שיר המעלות לשלמה

קאטאלאג: תפילה נומ׳ ⁨35⁩ פאקעט גייד ז׳ 50 אידיש 41 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 41 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט שיר המעלות לשלמה און דעם קאפיטל וואס קומט נאך, אשרי כל ירא ה': אלעס הענגט אין סייעתא דשמיא, קינדער זענען א ברכה און א מקור פון פרנסה, און דאס גליק פון א איד איז א שטוב וואס גייט לויט דער תורה.

דער משגיח עפנט מיט דעם מזמור וואס דוד המלך האט געמאכט פאר שלמה המלך וועגן דעם בית המקדש: ווייל שלמה איז די נאכט פאר דעם חנוכת הבית געשלאפן שפעט, האט זיך שוין דעמאלט אנגעהויבן דער חורבן, און "אם ה' לא יבנה בית" רעדט וועגן דעם חורבן. א הויז, א שטאט און פרנסה דארפן אלע האבן סייעתא דשמיא. "שוא לכם משכימי קום" רעדט וועגן מענטשן וואס לייגן אריין זייער גאנצן כח אין געשעפט און האבן נישט קיין צייט צו דאווענען און לערנען, און ער ברענגט דעם מדרש וועגן דעם מן. דערנאך ערקלערט ער אז געוויסע זאכן זענען שוין באשטימט פון פאר בריאת העולם, ממילא טאר מען נישט חושד זיין שלמה, און דוד רופט אים א מתנה פונעם אייבערשטן. לויט א צווייטן פשט רעדט דער קאפיטל וועגן בטחון: קינדער ברענגען פרנסה, די יונגע יארן זענען טייער ווי פיילן אין דער האנט פון א גיבור, און אפילו די בלאטע וואס קינדער ברענגען אריין איז א ברכה. צום סוף ערקלערט ער קאפיטל קכ"ח: דאס גליק פון אן ערליכע, צופרידענע אידישע שטוב, א צנועה'דיגע פרוי און קינדער ארום דעם טיש.

ענינים: בטחון · א אידישע שטוב און שלום בית · תהלים

סדר השיעור

  1. 0:00 א מזמור פאר שלמה וועגן דעם בית המקדש שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דוד המלך האט געמאכט דעם מזמור פאר שלמה וועגן דעם בית המקדש, וואס איז חרוב געווארן ווייל עס האט זיך נישט גוט אנגעהויבן: שלמה איז געשלאפן שפעט די נאכט פאר דעם חנוכת הבית. "אם ה' לא יבנה בית" רעדט וועגן דעם חורבן, און ער לערנט ארויס אז א מענטש, א שטוב און א שטאט דארפן אלע האבן סייעתא דשמיא.

  2. 3:07 אומזיסט פרי אויפשטיין צום געשעפט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח טייטשט "שוא לכם משכימי קום" אויף מענטשן וואס לייגן אריין זייער גאנצן כח אין געשעפט און לאזן נישט קיין צייט פאר דאווענען, לערנען און חינוך פון די קינדער. ער ברענגט דעם מדרש וועגן דעם מן און א מעשה מיט א צדיק וואס האט געפרעגט א איד וואס איז געלאפן נאך פרנסה, און זאגט אז אין געשעפט דארף מען נישט קיין הידורים; א איד מיט בטחון לעבט א סדר'דיג לעבן און עסט זיין ברויט מיט שמחה.

  3. 9:49 דער פלאן פונעם אייבערשטן, און שלמה איז נישט שולדיג שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט ווי אזוי דוד המלך רעדט אזוי וועגן זיין זון שלמה, און ענטפערט אז געוויסע זאכן זענען א טייל פון דעם פלאן פונעם רבונו של עולם פון פאר בריאת העולם און זענען נישט קיין עונש; ער ברענגט דעם אור החיים הקדוש און דעם מדרש תנחומא: משה רבינו מיט דעם שטיין, אדם הראשון מיט דעם עץ הדעת, מכירת יוסף און די צוויי חורבנות. דאס קומט פאר נאר ביי די גרעסטע צדיקים, און דערפאר זאגט דוד גלייך "הנה נחלת ה' בנים", ער איז שטאלץ מיט זיין קינד שלמה.

  4. 15:31 בטחון: קינדער ברענגען פרנסה שטייט אינעם קאטאלאג

    לויט א צווייטן פשט ערקלערט דער משגיח אז דער קאפיטל רעדט וועגן בטחון. מענטשן וואס רעכענען אויס זייער בודזשעט קוקן אויף קינדער ווי א לאסט, און די חפשים אין ארץ ישראל מאכן חוזק פון גרויסע משפחות, אבער ביי אן ערליכן איד איז יעדעס קינד א ברכה וואס עפנט א נייעם קאנאל פון פרנסה; ער דערציילט ווי אזוי ער האט דאס געזען אין זיין אייגענער שטוב. קינדער זענען "כחצים ביד גבור", זיי העלפן ארויס די עלטערן.

  5. 21:34 די טייערע יונגע יארן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם קאצקער'ס ווארט און א בריוו פונעם חידושי הרי"ם צו זיין אייניקל: איין יאר אין דער יוגנט איז ווערט אסאך שפעטערדיגע יארן. א יונגער מענטש קען נאך בייגן זיינע מידות ווי א יונג ביימל, און וואס ער לערנט בלייבט; ווען די יוגנט איז אוועק, ווי א פייל וואס מ'האט שוין ארויסגעשאסן, קען מען זי מער נישט צוריקכאפן.

  6. 25:14 אן אשפה פול מיט קינדער, און דער שמוציגער דיל שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח טייטשט "אשרי הגבר אשר מלא את אשפתו" אויף א שטוב פול מיט קינדער וואס וועלן זיין פיילן אין עבודת ה', און לייגט צו א פשט בדרך הלצה אז אפילו די בלאטע וואס קינדער ברענגען אריין אין שטוב איז א גרויסע ברכה. ער דערציילט פון א צדיק וואס איז געגאנגען אין גלות און זיינע שמוציגע שיך האבן פארדראסן א רביצין, און זיין תשובה אז זי האט רחמנות אויף דעם דיל אנשטאט אויף מענטשן, און ער לערנט ארויס אז מ'דארף וויסן וואס איז וויכטיג.

  7. 29:48 אשרי כל ירא ה': די ערליכע אידישע שטוב

    ביי קאפיטל קכ"ח ברענגט דער משגיח דעם רד"ק אז "כל" נעמט אריין די פרוי, און ר' שמשון רפאל הירש'ס פשט אז דוד המלך נעמט א פרעמדן אריין אין א אידישע שטוב און שטאט צו ווייזן איר ווארעמקייט און צופרידנהייט. "יגיע כפיך" טייטשט ער אויף ערליך פארדינטע ברויט, און מיט דער גמרא איז "אשריך" אויף דער וועלט און "וטוב לך" אויף עולם הבא.

  8. 34:21 די פרוכטבארע וויינשטאק און די זיתים פלאנצן

    דער משגיח ערקלערט די צנועה'דיגע פרוי וואס איז צופרידן אינעווייניג אין שטוב און אויף איר שטייט די גאנצע שטוב, און די קינדער ווי זיתים פלאנצן וואס זענען גרין א גאנץ יאר ארום דעם טיש, א משפחה וואס עסט צוזאמען און דארף נישט זוכן קיין סענסאציעס אין גאס. ער ענדיגט אז נאר ביי א ירא ה' איז דאס א ברכה; ביי אנדערע מיינט עס גארנישט.

דער שיעור, אויסגעשריבן

א מזמור פאר שלמה וועגן דעם בית המקדש

0:34

דער משגיח ערקלערט אז דוד המלך האט געמאכט שיר המעלות לשלמה פאר זיין זון וועגן דעם בית המקדש. ער איז חרוב געווארן ווייל עס האט זיך נישט גוט אנגעהויבן: די נאכט פאר דעם חנוכת הבית איז שלמה געשלאפן שפעט. "אם ה' לא יבנה בית" זאגט פאראויס דעם חורבן. דערפון לערנט ער ארויס אז א מענטש, א שטוב און א שטאט דארפן אלע האבן סייעתא דשמיא. א

אומזיסט פרי אויפשטיין צום געשעפט

3:25

"שוא לכם משכימי קום", זאגט דער משגיח, רעדט פון מענטשן וואס ארבעטן פון פרי ביז שפעט ביינאכט, ווי געווענליכע סוחרים, און לאזן נישט קיין צייט פאר געהעריג דאווענען, שיעורים און לערנען מיט די קינדער. זיי היטן שבת און עסן כשר, נאר עס פעלט זיי דאס ביסל בטחון צו וויסן אז וואס עס איז באשערט וועט מען האבן. ער ברענגט דעם מדרש וועגן דעם מן: די וואס זענען אויפגעשטאנען פרי האבן נישט געהאט מער ווי די וואס האבן אים געטראפן ביי דער טיר. ד,ה,ו

7:21

א צדיק האט אמאל געפרעגט א איד וואס איז געלאפן צו זיין פרנסה, אפשר לויפט ער אוועק דערפון. געשעפט, לייגט ער צו, איז נאר א קיום פון דער קללה פון אדם הראשון, און דארף נישט קיין הידורים; די געהערן צו תורה און מצוות. ז

דער פלאן פונעם אייבערשטן

11:18

מ'קען מיינען אז שלמה איז געווען שולדיג. ענטפערט דער משגיח מיט דעם אור החיים הקדוש אז געוויסע גזירות זענען נישט קיין עונש, נאר א טייל פון דעם רבונו של עולם'ס פלאן אין דער בריאה; עס זעט נאר אויס ווי עבירה און עונש, "נורא עלילה על בני אדם". משה רבינו מיט דעם שטיין, אדם הראשון מיט דעם עץ הדעת און מכירת יוסף זענען באשטימט געווען פאר בריאת העולם, ווי דער מדרש תנחומא זאגט, און אזוי אויך די צוויי חורבנות. ח,ט,י

14:06

שלמה האט נישט געהאט קיין ברירה; א מענטש טאר דאס נישט זאגן אויף זיך, ווייל עס קומט פאר נאר ביי די גרעסטע צדיקים. דערפאר זאגט דוד גלייך "הנה נחלת ה' בנים": מיין קינד שלמה איז א מתנה פונעם אייבערשטן. כ

בטחון: קינדער ברענגען פרנסה

15:40

לויט אנדערע מפרשים רעדט דער קאפיטל וועגן בטחון. מענטשן וואס רעכענען אויס זייער בודזשעט זעען אין קינדער נאר הוצאות, און די חפשים אין ארץ ישראל מאכן חוזק פון א "משפחה מבורכת בבנים". ביי אן ערליכן איד איז יעדעס קינד א ברכה וואס ברענגט פרנסה.

18:25

דער משגיח דערציילט אז ער איז קיינמאל נישט געווען קיין גרויסער פארדינער און איז געווען א מלמד, און פונדעסטוועגן איז מיט יעדן קינד די פרנסה געוואקסן, הגם לויט זיין חשבון גייט עס נישט. א קינד איז א "נחלה", א נייער קאנאל פון פרנסה, און "כחצים ביד גבור" העלפן קינדער ארויס די עלטערן. כ,ל

די טייערע יונגע יארן

21:58

דער משגיח ברענגט א בריוו פונעם חידושי הרי"ם צו זיין אייניקל און דעם קאצקער'ס ווארט: איין יאר אין דער יוגנט איז ווערט צענדליגער שפעטערדיגע יארן. א יונגער מענטש בייגט זיך ווי א יונג ביימל און געדענקט וואס ער לערנט; שפעטער ווערט ער פארהארטעוועט. ווי א פייל וואס מ'האט ארויסגעשאסן, קען מען די יוגנט מער נישט צוריקכאפן.

אן אשפה פול מיט קינדער

25:30

"אשרי הגבר אשר מלא את אשפתו" מיט אזעלכע קינדער: זיי וועלן זיין פיילן אין עבודת ה'. בדרך הלצה טייטשט דער משגיח "אשפה" אויף מיסט: די בלאטע וואס די קינדער ברענגען אהיים פון חדר איז אליין א גרויסע ברכה. מ

27:21

ער דערציילט פון א צדיק וואס איז געגאנגען אין גלות און איז אריינגעקומען מיט שמוציגע שיך צו א רב. די רביצין האט זיך באקלאגט אויף איר דיל, און ער האט געענטפערט אז ער האט געמיינט אז אידן האבן רחמנות אויף מענטשן, נישט אויף א דיל. מ'דארף וויסן וואס איז וויכטיג.

אשרי כל ירא ה'

30:10

ביי קאפיטל קכ"ח ברענגט דער משגיח דעם רד"ק: פריער רעדט מען פון "האיש", דערפאר נעמט "כל" אריין די פרוי. ר' שמשון רפאל הירש ערקלערט אז דוד המלך נעמט א פרעמדן אריין אין א אידישע שטוב און שטאט, ווי מ'ווייזט א גאסט א שבת טיש, צו זען איר ווארעמקייט און צופרידנהייט. נ,ס,צ

33:09

"יגיע כפיך" איז ערליך פארדינטע ברויט, אן שטיקלעך און גניבות. ווי די גמרא זאגט, איז אזא איד גליקליך אויף דער וועלט און עס איז אים גוט אויף עולם הבא. ק,ר

די פרוכטבארע וויינשטאק און די זיתים פלאנצן

34:41

די פרוי ווי א פרוכטבארע וויינשטאק לויפט נישט נאך די לעצטע מאדעס; זי איז צופרידן מיט צניעות, און אויף איר שטייט די גאנצע שטוב. די קינדער זענען ווי זיתים פלאנצן, גרין א גאנץ יאר, ארום דעם טיש: די משפחה עסט צוזאמען, און דער טאטע איז נישט פארנומען מיט געשעפט. ש

36:17

צופרידנהייט קומט פון דער שטוב אליין, לעבן ווי די תורה הייסט. "כי כן יבורך גבר ירא ה'": ביי די משכימי קום זענען אסאך קינדער נישט קיין ברכה; נאר ביי א ירא ה'. אב

מראי מקומות

תורה

  1. ב לכאורה Shemos 15:17 2:28 מפתח
  2. ו לכאורה Bamidbar 11:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:25
  3. ז לכאורה Bereishis 3:17-19 מפתח אינעם אויסשרייב: 7:21
  4. אא לכאורה Bereishis 18:9 35:06 מפתח

נביאים

  1. ג לכאורה Yeshayahu 2:2 2:31 מפתח

כתובים

  1. א Tehillim 127:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:34
  2. ד Tehillim 127:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:25
  3. ט לכאורה Tehillim 66:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 11:18
  4. כ Tehillim 127:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 14:06, 18:25
  5. ל Tehillim 127:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 18:25
  6. מ Tehillim 127:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:30
  7. נ Tehillim 128:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:10
  8. ע לכאורה Tehillim 1:1 30:20 מפתח
  9. פ לכאורה Tehillim 112:1 30:29 מפתח
  10. ק Tehillim 128:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:09
  11. ש Tehillim 128:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:41
  12. ת לכאורה Tehillim 45:14 34:50 מפתח
  13. אב Tehillim 128:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:17

תלמוד בבלי

  1. ר לכאורה Berachos 8a מפתח אינעם אויסשרייב: 33:09

מדרש

  1. ה Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 3:25
  2. י לכאורה Midrash Tanchuma, Vayeishev מפתח אינעם אויסשרייב: 11:18

אחרונים און חסידות

  1. ח Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:18

אנדערע

  1. ס לכאורה Radak on Tehillim 128:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 30:10
  2. צ לכאורה Hirsch on Tehillim 128 מפתח אינעם אויסשרייב: 30:10

עיקרי הדברים

  1. 0:34 דער משגיח ערקלערט אז "אם ה' לא יבנה בית" רעדט וועגן חורבן בית המקדש, וואס האט זיך אנגעהויבן דערמיט וואס שלמה איז געשלאפן שפעט די נאכט פאר דעם חנוכת הבית.
  2. 2:43 א מענטש, א שטוב, א שטאט און א געשעפט דארפן אלע האבן סייעתא דשמיא; אן דעם איז די גאנצע מי אומזיסט.
  3. 3:25 די וואס שטייען אויף פרי און זיצן שפעט ביי זייער געשעפט, און לאזן נישט קיין צייט צו דאווענען געהעריג און צו לערנען, מוטשען זיך אומזיסט, ווייל וואס עס איז באשערט פאר א מענטש דאס וועט ער האבן.
  4. 11:54 געוויסע זאכן, ווי דער חורבן, וואס משה רבינו איז נישט אריין אין ארץ ישראל און די מכירת יוסף, זענען געווען באשטימט אין דעם פלאן פונעם רבונו של עולם פאר בריאת העולם, ממילא איז עס נישט קיין עונש און מ'טאר נישט חושד זיין שלמה.
  5. 17:52 ביי אן ערליכן איד זענען קינדער א ברכה: יעדעס קינד ברענגט א נייעם קאנאל פון פרנסה.
  6. 22:18 די יונגע יארן זענען טייער, ווי פיילן אין דער האנט פון א גיבור: ווען זיי זענען אוועק קען מען זיי מער נישט צוריקכאפן.
  7. 32:43 קאפיטל קכ"ח ווייזט דאס גליק פון א איד וואס לעבט לויט דער תורה: ערליך פארדינטע ברויט, א צנועה'דיגע פרוי, קינדער ארום דעם טיש, און צופרידנהייט אויף דער וועלט און אויף יענער וועלט.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 11:16 ווי אזוי קען דוד המלך רעדן וועגן זיין זון שלמה ווי די סיבה פון דעם חורבן, ווי שלמה וואלט נישט געווען געהעריג?

    תירוץ: 11:58 געוויסע זאכן זענען א טייל פון דעם אייבערשטנס פלאן פון פאר בריאת העולם און זענען נישט קיין עבירה און נישט קיין עונש; שלמה האט געמוזט שלאפן שפעט יענע נאכט כדי דער חורבן זאל זיך קענען אנהייבן, און דערפאר רופט אים דוד "נחלת ה'".

  2. קשיא: 30:10 פארוואס שטייט "אשרי כל ירא ה'", וואס לייגט "כל" צו?

    תירוץ: 30:37 פריער רעדן די קאפיטלעך פון "האיש" וואס איז ירא ה', און מ'קען מיינען אז די פרוי האט נישט קיין חשיבות; "כל" נעמט זי אריין.

  3. קשיא: 17:15 פארוואס רופט מען א גרויסע משפחה א ברכה, ווען זי ברענגט אזויפיל הוצאות?

    תירוץ: 17:52 ביי אן ערליכן איד מיט בטחון איז יעדעס קינד א נחלה פונעם אייבערשטן וואס ברענגט א נייעם קאנאל פון פרנסה.

מעשיות

  1. 7:16 לויפן נאך פרנסה

    א צדיק, דער בעל מים חיים, האט געזען א איד לויפן פרי אינדערפרי און אים געפרעגט פארוואס ער לויפט. יענער האט געענטפערט אז ער לויפט צו זיין פרנסה. האט דער צדיק אים געפרעגט, אפשר לויפסטו אוועק פון דער פרנסה?

    אין דער מעשה: דער באר מים חיים

  2. 18:25 דעם משגיח'ס אייגענע איבערלעבונג מיט פרנסה

    דער משגיח דערציילט אז ער איז קיינמאל נישט געווען קיין גרויסער פארדינער, און אין זיינע יונגע יארן איז ער געווען א מלמד. ער געדענקט זיין ערשטן טשעק. מיט יעדן קינד וואס איז געבוירן געווארן איז די פרנסה געוואקסן, ער ווייסט נישט ווי אזוי, און ער מאכט חתונה די קינדער, הגם לויט זיין חשבון גייט עס נישט.

  3. 27:21 רחמנות אויף דעם דיל

    גרויסע צדיקים פלעגן מקבל זיין אויף זיך גלות, גיין פון שטאט צו שטאט אן זאגן ווער זיי זענען, און וואוינען ביי ארימע לייט. אזא צדיק איז אמאל אריינגעקומען מיט שמוציגע שיך אין דעם הויז פון א רב, און די רביצין, פון א רייכער משפחה, האט אים געפרעגט פארוואס ער האט נישט אפגעווישט די שיך און פארשמוצט איר דיל. האט ער געענטפערט אז ער האט געמיינט אז אידן זענען רחמנים אויף מענטשן, און דא זענען זיי רחמנים אויף דעם דיל.

געדאנקען

  1. 0:59 דער משגיח טייטשט "אם ה' לא יבנה בית" אלס דוד המלך'ס נבואה אויף דעם חורבן פון דעם בית המקדש וואס זיין זון וועט בויען, וואס האט זיך אנגעהויבן ווען שלמה איז געשלאפן שפעט פאר דעם חנוכת הבית.
  2. 7:55 הידורים געהערן צו תורה און מצוות; אין געשעפט, וואס איז נאר א קיום פון דער קללה פון אדם הראשון, דארף מען נישט מהדר זיין מיט עקסטערע שעות.
  3. 14:40 גלייך נאכדעם וואס דוד רעדט וועגן שלמה'ס חלק אין דעם חורבן, רופט ער אים "נחלת ה'", צו לערנען אז וואס עס איז געווען באשטימט אין דעם אייבערשטנס פלאן איז נישט קיין חסרון אין שלמה.
  4. 19:54 א נייגעבוירן קינד ווערט אנגערופן א "נחלה", א נייע שטח פונעם אייבערשטן וואס עפנט א נייעם קאנאל פון פרנסה פאר דער משפחה.
  5. 26:16 בדרך הלצה טייטשט דער משגיח "אשפתו" אויף דעם מיסט אין שטוב: די בלאטע וואס די קינדער ברענגען אריין איז אליין א ברכה.
  6. 39:34 די זעלבע ברכה פון אסאך קינדער וואס א ירא ה' שאצט, מיינט גארנישט פאר איינעם פון די "משכימי קום", ממילא קען מען "כי כן יבורך גבר ירא ה'" נאר זאגן צו א ירא ה'.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 4:45 דער משגיח זאגט אז מ'זאל נישט אריינלייגן דעם גאנצן כח אין געשעפט, נאר אפגעבן צייט פאר געהעריג דאווענען, שיעורים און דאס לערנען פון די קינדער.
  2. 22:59 דער משגיח זאגט אז יונגע לייט זאלן שאצן זייער יוגנט און זי אויסנוצן צו ארבעטן אויף מידות, שמירת עינים און לערנען, ווייל מ'קען זי נישט צוריקכאפן.
  3. 29:37 דער משגיח זאגט אז מ'דארף וויסן וואס איז וויכטיג און וואס איז נישט וויכטיג.
  4. 36:17 דער משגיח זאגט אז צופרידנהייט קומט פון דער אידישער שטוב אליין, לעבן ווי די תורה הייסט, אן לויפן נאך סענסאציעס און פארוויילונגען אין גאס.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דוד המלך, דער באר מים חיים, דער הייליגער אור החיים, דער חידושי הרי"ם, דער קאצקער רבי, דער רד"ק, משה רבינו, רבי שמשון רפאל הירש, שלמה המלך

ערכים בטחון, חנוכת הבית, סייעתא דשמיא

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט