מאכלות אסורות
דרוש בענין: גודל הפגם של מאכלות האסורות ותיקון למי שנפגם בזה (שייכות לסוכות ושמ"ע ופרשת ראה)
קאטאלאג: שונות נומ׳ 16 פאקעט גייד ז׳ 36 תשס"ז (2006–07) אידיש 1 שעה 9 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט פארוואס מאכלות אסורות מאכן אזא טיפן פגם, אז זיי פארשטאפן דאס הארץ און רייסן אפ דעם הרגש פון דביקות מיט'ן רבונו של עולם, און ער ווייזט פונעם סדר פון פרשת ראה אז דער תיקון איז אכילה בקדושה און תשובה בכל לבו, און דערפאר ליינט מען דעם סוף פון ראה אום שמיני עצרת.
דער משגיח עפנט מיט סוכות, וואס נאך דער כפרה פון יום כיפור אויפן חטא פון אדם הראשון לאזט מען אידן צוריק אריין אין גן עדן, און מיט שמיני עצרת, דער שפיץ פון אלע ימים טובים, וואס פארלאנגט א תשובה גרעסער ווי יום כיפור. דערנאך לייגט ער אויס דעם בנין פון פרשת ראה: זי הייבט אן מיט אכילת קדשים אין ירושלים, גייט איבער צום מסית און צו די מאכלות אסורות, און קומט צוריק צו עשר תעשר. אכילה איז די שווערסטע זאך, ווייל דאס עסן ווערט א חלק פונעם מענטש, און מאכלות אסורות זענען מטמטם דאס הארץ און רייסן אפ דעם הרגש פון קשר מיט'ן רבונו של עולם. ער ווייזט דעם קשר פון דער הלכה ביי א בת לוי, פונעם לעכאוויטשער'ס געשריי און פון בעל פעור, און ברענגט דעם בני יששכר אז אפילו איינער וואס איז נפגם געווארן דורך זיינע עלטערן קען זיך לייטערן. עס קומט א לענגערע אויסשמועס וועגן ראש חודש, מלאכה אלס קללה פון אדם הראשון, און דעם הרגש פון נשים. ער ענדיגט אז אכילה בקדושה, דער שבת'דיגער טיש און תשובה בכל לבו אום שמיני עצרת זענען דער תיקון.
ענינים: כשרות און קדושת האכילה · ספר דברים · שמיני עצרת און שמחת תורה · תשובה
סדר השיעור
-
0:00 סוכות, צוריק אריין אין גן עדן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט סוכות דעם תוקף פונעם גאנצן יאר, און ערקלערט אז נאך דער כפרה פון יום כיפור אויפן חטא פון אדם הראשון לאזט מען אידן צוריק אריין אין גן עדן, א פלאץ פון שמחה. ער ברענגט אז הושענא רבה און שמיני עצרת זענען די ימים פון דוד און שלמה, א דוגמא פון ימות המשיח.
-
3:43 שמיני עצרת און וזאת הברכה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז שמיני עצרת איז דער שפיץ פון אלע ימים טובים און ווערט נישט גערופן קיין חג, און אז מ'דארף א גרעסערע תשובה ווי יום כיפור כדי צו זוכה זיין דערצו. ער ברענגט ר' פנחס קאריצער פארוואס וזאת הברכה ווערט נישט גערעכנט צווישן די שבת'דיגע פרשיות, און ערקלערט אז זי געהערט צו א העכערן שבת.
-
8:56 דער בנין פון פרשת ראה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לייגט אויס פרשת ראה: זי הייבט אן מיט עסן לפני השם אין ירושלים, גייט איבער צום מסית, עיר הנדחת און די בהמות טמאות, און קומט צוריק צו עשר תעשר. ער פרעגט פארוואס די תורה פארבינדט נישט דעם אנהייב מיטן סוף, און הייבט אן צו ענטפערן אז אכילה איז די שווערסטע זאך, ווי מ'זעט פונעם חטא פון עץ הדעת.
-
14:40 טמטום הלב און די פיר קליפות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דאס עסן ווערט א חלק פונעם מענטש און מאכלות אסורות זענען מטמטם דאס הארץ. ער פארבינדט די פיר קליפות ביי יחזקאל מיט די פיר גלותן און די פיר בהמות טמאות, דער חזיר איז אדום, און שטעלט אנטקעגן די ישרי לב וואס שפירן זייער קשר מיט'ן רבונו של עולם, וואס יעדער איד קען דערגרייכן אין מאמענטן פון דביקות.
-
19:05 שפירן דעם קשר: די בת לוי און דער לעכאוויטשער שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם אבני נזר פארוואס א בת לוי וואס האט חתונה געהאט אויף איין עד און האט זיך טועה געווען פארלירט תרומה: א פרוי שפירט איר קשר מיט איר מאן, און אזוי האט שבט לוי געשפירט זיין קשר מיט'ן רבונו של עולם. ער דערציילט ווי דער לעכאוויטשער האט געשפירט דעם פטירה פון זיין רבי'ן, און לערנט אזוי אויך בעל פעור און "ואתם הדבקים".
-
26:18 דער מסית און מאכלות אסורות שטייט אינעם קאטאלאג
צוריק צו פרשת ראה ערקלערט דער משגיח אז אכילה בקדושה בינדט א איד צום רבונו של עולם, און ווער עס שפירט דעם קשר קען מען נישט אפרעדן דורך א נביא שקר; גלייך נאכן מסית שטעלט די תורה די מאכלות אסורות. ער ברענגט די מעשה פונעם תולדות יעקב יוסף פונעם בעל שם טוב וועגן דעם רמב"ם און די וואס האבן געפרעגט אויף תחיית המתים.
-
30:59 ווי אזוי ביסטו דורכגעפאלן? לא תאכל כל תועבה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט אז נאכן מסית שרייט די תורה צום איד וואס איז דורכגעפאלן ווי אזוי ער האט פארלוירן זיין דביקות, און ענטפערט: לא תאכל כל תועבה. ער ברענגט דעם בני יששכר אין אגרא דפרקא פון ר' מענדעלע רימאנאווער וועגן קינדער וואס פאלן אוועק צוליב זייערע עלטערנס עסן, און דעם בני יששכר'ס מסקנא אז דאס איז נישט קיין תירוץ און מ'קען זיך לייטערן.
-
36:12 עשר תעשר אלס תיקון; די שבת'דיגע סעודה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט דעם סדר פון ראה: דער אנהייב רעדט פון א ערליכן איד, די מיטן פונעם קלקול פון מאכלות אסורות, און דער סוף, עשר תעשר, פון דעם וואס ברעכט זיך דורך מיט תשובה. ער ברענגט ר' נחמן'ס ווארט אז ווער עס גלייבט אז ער קען קלקל'ן מוז גלייבן אז ער קען מתקן זיין, און דעם חידושי הרי"ם אז די שבת'דיגע סעודה איז א סעודתא דמהימנותא.
-
41:07 מקומות הקדושים; דער חזיר אלס דער לעצטער גלות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט ר' שלום בעלזער אז אין דער סוכה איז דא די לופט פונעם בית המקדש, און רופט דעם בית המדרש א מקום קודש. ער ערקלערט אז דער חזיר איז דער ערגסטער פון די פיר חיות ווייל ער איז אדום, דער היינטיגער גלות, און ברענגט דעם מדרש און א שבת'דיגן זמר וועגן דעם באזונדערן פסוק פאר אים. דערנאך ברענגט ער די גמרא אז די צאל עליות גייט לויט ביטול מלאכה.
-
44:33 ראש חודש, נשים און די קללה פון מלאכה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט רש"י און תוספות אז נשים טוען נישט קיין מלאכה ראש חודש ווייל זיי האבן נישט געגעבן זייערע נזמים צום עגל, און דעם צל"ח'ס קשיא פארוואס מ'ליינט פיר עליות ווען די מענער ארבעטן. ער ערקלערט אז מלאכה איז א קללה פון אדם הראשון'ס אכילה, אז טעג פון ברכה ווי שבת און יום טוב זענען פריי דערפון, און אז די ברכה פון די נשים ראש חודש גייט אריבער אויף זייערע מענער.
-
52:08 טעג פון ברכה; פארוואס נשים האבן זוכה געווען צו ראש חודש שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט אז כהנים, ירושלים, שמיטה און א חתן און כלה זענען פארבונדן מיט ברכה און אפגעהאלטן פון מלאכה. ער ברענגט ר' צדוק אז לעתיד וועט ראש חודש זיין הייליגער ווי שבת, און דעם בעל התניא אז מצה איז דעת און יין איז הרגש, און ער ענדיגט אז די נשים, וואס האבן געשפירט דעם קשר ביים עגל, האבן זוכה געווען צו ראש חודש, וואס פארלאנגט דעם הרגש; ער לייגט צו דוד און שאול'ס סעודה.
-
58:13 דער תיקון: אכילה בקדושה אין שטוב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז אפילו די וואס האבן געגעסן מאכלות אסורות אין צייטן פון גזירות אויף א פסק פון א רב, טראגן נאך א טמטום הלב, און דער תיקון איז אכילה בקדושה אין א מקום קודש. ער ערקלערט אז נאך שמיני עצרת גייט די סוכה אריין אין שטוב, און שילדערט דעם שבת'דיגן טיש, נטילת ידים און בענטשן מיט כוונה פון א סידור, מיט דעם משנה ברורה, דעם רוקח און דעם ספר החינוך.
-
1:03:11 שמיני עצרת: אהבה, תשובה און הגנה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט שמיני עצרת א טאג פון לויטערער אהבה ווען דאס הארץ עפנט זיך צום רבונו של עולם, ברענגט ר' שלום בעלזער און דעם מנחת אלעזר וועגן דאווענען מיט כוונה די דריי טעג, און ערקלערט אז די תשובה בכל לבו איז דער טעם פארוואס מ'ליינט דעמאלט עשר תעשר. ער ענדיגט מיט דער סוכה אלס הגנה פאר אלע אידן און פאר דער וועלט, און מיט א ברכה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
סוכות, צוריק אריין אין גן עדן
דער משגיח רופט סוכות דעם תוקף פונעם גאנצן יאר. דער רבונו של עולם האט געוואלט אז אדם הראשון זאל זיצן אין גן עדן, א פלאץ פון שמחה, ווי מ'זאגט "כשמחך יצירך בגן עדן מקדם", נאר נאכן חטא האט מען אים פארטריבן. נאכדעם וואס יום כיפור איז מכפר דעם חטא, יעדן דור לויט זיין מדרגה, לאזט מען אידן סוכות צוריק אריין אין גן עדן, און ווי דער חתם סופר שרייבט, זענען הושענא רבה און שמיני עצרת, די ימים פון דוד און שלמה, א דוגמא פון ימות המשיח. א,ב
שמיני עצרת און וזאת הברכה
דער משגיח זאגט אז אלע ימים טובים זענען א הכנה צו שמיני עצרת, דער שפיץ פון זיי אלע. מ'רופט עס נישט חג, פון מחוג, א צירקל, ווייל עס שטייט העכער פונעם קרייז. יום כיפור איז גענוג געווען צו זוכה זיין צו סוכות; צו שמיני עצרת דארף מען א גרעסערע תשובה, די פון הושענא רבה.
דערנאך פרעגט ער פארוואס וזאת הברכה ווערט נישט גערעכנט צווישן די שבת'דיגע פרשיות. ר' פנחס קאריצער ענטפערט אז מ'ליינט עס נישט שבת; דער משגיח דרייט עס איבער: זי געהערט צו א העכערן שבת, צום יום שכולו שבת.
דער בנין פון פרשת ראה
דער משגיח גייט איבער צו פרשת ראה, פון וואס מ'ליינט עשר תעשר שמיני עצרת. ביז אהער האט די תורה גערעדט פון דער עבודת הקרבנות; אין ראה ליגט דער דגש אויף אכילה. די פרשה הייבט אן מיט דעם מקום אשר יבחר השם און מיט עסן לפני השם אין ירושלים, ווי געסט ביי זיין סעודה. ג
דערנאך גייט די פרשה איבער צום מסית, עיר הנדחת און די בהמות טמאות, און ערשט נאכדעם קומט זי צוריק צו עשר תעשר און עסן לפני השם. ער פרעגט פארוואס די תורה פארבינדט נישט דעם אנהייב מיטן סוף. דער ענטפער הייבט זיך אן מיט דעם אז אכילה איז די שווערסטע זאך: קיין זאך האט נישט געהאט אזעלכע תוצאות ווי די אכילה פון עץ הדעת, און די בריאה ווארט נאך אויף איר פולן תיקון. ד
טמטום הלב און די פיר קליפות
דאס עסן, ערקלערט דער משגיח, ווערט א חלק פונעם מענטש, און ווי די גמרא זאגט זענען מאכלות אסורות מטמטם דאס הארץ, אז מ'שפירט נישט קיין קדושה און מ'האט נישט קיין חשק צו לערנען און צו דאווענען. פון דער הפטורה פון שבועות ברענגט ער אז יחזקאל האט געמוזט דורכברעכן פיר קליפות; דאס זענען די פיר גלותן, און ווי דער מדרש זאגט די פיר בהמות טמאות, און דער חזיר איז אדום, דער היינטיגער גלות. ו,ז,ח
שפירן דעם קשר: די בת לוי און דער לעכאוויטשער
דער משגיח ברענגט דעם אבני נזר: א פרוי וואס האט חתונה געהאט אויף איין עד אז איר מאן איז געשטארבן, און דער מאן קומט צוריק, פארלירט תרומה אויב זי איז א בת לוי, כאטש זי האט נישט געזינדיגט במזיד. ער ערקלערט אז א פרוי שפירט איר קשר מיט איר מאן; ווען ער וואלט געלעבט, וואלט איר הארץ איר נישט געלאזט אננעמען די עדות. י
שבט לוי האט געהאט אזא הרגש צום רבונו של עולם און האט זיך נישט געלאזט נאכשלעפן צום עגל; לוי האט באקומען זיין נאמען פון "הפעם ילוה אישי אלי". א בת לוי וואס האט זיך טועה געווען ווייזט אז איר פעלט דער הרגש, ממילא פארלירט זי די תרומה פונעם שבט. כ
אזוי אויך דערציילט ר' מאטעלע סלאנימער אז מ'האט דעם לעכאוויטשער נישט געזאגט אז ר' שלמה קארלינער איז נפטר געווארן, און ער האט געשריגן אז ער שפירט נישט מער זיין רבי'ן, ביז מ'האט אים געזאגט די בשורה. די וואס זענען געווען דבוק אינעם רבונו של עולם זענען נישט נכשל געווארן אין בעל פעור, און "הפעם ילוה אישי" איז בגימטריא "ואתם הדבקים". ל,כ
דער מסית און מאכלות אסורות
צוריק צו ראה: די פרשה הייבט אן מיט אכילת קדשים, וואס בינדט צום רבונו של עולם, אבער א איד קען דעם קשר פארלירן. דערפאר קומט גלייך דער נביא און חולם חלום, און דער משגיח לערנט אז די תורה פרעגט: אויב דו שפירסט דיין אהבה צום אויבערשטן און זיין אהבה צו דיר, ווי אזוי קען ער דיך אפרעדן? און ווייל א איד קען פונדעסטוועגן פאלן, קומען דערנאך די מאכלות אסורות, דער שורש פון די קליפות פון אלע גלותן. מ,נ
ווי אזוי ביסטו דורכגעפאלן?
נאך עיר הנדחת, וואו "נעשתה התועבה הזאת" אין ישראל, הערט דער משגיח ווי די תורה שרייט צום איד וואס איז געפאלן: ווי אזוי האסטו פארלוירן דיין דביקות? דער תירוץ קומט גלייך: לא תאכל כל תועבה. די מאכלות אסורות האבן אויף אים געברענגט די פיר בהמות טמאות און טמטום הלב. ע,נ
דער בני יששכר אין אגרא דפרקא ברענגט פון ר' מענדעלע רימאנאווער אז קינדער וואס לערנען און דאווענען גוט און ווערן דערנאך קאליע, ווערן אפט געשפייזט פון געלט וואס איז נישט פארדינט באמונה. אבער דער בני יששכר זאגט אז דאס איז נישט קיין תירוץ: ווער עס איז זיך מתחזק מיט זיין גאנצן כח, מיט תשובה בכל לבו, קען זיך אינגאנצן אויסרייניגן. פ
עשר תעשר אלס תיקון; די שבת'דיגע סעודה
יעצט ערקלערט דער משגיח דעם סדר: די ערשטע פרשה רעדט פון א ערליכן איד וואס גייט ארויף קיין ירושלים; דערנאך קומען די מאכלות אסורות וואס האבן אים קאליע געמאכט; און דער סוף, עשר תעשר, וואס מ'ליינט שמיני עצרת, איז דער תיקון: א איד וואס ברעכט דורך די מויערן פון די קליפות און שרייט צום רבונו של עולם ער זאל אים נישט אפשטויסן. ער ברענגט ר' נחמן'ס ווארט אז ווער עס גלייבט אז ער קען קלקל'ן מוז גלייבן אז ער קען מתקן זיין.
דאס טוט אכילה בקדושה. דער חידושי הרי"ם רופט די שבת'דיגע סעודה א סעודתא דמהימנותא, און ווי די משנה זאגט, "אין לך אדם שאין לו שעה", א שעה פון תיקון. עסן חלה מיט הערינג צוזאמען מיט אידן ביי א טיש ברענגט אריין קדושה און רייסט אויס דעם פגם; ווער עס בלייבט אינדערהיים ווייסט נישט וואס ער פארלירט. צ,ק
מקומות הקדושים; דער חזיר אלס דער לעצטער גלות
ר' שלום בעלזער האט געזאגט אז אין דער סוכה איז די לופט פונעם בית המקדש, און א בית המדרש איז אויך א מקום קודש. להלכה זענען די פיר חיות גלייך, אבער דער חזיר איז דער ערגסטער ווייל ער איז אדום; ווי דער מדרש און דער זמר ברוך השם יום יום ווייזן, באקומט ער א באזונדערן פסוק. דערנאך ברענגט ער די גמרא: וויפיל מער ביטול מלאכה א טאג דערלאזט, אלץ מער עליות. ש,ת,אא
ראש חודש, נשים און די קללה פון מלאכה
רש"י און תוספות זאגן אז ראש חודש איז נישט קיין ביטול מלאכה, נאר די נשים טוען נישט קיין מלאכה ווייל זיי האבן נישט געוואלט געבן זייערע נזמים צום עגל. דער צל"ח פרעגט: די מענער אין שול ארבעטן דאך יא, פארוואס פיר עליות? דער משגיח פרעגט נאך: פארוואס איז דער שכר פון די נשים געווען דווקא ראש חודש? אב,אג
זיין ביאור איז אז מלאכה איז א קללה: דורך דער אכילה פון עץ הדעת האט אדם הראשון באקומען "בזעת אפיך תאכל לחם". פריער האט אים גארנישט געפעלט; דער מדרש טייטשט "לעבדה ולשמרה" אויף די מצוות. שבת און יום טוב, טעג פון ברכה, האט די קללה נישט קיין שליטה. אד,אה
די נשים, וואס האבן נישט געזינדיגט ביים עגל, האבן ראש חודש א ברכה, און זי קומט אן צו זייערע מענער. ממילא איז די צייט פון א פערטע עליה נישט קיין היזק. ארויסגיין פון דער קללה, לייגט ער צו, קען מען נאר דורך דער ברכה פון תורה, דער תיקון פון עץ הדעת.
טעג פון ברכה; פארוואס נשים האבן זוכה געווען צו ראש חודש
כהנים און לוים האבן נישט קיין פעלד צו ארבעטן ווייל זיי געהערן צו ברכה, אפגעטיילט "לברך בשמו". אזוי אויך טוט מען נישט קיין פעלד־ארבעט אין ירושלים, דאס לאנד רוט אין שמיטה, א יאר פון ברכה, און א חתן און כלה זענען אפגעהאלטן פון מלאכה. או
ר' צדוק זאגט אז ראש חודש איז היינט נאך נישט קיין פולער יום טוב, אבער לעתיד וועט עס זיין הייליגער ווי שבת. פונעם בעל התניא ערקלערט דער משגיח אז מצה איז דעת, און די ארבע כוסות זענען יין, וואס פארשטארקט דעם הרגש; נשים האבן א שטארקערן הרגש, און דערפאר גלייבט מען א פרוי. זיי האבן ביים עגל געשפירט אז מ'קען זיך נישט אפרייסן פון אלקים חיים, דערפאר האבן זיי זוכה געווען צו ראש חודש, וואס היינט שפירט מען נאר מיט אזא הרגש. ראש חודש איז אויך דוד'ס, ווי די גמרא "דוד מלך ישראל" און שאול'ס סעודה ווייזן. אז,אח,אט
דער תיקון: אכילה בקדושה אין שטוב
אידן וואס האבן געגעסן מאכלות אסורות אין צייטן פון גזירות אויף א פסק פון א רב, זאגט דער משגיח, דארפן אפשר נישט קיין כפרה, אבער דער טמטום הלב בלייבט, און דער תיקון איז אכילה בקדושה אין א מקום קודש. שמיני עצרת גייט די סוכה מיטן איד אריין אין שטוב, און זיין דירה ווערט א מקום קודש.
א שטוב ווערט געמאסטן לויט איר שבת'דיגן טיש פון אמונה און מעשיות פון צדיקים. נטילת ידים און בענטשן מיט כוונה מאכן הייליג די סעודה, ווייל דער טיש איז "השלחן אשר לפני ה'". ער מוטשעט צו בענטשן פון א סידור, און ברענגט דעם משנה ברורה, דעם רוקח און דעם ספר החינוך, אז ווער עס בענטשט מיט כוונה וועט האבן פרנסה בכבוד. אי,אכ,אל,אמ
שמיני עצרת: אהבה, תשובה און הגנה
שמיני עצרת, זאגט דער משגיח, איז א טאג פון לויטערער אהבה צווישן הקב"ה און כנסת ישראל. ר' שלום בעלזער האט געזאגט אז ער קען נישט זאגן וואס שמיני עצרת איז, אבער מ'קען דעמאלט זוכה זיין צו די גרעסטע זאכן. נאך דער יראה פון ראש השנה און יום כיפור ציט זיך דאס הארץ צום אבינו שבשמים און קען דורכברעכן די מויער וואס איז געשטאנען א גאנץ יאר; דער מנחת אלעזר ברענגט א קבלה ביזן בעל שם טוב אז דאווענען מיט כוונה די דריי טעג העלפט פארן גאנצן יאר. אנ
מראי מקומות
תורה
- ג לכאורה Devarim 12:5-7 מפתח אינעם אויסשרייב: 10:02
- ד לכאורה Devarim 14:22-23 מפתח אינעם אויסשרייב: 11:34
- כ לכאורה Bereishis 29:34 מפתח אינעם אויסשרייב: 22:25, 24:14
- ל לכאורה Devarim 4:3-4 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:14
- מ לכאורה Devarim 13:2-4 מפתח אינעם אויסשרייב: 26:42
- נ לכאורה Devarim 14:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 26:42, 31:01
- ע לכאורה Devarim 13:15 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:01
- אד לכאורה Bereishis 3:19 מפתח אינעם אויסשרייב: 47:44
- או לכאורה Devarim 10:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 52:09
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
- ב Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:07
- י Avnei Nezer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 19:05
- ס Toldos Yaakov Yosef (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 29:55
- צ Chiddushei HaRim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 39:21
- אכ Mishnah Berurah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:07
- אנ Minchas Elazar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:23
- אס Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:05:16
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 14:40 אכילה איז חמור'ער פון אנדערע מעשים ווייל דאס עסן ווערט א חלק פונעם מענטש, און מאכלות אסורות זענען מטמטם דאס הארץ, אז מ'זאל נישט שפירן קיין קדושה און נישט האבן קיין חשק צו לערנען און דאווענען.
- 12:58 פרשת ראה הייבט אן מיט אכילה בקדושה אין ירושלים, גייט איבער צום מסית און צו די מאכלות אסורות, און קומט צוריק צו עשר תעשר; די מיטן איז דער קלקול און דער סוף איז דער תיקון.
- 27:39 א איד וואס שפירט באמת זיין קשר מיט'ן רבונו של עולם קען מען נישט אפרייסן דורך א מסית; ווער עס פאלט דורך האט פארלוירן דעם הרגש, און די תורה פירט עס צוריק צו מאכלות אסורות.
- 34:40 אפילו איינער וואס איז נפגם געווארן אן זיין שולד, דורך דעם וואס זיינע עלטערן האבן אים געגעבן צו עסן, האט נישט קיין תירוץ: אז ער איז זיך מתחזק מיט זיין גאנצן כח אין עבודת השם, קען ער זיך אינגאנצן אויסרייניגן.
- 40:58 דער תיקון פונעם פגם איז אכילה בקדושה אין א מקום קדוש: דער שבת'דיגער טיש, עסן צוזאמען מיט אידן, די סוכה, נטילת ידים און בענטשן מיט כוונה.
- 1:04:19 שמיני עצרת, א טאג פון אהבה נאך דער יראה פון די ימים נוראים, איז א צייט פון תשובה בכל לבו, און דערפאר ליינט מען דעמאלט די לעצטע פרשה פון ראה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 6:05 פארוואס ווערט וזאת הברכה נישט גערעכנט צווישן די פרשיות פון די שבתים פונעם יאר?
תירוץ: 6:15 ר' פנחס קאריצער ערקלערט אז מ'ליינט עס נישט שבת; דער משגיח לייגט צו אז עס געהערט צו א העכערן שבת, דעם יום שכולו שבת, פארבונדן מיט שמיני עצרת.
-
קשיא: 13:12 פארוואס הייבט פרשת ראה אן מיט אכילה אין ירושלים, גייט איבער צו אנדערע ענינים, און קומט ערשט דערנאך צוריק צו עשר תעשר, אנשטאט זיי צו פארבינדן?
תירוץ: 36:20 דער אנהייב איז דער ערליכער איד וואס שטארקט זיין קשר דורך אכילה בקדושה, די מיטן איז דער קלקול פון מאכלות אסורות און דעם מסית, און דער סוף איז די תשובה פון דעם וואס ברעכט זיך צוריק דורך, וואס איז גרעסער.
-
קשיא: 20:43 פארוואס פארלירט א בת לוי וואס האט חתונה געהאט אויף איין עד און האט זיך טועה געווען איר תרומה, כאטש זי האט נישט געזינדיגט במזיד?
תירוץ: 21:12 א פרוי שפירט איר קשר מיט איר מאן; איר טעות ווייזט אז זי פעלט דעם הרגש פון קשר וואס א בת לוי דארף האבן, ממילא געהערט זי נישט צום שבט אין דעם.
-
קשיא: 31:45 ווי אזוי האט א איד זיך געקענט לאזן איינרעדן פונעם מסית און פארלירן זיין דביקות?
תירוץ: 32:08 די תורה ענטפערט גלייך דערנאך: לא תאכל כל תועבה. די מאכלות אסורות האבן געברענגט די פיר קליפות און טמטום הלב.
-
קשיא: 45:24 דער צל"ח פרעגט: אויב נאר די נשים ארבעטן נישט ראש חודש און די מענער אין שול ארבעטן יא, פארוואס ליינט מען פיר עליות?
תירוץ: 47:44 מלאכה איז א קללה פון אדם הראשון'ס אכילה; ראש חודש איז א טאג פון ברכה דורך די נשים, וועמענס ברכה קומט אן צו זייערע מענער, ממילא ברענגט די עקסטערע צייט נישט קיין היזק.
-
קשיא: 46:10 פארוואס האבן די נשים באקומען דווקא ראש חודש?
תירוץ: 56:15 ראש חודש, וואס איז היינט נאך נישט קיין פולער יום טוב, פארלאנגט א שטארקן הרגש כדי עס צו שפירן, און די נשים האבן ארויסגעוויזן דעם הרגש ביים עגל.
מעשיות
-
24:09 דער לעכאוויטשער שפירט זיין רבי'נס פטירה
דער משגיח ברענגט אין נאמען פון ר' מאטעלע סלאנימער, אז ווען ר' שלמה קארלינער איז נפטר געווארן האט מען עס נישט דערציילט דעם לעכאוויטשער. ער האט גענומען שרייען און זיך געקלאפט מיטן קאפ אין וואנט, אז ער שפירט נישט מער זיין רבי'ן און איז אפגעריסן פון אים. ווען די חסידים האבן אים געזאגט אז ר' שלמה איז שוין נפטר געווארן, האט ער זיך בארואיגט: אויב דער רבי איז שוין נישט אויף דער וועלט, איז דערפאר שפירט ער אים נישט.
אין דער מעשה: רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי שלמה קארלינער, ר' מאטעלע סלאנימער, רבי אשר סטאלינער, דער סטרעליסקער
-
30:02 דער רמב"ם און דער בריוו וועגן תחיית המתים
דער משגיח ברענגט דעם תולדות יעקב יוסף, וואס האט געהערט פונעם בעל שם טוב, אז א געוויסע קהילה האט געשריבן צום רמב"ם וואס איז די ראיה אז תחיית המתים איז מן התורה, ווייל מ'קען די פסוקים טייטשן אנדערש. דער רמב"ם האט זיי נישט געוואלט ענטפערן, נאר האט געהייסן זיין תלמיד שרייבן אז זיי זענען נפגם געווארן מיט מאכלות אסורות. ווען זיי וואלטן נישט געגעסן מאכלות אסורות, וואלטן זיי נישט געהאט אזעלכע מחשבות פון כפירה אין איינע פון די י"ג עיקרים.
אין דער מעשה: דער רמב"ם, דער הייליגער בעל שם טוב, רבי יעקב יוסף פון פולנאה
געדאנקען
- 36:20 דער משגיח לערנט דעם גאנצן סדר פון פרשת ראה ווי א מפה פון א אידנס וועג: אכילה בקדושה וואס בינדט צום רבונו של עולם, דער פאל דורך מאכלות אסורות וואס מאכט אים אפן פארן מסית, און דער סוף, עשר תעשר, די תשובה פון דעם וואס ברעכט זיך צוריק דורך, וואס איז גרעסער ווי דער צדיק וואס איז קיינמאל נישט געפאלן.
- 21:12 ער ערקלערט די הלכה פון א בת לוי וואס האט חתונה געהאט אויף איין עד דורך הרגש: א פרוי וועמענס מאן לעבט וואלט עס געשפירט, ממילא ווייזט איר טעות אז זי פעלט דעם הרגש פון קשר וואס א בת לוי דארף האבן, פונעם שבט וואס האט געשפירט זיין קשר מיט'ן רבונו של עולם ביים עגל.
- 26:01 ער ווייזט אן אז "הפעם ילוה אישי אלי", דער פסוק ביים נאמען לוי, איז בגימטריא "ואתם הדבקים", דער פסוק וועגן די וואס זענען נישט נכשל געווארן אין בעל פעור.
- 4:08 ער ערקלערט אז שמיני עצרת ווערט נישט גערופן קיין חג ווייל חג קומט פון מחוג, א צירקל, און שמיני עצרת שטייט העכער פונעם קרייז פון די ימים טובים.
- 47:44 ער ענטפערט דעם צל"ח'ס קשיא אויף ראש חודש דערמיט אז מלאכה איז א קללה פון אדם הראשון'ס אכילה, ממילא שאדט נישט אויף א טאג פון ברכה די צייט פון א פערטע עליה; די ברכה פון די נשים, וואס האבן נישט געגעבן צום עגל, גייט אריבער אויף זייערע מענער.
- 55:52 ער פארבינדט די זכיה פון נשים צו ראש חודש מיט זייער הרגש: ראש חודש, וואס איז היינט נאך נישט קיין פולער יום טוב, קען מען נאר שפירן מיט א שטארקן הרגש, דער זעלבער הרגש מיט וואס זיי האבן ביים עגל געשפירט אז מ'קען זיך נישט אפרייסן פון אלקים חיים.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 34:40 דער משגיח זאגט אז איינער וואס איז נפגם געווארן דורך זיינע עלטערן טאר זיך נישט פטר'ן; ער זאל זיך מתחזק זיין מיט זיין גאנצן כח אין עבודת השם, און דער אויבערשטער וועט העלפן.
- 39:37 דער משגיח זאגט אז עסן צוזאמען מיט אידן ביי א שבת'דיגן טיש, מיט זמירות, ברענגט אריין קדושה און רייסט אויס דעם פגם, און ווער עס בלייבט אנשטאט דעם אינדערהיים ווייסט נישט וואס ער פארלירט.
- 1:01:26 דער משגיח מוטשעט אז מ'זאל בענטשן מיט כוונה און שמחה, און קוקן אין א סידור אפילו ווען מ'קען עס אויסנווייניג.
- 1:04:52 דער משגיח זאגט אז דאווענען מיט כוונה הושענא רבה, שמיני עצרת און שמחת תורה העלפט אז מ'זאל קענען דאווענען מיט כוונה א גאנץ יאר.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, דוד המלך, דער אבני נזר, דער בני יששכר, דער בעל התניא, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, דער מנחת אלעזר, דער נודע ביהודה, דער רוקח, דער רמב"ם, דער שר שלום פון בעלזא, יחזקאל הנביא, ר' מאטעלע סלאנימער, ר' מענדעלע רימאנאווער, רבי יעקב יוסף פון פולנאה, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי נחמן בראסלאווער, רבי פינחס קאריצער, רבי צדוק הכהן פון לובלין, רבי שלמה קארלינער, שאול המלך
ערכים דביקות, הושענא רבה, הרגש, טמטום הלב, מאכלות אסורות, עץ הדעת, קליפה, שמיני עצרת