו נאר ער איז אין ירושלים.
-
קשיא: 1:01:35 אויב די הונדערט צוויי און צוואנציג פסוקים פון נצבים, וילך און האזינו זענען קעגן די הונדערט צוויי און צוואנציג טעג פון דין, פארוואס ליינט מען פריער כי תבוא?
תירוץ: 1:02:34 כי תבוא איז א מוסר אויף די הונדערט צוויי און צוואנציג טעג פונעם פארגאנגענעם יאר וואס מ'האט נישט אויסגענוצט, אזוי ווי "תכלה שנה וקללותיה" ווייזט.
מעשיות
-
24:18 שבת אין דער חלה און אין די פיש
דער משגיח דערציילט פון א גרויסן חסיד וואס איז געווען זייער ארעם און האט מיט מי צוזאמענגעגרייט אביסל פיש און אביסל חלה לכבוד שבת. ער האט גערעדט צום רבונו של עולם: מיר האבן געגעבן חלה אויף שבת, גיב מיר שבת אין דער חלה; מיר האבן געגעבן פיש אויף שבת, גיב מיר שבת אין די פיש.
-
25:01 דער חסיד וואס האט געזאגט נשמת ביים זאלצן די פיש
דער משגיח ברענגט א מעשה וואס ער זאגט אז ר' מרדכי סלאנימער ברענגט אין זיינע סיפורים. א חסיד'ס תפקיד איז געווען צוצוגרייטן די פיש לכבוד שבת, און פרייטאג ווען ער האט געזאלצן די פיש האט ער געזאגט נשמת. ווען מ'האט פרייטאג צו נאכטס דערלאנגט די פיש צום צדיק, האט דער לעכאוויטשער געזאגט אז אין די פיש ליגט א שטיק נשמת.
אין דער מעשה: ר' מאטעלע סלאנימער, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי אהרן קארלינער
-
52:59 דער בעלזער רב ביי די שבת ליכט
ביי דער מלחמה פון סיני איז דער בעלזער רב געשטאנען ביי די שבת ליכט זעכצן שעה אן א הפסק, שוואך ווי ער איז געווען. ער האט כסדר איבערגעחזר'ט "ופרוס עלינו סוכת שלומך" און האט נישט אפגעלאזט, און עס זענען געווען גרויסע ישועות פאר אידן. ער האט געזאגט אז דער שונא האט געוואלט טאן נאך ערגער ווי דער פירער פון דייטשלאנד.
אין דער מעשה: רבי אהרן בעלזער
-
56:33 דעם מגיד'ס פרובע פון א בעל קורא
דער מגיד פון מעזריטש האט געדארפט א נייעם בעל קורא, און מ'האט פארגעשלאגן א יונגן תלמיד. דער מגיד האט אים געפרעגט צי ער ווייסט וואס יעדער פון די זיבן חלקים פון דער סדרה איז שייך צו זיין טאג פון דער וואך, און פארוואס יעדער איד וואס מ'רופט אויף האט געמוזט האבן פונקט די עליה בהשגחה פרטית. ווען ער האט געזאגט אז ער ווייסט, האט דער מגיד געזאגט אז ער קען זיין זיין בעל קורא.
אין דער מעשה: דער מעזריטשער מגיד, דער בעל התניא
-
1:04:44 מורא צו פארן קיין אמעריקע
דער משגיח דערציילט אז ווען ער איז געווען אין ארץ ישראל מיט עטליכע יאר צוריק, האט איינע אים געזאגט אז זי קען נישט שלאפן צוליב דער אינטיפאדע און זי טראכט צו פארן קיין אמעריקע. ער האט געענטפערט אז ער האט מורא צו פארן קיין אמעריקע, און זי האט געלאכט. באלד נאכדעם וואס ער איז אנגעקומען קיין אמעריקע איז געשען די מעשה מיט די טווין טאוערס; ער זאגט אז ער האט זיך געשטיצט אויף א גמרא.
געדאנקען
- 9:22 ירושלים איז כסדר אין א מצב פון שמיטה, און דאס זיבעטע יאר איז נישט קיין נייע קדושה נאר ירושלים וואס גיסט זיך איבער אויף גאנץ ארץ ישראל.
- 19:17 יעקב, דער שטאם פונעם בוים, איז שבת, און די שבטים זענען די וואכנדיגע ראשי חדשים; דערפאר איז ארץ ישראל צעטיילט געווארן צו די שבטים, אבער ירושלים, וואס געהערט צום שטאם, נישט.
- 22:06 אין שמיטה ווערט יעדער איד ווי א לוי אדער כהן אן א פעלד, א מעין עולם הבא, ווען אלע אידן וועלן זיין כהנים.
- 34:14 וויבאלד שמיטה אליין איז א תוספות אויף ירושלים, ווערט יעדער תוספות אין דער תורה, אפילו תוספות שבת, ארויסגעלערנט פון שמיטה.
- 37:41 רבי עקיבא, וואס שטאמט פון גרים וואס זענען א הוספה צו כלל ישראל, איז דער וואס האט געדרשנט די תגין וואס זענען צוגעלייגט צו די אותיות, און האט ארויסגעלערנט תוספות פון שמיטה.
- 47:34 א איד וואס גייט אריין אין סוכה נאך יום כיפור איז ווי א פארמשפטער וואס אנטלויפט קיין ארץ ישראל, וואו מ'איז סותר דעם דין און דער אייבערשטער אליין משפט'ט מיט רחמים.
- 1:01:38 כי תבוא, וואס מ'ליינט פאר ראש השנה, איז א מוסר אויף די הונדערט צוויי און צוואנציג טעג פונעם פארגאנגענעם יאר וואס מ'האט נישט אויסגענוצט, און נצבים, וילך און האזינו זענען מרמז אויף די הונדערט צוויי און צוואנציג טעג וואס הייבן זיך יעצט אן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אהרן הכהן, דוד המלך, דער בעלזער רב, דער הייליגער אר"י, דער חתם סופר, דער מעזריטשער מגיד, דער רמב"ם, דער שר שלום פון בעלזא, דער תפארת שלמה, יהושע בן נון, יעקב אבינו, יצחק אבינו, משה רבינו, ר' גדלי' שארר, ר' מאטעלע סלאנימער, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי עקיבא, רבי פינחס בן יאיר, רבי צדוק הכהן פון לובלין
ערכים זאת חנוכה, עולם שנה נפש, ערבה, עתיקא קדישא, קודש הקדשים, שמיטה, שמיני עצרת, תגין