“ויהי בנסוע הארון” - A Yid's true Mission in His Summer Travels
קאטאלאג: PARSHA (English) בהעלותך נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 59 תשנ"ז (1996–97) ענגליש 40 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די זיבן פזר'ס אין פרשת בהעלותך ווייזן אויף דעם צעשפרייטן גלות און אויף די זומער־רייזעס פון תמוז, און אז יעדער איד, וואו ער פארט, איז א שליח פון השם יתברך וואס טאר נישט פארגעסן זיין שליחות.
דער משגיח עפנט מיט די זיבן פזר'ס אין פרשת בהעלותך און ערקלערט דעם סדר פונעם יאר: פון חמשה עשר בשבט ביז שבועות גייען די טעג ארויף אין קדושה, און פון בהעלותך הייבט מען אן אראפגיין, מיט דעם תענית פון כ' סיון, תמוז און אב, און פרשת שלח. פזר מיינט צעשפרייטן, דער גלות צווישן די שבעים אומות, אבער אקעגן דעם קומען די זיבן וואכן נחמה, און דער גלות האט זיינע מעלות: אידן זענען נישט פארטריבן געווארן נאר געשיקט. יעדע נשמה, וואס האט געזונגען מיט די מלאכים ביים כסא הכבוד, ווערט אראפגעשיקט אויף א שליחות, אזוי ווי אינעם משל פונעם חפץ חיים פון דעם וואס האט פארביטן דימענטן אויף ליכט. ער שטעלט אוועק די מרגלים פון משה רבינו וואס האבן נישט מצליח געווען קעגן די שלוחים פון יהושע, ערקלערט אז א מענטשנס נאמען איז זיין שליחות, און ברענגט דעם בעל שם טוב אז יעדע רייזע איז כדי אויפצוהייבן די ניצוצות פון זיין אייגענע נשמה. דאס פארן אין קעמפ איז אויך א שליחות; מ'טאר נישט אראפנעמען די ציצית און נישט פאלן אזוי ווי די מרגלים.
ענינים: דער תפקיד פון א מענטש אויף דער וועלט · די מרגלים · גלות אלס הכנה צו גאולה · די חדשים תמוז און אב
סדר השיעור
-
0:00 זיבן פזר'ס און די ווענדונג פונעם יאר שטייט אינעם קאטאלאג
נאך א וויץ פון די חכמי חלם וועגן וואכן אן א פזר, ווייזט דער משגיח אן אויף די זיבן פזר'ס אין בהעלותך. ער ציילט אויס די ארויפגייענדיגע טעג פון חמשה עשר בשבט ביז שבועות, און ערקלערט אז מיט בהעלותך הייבט דאס יאר אן אראפגיין, מיט דעם תענית פון כ' סיון און די שווערע חדשים תמוז און אב.
-
5:49 פזר: דער צעשפרייטער גלות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פארבינדט די קומענדיגע קריאה פון פרשת שלח מיט די מרגלים וואס האבן גורם געווען דעם גלות, און ערקלערט אז פזר מיינט צעשפרייטן צווישן די שבעים אומות וואס קומען ארויס פון די זיבן. אקעגן די זיבן פזר'ס שטייען די זיבן וואכן נחמה; דער גלות האט געברענגט מער תורה און מער צדיקים, און אידן זענען ארויסגעשיקט געווארן פון ארץ ישראל, נישט פארטריבן.
-
10:50 דעם חפץ חיים'ס משל פון דימענטן און ליכט מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט ווי די נשמה איז געווען ביים כסא הכבוד און האט געפירט די שירה פון די מלאכים, ביז השם יתברך שיקט זי אראפ אויף א שליחות. ער דערציילט דעם חפץ חיים'ס משל פון אן ארעמאן וואס איז געפארן צו די הרי חושך נאך דימענטן און איז געקומען אהיים מיט פוילע ליכט, און ער איז דאס מסביר אויף מענטשן וואס פארגעסן אז זיי זענען געשיקט געווארן צו זאמלען תורה און מצוות.
-
19:03 צוויי סארטן שלוחים און די שליחות אין א נאמען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אוועק די מרגלים פון משה רבינו, וואס האבן נישט מצליח געווען, קעגן די צוויי שלוחים פון יהושע אין דער הפטרה, וואס האבן יא מצליח געווען. ער ערקלערט אז א מענטשנס נאמען איז זיין שליחות, ברענגט דעם אריז"ל וועגן געבן א נאמען און רש"י אין פרשת וישלח וועגן דעם מלאך'ס נאמען, און זאגט אז צולייגן א נאמען פאר א שווער קראנקן גיט אים א נייע שליחות. אין תמוז און אב דארפן די קינדער פון די מרגלים פאררעכטן זייער פעלער, און דערמיט ברענגען די גאולה.
-
26:12 דער בעל שם טוב: יעדער טריט איז א שליחות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם בעל שם טוב אויפן פסוק אז די טריט פון א מענטש זענען באשטימט פון השם יתברך: א סוחר וואס פארט קיין אויסטראליע נאך פעלן איז באמת געשיקט צו מאכן א ברכה ביי א געוויסן טייכל, ווייל דארט זענען ניצוצות פון זיין נשמה. ער לייגט צו דעם עפל, דאס ברויט און א בוים לעבן א קעמפ, און שילדערט ווי דער קעמפ קען דערנענטערן א בחור צום רבונו של עולם דורך דער שיינקייט פון דער בריאה.
-
32:32 זומער־רייזעס אלס שליחות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט פארוואס יעדער פארט אוועק פונקט ווען פרשת שלח און תמוז קומען אן: כדי מתקן צו זיין די שליחות פון די מרגלים. ער ווארנט קעגן בחורים וואס נעמען אראפ די ציצית אין קעמפ, וואס זענען דער דערמאנונג אין סוף פרשת שלח, זאגט אז דער זומער איז כדי אויפצולאדן די רוחניות'דיגע באטעריעס, און טייטשט די נפילים וואס די מרגלים האבן געזען אלס א רמז נישט צו פאלן. ער ענדיגט מיט די באהאלטענע אוצרות פון די טעג, אז משיח האט דא זיין שורש, און מיט א ברכה פאר א געלונגענע וואקאציע.
דער שיעור, אויסגעשריבן
זיבן פזר'ס און די ווענדונג פונעם יאר
דער משגיח עפנט מיט א וויץ פון די חכמי חלם וועגן וואכן אן א פזר, דער זיסער טראפ, און זאגט די בחורים אז די סדרה האט זיבן פזר'ס, ווי קיין שום אנדערע. ס'מוז זיין א טעם, און דעם געפינט ער אינעם לוח. פון חמשה עשר בשבט גייען די טעג ארויף, יעדע צוויי וואכן נאך א יום טוב'דיגע נקודה, דורך פורים, פסח, פסח שני און שבועות, ביז פרשת נשא.
פזר: דער צעשפרייטער גלות
צו מנחה, זאגט דער משגיח, ליינט מען שוין פרשת שלח: די מרגלים, וואס זענען אוועק ראש חודש תמוז און צוריקגעקומען תשעה באב, האבן גורם געווען דעם גאנצן גלות. פזר טייטשט צעשפרייטן. די שבעה אומות זענען אין ארץ ישראל, און פון זיי צווייגן זיך אויס שבעים אומות, זיבן מאל צען, ווייל צען איז די שלימות; צווישן די שבעים זענען אידן צעשפרייט. ג
דעם חפץ חיים'ס משל פון דימענטן און ליכט
יעדער איד, זאגט דער משגיח, איז א שליח. ביים כסא הכבוד האט זיין נשמה געזונגען מיט די שרפים און אפילו געפירט זייער שירה, ביז השם יתברך האט זי אראפגעשיקט אויף דער פינצטערער וועלט אויף א שליחות, עפעס צוריקצוברענגען.
ער דערציילט דעם חפץ חיים'ס משל. אן ארעמאנ'ס ווייב האט אים געשיקט צו די הרי חושך, וואו דימענטן ליגן ווי שטיינדלעך. דארט זענען ליכט פון חלב געווען טייער און יעדער האט זיי נאכגעיאגט, ביז ער האט פארגעסן פארוואס ער איז געקומען, אויסגעשאטן די דימענטן און אנגעפילט די טשעמאדאנעס מיט ליכט. נאענט צו דער היים זענען זיי פארפוילט געווארן, מ'האט זיי אריינגעווארפן אין ים, און ער האט געפונען אין קעשענע בלויז דריי פיר דימענטן.
אזוי, זאגט דער חפץ חיים, שיקט השם יתברך מענטשן אראפ צו זאמלען תורה און מצוות, און זיי זאמלען געלט און תאוות, וואס מ'לאזט נישט אריין אין הימל, און דערנאך באדויערן זיי וואס זיי האבן געקענט ברענגען.
צוויי סארטן שלוחים און די שליחות אין א נאמען
פרשת שלח, פירט דער משגיח אויס, דערציילט פון צוויי סארטן שלוחים. די מרגלים פון משה רבינו האבן נישט מצליח געווען: זיי האבן געברענגט א שלעכטע ידיעה און געמאכט וויינען דאס פאלק, כאטש זיי האבן געקענט צוריקברענגען דימענטן. אין דער הפטרה שיקט יהושע פנחס און כלב קיין יריחו, און זיי זענען מצליח. ג,ה
א מענטשנס נאמען איז זיין שליחות. דער משגיח ברענגט דעם אריז"ל אז עלטערן וואס קלייבן א נאמען האבן רוח הקודש און געבן דעם נאמען וואס די נשמה האט געהאט אויבן. ווען יעקב אבינו האט געפרעגט דעם מלאך זיין נאמען, איז רש"י מסביר אז די נעמען פון מלאכים טוישן זיך לויט זייער שליחות. ו,ז
דערפאר לייגט מען צו א נאמען פאר א שווער קראנקן: אויב ער איז קראנק ווייל זיין שליחות איז פארטיג, ברענגט א נייער נאמען א נייע שליחות. אין תמוז און אב האבן די מרגלים נישט מצליח געווען, און זייערע קינדער דארפן דאס פאררעכטן און דערמיט ברענגען די גאולה.
דער בעל שם טוב: יעדער טריט איז א שליחות
יעדע רייזע האט א טעם. דער בעל שם טוב טייטשט דעם פסוק אז די טריט פון א מענטש זענען באשטימט פון השם: א סוחר פארט קיין אויסטראליע נאך פעלן, אבער השם יתברך שיקט אים צו מאכן א שהכל ביי א געוויסן טייכל. ניצוצות פון יעדע נשמה זענען צעשפרייט איבער דער וועלט, און השם ברענגט זיי צום מענטש אדער אים צו זיי. ח
אזוי אויך אן עפל וואס מ'עסט מיט א ברכה, א געוויסער לייב ברויט, א האלבער עפל וואס מ'גיט אן אנדערן, און א בוים לעבן קעמפ וואו מ'דארף לערנען א גמרא. אין קעמפ, ווייט פון די שטאטישע געביידעס, קען מען ארויפגיין אויף א בארג ביים זון־אונטערגאנג און לויבן השם יתברך.
זומער־רייזעס אלס שליחות
פארוואס פארט יעדער אוועק פונקט ווען פרשת שלח און יולי קומען? ווייל השם יתברך וויל אז מ'זאל מתקן זיין די שליחות פון די מרגלים אין תמוז. דער משגיח בעט די בחורים צו זיין ווי די שלוחים פון יהושע, נישט ווי די פון משה, און ווארנט נישט צו מיינען אז קעמפ איז הפקר און אראפנעמען די ציצית, די דערמאנונג וואס רש"י ברענגט אין סוף שלח. ט
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
- כ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 38:23
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:52 די זיבן פזר'ס פון בהעלותך באצייכענען דעם איבערגאנג פון די ארויפגייענדיגע טעג וואס ענדיגן זיך מיט שבועות צו די אראפגייענדיגע טעג פון תמוז און אב.
- 7:26 פזר מיינט צעשפרייטן: אידן זענען צעשפרייט צווישן די שבעים אומות, וואס צווייגן זיך אויס פון די שבעה אומות, און די זיבן וואכן נחמה נאך תשעה באב זענען דער ענטפער אויף די זיבן פזר'ס.
- 10:39 אידן זענען נישט ארויסגעטריבן געווארן פון ארץ ישראל נאר ארויסגעשיקט, און יעדער איד איז א שליח פון השם יתברך.
- 22:00 א מענטשנס נאמען, וואס ווערט געגעבן מיט א שטיקל רוח הקודש, איז זיין שליחות אויף דער וועלט.
- 26:35 יעדע רייזע ווערט געפירט פון השם יתברך כדי דער מענטש זאל אויפהייבן די ניצוצות פון זיין אייגענע נשמה וואס געפינען זיך אין יענעם ארט.
- 32:34 די זומער־רייזעס פאלן אויס מיט פרשת שלח און תמוז כדי אידן זאלן מתקן זיין די שליחות פון די מרגלים, דורך געדענקען זייער אייגענע שליחות.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:52 פארוואס האט בהעלותך זיבן פזר'ס, מער ווי יעדע אנדערע סדרה?
תירוץ: 7:26 פזר מיינט צעשפרייטן, און די זיבן פזר'ס שטייען פאר דעם צעשפרייטן פון אידן צווישן די שבעים אומות וואס קומען ארויס פון די זיבן, ווען דאס יאר דרייט זיך צו תמוז און אב.
-
קשיא: 24:39 פארוואס לייגט מען צו א נאמען פאר א שווער קראנקן?
תירוץ: 24:53 אויב ער איז קראנק ווייל ער האט שוין דורכגעפירט זיין שליחות, גיט אים א נייער נאמען א נייע שליחות און א הוספה אויף זיין נשמה, און ער קען ווייטער לעבן.
-
קשיא: 35:02 פארוואס פארט יעדער אוועק פונקט ווען פרשת שלח און יולי קומען אן?
תירוץ: 35:10 ווייל השם יתברך וויל אז זיי זאלן מתקן זיין די שליחות פון די מרגלים, וואס זענען געפארן פון ראש חודש תמוז, וואס פאלט אויס מיט יולי.
מעשיות
-
12:25 די דימענטן און די ליכט (דעם חפץ חיים'ס משל)
אן ארעמאן וואס האט נישט געקענט מאכן א פרנסה, האט זיין ווייב אים געדרייט ער זאל פארן צו די ווייטע הרי חושך, וואו דימענטן ליגן אין די גאסן ווי שטיינדלעך. דארט איז אלעמאל געווען פינצטער, ליכט פון בהמה־חלב זענען געווען טייער, און יעדער האט געזוכט ליכט, ביז ער האט פארגעסן פארוואס ער איז געקומען, אויסגעליידיגט די דימענטן און אנגעפילט די טשעמאדאנעס מיט ליכט. אויפן וועג אהיים, אין דער ווארעמקייט, זענען די ליכט פארפוילט געווארן און געשטונקען, און די באאמטע ביים מכס האבן זיי אריינגעווארפן אין ים. זיין ווייב האט אים געזאגט אז ער איז געפארן נאך דימענטן, נישט נאך ליכט, און ער האט געפונען אין קעשענע בלויז דריי פיר דימענטן. דער חפץ חיים איז דאס מסביר אויף מענטשן וואס זענען אראפגעשיקט אויף דער פינצטערער וועלט צו זאמלען תורה און מצוות, און פילן אן די טשעמאדאנעס מיט געלט און תאוות וואס מ'לאזט נישט אריין אין הימל.
אין דער מעשה: דער חפץ חיים
-
26:48 דער סוחר וואס איז געפארן קיין אויסטראליע נאך פעלן (דעם בעל שם טוב'ס משל)
א סוחר פארט קיין אויסטראליע צו קויפן פעלן און זיי ברענגען קיין אמעריקע מיט א פארדינסט. דער משגיח ערקלערט על פי דעם בעל שם טוב אז דאס איז נאר דעם סוחר'ס חשבון: השם יתברך שיקט אים אהין כדי ער זאל מאכן א שהכל אויף די וואסער פון א געוויסן טייכל, וואו ס'געפינען זיך ניצוצות פון זיין נשמה.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
געדאנקען
- 7:01 דער זיסער ניגון פונעם פזר טראגט א ביטערע בשורה: פזר מיינט צעשפרייטן, און די זיבן פזר'ס אין בהעלותך זענען אקעגן די זיבן הויפט־אומות, וואס פון זיי צווייגן זיך אויס די שבעים אומות פונעם גלות.
- 8:55 שבעים איז זיבן מאל צען, און צען איז די שלימות פון יעדע זאך, ממילא זענען די שבעים אומות די זיבן אומות אין זייער שלימות.
- 9:17 די זיבן וואכן נחמה נאך תשעה באב זענען דער אקעגנגעוויכט צו די זיבן פזר'ס, און די נחמה איז אז דער גלות איז אלעמאל געווען גוט, וואס מ'וועט זען ווען משיח וועט קומען.
- 24:28 צולייגן א נאמען פאר א שווער קראנקן העלפט ווען די קרענק קומט ווייל ער האט שוין דורכגעפירט זיין שליחות: דער נייער נאמען איז א נייע שליחות און א הוספה אויף זיין נשמה.
- 25:35 די זומער־וואקאציע פאלט אויס אין תמוז, ווען די מרגלים זענען ארויסגעגאנגען, כדי די רייזעס פון אידן היינט זאלן מתקן זיין די שליחות פון די מרגלים און ברענגען די גאולה.
- 37:18 די נפילים וואס די מרגלים האבן געזען זענען געווען מלאכים וואס זענען געפאלן פון זייער מדרגה, און זייער נאמען איז געווען א רמז פאר די מרגלים נישט צו פאלן, וואס זיי האבן נישט פארשטאנען.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 19:42 דער משגיח זאגט די בחורים אז וואו זיי פארן זאלן זיי געדענקען אז זיי זענען שלוחים פון השם יתברך, און זיך פירן דערנאך.
- 31:49 דער משגיח זאגט אז אין קעמפ קען מען ארויפגיין אויף א בארג ביים זון־אונטערגאנג און לויבן השם יתברך פאר זיין וועלט, און דערמיט זיך דערנענטערן צו אים.
- 33:56 דער משגיח ווארנט די בחורים נישט אראפצונעמען די ציצית אין קעמפ, ווייל די ציצית זענען די דערמאנונג פון די מצוות.
- 36:20 דער משגיח זאגט אז די זומער־שפאצירן און רו זענען גוט כדי צו זיין א געזונטערער און פרייליכערער עבד השם, אבער דער זומער איז פאר אלעם כדי אויפצולאדן די רוחניות'דיגע באטעריעס.
- 37:41 דער משגיח זאגט נישט צו פאלן אין זומער, און אויב מ'פאלט יא, זאל מען אויפשטיין און אנהייבן פון דאס ניי.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען בועז, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חפץ חיים, יהושע בן נון, יעקב אבינו, ישעיהו הנביא, כלב בן יפנה, משה רבינו, פינחס, רות, רש"י
ערכים גזירות ת"ח ות"ט, השגחה פרטית, ט"ו בשבט, כסא הכבוד, מרגלים, נחמה, ניצוצות, נפילים, פיזור, ציצית, רבונו של עולם, רוח הקודש, שליחות