The Basis of Jewish Faith

קאטאלאג: PARSHA (English) בא נומ׳ ⁨1⁩ פאקעט גייד ז׳ 57 תשמ"ט (1988–89) ענגליש 1 שעה 7 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 7 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט על פי דעם רמב"ם אז די אמונה פון אידן שטייט אויף מעמד הר סיני און אויף דער מסורה וואס איז איבערגעגאנגען פון דור צו דור, פארוואס דערפאר איז "החודש הזה לכם" די ערשטע מצוה, און אז די ערשטע מצוה לערנט התחדשות.

דער משגיח עפנט מיט דער קשיא פון רש"י אויפן ערשטן פסוק פון דער תורה: פארוואס הייבט זיך די תורה נישט אן מיט "החודש הזה לכם", די ערשטע מצוה? אבער מילה און גיד הנשה זענען דאך געווען פריער. ער דערמאנט אז אמונה אין השם איז ביי א איד א נאטור, נאר ווייל דער רמב"ם רעכנט אמונה פאר א מצוה, האט זי הלכות. ער לערנט דעם רמב"ם אין הלכות יסודי התורה פרק ח: אידן האבן נישט געגלייבט אין משה רבינו צוליב זיינע מופתים, וואס קענען זיין כישוף, נאר ווייל ביי הר סיני זענען מיליאנען אידן אליין געווען נביאים און געהערט ווי השם הייסט זיי גלייבן אין משה. א זאך וואס א גאנצער המון האט געזען און איבערגעגעבן קען מען נישט אפלייקענען, דערפאר גלייבן דערין אפילו די קריסטן און די מחמדאנער. ממילא היט מען יעדע מצוה, אפילו מילה, נאר ווייל משה רבינו האט עס געזאגט, און "החודש הזה לכם" איז געווען די ערשטע מצוה פון אים. אלס ערשטע טראגט זי אין זיך דעם כח פון אנהייב: די לבנה לערנט א איד זיך שטענדיג באנייען.

ענינים: תורה מן השמים און די מסורה · יסודי האמונה · מתן תורה ביי הר סיני

סדר השיעור

  1. 0:00 די קשיא פון רש"י: די ערשטע מצוה

    דער משגיח עפנט מיט דער מצוה פון קידוש החודש און מיט דער קשיא פון רש"י פארוואס די תורה הייבט זיך נישט אן דערמיט. ער פרעגט ווי אזוי מ'קען עס רופן די ערשטע מצוה, אז מילה און גיד הנשה זענען געגעבן געווארן פריער, און דער געווענליכער תירוץ, אז דאס איז די ערשטע וואס כלל ישראל האט באקומען, איז אים שווער.

  2. 5:13 אמונה אלס נאטור, און א מצוה דארף הלכות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערמאנט אז אמונה אין השם איז א ירושה ביי די קינדער פון אברהם, אז מ'קען זי קאליע מאכן אזוי ווי דעם גוף'ס געזונט און זי ווידער אויסהיילן, און אז מ'זעט השם אין דער נאטור און אין דער היסטאריע. דערנאך דערציילט ער פון א שכן וואס איז געזעסן אין א סוכה מיט א פלאסטיק דאך, צו ווייזן אז א מצוה אן אירע הלכות איז נישט די מצוה.

  3. 10:27 דער רמב"ם: נישט קיין אמונה דורך מופתים שטייט אינעם קאטאלאג

    ווייל דער רמב"ם רעכנט אמונה פאר א מצוה, נעמט דער משגיח פאר הלכות יסודי התורה פרק ח און טייטשט עס איבער. אידן האבן נישט געגלייבט אין משה צוליב זיינע מופתים, וואס קענען זיין כישוף און וואס ער האט נאר געטון פאר א צורך; א מופת באווייזט גארנישט. זיי האבן געגלייבט צוליב דעם וואס זיי אליין האבן געזען און געהערט ביי הר סיני.

  4. 15:16 ביי הר סיני איז יעדער איד געווען א נביא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די אידישע אמונה איז נישט געבויט אויף איין מענטש מיט כח, נישט אזוי ווי די קריסטן און די מחמדאנער. ביי הר סיני איז יעדער פון עטליכע מיליאן מענטשן געווארן א נביא, השם האט גערעדט מיט יעדן פנים בפנים און געהייסן גלייבן אין משה, און ער ברענגט די פסוקים אז דער ברית איז געמאכט געווארן מיט די לעבעדיגע און אז דאס פאלק וועט גלייבן אין משה אויף אייביג.

  5. 20:59 א זאך וואס מיליאנען האבן געזען קען מען נישט אפלייקענען שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח טענה'ט אז מ'קען נישט אויסטראכטן א געשעעניש וואס איז געשען פאר א המון: אזוי ווי קיינער קען נישט אפלייקענען דזשארדזש וואשינגטאן אדער יוליוס קיסר, וואס המונים האבן געקענט, אזוי קען מען נישט אויסטראכטן דאס וואס מיליאנען האבן געזען ביי הר סיני. ער לייגט צו אז די ספר תורה איז געשריבן געווארן פערציג יאר שפעטער, ווען די ווייבער, שבט לוי און די יונגע פון מתן תורה האבן נאך געלעבט און געקענט עס נאכקוקן.

  6. 27:26 איין תורה אומעטום; די טענה פון די אומות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט אן אז אידן וואס זענען צעשפרייט איבער דער וועלט טויזנטער יארן האבן אן אידענטישע ספר תורה, מיט א חילוק פון נאר איין אות, און אז די מצוות זענען אנדערש נאר אין קליינע מחלוקות. דערפאר גלייבן אפילו די קריסטן און די מחמדאנער אין יציאת מצרים און מתן תורה; זייער טענה אז השם האט זיך איבערגעטראכט איז נארישקייט, ווייל השם ווייסט וואס עס וועט זיין, און ער זאגט אז זיי האבן די תורה אפגעשוואכט.

  7. 33:03 די דריטע וואנט און די קירכן אין ירושלים מעשה

    דער משגיח דערציילט וואס ער האט זיך דערוואוסט ווען ער איז געווען אין ירושלים: ארכעאלאגן האבן געפונען אן אלטע שטאט-וואנט ווייטער פון די היינטיגע מויערן פון דער אלטער שטאט, וואס וואלט אריינגעשטעלט דעם ארט וואו די קריסטן זאגן אז זייער גרינדער ליגט באגראבן אין ירושלים, וואו די גמרא זאגט אז מ'האט קיינעם נישט באגראבן חוץ בית דוד און חולדה. ער דערציילט אז די קירך האט דערנאך אויפגעקויפט די ערד און געבויט קירכן כדי מ'זאל נישט גראבן; ער זאגט אז ער איז אוועקגעגאנגען פון דער סוגיא, און אז דאס ווייזט אויף דעם שקר פון זייער אמונה.

  8. 41:38 די הלכה פון אמונה: גלייבן א נביא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח באטאנט אז אין יד החזקה, נישט אזוי ווי אין מורה נבוכים, גיט דער רמב"ם די הלכות פון אמונה: מ'גלייבט צוליב דער מסורה וואס גייט צוריק ביז הר סיני, וואו השם האט באשטימט משה רבינו. דערנאך פרעגט ער פארוואס זאלן מיר גלייבן אברהם אבינו וועגן מילה, אז דער רמב"ם גלייבט נישט אין יחידים, און ער ערקלערט אז אפילו א נביא ווי אליהו פאלגט מען נאר ווייל השם האט עס געהייסן, אזוי ווי מ'איז מחויב צו גלייבן עדים.

  9. 47:39 אפילו מילה קומט דורך משה רבינו שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ענטפערט אז מ'היט מילה און גיד הנשה און מ'גלייבט די מעשיות פון די אבות נישט צוליב אברהם אדער יעקב אדער אלטע שריפטן, נאר ווייל משה רבינו, וואס השם האט אונז געהייסן גלייבן, האט זיי אריינגעשריבן אין דער תורה. ער לייגט צו אז אלע אמונות קריגן זיך איבער ירושלים ווייל זיי קענען נישט אפלייקענען איר קדושה, און ער פארגלייכט דאס אפלייקענען הר סיני צו א באשלוס פון קאנגרעס אדער צו די וואס לייקענען דעם חורבן אייראפע.

  10. 51:34 דער תירוץ: די ערשטע מצוה פון משה רבינו שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח קומט צוריק צו רש"י: "החודש הזה לכם" איז די ערשטע מצוה וואס מ'האט געהערט פון משה רבינו, און ווען השם האט געהייסן גלייבן אין משה איז עס למפרע געווארן די ערשטע מצוה. נאר די מסורה איז דער יסוד וואס מ'קען נישט אפפרעגן, הגם די נאטור און די צדיקים העלפן. אלס ערשטע האט זי די מעלה פון ראשית, אזוי ווי דער קאפ וואס פירט דעם גוף, דערפאר האט די תורה זיך געדארפט אנהייבן דערמיט.

  11. 55:39 קידוש החודש: א מצוה פון אנהייב

    דער משגיח ערקלערט אז די מצוה אליין האנדלט פון אנהייב: די לבנה וואס ווערט ווידער געבוירן, דער ערשטער חודש, געגעבן דעם פאלק ביי זיין געבורט ביי יציאת מצרים. ווייל ארץ ישראל און ירושלים זענען באשאפן געווארן צו ערשט, מאכט מען דעם חודש נאר דארט דורכן בית דין הגדול, סיידן עס איז דא א גרעסערער חכם אין חוץ לארץ, ווייל די נשמה איז וויכטיגער פון דעם ארט.

  12. 59:02 באנייט זיך אזוי ווי די לבנה

    דער משגיח לערנט ארויס אז די ערשטע מצוה איז התחדשות: ווער עס האט זיך פארפינצטערט זאל נישט לאזן אלטע זכרונות אים זאגן אז ער קען נישט דינען השם, נאר אנהייבן פון ניי אזוי ווי די לבנה. דאס פאלק איז געהייסן געווארן רעכענען זיינע צייטן לויט דער לבנה און נישט לויט דער זון, און ביי קידוש לבנה רופט מען די לבנה א קרוין פאר די וואס וועלן זיך באנייען אזוי ווי זי.

  13. 1:03:03 אלעמאל ניי: ניסן און דער נייער מזבח

    דער משגיח שטעלט אנקעגן דעם ניי-יאר פון די גוים, וואס איז שוין אלט מיטן חודש ינואר, מיט דעם וואס ביי אידן איז יעדער טאג א טייל פונעם נייעם חודש, און זאגט אז יעדן פרימארגן זאל א איד אנהייבן פון ניי מיט נייע התלהבות און שמחה. ניסן, ווען די גאנצע נאטור באנייט זיך, איז דער ראש פון די חדשים; דער כח פון התחדשות האט אידן אויפגעהאלטן אין גלות, און ער ענדיגט מיטן מזבח חדש פון מוסף פון ראש חודש.

דער שיעור, אויסגעשריבן

די קשיא פון רש"י: די ערשטע מצוה

0:30

דער משגיח עפנט מיט דער מצוה פון קידוש החודש אין דער וואכעדיגער פרשה, "החודש הזה לכם" (שמות יב, ב), און מיט דער קשיא פון רש"י אין אנהייב בראשית: אז די תורה קומט לערנען מצוות, פארוואס הייבט זי זיך נישט אן מיט דער ערשטער מצוה? א,ב

3:01

ער זאגט אז די קשיא אליין איז שווער. מילה איז געגעבן געווארן צו אברהם, און גיד הנשה, לויט טייל תנאים, צו יעקב נאכדעם וואס דער מלאך האט אים אנגערירט (בראשית לב, לג). דער געווענליכער תירוץ, אז דאס איז די ערשטע וואס כלל ישראל האט באקומען, איז אים נישט מובן, ווייל אברהם אבינו אליין איז געווען דער ערשטער איד. ג

אמונה אלס נאטור, און א מצוה דארף הלכות

5:36

דער משגיח דערמאנט אז יעדער איד, אלס קינד פון אברהם יצחק און יעקב, גלייבט אין השם פון נאטור; עס איז א טייל פון זיין גייסטיגן גוף. אזוי ווי דעם גוף'ס געזונט קען מען עס קאליע מאכן מיט אסורה מאכלים, פריצות אדער תאוות געלט, און ווידער אויסהיילן, און מ'זעט השם אין דער נאטור, אין דער היסטאריע און אינעם טאגטעגליכן לעבן.

8:18

אבער יעדע מצוה האט הלכות. ער דערציילט פון א שכן וואס איז געזעסן סוכות אין א סוכה מיט א פלאסטיק דאך, און געטענה'ט אז ווען עס רעגנט אריין קען מען נישט זיצן זיבן טעג. די טענה האט געקלונגען גוט, זאגט דער משגיח, אבער די מצוה פון סוכה האט ער נישט געהאט.

דער רמב"ם: נישט קיין אמונה דורך מופתים

10:50

ווייל לויטן רמב"ם איז אמונה א מצוה, האט זי אויך הלכות, און דער משגיח טייטשט איבער הלכות יסודי התורה פרק ח. אידן האבן נישט געגלייבט אין משה רבינו צוליב זיינע מופתים, ווייל אזא אמונה לאזט איבער א ספק אפשר איז עס כישוף; דעם ים האט ער געשפאלטן און דעם מן און דאס וואסער געבראכט נאר פאר א צורך. א מופת, לייגט דער משגיח צו, גיט קיינעם נישט קיין רעכט מ'זאל אים גלייבן. זיי האבן געגלייבט צוליב הר סיני, וואו זייערע אייגענע אויגן האבן געזען און זייערע אויערן געהערט. ד

ביי הר סיני איז יעדער איד געווען א נביא

15:53

דער משגיח ערקלערט אז די אידישע אמונה איז נישט געבויט אויף איין מענטש וואס האט געטון גרויסע זאכן, נישט אזוי ווי די אנדערע. די קריסטן האבן זיך אנגעהויבן מיט יחידים וואס האבן, ווי די גמרא דערציילט, געוויזן קונצן מיט כח הטומאה, און די מחמדאנער מיט מחמד, און דער המון איז זיי נאכגעגאנגען. ח

17:44

ביי הר סיני האבן עטליכע מיליאן מענטשן נישט געפאלגט א נביא; יעדער איינער איז געווארן א נביא, און השם האט יעדן גלייך געזאגט צו גלייבן אין משה. אזוי זאגט דער פסוק אז השם האט גערעדט פנים בפנים (דברים ה, ד), און אז דער ברית איז נישט געמאכט געווארן מיט די אבות נאר מיט די לעבעדיגע (דברים ה, ג). פאר סיני האט השם געזאגט צו משה אז דאס פאלק וועט הערן און גלייבן אין אים אויף אייביג (שמות יט, ט); ביז דאן, זאגט דער משגיח, איז די אמונה געווען מיט א חסרון. ה,ו,ז

א זאך וואס מיליאנען האבן געזען קען מען נישט אפלייקענען

21:22

א זאך וואס א המון האט געזען, טענה'ט דער משגיח, קען מען נישט אפלייקענען. א מעשה ווי ריפ וואן ווינקל שטייט אויף איין שרייבער, אבער קיינער קען נישט זאגן אז עס איז קיינמאל נישט געווען קיין דזשארדזש וואשינגטאן אדער יוליוס קיסר: הונדערטער טויזנטער האבן זיי געקענט און עס ווייטער געגעבן, און אויף אן אויסגעטראכטע מעשה וואלט שוין דער ערשטער דור פראטעסטירט.

25:35

אזוי אויך ביי סיני האט השם גערעדט מיט מיליאנען, און זיי האבן עס איבערגעגעבן די קינדער. ווען משה רבינו האט געשריבן די ספר תורה פערציג יאר שפעטער, זענען די וואס זענען געשטארבן נאכן חטא העגל שוין נישט געווען, אבער די ווייבער, שבט לוי און די וואס זענען דעמאלט געווען אונטער צוואנציג האבן געלעבט און געקענט נאכקוקן.

איין תורה אומעטום; די טענה פון די אומות

27:44

טויזנטער יארן, לייגט דער משגיח צו, האבן אידן געוואוינט צעשפרייט און אפגעשניטן, און פונדעסטוועגן האט יעדע קהילה א גלייכע ספר תורה; אשכנזים און ספרדים קריגן זיך נאר צי איין ווארט אין פרשת כי תצא ענדיגט זיך מיט א ה' אדער מיט א א'. אין די מצוות איז דא נאר קליינע מחלוקות, וואס זענען געקומען פון די צרות פון גלות.

30:30

דערפאר גלייבן די קריסטן און די מחמדאנער אין יציאת מצרים און מתן תורה. זייער טענה אז השם האט זיך שפעטער איבערגעטראכט איז נארישקייט, ווייל ער ווייסט וואס עס וועט זיין; זיי האבן געמאכט זייערע אייגענע ספרים ווייל די תורה איז זיי געווען צו שווער, און זי אפגעשוואכט.

די דריטע וואנט פון ירושלים

33:24

דער משגיח דערציילט אז אין ירושלים האט ער געוואוינט נעבן דעם ראנד פון מזרח ירושלים, ביי א גאס מיט אסאך מער נייע קירכן ווי די קריסטן דארט דארפן, און ער האט זיך נאכגעפרעגט. ארכעאלאגן האבן געפונען, הונדערטער יארדן ווייטער פון די מויערן פון דער אלטער שטאט, אן אלטע וואנט פון די זעלבע שטיינער ווי דער כותל המערבי. דאס וואלט אריינגעשטעלט אין ירושלים דעם גארטן וואו די קריסטן זאגן אז זייער גרינדער ליגט, הגם די גמרא, וואס זיי האלטן אויך, זאגט אז מ'האט דארט קיינעם נישט באגראבן חוץ בית דוד און חולדה (בבא קמא פב ע"ב). ט

39:22

ממילא האט די קירך אויפגעקויפט די ערד און געבויט קירכן, וואו קיינער וועט נישט גראבן. די וואנט קומט ארויס נאר פארן אמעריקאנער קאנסולאט, ארומגעצוימט אן א טאוול, און מ'האט אים דערציילט אז דער פויפסט האט געמאכט אן אפמאך מ'זאל עס פארשווייגן, און גאלדא מאיר באקומען אן אודיענץ. דער משגיח זאגט אז ער איז אוועקגעגאנגען פון דער סוגיא, און אז אזעלכע זאכן זענען דא אן א שיעור, וואס ווייזן אויפן שקר פון זייער אמונה.

די הלכה פון אמונה: גלייבן א נביא

42:38

דאס, זאגט דער משגיח, איז די מצוה פון אמונה. אין יד החזקה גיט דער רמב"ם הלכות, און אין מורה נבוכים איז ער מתפלסף. מ'גלייבט צוליב דער מסורה וואס גייט צוריק ביז די מיליאנען ביי הר סיני, וואו השם האט געהייסן אידן פאלגן משה רבינו. ד,י

45:17

אבער, פרעגט ער, אז דער רמב"ם גלייבט נישט אין יחידים, פארוואס זאל מען גלייבן אברהם וועגן מילה, אדער יעקב וועגן גיד הנשה? אפילו א נביא ווי אליהו, וואס האט מקריב געווען אויפן כרמל (מלכים א יח), פאלגט מען נישט צוליב זיינע מופתים, נאר ווייל השם האט עס געהייסן, אזוי ווי ער האט געהייסן גלייבן צוויי עדים. די אמונה אין סיני אליין אבער שטייט אויף א פאקט. כ

אפילו מילה קומט דורך משה רבינו

47:46

דער משגיח ענטפערט אז מ'היט מילה נישט ווייל מ'גלייבט אברהם, און גיד הנשה נישט צוליב יעקב, נאר ווייל משה רבינו האט געזאגט אז מ'האט עס זיי געגעבן און עס אריינגעשריבן אין חומש. אויך די מעשיות פון די אבות גלייבט מען ווייל משה האט זיי געשריבן, נישט פון אלטע שריפטן. אלע אמונות קריגן זיך איבער ירושלים ווייל זיי קענען נישט אפלייקענען איר קדושה, און לייקענען אין סיני וואלט געווען אזוי נאריש ווי א באשלוס אין קאנגרעס אז עפעס איז קיינמאל נישט געשען.

דער תירוץ: די ערשטע מצוה פון משה רבינו

51:55

דאס איז דער פשט אין רש"י: נישט מילה און נישט גיד הנשה, נאר "החודש הזה לכם" איז געווען די ערשטע מצוה וואס מ'האט געהערט פון משה, און ווען השם האט געהייסן גלייבן אין משה איז עס למפרע געווארן די ערשטע. די נאטור און די צדיקים, וועמענס הייליגע ווערטער זענען אריין אין אידישע הערצער, העלפן, אבער נאר די מסורה קען מען נישט אפפרעגן. ב

54:02

אלס ערשטע, ערקלערט דער משגיח, האט זי די מעלה פון ראשית, אזוי ווי דער קאפ וואס פון אים קומט יעדע באוועגונג פונעם גוף; דערפאר האט זי געדארפט עפענען די תורה, נאר צוליב דעם טעם וואס רש"י גיט האט השם עס אנדערש באשלאסן. ב

קידוש החודש: א מצוה פון אנהייב

55:40

די מצוה אליין האנדלט פון אנהייב: די לבנה ווערט ווידער געבוירן, און זי איז געגעבן געווארן דעם פאלק ביי זיין געבורט ביי יציאת מצרים. ווייל ארץ ישראל און ירושלים זענען באשאפן געווארן צו ערשט, מאכט מען דעם חודש נאר דארט דורכן בית דין הגדול, סיידן א חכם אין חוץ לארץ איז גרעסער פון די חכמים אין ארץ ישראל, ווייל די נשמה איז וויכטיגער פונעם ארט. ל

זיך באנייען אזוי ווי די לבנה

59:20

דער לימוד, זאגט דער משגיח, איז התחדשות. אויב א מענטשנס ליכט איז אויסגעגאנגען דורך עפעס וואס ער האט געטון, זאל ער נישט לאזן אלטע זכרונות אים זאגן אז ער קען נישט דינען השם; די לבנה ווערט אויך פינצטער און באנייט זיך. די ערשטע מצוה האט געהייסן דאס פאלק רעכענען זיינע צייטן לויט דער לבנה און נישט לויט דער זון, און ביי קידוש לבנה רופט מען די לבנה א קרוין פאר די וואס וועלן זיך באנייען אזוי ווי זי. מ

אלעמאל ניי: ניסן און דער נייער מזבח

1:03:17

דעם גוי'אישן ניי-יאר, מערקט דער משגיח אן, איז שוין אלט ביזן צוועלפטן ינואר, אבער ביי אידן הייסט אפילו דער דרייסיגסטער טאג א טייל פונעם נייעם חודש. דערפאר זאל א איד יעדן פרימארגן פארגעסן נעכטן און אנהייבן מיט נייע התלהבות און שמחה. ניסן, ווען די גאנצע נאטור באנייט זיך, איז דער ראש פון די חדשים, און דער כח פון התחדשות האט אידן אויפגעהאלטן אין גלות. ער ענדיגט מיטן "מזבח חדש בציון" פון מוסף פון ראש חודש. נ

מראי מקומות

תורה

  1. א Shemos 12:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:30
  2. ג לכאורה Bereishis 32:33 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:01
  3. ה Devarim 5:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:44
  4. ו לכאורה Devarim 5:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 17:44
  5. ז Shemos 19:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:44

נביאים

  1. כ לכאורה Melachim I 18 מפתח אינעם אויסשרייב: 45:17

תלמוד בבלי

  1. ח Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:53
  2. ט לכאורה Bava Kamma 82b מפתח אינעם אויסשרייב: 33:24
  3. מ לכאורה Sanhedrin 42a מפתח אינעם אויסשרייב: 59:20

ראשונים

  1. ב Rashi, Bereishis 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:30, 51:55, 54:02
  2. ד Rambam, Hilchos Yesodei HaTorah 8:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:50, 42:38
  3. י Moreh Nevuchim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 42:38
  4. ל לכאורה Rambam, Hilchos Kiddush HaChodesh 1:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 55:40

תפילה און פיוט

  1. נ Siddur (Mussaf of Rosh Chodesh) (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:17

עיקרי הדברים

  1. 10:09 ווייל דער רמב"ם רעכנט אמונה פאר א מצוה, איז זי נישט נאר א נאטור; אזוי ווי יעדע מצוה האט זי הלכות וואס מ'דארף לערנען.
  2. 12:09 לויט דעם רמב"ם האבן אידן געגלייבט אין משה רבינו נישט צוליב זיינע מופתים, נאר ווייל ביי הר סיני איז יעדער איינער געווען א נביא און האט געהערט ווי השם הייסט זיי גלייבן אין אים.
  3. 21:22 א געשעעניש וואס א גאנצער המון האט געזען און איבערגעגעבן פון דור צו דור קען מען נישט אויסטראכטן און נישט אפלייקענען, נישט אזוי ווי זאכן וואס שטייען אויף יחידים.
  4. 26:03 די ספר תורה, וואס איז געשריבן געווארן ווען הונדערטער טויזנטער עדים פון מתן תורה האבן נאך געלעבט, איז געבליבן גלייך אין יעדע אידישע קהילה.
  5. 47:45 יעדע מצוה, אפילו מילה און גיד הנשה, היט מען נאר ווייל משה רבינו האט עס געזאגט, ממילא איז "החודש הזה לכם", די ערשטע מצוה וואס מ'האט געהערט פון משה, די ערשטע מצוה.
  6. 57:02 די ערשטע מצוה, וואס איז געגעבן געווארן ביים געבורט פונעם פאלק, איז א מצוה פון התחדשות: אזוי ווי די לבנה קען א איד וואס האט זיך פארפינצטערט זיך אלעמאל באנייען.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 2:58 ווי אזוי קען רש"י רופן "החודש הזה לכם" די ערשטע מצוה, אז מילה און גיד הנשה זענען געגעבן געווארן פריער?

    תירוץ: 52:05 אלע מצוות, אויך די, היט מען נאר ווייל משה רבינו האט זיי געזאגט, און "החודש הזה לכם" איז געווען די ערשטע מצוה וואס מ'האט געהערט פון משה; למפרע איז זי די ערשטע.

  2. קשיא: 12:09 פארוואס איז די אמונה אין משה רבינו נישט געשטאנען אויף זיינע מופתים?

    תירוץ: 12:16 מופתים קען מען טון מיט כישוף און זיי לאזן איבער א ספק; משה האט זיי געטון נאר פאר א צורך, און די אמונה איז געשטאנען אויף דעם וואס זיי אליין האבן געזען און געהערט ביי הר סיני.

  3. קשיא: 45:17 אויב דער רמב"ם גלייבט נישט אין יחידים, פארוואס זאל מען גלייבן אברהם אבינו וועגן מילה?

    תירוץ: 47:45 מ'היט נישט מילה צוליב אברהם, נאר ווייל משה רבינו האט אונז געזאגט אז עס איז געגעבן געווארן צו אברהם און האט עס אריינגעשריבן אין חומש.

  4. קשיא: 31:01 אויב די קריסטן און די מחמדאנער גלייבן אין מתן תורה, פארוואס איז זייער אמונה אנדערש?

    תירוץ: 31:14 זיי טענה'ן אז השם האט זיך איבערגעטראכט, וואס איז נארישקייט ווייל השם ווייסט וואס עס וועט זיין; באמת האבן זיי געמאכט זייערע אייגענע ספרים כדי עס זאל זיין גרינגער, און די תורה אפגעשוואכט.

  5. קשיא: 46:05 פארוואס פאלגט מען א נביא ווי אליהו, אפילו ווען ער האט מקריב געווען א קרבן אינדרויסן פון בית המקדש?

    תירוץ: 46:28 נישט צוליב זיינע מופתים, נאר ווייל השם האט געהייסן פאלגן א נביא, אזוי ווי ער האט געהייסן גלייבן עדים.

מעשיות

  1. 8:37 דעם שכנ'ס סוכה מיט א פלאסטיק דאך

    דער משגיח דערציילט פון א שכן אין זיין פריערדיגע דירה, וואס זיין גאניק איז געווען לעבן זיינעם, וואס האט געבויט א סוכה מיט א פלאסטיק דאך און כמעט נישט ארויסגעגאנגען דערפון אלע זיבן טעג. שפעטער האט ער זיך דערוואוסט אז דער מאן איז געווען פון די וואס נעמען נישט אן די תורה שבעל פה. ווען ער האט אים געזאגט אז אן סכך איז די סוכה נישט כשר, האט דער שכן געטענה'ט אז די תורה זאגט צו וואוינען אין דער סוכה זיבן טעג, וואס מ'קען נישט ווען עס רעגנט אריין. דער משגיח זאגט אז די טענה האט געקלונגען גוט, אבער ער האט נישט געהאט די מצוה פון סוכה.

  2. 33:44 די דריטע וואנט פון ירושלים

    דער משגיח דערציילט אז ווען ער האט געוואוינט נעבן דעם ראנד פון מזרח ירושלים, האט ער זיך געוואונדערט אויף די אסאך נייע קירכן אויף איין גאס און זיך נאכגעפרעגט. מ'האט אים דערציילט אז ארכעאלאגן האבן געפונען, הונדערטער יארדן ווייטער פון די מויערן פון דער אלטער שטאט, אן אלטע וואנט פון די זעלבע שטיינער ווי דער כותל המערבי, א סימן אז ירושלים האט זיך אמאל געצויגן ביז אהין. דאס וואלט אריינגעשטעלט אין דער שטאט דעם ארט וואו די קריסטן גלייבן אז זייער גרינדער ליגט, קעגן דער מסורה, וואס זיי האלטן אויך, אז מ'האט קיינעם נישט באגראבן אין ירושלים חוץ בית דוד און חולדה. די קירך האט אויפגעקויפט די ערד און געבויט קירכן כדי מ'זאל נישט גראבן, נישט געלאזט שטעלן קיין טאוול ביים איינציגן ארט וואס שטייט ארויס פארן אמעריקאנער קאנסולאט, און, אזוי האט מען אים דערציילט, האט דער פויפסט געמאכט אן אפמאך מיט דער ישראל'דיגער רעגירונג, צוזאמען מיט אן אודיענץ פאר גאלדא מאיר.

    אין דער מעשה: גאלדא מאיר

געדאנקען

  1. 52:22 "החודש הזה לכם" איז די ערשטע מצוה נאר למפרע: ווען השם האט ביי הר סיני געהייסן גלייבן אלעס וואס משה זאגט, איז עס געווארן די ערשטע מצוה וואס מ'האט באקומען דורך משה רבינו.
  2. 47:46 אפילו די מצוות פון די אבות און די מעשיות פון ספר בראשית גלייבט מען נישט צוליב די אבות אדער היסטארישע שריפטן, נאר ווייל משה רבינו, וואס איז באשטימט געווארן ביי סיני, האט זיי געשריבן.
  3. 46:31 דער משגיח פארגלייכט דעם חיוב צו פאלגן א נביא מיטן חיוב צו גלייבן צוויי עדים: ביי ביידע שטייט די אמונה אויפן ציווי פון השם, נישט אויף די מופתים פונעם מענטש, בשעת די אמונה אין סיני אליין שטייט אויף א פאקט.
  4. 30:30 דאס וואס די אנדערע אמונות נעמען אן מתן תורה, און זייער קריג איבער ירושלים, איז אליין א ראיה אז מ'קען נישט אפלייקענען די אידישע מסורה.
  5. 54:02 א זאך וואס איז ערשט האט די מעלה פון ראשית, אזוי ווי דער קאפ וואס פון אים קומט יעדע פעולה פונעם גוף; דערפאר ערווארטעט רש"י אז די תורה זאל זיך אנהייבן מיט דער ערשטער מצוה.
  6. 57:51 קידוש החודש געהערט צו ארץ ישראל ווייל דאס איז דאס ערשטע לאנד וואס איז באשאפן געווארן, און פונדעסטוועגן קען א גרעסערער חכם אין חוץ לארץ מקדש זיין דעם חודש, ווייל די נשמה איז וויכטיגער פון דעם ארט.
  7. 1:03:29 אידן רעכענען יעדן טאג אלס א טייל פונעם נייעם חודש, אפילו דעם דרייסיגסטן ווען די לבנה איז פינצטער: א איד שטייט אלעמאל אין התחדשות.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 10:09 דער משגיח זאגט אז כדי צו טון א מצוה דארף מען פריער לערנען אירע הלכות, אזוי ווי מ'דארף לערנען ווי אזוי מ'מאכט א סוכה אדער ציצית.
  2. 59:16 דער משגיח זאגט אז ווען עס גייט נישט גוט און די ליכט ווערט פארלאשן, זאל מען זיך באנייען אזוי ווי די לבנה און אנהייבן פון ניי.
  3. 59:58 דער משגיח זאגט אז מ'זאל נישט לאזן די פריערדיגע מעשים איינרעדן אז מ'קען נישט דינען השם; די לבנה ווערט אויך פארפינצטערט און באנייט זיך.
  4. 1:04:00 דער משגיח זאגט אז יעדן פרימארגן זאל מען זיך באנייען, פארגעסן וואס איז געווען נעכטן און אנהייבן מיט נייע התלהבות און שמחה אין עבודת השם.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אליהו הנביא, גאלדא מאיר, דוד המלך, דער רמב"ם, חולדה הנביאה, יעקב אבינו, משה רבינו, קרח, רש"י

ערכים אמונה, גיד הנשה, החודש הזה לכם, יצר הרע, כישוף, לשכת הגזית, מילה, מיעוט הירח, מסורה, מעמד הר סיני, מתן תורה, ספר תורה, קידוש החודש, קידוש לבנה, ראשית, רבונו של עולם

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט