A Deeper Understanding of נחלת בני ראובן ובני גד and the Hidden Kedushah of the Three Weeks
קאטאלאג: PARSHA (English) מטות נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 60 תשנ"ו (1995–96) ענגליש 1 שעה 12 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז בני ראובן ובני גד האבן געשפירט אז דאס לאנד עבר הירדן מזרחה האט אין זיך די באהאלטענע העכערע קדושה פון קיני קניזי וקדמוני, וואס איז אקעגן די דריי וואכן, וועמענס פארבארגענע קדושה וועט זיך אנטפלעקן ווען משיח וועט קומען.
דער משגיח עפנט מיט משה רבינו'ס תוכחה צו בני גד ובני ראובן, און פרעגט פארוואס ער זאגט "איך ווייס אז איר האט אסאך מקנה" און פארוואס די תורה שרייבט "עצום מאד". לויט דעם מדרש און דעם שפת אמת איז דער חלק טאקע געווען זייערס, נאר זיי האבן זיך געאיילט עס צו נעמען. דערנאך בויט ער א גאנצן בנין: פון די צען מאמרות זענען די ערשטע דריי העכער פון השגה, און פון די צען אומות וואס זענען צוגעזאגט געווארן צו אברהם אבינו זענען קיני קניזי וקדמוני (עמון, מואב און עשו) באדעקט מיט א גרויסע טומאה, וואס באדעקט א גרעסערע קדושה. די זענען אקעגן די דריי וואכן פאר די זיבן וואכן פון נחמה. ראובן דער בכור און גד, דער שבט פון אליהו, זענען צוגעבינדן צו דעם "ראשית", צו דעם לאנד פון דער צוקונפט. זייערע שאף זענען געווען הויכע נשמות, און משה רבינו האט עס געוואוסט. צום סוף זאגט דער משגיח אז די דריי וואכן זענען טעג פון גראבן נאך דער באהאלטענער קדושה, מיט תורה, תפילה און צדקה.
ענינים: די חדשים תמוז און אב · קדושה און קליפה
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס "ידעתי" און פארוואס "עצום מאד" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט משה רבינו'ס תוכחה אז בני גד ובני ראובן האבן געשטעלט די שאף פאר די קינדער, און פרעגט פארוואס משה זאגט "איך ווייס אז איר האט אסאך מקנה" און פארוואס די תורה שרייבט "עצום מאד". ער ברענגט דעם מדרש אז זיי האבן זיך געאיילט נאך זייער חלק און זענען ערשט ארויס אין גלות, און דעם שפת אמת אז דער חלק איז טאקע געווען זייערס נאר עס האט געדארפט קומען על פי התורה.
-
6:06 וואס איז דיינס וועט צו דיר קומען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער נפש פון א מענטש פארשפרייט זיך אין זיינע זאכן, און אז השם יתברך טיילט אלעס פונקטליך אז יעדער זאל באקומען וואס איז זיינס, מיט א משל פון א בעכער סאדע. ווער עס נוצט אומערליכע מיטלען וואלט עס סיי ווי באקומען, און ווייל ער האט זיך געאיילט פארלירט ער עס; אזוי אויך בני ראובן ובני גד.
-
10:02 די צען מאמרות און די באהאלטענע ערשטע דריי שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די משנה אז די וועלט איז באשאפן געווארן מיט צען מאמרות, און די גמרא אז "בראשית" איז אויך א מאמר, וואס ווייזט ווי הויך עס איז. די ערשטע דריי זענען העכער פון אונזער השגה און זענען הימלישע, און די לעצטע זיבן זענען ערדישע און באקאנט צו אונז.
-
14:14 קיני קניזי וקדמוני: קדושה אונטער טומאה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז פון די צען אומות וואס זענען צוגעזאגט געווארן צו אברהם אבינו ווערן קיני קניזי וקדמוני (עמון, מואב און עשו) נאר איינמאל דערמאנט, און זיי וועלן ווערן אונזערע ערשט אין ימות המשיח. זיי זענען באדעקט מיט א גרויסע טומאה ווי א ערלה, און לויט דעם שפת אמת און דעם חסד לאברהם איז זייער באהאלטענע קדושה גרעסער ווי פון ארץ ישראל גופא; דאס לאנד פון ראובן און גד איז געווען א שטיק פון עמון ומואב וואס איז איינגענומען געווארן דורך סיחון.
-
21:07 די דריי וואכן ווי די באהאלטענע דריי לענדער שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אקעגן די צען וואכן פאר ראש השנה די צען אומות: די זיבן וואכן פון נחמה קען מען באגרייפן, אבער די דריי וואכן זענען קיני קניזי וקדמוני און וועלן זיין די פרייליכסטע טעג ווען משיח קומט. ער ברענגט דעם עבודת ישראל אויף "כל רודפיה השיגוה בין המצרים", זאגט אז לערנען און דאווענען איז שווערער יעצט אבער מ'דערגרייכט העכער, און ער ברענגט א משל פון א שטיקעריי אויף א שווארצן טוך.
-
27:03 ראובן דער בכור און גד פון אליהו שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז די באהאלטענע וועלט פון די ערשטע דריי איז דער מקור פון דעם גוטן וואס איז פארבארגן אין יסורים, און ער ווייזט אויף דעם אגרת הקודש. דערנאך ערקלערט ער אז ראובן, אלס בכור, איז "ראשית", נאר ער האט פארלוירן די בכורה דורכן זיך איילן; אין דער צייט פון תיקון וועט יעדער פגם אויסגעוואשן ווערן און ער וועט עס צוריקקריגן. אויך גד איז צוגעבינדן צו משיח, ווייל אליהו קומט פון גד.
-
34:03 גד האט געזען "ראשית"; חצי שבט מנשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם פסוק אין וזאת הברכה אז גד "האט געזען ראשית" ווייל משה רבינו איז דארט באגראבן, און לייגט צו אז זיי האבן געוואלט דעם כיבוש פון משה און נישט פון יהושע. גימל ריש פון די ערשטע דריי איז גד ראובן, און חצי שבט מנשה, וואס האט אויך פארלוירן א בכורה, גייט מיט זיי; עשו, דער דריטער, טאר מען נישט אנרירן ביז משיח.
-
38:40 רש"י'ס "כח מעשיו" און דער קדמוני שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט רש"י'ס קשיא פארוואס די תורה הייבט אן מיט בראשית, מיטן תירוץ "כח מעשיו הגיד לעמו", און דעם פסוק אז די מושיעים וועלן משפט'ן הר עשו. ער ערקלערט אז עשו איז די קליפה איבער דער קדושה פון בראשית, ממילא ווייזט דער אנהייב פון דער תורה אז כלל ישראל וועט אמאל באקומען דעם קדמוני און די גאנצע וועלט; דער ענטפער צו די אומות איז אז זייער טענה וועגן די שבעה אומות איז נישט קיין טענה.
-
45:25 די פערציג טעג פון די מרגלים און תמוז שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט רבי שמשון מאוסטראפאלי אויף "והימים ימי בכורי ענבים": די אותיות פאר "ענבים" זענען דער נאמען פון דעם ס"מ, ממילא זענען די פערציג טעג, תמוז מיט די ניין טעג, אין זיין רשות. ער ברענגט פון דעם חתם סופר און דעם בני יששכר אז די ניין טעג געהערן צו תמוז, און לייגט צו גימטריאות וואס פארבינדן די טעג מיט הר עשו און דעם קדמוני.
-
50:43 נשמות פון ימות המשיח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז אזעלכע הויכע זאכן דארף מען לערנען על דרך הדרוש, און ער זאגט אז בני ראובן ובני גד זענען געווען נשמות פון ימות המשיח, ממילא האט זייער הרגש זיי געזאגט, ווי דער שפת אמת זאגט, אז דאס לאנד איז זייערס. ער פארגלייכט עס צו דעם אז גלייבן אין תחיית המתים איז א סימן אז מ'האט א חלק דערין, און ערקלערט משה'ס "ידעתי" אלס "איך ווייס אייער סוד".
-
56:53 יעקב אבינו'ס שאף און דער ישמח משה מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם אריז"ל אז יעקב אבינו'ס שאף זענען געווען הייליגע נשמות וואס ער האט ארויסגענומען פון לבן'ס רשות, און דערציילט ווי דער ישמח משה האט געדענקט זיינע פריערדיגע גלגולים, צווישן זיי די מחלוקת פון קרח און ווען ער איז געווען א שעפעלע ביי יעקב אבינו. פון דעם און פונעם מדרש וועגן יעקב'ס זעכס הונדערט טויזנט סטאדעס לערנט ער ארויס אז די מקנה פון די שבטים זענען געווען הויכע נשמות פון דער צוקונפט.
-
1:02:14 באהאלטענע ליכט: "מצאתי דוד בסדום" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט משה רבינו'ס ווערטער: ער האט געוואוסט ווי גרויס זייערע שאף זענען, אבער זיי האבן עס נישט געדארפט זאגן בפרהסיא. דערנאך זאגט ער אז אין די דריי וואכן ליגט באהאלטן גוטס: משיח ווערט געבוירן תשעה באב, שבעה עשר בתמוז וועט ווערן א "חג", און דער מדרש געפינט דוד אין סדום, ווייל גרויסע נשמות זענען באהאלטן אונטער מיסט. ער רופט די פערציג טעג טעג פון גראבן נאך קדושה.
-
1:07:42 יובל אינעם סוף פון במדבר און די עבודה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט אן אז דאס ווארט יובל, וואס מיינט צוריקקערן צום שורש, שטייט איין און צוואנציג מאל אין דער תורה, דאס לעצטע מאל אינעם סוף פון במדבר, און ער טוט ווי דער שטייגער פון די צדיקים צו געפינען א רמז אז משיח קומט דאס יאר. ער שליסט אז תמוז און ראש חודש מנחם אב זענען א רמז אויף מלך המשיח, און רופט צו שווער ארבעטן אין תורה, תפילה און צדקה אין די וואכן.
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס "ידעתי" און פארוואס "עצום מאד"
דער משגיח עפנט מיט בני גד ובני ראובן, וואס האבן געבעטן צו בויען ערשט שטעלן פאר די שאף און דערנאך שטעט פאר די קינדער. משה רבינו האט זיי מוסר געווען אויף דעם סדר, און געזאגט "איך ווייס אז איר האט אסאך מקנה". דער משגיח פרעגט: שאף וואס פאשען אויף אפענע פעלדער זענען נישט באהאלטן, וואס לייגט צו "ידעתי"? און פארוואס רופט די תורה זייער מקנה "עצום מאד", ווי זי וואלט זיך אזוי געקימערט מיט בהמות? א,ב
וואס איז דיינס וועט צו דיר קומען
כדי צו ערקלערן דעם שפת אמת זאגט דער משגיח אז דער נפש פון א מענטש פארשפרייט זיך אין זיינע זאכן. אפילו א בעכער סאדע וואס א בעל הבית גיסט אויס האט ניצוצות וואס געהערן נאר צום גאסט, און השם יתברך טיילט אלעס מיט א פונקטליכקייט וואס קיין קאמפיוטער קען נישט. ווער עס כאפט עפעס מיט אומערליכע מיטלען, וואלט עס סיי ווי באקומען אויב עס איז זיינס; ווייל ער האט זיך געאיילט, וועט ער עס פארלירן. אזוי אויך וואלטן בני ראובן ובני גד באקומען דאס לאנד פון משה אדער יהושע, נאר זיי האבן זיך געאיילט, און זענען ערשט ארויס אין גלות. ד
די צען מאמרות און די באהאלטענע ערשטע דריי
דער משגיח ברענגט די משנה אז די וועלט איז באשאפן געווארן מיט צען מאמרות, און די קשיא פון דער גמרא אז "ויאמר" שטייט נאר ניין מאל, מיטן תירוץ אז "בראשית" איז אויך א מאמר. דאס ווייזט ווי הויך דער ערשטער מאמר איז: ער איז קיינמאל נישט אראפגעקומען אין ווערטער. די צען טיילן זיך אויף דריי און זיבן. די לעצטע זיבן קענען מיר פון ספירה, אבער די ערשטע דריי, בראשית, "יהי אור" און "יהי רקיע", זענען הימלישע און העכער פון אונזער השגה. ה,ו
קיני קניזי וקדמוני: קדושה אונטער טומאה
אזוי אויך איז אברהם אבינו צוגעזאגט געווארן צען אומות ביי ברית בין הבתרים, און שפעטער רעדט די תורה נאר פון זיבן. די ערשטע דריי, קיני קניזי וקדמוני, וואס דער משגיח זאגט זענען עמון, מואב און עשו, זענען זייער הויך, און וועלן ווערן דער חלק פון כלל ישראל ערשט ווען משיח קומט און דער הימל קומט אראפ אויף דער ערד. ז
יעצט זענען זיי באדעקט מיט די אומות ווי א ערלה באדעקט דעם ברית. דער שפת אמת לערנט אז וואו די טומאה איז גרעסער איז די קדושה דערונטער גרעסער, און דער חסד לאברהם זאגט אז ארץ עמון ומואב האט א קדושה בכח גרעסער ווי ארץ ישראל גופא, כאטש ביז משיח רופט עס ספר יהושע א טמא'נע ארץ. די גמרא ערקלערט אז דאס לאנד פון ראובן און גד איז געווען א שטיק עמון ומואב וואס סיחון האט איינגענומען, ממילא האט משה עס געקענט נעמען פון אים. ח,ט,י,כ
די דריי וואכן ווי די באהאלטענע דריי לענדער
דאס שטעלט דער משגיח אקעגן די צען וואכן פון תמוז ביז ראש השנה. די זיבן וואכן פון נחמה, מיט זייערע הפטרות פון טרייסט, קען מען באגרייפן; די דריי וואכן זענען דער קיני קניזי וקדמוני פונעם יאר. ווען משיח קומט וועלן זיי זיין די גרעסטע ימים טובים, ווי דער נביא זאגט אז די תעניתים וועלן ווערן שמחה. נ
ער ברענגט דעם עבודת ישראל אויף "כל רודפיה השיגוה בין המצרים": ווער עס יאגט זיך נאך דער שכינה קען זי יעצט דערגרייכן מער ווי אין יעדע אנדערע צייט, נאר ער מוז גראבן דורכן שמוץ וואס באדעקט זי. לערנען און דאווענען איז שווערער, אבער מיט מער יגיעה דערגרייכט מען העכער. א שווארצער טוך אונטער א פארביגע שטיקעריי מאכט דאס בילד צוויי מאל אזוי שיין; אזוי זענען די פינצטערע וואכן דער הינטערגרונט פאר דער קדושה פון שמחת תורה. ל,מ
ראובן דער בכור און גד פון אליהו
די ערשטע דריי הייסן א באהאלטענע וועלט, און דאס גוטס וואס קומט דורך יסורים שטאמט פון דארט; מיט אמונה און בטחון ווערט עס איבערגעדרייט צום גוטן, ווי עס ווערט ערקלערט אין אגרת הקודש. די ערשטע דריי זענען "ראשית", און ראובן, דער בכור, איז "ראשית", ווי יעקב אבינו האט אים געזאגט. נאר ער האט זיך געאיילט, געטון אן א טראכט, און פארלוירן די בכורה. ס,ע
די ספרים לערנען אז אין דער צייט פון תיקון וועט יעדער פגם אויסגעוואשן ווערן און אלעס קערט זיך אום צו זיין ערשטן מצב, ווי א פלעקיגער טוך וואס ווערט ווידער ריין. דער משגיח זאגט אז אפשר דערפאר וואשט מען זיך נישט אין די ניין טעג. ראובן וועט צוריקקריגן זיין בכורה, און ווי די גמרא אין יומא ווייזט, א מעלה וואס מ'האט קונה געווען פארלירט מען נישט. אויך גד איז צוגעבינדן צו משיח, ווייל דער מדרש זאגט אז אליהו קומט פון גד. פ,צ
גד האט געזען "ראשית"; חצי שבט מנשה
דאס שטייט בפירוש אין וזאת הברכה: גד "האט געזען ראשית" ווייל דארט איז באהאלטן דער חלק פון מחוקק, וואס רש"י טייטשט אז משה רבינו איז דארט באגראבן. דער חידושי הרי"ם לייגט צו אז זיי האבן געוואלט דעם כיבוש פון משה און נישט פון יהושע. דער משגיח ווייזט אן אז גימל ריש, וואס די ספרים נוצן פאר די ערשטע דריי, איז גד ראובן. עשו טאר מען נישט אנרירן, ווי די תורה זאגט "עד מדרך כף רגל", וואס רש"י זאגט איז ביז משיח. מנשה, וואס האט אויך פארלוירן א בכורה, גייט מיט זיי דורך חצי שבט. ק,ר,ש,ת,אא
רש"י'ס "כח מעשיו" און דער קדמוני
רש"י פרעגט פארוואס די תורה הייבט אן מיט בראשית און נישט מיט דער ערשטער מצוה, און ענטפערט "כח מעשיו הגיד לעמו", כדי ווען די אומות זאגן אז כלל ישראל זענען גזלנים זאל מען האבן א תשובה. דער משגיח פארבינדט עס מיטן פסוק אז די מושיעים וועלן משפט'ן הר עשו: ווען משיח קומט ווערט דער קדמוני, עשו, א טייל פון ארץ ישראל. אב,אג
עשו איז די הויכע קליפה איבער דער קדושה פון בראשית, דעם ערשטן מאמר. ממילא זאגט דער משגיח אז דער ענטפער פון דער תורה צו די אומות איז: וואס קלאגט איר וועגן דעם קליינעם לאנד פון די שבעה אומות, ווען כלל ישראל איז באשטימט פאר דעם קדמוני און פאר דער גאנצער וועלט? ער לייגט צו אז "כח מעשיו הגיד לעמו" איז בגימטריא דער קדמוני. אב
די פערציג טעג פון די מרגלים און תמוז
רבי שמשון מאוסטראפאלי ערקלערט "והימים ימי בכורי ענבים": די אותיות פאר די אותיות פון "ענבים", געשריבן אן א יו"ד, מאכן דעם נאמען פון ס"מ, ממילא זענען די פערציג טעג פון די מרגלים געווען זיין רשות. די פערציג טעג זענען תמוז מיט די ניין טעג; דער חתם סופר האט געהאלטן אז נאך תשעה באב הייבט זיך אן א נייער חודש, און געשריבן "מנחם" אנשטאט "אב", און דער בני יששכר פארבינדט תמוז מיט דין. דער משגיח לייגט צו אז די ווערטער זענען בגימטריא "הר עשו"; ווען מ'וועט עס משפט'ן וועט "ענבים" באקומען איר יו"ד, און דער קדמוני וועט זיין שלם. אד,אה,או
נשמות פון ימות המשיח
דער משגיח זאגט אז אזעלכע הויכע זאכן דארף מען לערנען על דרך הדרוש. אויף דעם וועג זאגט ער אז בני ראובן ובני גד זענען געווען נשמות פון ימות המשיח, פון בכורה און פון אליהו, ממילא האבן זיי געוואלט דאס לאנד וואס איז צוגעבינדן צו יענער צייט, ווען דער רוח הטומאה וועט אוועקגענומען ווערן. ווי דער שפת אמת זאגט, האט זייער הרגש זיי געזאגט אז דאס לאנד איז זייערס. ד,אע
יעקב אבינו'ס שאף און דער ישמח משה
דער אריז"ל זאגט אז יעקב אבינו'ס שאף זענען געווען הייליגע נשמות וואס ער האט ארויסגעראטעוועט פון לבן, ווי ער האט געזאגט אז השם האט גענומען די מקנה און זיי אים געגעבן. דער ישמח משה האט דערציילט פאר זיין אייניקל, דעם ייטב לב, אז ער געדענקט ווי ער איז געווען נייטראל אין דער מחלוקת פון קרח, און ווי ער איז געווען א שעפעלע ביי יעקב אבינו; ער האט געוויזן א צייכן פון יעקב'ס שטעקן און געזונגען זיין ניגון. אז,אח
באהאלטענע ליכט: "מצאתי דוד בסדום"
משה רבינו האט זיי געזאגט אז ס'איז אמת: ווייל זיי ווייסן ווי גרויס זייערע שאף זענען, האבן זיי געשטעלט די שטעלן פאר די קינדער. אבער אזעלכע זאכן באהאלט מען; פארוואס עס ארויסזאגן אז יעדער זאל האבן קשיות?
אין די וואכן ליגט באהאלטן גוטס. דער מדרש זאגט אז משיח ווערט געבוירן תשעה באב, און שבעה עשר בתמוז וועט ווערן א "חג לה'". אויף "מצאתי דוד עבדי" זאגט דער מדרש אז מ'האט אים געפונען אין סדום: גרויסע נשמות זענען באהאלטן אונטער מיסט, וואו קיין גנב זוכט נישט. ממילא זענען די פערציג טעג טעג פון גראבן נאך קדושה. אכ,אל,אמ,אנ
יובל אינעם סוף פון במדבר און די עבודה
במדבר ענדיגט זיך מיט "ואם יהיה היובל לבני ישראל". יובל מיינט זיך אומקערן צום שורש, און דאס ווארט שטייט איין און צוואנציג מאל אין דער תורה, דאס לעצטע מאל דא. לויטן שטייגער פון די צדיקים צו געפינען א רמז אז משיח קומט דאס יאר, רעכנט דער משגיח אויס די גימטריא פון די ווערטער. אס
ער ווייזט אן אז תמוז, און ראש חודש מנחם אב, זענען בגימטריא מלך המשיח. די עבודה פון די וואכן איז צו לערנען, דאווענען און געבן צדקה מיט יגיעה, אז זיי זאלן זיך איבערדרייען צו שמחה.
מראי מקומות
תורה
- א Bamidbar 32:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:53
- ב Bamidbar 32:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:53
- ז Bereishis 15:18-21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 14:14
- ע Bereishis 49:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:15
- ק Devarim 33:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:19
- ת Devarim 2:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:19
- אד Bamidbar 13:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:45
- אז לכאורה Bereishis 31:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 57:06
- אל Shemos 32:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:50
- אס Bamidbar 36:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:08
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
- ד Sfas Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 4:14, 6:29, 51:56
- ח Sfas Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 17:12
- ט Chesed L'Avraham (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 17:12
- ל Avodas Yisrael (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 23:35
- ס Tanya, Igeres HaKodesh (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 28:15
- ש Chiddushei HaRim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 34:19
- אה Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 45:45
- או Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 45:45
- אח לכאורה Yismach Moshe, introduction to part 3 מפתח אינעם אויסשרייב: 57:06
עיקרי הדברים
- 5:11 לויט דעם שפת אמת איז דאס לאנד עבר הירדן מזרחה טאקע געווען דער חלק פון בני ראובן ובני גד; זייער חסרון איז נאר געווען וואס זיי האבן זיך געאיילט, אנשטאט צו ווארטן ביז מ'גיט עס זיי על פי התורה.
- 6:18 דער נפש פון א מענטש פארשפרייט זיך אין זיינע זאכן, און די השגחה פון השם יתברך גיט יעדן פונקטליך וואס איז זיינס; ווער עס כאפט זיין חלק אויף אן אומערליכן אופן וואלט עס סיי ווי באקומען, און ער פארלירט עס ווייל ער האט זיך געאיילט.
- 12:30 פון די צען מאמרות זענען די ערשטע דריי העכער פון א מענטשנס השגה, און אזוי אויך פון די צען אומות וואס זענען צוגעזאגט געווארן צו אברהם אבינו זענען קיני קניזי וקדמוני נאך נישט צוגענגליך; זיי וועלן ווערן דער חלק פון כלל ישראל ווען משיח קומט.
- 21:07 די צען וואכן פאר ראש השנה זענען אקעגן די צען אומות: די דריי וואכן זענען אקעגן די באהאלטענע קיני קניזי וקדמוני, און די זיבן וואכן פון נחמה אקעגן די זיבן אומות וואס מ'האט שוין איינגענומען.
- 30:00 ראובן, דער בכור, איז "ראשית", און גד איז דער שבט פון אליהו און פון דער גאולה; ביידע זענען צוגעבינדן צו ימות המשיח, און דערפאר האבן זיי געוואלט דאס לאנד.
- 55:42 דער משגיח ערקלערט אז זייער גרויסע מקנה זענען געווען הויכע נשמות פון דער צוקונפט, און משה רבינו'ס "ידעתי" מיינט אז ער האט געוואוסט זייער סוד, כאטש זיי האבן עס נישט געדארפט ארויסזאגן.
- 23:54 די דריי וואכן זענען טעג פון גראבן: מיט מער יגיעה אין תורה, תפילה און צדקה קען מען ארויסגראבן די קדושה וואס איז באהאלטן אונטער זייער חושך.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 2:54 פארוואס זאגט משה רבינו "איך ווייס אז איר האט אסאך מקנה", ווען יעדער זעט די שאף?
תירוץ: 55:42 זייער מקנה זענען געווען הויכע נשמות פון ימות המשיח; משה האט געמיינט אז ער ווייסט זייער סוד, וואס אנדערע האבן נישט באגריפן.
-
קשיא: 3:51 פארוואס שרייבט די תורה אז זייער מקנה איז געווען "עצום מאד"; גיט די תורה אזא חשיבות צו בהמות?
תירוץ: 1:00:53 אזוי ווי יעקב אבינו'ס שאף האבן די סטאדעס געטראגן הייליגע נשמות וואס געהערן צו דער צוקונפט, דערפאר האבן זיי געוואלט אז זיי זאלן פאשען אין דעם העכערן לאנד.
-
קשיא: 4:31 אויב דאס לאנד איז טאקע געווען זייערס, וואס איז געווען נישט גוט מיט בעטן?
תירוץ: 5:33 זיי האבן זיך געאיילט עס צו נעמען אנשטאט עס צו באקומען על פי התורה, און דערפאר זענען זיי ערשט ארויס אין גלות.
-
קשיא: 10:34 די משנה רעכנט צען מאמרות, און עס שטייט נאר ניין מאל "ויאמר".
תירוץ: 10:41 "בראשית" איז אויך א מאמר, אזוי הויך אז ער איז קיינמאל נישט געקומען אין ווערטער.
-
קשיא: 34:20 פארוואס האט גד געוואלט דאס לאנד עבר הירדן מזרחה, "וירא ראשית לו"?
תירוץ: 34:27 ווייל משה רבינו איז דארט באגראבן, און זיי האבן געוואלט זיין מיט אים און האבן זיין כיבוש און נישט דעם פון יהושע.
-
קשיא: 38:40 רש"י פרעגט פארוואס די תורה הייבט אן מיט בראשית און נישט מיט דער ערשטער מצוה; וואס זאגט "כח מעשיו הגיד לעמו" טאקע פאר די אומות?
תירוץ: 42:46 בראשית איז אקעגן דעם קדמוני, עשו, דער ראש פון די אומות; די תורה ווייזט אן אז כלל ישראל איז באשטימט פאר די גאנצע וועלט, ממילא איז די טענה פון די אומות וועגן די שבעה אומות ליידיג.
מעשיות
-
58:12 דער ישמח משה געדענקט זיינע גלגולים
דער משגיח דערציילט אז דער ישמח משה האט געזאגט פאר זיין אייניקל, דעם ייטב לב, אז ער געדענקט זיינע פריערדיגע גלגולים, צווישן זיי די מחלוקת פון קרח אין מדבר. דער אייניקל האט געמיינט אז ער איז געשטאנען מיט משה רבינו, אבער דער ישמח משה האט געזאגט אז ער איז געווען נייטראל, און אז ווען דער אייניקל וואלט דארט געווען וואלט ער געהאלטן מיט קרח, ווייל קרח איז געווען זייער גרויס. ער האט אויך געזאגט אז ער געדענקט ווי ער איז געווען א שעפעלע ביי יעקב אבינו, האט געוויזן א צייכן אויף זיין אקסל פון יעקב'ס שטעקן, און געזונגען א ניגון וואס יעקב אבינו האט געשפילט אויף זיין פייפל פאר די שאף. דער משגיח לייגט צו אז דער אפטער רב האט אויך געזאגט אז ער געדענקט דאס.
אין דער מעשה: דער ישמח משה, קרח, משה רבינו, יעקב אבינו, דער ייטב לב, דער אפטער רב
געדאנקען
- 10:51 דער משגיח לערנט אז "בראשית נמי מאמר הוא" ווייזט אז דער ערשטער מאמר איז אזוי הויך אז ער איז קיינמאל נישט אראפגעקומען אין די ווערטער "ויאמר", און ער שטעלט אקעגן די באהאלטענע ערשטע דריי מאמרות די דריי באהאלטענע אומות וואס זענען צוגעזאגט געווארן צו אברהם אבינו.
- 21:07 ער שטעלט אקעגן די צען וואכן פון שבעה עשר בתמוז ביז ראש השנה די צען אומות, אזוי אז די דריי וואכן זענען דער "קיני קניזי וקדמוני" פונעם יאר, וואס וועלן אמאל ווערן די פרייליכסטע טעג.
- 43:24 דער משגיח זאגט אז רש"י'ס "כח מעשיו הגיד לעמו" ענטפערט די אומות דורכן אנטפלעקן אז כלל ישראל איז באשטימט צו באקומען דעם קדמוני, די מלוכה פון עשו און די גאנצע וועלט, ממילא איז א טענה וועגן די שבעה אומות גארנישט.
- 35:15 גימל ריש, וואס די ספרים נוצן פאר די ערשטע דריי, לערנט דער משגיח אלס גד ראובן, די צוויי שבטים וואס זענען צוגעבינדן צו "ראשית" און צו דער גאולה.
- 46:53 לויט רבי שמשון מאוסטראפאלי זענען די פערציג טעג פון די מרגלים, וואס זענען תמוז מיט די ניין טעג, די רשות פון דעם ס"מ, מרומז אין די אותיות פאר "ענבים"; ווען מ'וועט משפט'ן הר עשו וועט "ענבים" זיין מלא מיט א יו"ד.
- 54:55 אזוי ווי גלייבן אין תחיית המתים, וואס דער משגיח רופט א סימן און נישט קיין עונש, איז דער הרגש פון די שבטים צו דעם לאנד געווען א סימן אז זייערע נשמות געהערן צו ימות המשיח.
- 32:21 דאס אויסוואשן פון יעדן פגם אין דער צייט פון תיקון איז אפשר דער טעם פארוואס מ'וואשט זיך נישט אין די ניין טעג, ווייל זיי זענען נאך נישט יענע צייט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 24:41 דער משגיח זאגט אז לערנען און דאווענען מיט מער יגיעה אין די דריי וואכן קען דערגרייכן העכער ווי אין יעדע אנדערע צייט פונעם יאר.
- 28:31 ער זאגט אז ווען יסורים קומען זאל א איד גלייבן מיט אמונה און בטחון אז עס קומט פון דער באהאלטענער וועלט, און דאס דרייט עס איבער צום גוטן.
- 1:11:03 דער משגיח רופט צו דער עבודה פון די דריי וואכן און די ניין טעג: שווער ארבעטן, שווער לערנען, שווער דאווענען און געבן צדקה מיט א ברייטע האנט.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אליהו הנביא, גד, דוד המלך, דער אפטער רב, דער הייליגער אר"י, דער חתם סופר, דער ייטב לב, דער ישמח משה, דער רוזשינער, יהושע בן נון, יעקב אבינו, מנשה, משה רבינו, סנחריב, קרח, ראובן, רבי אברהם אזולאי, רבי שמשון אסטראפאלער, רש"י
ערכים בין המצרים, בכורה, יובל, סטרא אחרא, עלמא דאתכסיא, עשרה מאמרות, פגם, קיני קניזי וקדמוני, קליפה, ראשית, רבונו של עולם, תחיית המתים