נשים

מיר דארפן זיך האלטן שטארק אין די אמעריקאנע בית לבן

קאטאלאג: שונות נומ׳ ⁨38⁩ פאקעט גייד ז׳ 38 תשע"ג (2012–13) אידיש 33 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 33 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

פון אליעזר, וואס האט געדארפט די שבועה פון אברהם אבינו כדי צו בלייבן ערליך אין לבנ'ס הויז, לערנט דער משגיח אז היינט איז די גאנצע וועלט, און בפרט אמעריקע, לבנ'ס הויז, און אידישע משפחות דארפן זיך האלטן שטארק אין צניעות און אלעמאל וואקסן.

דער משגיח פרעגט פארוואס אברהם אבינו האט געדארפט באשווערן אליעזר, זיין גרויסן און איבערגעגעבענעם תלמיד. ער איז מסביר דעם כח פון א שבועה: שבועה קומט פון שבע, זיבן, און זי בינדט צו די זיבן מידות פונעם מענטש צום שם השם, און משביע איז פון דעם זעלבן שורש ווי משפיע, א השפעה פון הימל. א מעשה מיטן וויזשניצער רבי'ן ווייזט אז יעדע נשמה שווערט פאר זי קומט אראפ אז זי וועט זיין א צדיק. לבנ'ס הויז איז געווען דער הויפט קווארטיר פונעם שטן, און אליעזר, וואס האט געהאט א נגיעה, האט געדארפט די שבועה כדי דארט צו בלייבן ערליך. היינט, זאגט דער משגיח, איז די וועלט, און בפרט אמעריקע, לבנ'ס הויז, און ער רעכנט אויס וויאזוי זיך צו האלטן שטארק. ער ברענגט דעם דברי יחזקאל איבער די בגדים וואס אליעזר האט געגעבן רבקה'ן, און די בגדים וואס דער אייבערשטער האט געמאכט פאר אדם און חוה. ער ענדיגט מיט חנוכה'ס לימוד פון אלעמאל וואקסן, א תשובה פונעם חתם סופר, און הכנסת כלה.

ענינים: צניעות · חיי שרה און מערת המכפלה · די נסיונות פונעם דור

סדר השיעור

  1. 0:00 פארוואס אליעזר האט געדארפט שווערן

    דער משגיח עפנט מיט דער פרשה: אברהם אבינו שיקט אליעזר זוכן א שידוך פאר יצחק'ן און באשווערט אים פריער. ער שילדערט אליעזר אלס א גרויסן תלמיד חכם וואס האט געלערנט די תורה פון אברהם אבינו און האט זיך מוסר נפש געווען פאר זיין רבי'ן, און פרעגט פארוואס אזא מענטש דארף א שבועה.

  2. 3:23 דער כח פון א שבועה

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז מ'באשווערט א נשמה איידער זי קומט אראפ אז זי זאל זיין א צדיק, און ער איז מסביר אז שבועה קומט פון שבע, די זיבן מידות, און אז משביע איז ענליך צו משפיע. ער דערציילט וויאזוי דער וויזשניצער רבי האט געוויינט ראש השנה ביינאכט ביי די ווערטער "לא נשבע למרמה" און האט עס מסביר געווען אויף דער שבועה פון דער נשמה.

  3. 9:29 לבנ'ס הויז, דער הויפט קווארטיר פונעם שטן

    לויטן זרע קודש שילדערט דער משגיח דאס הויז פון בתואל און לבן אלס דעם הויפט קווארטיר פון דער סטרא אחרא, וואו די טומאה איז געווען אזוי שטארק אז מ'האט געדארפט בענטשן גומל וואס מ'האט נישט געטון קיין עבירה. ווייל אליעזר האט געהאט א נגיעה, ער האט געוואלט זיין טאכטער פאר יצחק'ן, האט ער געדארפט די השפעה פון קדושה פון אברהם אבינו'ס שבועה כדי דארט צו בלייבן ערליך.

  4. 12:54 אמעריקע היינט איז לבנ'ס הויז שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז פאר משיח קומט אראפ א גרויסע טומאה אויף דער וועלט, און היינט איז די גאנצע וועלט, בפרט אמעריקע, לבנ'ס הויז. ער שטעלט עס אקעגן אמעריקע פון מיט זיבעציג יאר צוריק, און ווייזט אויף די אלטע פובליק סקול געביידעס אין וויליאמסבורג מיט באזונדערע טירן פאר בחורים און מיידלעך, און לויבט די משפחות וואס פירן זיך נאך בצניעות און בקדושה, די היינטיגע אליעזרס.

  5. 16:29 וויאזוי זיך צו האלטן שטארק אין לבנ'ס הויז שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח רעכנט אויס וואס האלט א איד שטארק: דביקות צו צדיקים, א רב פאר יעדע משפחה צו פרעגן שאלות, כינוסים פון חיזוק, ספרי מוסר און ערליכע חברים. ער רעדט פון די נייע "כלים" פונעם יצר הרע וואס קומען יעדן טאג, און פונעם שטורעם פון לעצטע וואך, און ברענגט רש"י אז פריצות ברענגט א פורענות וואס הרגט טובים ורעים, און די גמרא אז די צדיקים ליידן צו ערשט. ער ענדיגט מיטן קאמף פון ערליכע אידישע טעכטער קעגן די היינטיגע מאדעס.

  6. 22:05 בגדים פאר רבקה'ן און פאר אדם און חוה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די קשיא פונעם דברי יחזקאל וויאזוי אליעזר האט געוואוסט רבקה'ס מאס ווען ער האט איר געבראכט בגדים, און זיין תירוץ אז ער האט געבראכט א מוסטער פון די בגדים וואס מ'טראגט אין אברהם אבינו'ס הויז. דערנאך פרעגט ער פארוואס דער אייבערשטער האט געמאכט בגדים פאר אדם און חוה ווען זיי האבן זיך שוין אליין געמאכט חגורות, און ער ערקלערט אז דער אייבערשטער האט געוויזן מיט וואספארא בגדים ער איז צופרידן.

  7. 25:46 חנוכה'ס וואקסן און הכנסת כלה

    דער משגיח ערקלערט אז חנוכה'ס "מוסיף והולך" לערנט אז מ'דארף אלעמאל וואקסן, און ער ברענגט א תשובה פונעם חתם סופר אז א פרוי קען נישט טענה'ן ווען איר מאן איז געווארן מער מחמיר. ער לויבט די צניעות פון דער עזרת נשים פונעם בית המדרש, זאגט אז א פרוי וואס קומט נישט צניעותדיג אנגעטון דארף מען נישט אנזאגן נאר העלפן מיט חן, און ענדיגט מיט הכנסת כלה און א ברכה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

פארוואס אליעזר האט געדארפט שווערן

0:25

דער משגיח עפנט מיט דער פרשה: איידער אברהם אבינו שיקט אליעזר זוכן א שידוך פאר יצחק'ן, באשווערט ער אים. אליעזר, באטאנט ער, איז געווען א גרויסער תלמיד חכם וואס האט איבערגעגעבן זיין רבי'נס תורה צו די תלמידים, און איז אליין מיט אברהם אבינו געגאנגען אין מלחמה מיט מסירת נפש. פארוואס דארף מען אזא מענטש באשווערן? ב

דער כח פון א שבועה

3:28

דער משגיח ברענגט די גמרא אין נדה אז מ'באשווערט א נשמה איידער זי קומט אראפ: תהא צדיק ואל תהא רשע. ער איז מסביר אז די וועלט איז באשאפן געווארן אין זיבן טעג און יעדער מענטש האט זיבן מידות; שבועה קומט פון שבע, און זי בינדט צו אלע זיבן צום שם השם. משביע איז פון איין שורש מיט משפיע: א שבועה גיט אריין א כח פון הימל. ה

7:08

ער דערציילט אז דער וויזשניצער רבי האט ראש השנה ביינאכט שטארק געוויינט ביי "לא נשבע למרמה" אין תהלים כ"ד. א גאסט האט זיך געוואונדערט ווער דא האט געשווירן פאלש; דער רבי האט אים געפרעגט צי ער קען יענע גמרא, און ער האט פארשטאנען אז ס'מיינט די שבועה פון דער נשמה. ז

לבנ'ס הויז

9:31

לויטן זרע קודש איז דאס הויז פון בתואל און לבן געווען דער הויפט קווארטיר פונעם שטן, און די טומאה איז דארט געווען אזוי שטארק אז ווער ס'איז ארויס אן אן עבירה האט געדארפט בענטשן גומל. אליעזר האט אויך געהאט א נגיעה, ער האט געוואלט זיין טאכטער פאר יצחק'ן. דערפאר האט ער געדארפט די קדושה פון אברהם אבינו'ס שבועה כדי דארט צו בלייבן ערליך. ח

אמעריקע היינט איז לבנ'ס הויז

13:11

פאר משיח, זאגט דער משגיח, קומט אראפ א טומאה וואס אזוינס איז נאך נישט געווען; היינט איז די גאנצע וועלט, בפרט אמעריקע, לבנ'ס הויז. מיט זיבעציג יאר צוריק האבן די פובליק סקולס אין וויליאמסבורג געהאט באזונדערע טירן פאר אינגלעך און מיידלעך. די משפחות וואס פירן זיך נאך בצניעות זענען די היינטיגע אליעזרס.

וויאזוי זיך צו האלטן שטארק

16:33

כדי זיך צו האלטן, זאגט דער משגיח, דארף מען דביקות צו צדיקים, א רב פאר יעדע משפחה צו פרעגן שאלות, כינוסים פון חיזוק, ספרי מוסר און ערליכע חברים. יעדן טאג קומען נייע כלים פונעם יצר הרע, צווישן זיי עלעקטראנישע מכשירים וואס די רבנים זאגן מ'זאל נישט נוצן.

19:23

וועגן דעם שטורעם פון לעצטע וואך ברענגט ער רש"י ביים מבול אז פריצות ברענגט א פורענות וואס הרגט טובים ורעים, און די גמרא אז די צדיקים ליידן צו ערשט. ערליכע אידישע טעכטער, לייגט ער צו, מוזן זיך שלאגן קעגן די היינטיגע מאדעס פון פריצות. כ,ל

בגדים פאר רבקה'ן און פאר אדם און חוה

22:28

דער דברי יחזקאל פרעגט וויאזוי אליעזר האט געוואוסט רבקה'ס מאס, און ענטפערט אז ער האט געבראכט א מוסטער פון די בגדים וואס מ'טראגט אין אברהם אבינו'ס הויז. אזוי אויך האבן אדם און חוה זיך געמאכט חגורות, פונדעסטוועגן האט זיי דער אייבערשטער געמאכט בגדים, צו ווייזן מיט וואספארא בגדים ער איז צופרידן. נ

חנוכה'ס וואקסן און הכנסת כלה

25:52

פון יעדן יום טוב, ערקלערט דער משגיח, נעמט מען מיט עפעס אויפן גאנצן יאר, און פון חנוכה נעמט מען מיט "מוסיף והולך", אלעמאל וואקסן. ער ברענגט א תשובה פונעם חתם סופר: א פרוי האט געטענה'ט אז איר מאן איז געווארן מער מחמיר ווי ביי דער חתונה, און דער חתם סופר האט געענטפערט אז א איד דארף אלעמאל ווערן בעסער, ממילא האט זי נישט קיין טענה. פ,צ

29:46

ער לויבט די צניעות פון דער עזרת נשים פונעם בית המדרש, און זאגט אז א פרוי וואס קומט נישט צניעותדיג אנגעטון דארף מען נישט אנזאגן; זי וועט נאכפאלגן איר סביבה, און אויב נייטיג זאל איינער מיט איר רעדן באזונדער און מיט חן.

31:32

צום סוף רעדט ער פון הכנסת כלה, וואס ער רופט די גאנצע עבודה פון א איד היינט, צוריקברענגען כלל ישראל קיין ירושלים. אזוי ווי חנוכה דארף עס אלעמאל וואקסן, און ער ענדיגט מיט א ברכה.

מראי מקומות

תורה

  1. א Bereishis 24:2 1:00 טעקסט מפתח
  2. ב Bereishis 24:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:25
  3. ט Devarim 26:5 10:01 טעקסט מפתח
  4. מ Bereishis 24:53 22:10 טעקסט מפתח
  5. ס Bereishis 3:7 23:35 טעקסט מפתח
  6. ע Bereishis 3:21 24:29 טעקסט מפתח

כתובים

  1. ז Tehillim 24:3-4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:08
  2. י Esther 1:7 18:17 טעקסט מפתח
  3. ק לכאורה Shir HaShirim 5:1 31:54 מפתח
  4. ר Tehillim 115:14-15 33:15 טעקסט מפתח

תלמוד בבלי

  1. ג לכאורה Yoma 28b 1:26 מפתח
  2. ד לכאורה Kiddushin 32b 1:40 מפתח
  3. ה לכאורה Niddah 30b מפתח אינעם אויסשרייב: 3:28
  4. ו Gemara (מקום נישט באשטימט) 5:06 מפתח
  5. ל לכאורה Bava Kamma 60a מפתח אינעם אויסשרייב: 19:23
  6. פ לכאורה Shabbos 21b מפתח אינעם אויסשרייב: 25:52

ראשונים

  1. כ לכאורה Rashi on Bereishis 6:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 19:23

אחרונים און חסידות

  1. ח Zera Kodesh (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 9:31
  2. צ Shu"t Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 25:52

אנדערע

  1. נ Divrei Yechezkel (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 22:28

עיקרי הדברים

  1. 0:12 אברהם אבינו האט באשוואוירן אפילו אליעזר, א גרויסער תלמיד חכם און איבערגעגעבענער תלמיד, איידער ער האט אים געשיקט זוכן א שידוך פאר יצחק'ן.
  2. 5:30 א שבועה בינדט צו די זיבן מידות פונעם מענטש צום שם השם און ברענגט א כח פון הימל צו טאן דעם רבונו של עולם'ס רצון.
  3. 10:09 לבנ'ס הויז איז געווען דער הויפט קווארטיר פונעם שטן, און כדי דארט צו בלייבן ערליך האט אפילו אליעזר געדארפט די קדושה פון דער שבועה.
  4. 13:26 היינט איז די גאנצע וועלט, און בפרט אמעריקע, לבנ'ס הויז, און ס'איז זייער שווער זיך דארט צו האלטן בצניעות און בקדושה.
  5. 25:52 אזוי ווי די חנוכה ליכט וואס ווערן אלעמאל מער, דארף א איד און א אידיש פארפאלק אלעמאל ווערן בעסער.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 2:58 פארוואס האט אברהם אבינו געדארפט באשווערן אליעזר, א גרויסן תלמיד חכם וואס איז אים געווען איבערגעגעבן מיט מסירת נפש?

    תירוץ: 11:00 אין לבנ'ס הויז איז די טומאה געווען זייער מעכטיג, און אליעזר האט געהאט א נגיעה מיט זיין טאכטער, ממילא האט ער געדארפט די השפעה פון קדושה פון דער שבועה כדי צו בלייבן ערליך.

  2. קשיא: 3:55 וואס איז דער כח פון א שבועה?

    תירוץ: 4:51 שבועה קומט פון שבע און בינדט צו אלע זיבן מידות צום שם השם; משביע איז ענליך צו משפיע, עס ברענגט א כח פון הימל צו טאן זיין רצון.

  3. קשיא: 8:07 פארוואס האט דער וויזשניצער רבי געוויינט ביי "לא נשבע למרמה" ווען קיינער דארט האט נישט געשווירן פאלש?

    תירוץ: 8:54 די ווערטער מיינען די שבועה וואס יעדע נשמה שווערט איידער זי קומט אראפ, אז זי וועט זיין א צדיק און נישט קיין רשע.

  4. קשיא: 22:28 וויאזוי האט אליעזר געוואוסט רבקה'ס מאס אז ער זאל איר קענען ברענגען בגדים?

    תירוץ: 22:51 ער האט נישט געבראכט די בגדים אז זי זאל זיי אנטון; ער האט געבראכט א מוסטער פון די בגדים אין אברהם אבינו'ס הויז, צו ווייזן וואס מ'טראגט אין יענער משפחה.

  5. קשיא: 24:20 פארוואס האט דער אייבערשטער געמאכט בגדים פאר אדם און חוה, ווען זיי האבן אליין געוואוסט וויאזוי מ'מאכט בגדים?

    תירוץ: 25:17 זייערע אייגענע חגורות זענען נאך נישט געווען וואס דער אייבערשטער האט געוואלט; ער האט זיי געמאכט בגדים צו ווייזן מיט וואספארא בגדים ער איז צופרידן.

  6. קשיא: 20:56 פארוואס האבן אזויפיל טייערע אפגעהיטענע אידן געליטן פונעם שטורעם, אפשר נאך מער ווי אנדערע?

    תירוץ: 21:10 די גמרא זאגט אז ווען ס'ווערט ארויסגעלאזט א פורענות אויף דער וועלט, ליידן צו ערשט די צדיקים; דער משגיח זאגט אז יעצט איז נישט די צייט דאס צו מסביר זיין.

מעשיות

  1. 7:08 דער וויזשניצער רבי וויינט ראש השנה ביינאכט

    א איד איז געקומען צו רבי ישראל פון וויזשניץ אויף ראש השנה. דער רבי האט געדאוונט פארן עמוד, און נאך מעריב, ביים זאגן "לדוד מזמור", האט ער שטארק געוויינט ביי די ווערטער "לא נשבע למרמה". דער איד האט זיך געוואונדערט ווער אין בית המדרש האט געשווירן פאלש אז דער רבי זאל אזוי וויינען. ווען ער איז דורכגעגאנגען צו באקומען דעם רבי'נס ברכה, האט אים דער רבי געפרעגט צי ער ווייסט די גמרא אז מ'באשווערט א נשמה זי זאל זיין א צדיק, און ער האט פארשטאנען.

    אין דער מעשה: דער אהבת ישראל

  2. 27:05 די פרוי וואס איר מאן איז געווארן מער מחמיר

    א פרוי האט גערופן איר מאן צו א דין תורה פאר א רב: ווען זי האט מיט אים חתונה געהאט האט ער געהאט געוויסע שטאנדארטן אין אידישקייט, און היינט איז ער געווארן מער מחמיר און האט אנגענומען נייע פרומקייטן, און זי האט געטענה'ט אז מיט אזא מאן האט זי נישט חתונה געהאט. דער רב האט נישט געוואוסט וואס צו ענטפערן און האט געשיקט די שאלה צום חתם סופר. דער חתם סופר האט געענטפערט אז א איד דארף אלעמאל ווערן בעסער, און ווען זי האט חתונה געהאט האט זי געדארפט פארשטיין אז זי און איר מאן וועלן אלעמאל ווערן בעסער, ממילא האט זי נישט קיין טענה.

    אין דער מעשה: דער חתם סופר

געדאנקען

  1. 4:51 שבועה קומט פון שבע, זיבן: א שבועה דערגרייכט דעם שורש פון די זיבן מידות פונעם מענטש און בינדט זיי אלע צום שם השם, העכער פון יעדע שוואכקייט אין א געוויסע מידה.
  2. 6:20 משביע איז פון דעם זעלבן שורש ווי משפיע, ווייל א בי"ת און א פ"א בייטן זיך: אז מ'באשווערט א מענטש, גיט מען אים אריין א כח פון הימל צו טאן דעם רבונו של עולם'ס רצון.
  3. 8:51 דער וויזשניצער רבי האט געטייטשט "לא נשבע למרמה" אויף דער שבועה וואס די נשמה שווערט איידער זי קומט אראפ אז זי וועט זיין א צדיק: דער וואס עולה אין הר השם איז דער וואס האט נישט פארשוואוירן די שבועה.
  4. 11:00 אברהם אבינו'ס שבועה איז נישט געווען א חשד אויף אליעזר'ן: אין לבנ'ס הויז, וואו דער יצר הרע איז געווען אזוי מעכטיג און אליעזר האט געהאט א נגיעה, האט נאר די קדושה פון דער שבועה אים געקענט האלטן געטריי.
  5. 22:51 לויטן דברי יחזקאל זענען די בגדים וואס אליעזר האט געגעבן רבקה'ן געווען א מוסטער פון די בגדים אין אברהם אבינו'ס הויז: א מעלדונג אז ווער ס'וויל אריין אין יענער משפחה, דארף זיך אזוי אנטון.
  6. 24:20 אדם און חוה האבן געוואוסט וויאזוי צו מאכן בגדים, פונדעסטוועגן האט דער אייבערשטער זיי געמאכט בגדים, כדי צו ווייזן אז די בגדים מיט וועלכע ער איז צופרידן זענען נישט די וואס מענטשן האלטן פאר גענוג.
  7. 26:55 חנוכה'ס "מוסיף והולך" איז דער מוסטער פאר א אידיש פארפאלק: אזוי ווי דער חתם סופר האט געענטפערט, קען א פרוי נישט טענה'ן אז איר מאן איז געשטיגן אין יראת שמים, ווייל א איד דארף אלעמאל ווערן בעסער.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 16:33 דער משגיח זאגט אז מ'דארף האבן דביקות צו צדיקים און תלמידי חכמים, און יעדע משפחה דארף האבן א רב צו פרעגן שאלות, און נישט טון ווי מ'מיינט אליין.
  2. 16:51 ער זאגט אז אידן, אויך פרויען, דארפן זיך צוזאמענקומען און זיך מחזק זיין איינער דעם אנדערן, זינגען זמירות און רעדן פון צדיקים און דברי מוסר.
  3. 17:42 ער זאגט אז יעדער איינער זאל לערנען א ספר מוסר וואס האט א שייכות צו אים און זיך מתחבר זיין מיט ערליכע חברים.
  4. 30:10 ער זאגט אז א פרוי וואס קומט אין בית המדרש נישט אזוי צניעותדיג אנגעטון דארף מען נישט אנזאגן; מיט דער צייט וועט זי נאכפאלגן די אנדערע, און אויב עס פעלט אויס זאל איינער מיט איר רעדן באזונדער און מיט חן.
  5. 32:59 ער זאגט אז די עבודה פון הכנסת כלה דארף, אזוי ווי די חנוכה ליכט, יעדעס יאר וואקסן מער ווי פריער.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, אליעזר עבד אברהם, בתואל, דער אהבת ישראל, דער חתם סופר, דער שינאווער רב, חוה, יצחק אבינו, לבן, רבקה אמנו, רש"י

ערכים הכנסת כלה, טומאה, יצר הרע, מוסיף והולך, משפיע ומקבל, סטרא אחרא, צניעות, רוח הקודש, שבועה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט