כנגד עשר ספירות דקדושה יש זה לעומת זה “עשר כתרין דמסאבותא” . סימן להשראת הקדושה - שבטל להקב"ה ובטומאה להיפוך.
קאטאלאג: TANYA ENGLISH ו נומ׳ 14 פאקעט גייד ז׳ 74 ענגליש 51 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
ביים לערנען תניא פרק ו ערקלערט דער משגיח אז קעגן די צען כוחות פון קדושה שטייען צען "כתרין דמסאבותא", און אז קדושה רוט נאר אויף דעם וואס איז בטל צום אייבערשטן, וואס יעדער איד איז בכח.
דער משגיח עפנט תניא פרק ו: אזוי ווי די נפש פון קדושה האט צען כוחות, אזוי האט די נפש פון קליפת נוגה צען כוחות פון טומאה, "זה לעומת זה". ער מערקט אן אז נאר ביי טומאה שטייט דער לשון "כתרים", ווייל זי האט א ישות און האלט זיך פאר גרויס, און ער פארבינדט די צען מיט די צען זין פון המן. טומאה, זאגט ער, איז קיינמאל נישט באמת צען נאר ניין אדער עלף, ווי מ'זעט ביי די עלף אמות פון דער תיבה, די עלף יריעות עזים פונעם משכן און די עלף סממנים פון דער קטורת. דערנאך ערקלערט ער אז די מדות קען מען נוצן פאר עבודת השם אדער פאר שטותים; ס'איז נישטא קיין רשות, און ליידיגע זאכן זענען "רעות רוח", א צעברעכן פון דער נשמה'ס פארבינדונג. קדושה רוט נאר אויף דעם וואס איז בטל, און יעדער איד איז בטל בכח, ווי די היסטאריע פון מסירות נפש ווייזט, א ירושה פון אברהם אבינו. צום סוף דערציילט ער א מעשה פון דעם בעל שם טוב'ס טאכטער און ענטפערט אויף פראגעס.
ענינים: קדושה און קליפה · די צוויי נפשות (תניא פרקים א-ח) · ענוה און ביטול
סדר השיעור
-
0:00 צען כוחות פון קדושה און צען פון טומאה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערמאנט די צען הייליגע כוחות פון דער נפש און הייבט אן תניא פרק ו: קעגן זיי, "זה לעומת זה", שטייען צען כוחות פון טומאה אין דער נפש פון קליפת נוגה, אזוי אז א מענטש קען ווערן א מרכבה פאר ביידע זייטן.
-
4:33 פארוואס טומאה הייסט "כתרים" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט אן אז דער לשון "כתרים" שטייט נאר ביי טומאה, ווייל טומאה איז א בעל גאוה און האלט זיך פאר א יש. ער רעכנט אויס די זיבן מדות רעות פון די פיר יסודות מיט דעם שכל איבער זיי, און פארבינדט די צען כתרים מיט די צען זין פון המן אין דער מגילה.
-
9:02 טומאה איז ניין אדער עלף, קיינמאל נישט צען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די צען פון טומאה זעען נאר אויס ווי צען און זענען באמת ניין אדער עלף. ער ווייזט דאס פון רש"י'ס עלף אמות ביי דער תיבה, די עלף יריעות עזים פונעם משכן, די עלף סממנים פון דער קטורת מיט דעם סדר וויאזוי מ'רעכנט זיי, און די עלף פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת.
-
16:16 מדות פאר דעם אייבערשטן אדער פאר שטותים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די זעלבע מדות קען מען נוצן פאר עבודת השם, ווי חסד, גבורה פאר מלחמת השם און שטאלץ זיין מיט זיין אידישקייט, אדער מ'קען זיי פארשווענדן אויף שטותים, ווי זיך אנשטעלן אויף א שניידער-טיי אדער זיך ארגערן אויף קלייניקייטן. ס'איז נישטא קיין רשות: אדער א מצוה אדער אן עבירה, און די מדות גייען לויטן ערך פונעם שכל, ווי ביי א קינד.
-
23:14 רעות רוח: א צעבראכענע פארבינדונג שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז וועלטלעכע עסקים וואס זענען נישט פאר דעם אייבערשטן זענען "הבל" און "רעות רוח". ער ברענגט א משל פון א באל-שפיל, וואו ערוואקסענע מענטשן שרייען איבער א צוזאמגענייטע חזיר-הויט, און ער טייטשט "רעות" אויף צעברעכן: אזעלכע עסקים שניידן אפ די נשמה'ס פארבינדונג מיטן אייבערשטן ווי א צעשניטענער דראט.
-
29:08 דאס אייז-קרים: צוויי זייטן פונעם פלויט
דער משגיח טייטשט "סטרא אחרא" אלס די אנדערע זייט פונעם פלויט. אייז-קרים וואס מ'עסט כדי זיך אויפצולעבן איז א מצוה, און א געמאסטענע מאס ערהוילונג פאר געזונט איז גוט, אבער הנאה בלויז פאר הנאה פאלט צו דער אנדערער זייט, ווייל ס'איז נישטא קיין רשות.
-
33:00 קדושה רוט אויף דעם וואס איז בטל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דעם אייבערשטנס קדושה רוט נאר אויף דעם וואס איז בטל צו אים: די מלאכים בפועל, ווי א מאשין וואס ווערט געפירט פון איר פירער, און יעדער איד כאטש בכח, ווי מ'זעט ביי אידן אין אלע דורות וואס האבן מוסר נפש געווען אנשטאט צו טון עבודה זרה.
-
36:13 חלב עכו"ם און די גרייטקייט צו מסירות נפש
מיט'ן צמח צדק וועגן אידן וואס זענען נישט גרייט צו מסירות נפש, גייט דער משגיח אריבער צו חלב עכו"ם: מילך אונטער רעגירונג-השגחה, די שיטות פון ר' משה פיינשטיין און דעם חזון איש, און א מעשה מיט א רבי וואס האט ארויסגעברעכט מילך ווען ער האט זיך דערוואוסט אז ס'איז חלב עכו"ם. ער קומט צוריק צו זאגן אז אזעלכע זאכן קענען אפשוואכן א מענטשנס גרייטקייט צו מסירות נפש.
-
41:01 אברהם'ס ירושה און פייוויש דער גנב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די גרייטקייט צו מסירות נפש איז א ירושה פון אברהם אבינו, און אז דער בעל התניא זאגט אז א איד וואס זינדיגט בלייבט הייליג ווייל ער איז גרייט צו שטארבן על קידוש השם. ער דערציילט פון דעם בעל שם טוב'ס טאכטער אדל, וואס האט געזאגט אז דער אייבערשטער האט קלוג אויסגעקליבן, ווייל אפילו א גנב מיטן נאמען פייוויש האט אוועקגעגעבן זיין לעבן אנשטאט זיך צו שמד'ן, און ער לייגט צו אז ביים שופר פון משיח וועט אפילו דער ווייטסטער איד לויפן נאך אים.
-
46:38 פראגעס: כוונה און קריאת שמע
אויף א פראגע פון א צוהערער זאגט דער משגיח אז א מעשה וואס הייבט זיך אן לשם שמים בלייבט מיט איר ערשטע כוונה אפילו ווען דער מוח גייט אוועק, ווי ביים לערנען גמרא, און אז די הכרזה אין דער פרי פון גרייטקייט צו מסירות נפש גייט מיט דעם גאנצן טאג. אויף דער פראגע צי מ'דארף זיך פארשטעלן ממש מיתה ביי קריאת שמע, זאגט ער אז די ספרים זאגן אז מ'זאל זיך דאס פארשטעלן.
דער שיעור, אויסגעשריבן
צען כוחות פון קדושה און צען פון טומאה
דער משגיח דערמאנט אז יעדער איד האט צען הייליגע כוחות, א פארקלענערטע מדריגה פון די עשר ספירות, וואס ארבעטן אין זיין שכל און אין זיינע מדות, און זענען אנגעטון אין מחשבה, דיבור און מעשה. יעצט ערקלערט דער תניא אין פרק ו אז קעגן זיי, ווי קהלת זאגט "זה לעומת זה", איז דא א וואגשאל: די נפש פון קליפת נוגה, די סטרא אחרא, האט אויך צען כוחות, צען מלוכות פון טומאה. ממילא טראגט א מענטש אין זיך ביידע מעגלעכקייטן, צו ווערן א מרכבה פאר קדושה אדער פאר טומאה. א,ב
פארוואס טומאה הייסט "כתרים"
דער משגיח מערקט אן אז דא ניצט דער תניא צום ערשטן מאל דעם לשון "כתרים". ביי די כוחות פון קדושה האט מען קיינמאל נישט געזאגט כתרים, ווייל א כתר איז די שפיץ פון א מלוכה, און טומאה איז א בעל גאוה: זי האט א ישות און שרייבט זיך צו גדלות. די כתרים זענען די זיבן מדות רעות, וואס קומען פון די פיר יסודות רעים, מיט דעם שכל וואס געבוירט זיי. ב
טומאה איז ניין אדער עלף, קיינמאל נישט צען
דער משגיח קומט צוריק צו א נקודה וואס ער האט שוין געזאגט: די צען פון טומאה זעען נאר אויס ווי צען, באמת זענען זיי ניין אדער עלף, ווייל צען איז נאר פאר קדושה. דערפאר רעכנט רש"י אויס אז די תיבה איז געזונקען עלף אמות אין וואסער: איר מקלט האט דערגרייכט ביז דער עלפטער מדריגה. און דערפאר האט דער משכן געהאט עלף יריעות עזים, קעגן דעם "שעיר" פון טומאה. ד,ה
גארנישט איז מבטל די סטרא אחרא ווי די קטורת, ערקלערט ער, דערפאר האט אהרן דערמיט אפגעשטעלט די מגפה, און זי האט עלף סממנים. אין דער רשימה, וואס גייט לויט די וואג, ווערט דער סדר געבראכן כדי קנמון זאל קומען צום סוף, סיי דער ניינטער סיי דער עלפטער. אזוי אויך ברענגען די סידורים עלף פסוקים מוצאי שבת, ווען די סטרא אחרא וויל צוריקנעמען איר מלוכה. ו,ז
מדות פאר דעם אייבערשטן אדער פאר שטותים
דער משגיח ערקלערט אז די זעלבע מדות קען מען נוצן פאר עבודת השם: חסד פאר עבודת השם, גבורה פאר מלחמת השם און קנאות וואו ס'איז מותר, און שטאלץ זיין א איד. אדער מ'קען זיי פארשווענדן אויף שטותים. ס'איז נישטא קיין רשות: ווייל א איד דארף זיין בטל צום אייבערשטן, איז אלעס וואס איז נישט פאר אים שוין אין רשות פון טומאה.
רעות רוח: א צעבראכענע פארבינדונג
עסקים וואס זענען נישט פאר דעם אייבערשטן, ערקלערט דער משגיח, זענען "רעות רוח". ער ווייזט עס אן מיט א באל-שפיל: מ'שניידט א חזיר'ס הויט, מ'נייט עס צוזאם, מ'בלאזט עס אן מיט לופט, און צוויי גרופעס קיקן עס אהין און צוריק בשעת דער עולם שרייט, און גארנישט ווערט געשאפן. א גאסט וואס האט טענות אויפן הויך זינגען פון נשמת אין דעם משגיח'ס בית המדרש, באצאלט פאר א בילעט און שרייט איבער דער חזיר-הויט. ט
"רעות" טייטשט ער אויף צעברעכן. דער אייבערשטער האט געגעבן א מענטש א רוח וואס פארבינדט זיין נשמה מיט אים; אזעלכע עסקים שניידן עס אפ, ווי מ'צעשניידט א דראט וואס פירט דעם שטראם.
דאס אייז-קרים: צוויי זייטן פונעם פלויט
"סטרא אחרא", זאגט דער משגיח, מיינט די אנדערע זייט פונעם פלויט; מ'קען נישט דינען דעם אייבערשטן און דערצו האבן הנאה בלויז פאר הנאה. אז איינער פילט זיך אראפ און עסט אייז-קרים כדי זיך אויפצולעבן, מיט אזא כוונה איז עס א מצוה. וויל ער נאר זיך מתענג זיין, איז עס פון דער אנדערער זייט, ווייל ס'איז נישטא קיין רשות. א באל-שפיל פאר געזונט, א געמאסטענע מאס ערהוילונג פאר גוף און מוח, איז גוט; איבעריג איז שוין פון דער סטרא אחרא.
קדושה רוט אויף דעם וואס איז בטל
דער משגיח ערקלערט אז דעם אייבערשטנס קדושה רוט נאר אויף דעם וואס איז בטל צו אים. די מלאכים זענען בטל בפועל, אן א רצון פון זיך, ווי א מאשין וואס ווערט געפירט פון איר פירער. יעדער איד איז בטל כאטש בכח, אפילו א בעל עבירה: אין אלע דורות האבן אידן וואס האבן געטון שווערע עבירות מיט פרייד מוסר נפש געווען אנשטאט צו דינען עבודה זרה.
חלב עכו"ם און די גרייטקייט צו מסירות נפש
דער משגיח דערמאנט אז דער צמח צדק שרייבט וועגן אידן וואס זענען נישט גרייט מוסר נפש צו זיין, און גייט אריבער צו חלב עכו"ם. ער רעדט וועגן מילך אונטער רעגירונג-השגחה אין אמעריקע, די שיטה פון ר' משה פיינשטיין אין אגרות משה, און דעם חזון איש לגבי קליינע קינדער. י
ער דערציילט פון א רבי וואס מ'האט אים געגעבן מילך אין א שטאט; ווען ער האט זיך דערוואוסט אז ס'איז חלב עכו"ם, האט ער אלעס ארויסגעברעכט. ער שליסט אז אזעלכע זאכן קענען אפשוואכן א מענטשנס גרייטקייט צו מסירות נפש.
אברהם'ס ירושה און פייוויש דער גנב
די גרייטקייט, ערקלערט דער משגיח, איז א ירושה פון אברהם אבינו: מסירות נפש בפועל געפינט מען ביי אים, ביים ערשטן נסיון און ביי דער עקידה, נישט ביי יצחק אדער יעקב. דערפאר זאגט דער בעל התניא אז א איד וואס זינדיגט איז בשעת דער עבירה אנגעטון אין סטרא אחרא, אבער ער אליין בלייבט הייליג, ווייל ער איז גרייט צו שטארבן על קידוש השם. ל
ער דערציילט אז דעם בעל שם טוב'ס טאכטער אדל האט געזאגט אז דער אייבערשטער האט קלוג אויסגעקליבן: פייוויש, א גנב וואס מ'האט פאראורטיילט צום טויט, האט מען געבאטן דאס לעבן אויב ער שמד'ט זיך, און ער האט זיך אפגעזאגט. אפילו די וואס זענען נישט גרייט, לייגט ער צו, וועלן לויפן נאך משיח ווען זיין שופר וועט בלאזן.
פראגעס: כוונה און קריאת שמע
א צוהערער פרעגט וועגן איינעם וואס הייבט אן דאס אייז-קרים לשם שמים און ווערט פארכאפט. דער משגיח האט נישט קיין מקור פאר זיך, אבער ער האלט אז די ערשטע כוונה גייט מיט, ווי ביי איינעם וואס הייבט אן לערנען גמרא פאר דער מצוה און ווערט פארטיפט. אזוי אויך גייט די הכרזה אין דער פרי פון גרייטקייט צו מסירות נפש מיט דעם גאנצן טאג.
אויף דער פראגע צי מ'דארף זיך פארשטעלן ממש מיתה ביי קריאת שמע, זאגט ער אז די ספרים זאגן אז מ'זאל זיך דאס פארשטעלן, אן צו זאגן אז אנדערש איז נישט אנגענומען.
מראי מקומות
תורה
כתובים
תלמוד בבלי
ראשונים
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:47 קעגן די צען הייליגע כוחות פון דער נפש זענען דא צען כוחות פון טומאה פון קליפת נוגה, אזוי אז א מענטש קען ווערן א מרכבה סיי פאר קדושה סיי פאר טומאה.
- 4:33 די כוחות פון טומאה הייסן "כתרים" ווייל טומאה האט א ישות און שרייבט זיך צו גדלות.
- 9:19 די צען פון טומאה זענען נישט באמת צען נאר ניין אדער עלף; דער צאל צען איז נאר פאר קדושה.
- 17:57 ס'איז נישטא קיין רשות: וואס מ'טוט נישט לשם שמים געהערט צו דער אנדערער זייט, דער סטרא אחרא.
- 33:00 קדושה רוט נאר אויף דעם וואס איז בטל צום אייבערשטן, און יעדער איד איז בטל צום אייבערשטן כאטש בכח.
- 41:36 די גרייטקייט פון אידן צו מוסר נפש זיין פארן אייבערשטן איז א ירושה פון אברהם אבינו.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 4:33 פארוואס רופט דער תניא די כוחות פון טומאה "כתרים", א לשון וואס ווערט קיינמאל נישט גענוצט ביי קדושה?
תירוץ: 4:42 ווייל טומאה איז א בעל גאוה: זי האט א ישות און שרייבט זיך צו גדלות.
-
קשיא: 9:40 פארוואס רעכנט רש"י אויס פונקטלעך אז די תיבה איז געזונקען עלף אמות אין וואסער?
תירוץ: 10:00 כדי צו ווייזן אז דער מקלט פון דער תיבה האט דערגרייכט ביז דער עלפטער מדריגה, דער צאל פון טומאה.
-
קשיא: 13:53 פארוואס ברעכט די רשימה פון די סממנים פון דער קטורת, וואס גייט לויט די וואג, דעם סדר כדי קנמון זאל קומען צום סוף?
תירוץ: 14:33 כדי צו ווייזן אז קנמון, די נידעריקסטע מדריגה, איז סיי ניין סיי עלף.
-
קשיא: 46:46 א צוהערער פרעגט: אז איינער הייבט אן עסן אייז-קרים לשם שמים און ווערט דערנאך פארכאפט, איז עס געווען פון טומאה פון אנהייב?
תירוץ: 47:13 דער משגיח האט נישט קיין מקור פאר זיך, אבער ער האלט אז די ערשטע כוונה גייט מיט, ווי ביי איינעם וואס הייבט אן לערנען גמרא פאר דער מצוה און ווערט פארטיפט אין דער סברא.
-
קשיא: 50:05 ביי קריאת שמע, דארף מען זיך פארשטעלן ממש שטארבן על קידוש השם, אדער נאר זיין גרייט דערצו?
תירוץ: 50:16 די ספרים זאגן אז מ'זאל זיך דאס טאקע פארשטעלן, כאטש דער משגיח זאגט נישט אז אנדערש איז עס נישט אנגענומען.
מעשיות
-
39:06 דער רבי און די מילך
דער משגיח דערציילט א באקאנטע מעשה מיט א רבי וואס מ'האט אים געגעבן מילך ווען ער איז געווען אין א שטאט. ווען ער האט זיך דערוואוסט אז ס'איז חלב עכו"ם, האט ער אריינגעשטעקט די פינגער אין האלדז און אלעס ארויסגעברעכט.
-
44:41 אדל און פייוויש דער גנב
דעם בעל שם טוב'ס טאכטער אדל האט געזאגט אז דער אייבערשטער איז געווען קלוג וואס ער האט אויסגעקליבן דאס אידישע פאלק. ס'איז געווען א מאן מיטן נאמען פייוויש, א גנב וואס האט געטון אסאך עבירות. מ'האט אים געכאפט און פאראורטיילט צום טויט, און מ'האט אים געזאגט אז אויב ער וועט זיך שמד'ן וועט ער בלייבן לעבן, אבער ער האט נישט געוואלט און האט אוועקגעגעבן זיין לעבן. האט אדל געזאגט: אז אפילו א פייוויש דער גנב איז גרייט מוסר נפש צו זיין פארן אייבערשטן, האט דער אייבערשטער קלוג אויסגעקליבן.
אין דער מעשה: אדל, דעם בעל שם טוב'ס טאכטער, דער הייליגער בעל שם טוב, רבי יעקב יוסף פון פולנאה, דער מעזריטשער מגיד
געדאנקען
- 4:33 דער תניא ניצט דעם לשון "כתרים" נאר ביי די כוחות פון טומאה און קיינמאל נישט ביי קדושה, ווייל דער עיקר פון טומאה איז אז זי האלט זיך פאר א יש און נעמט זיך גדלות.
- 9:34 טומאה איז אלעמאל ניין אדער עלף, קיינמאל נישט אן אמת'ע צען, און דערפאר רעכנט די תורה עלף אמות ביי דער תיבה, עלף יריעות עזים און עלף סממנים פון דער קטורת.
- 13:53 אין דער רשימה פון די סממנים פון דער קטורת ווערט דער סדר לויט די וואג געבראכן כדי קנמון זאל קומען צום סוף, אז ער זאל זיין סיי דער ניינטער סיי דער עלפטער, די צוויי צאלן פון טומאה.
- 27:09 "רעות רוח" מיינט א צעברעכן פונעם רוח: עסקים וואס זענען נישט פאר דעם אייבערשטן שניידן אפ די נשמה'ס פארבינדונג מיט אים, ווי מ'שניידט א דראט וואס פירט דעם שטראם.
- 34:39 די ראיה אז יעדער איד איז בטל צום אייבערשטן בכח איז אז אפילו בעלי עבירות האבן מיט פרייד מוסר נפש געווען אנשטאט צו דינען עבודה זרה, ווי ביי פייוויש דעם גנב.
- 41:48 מסירות נפש בפועל געפינט מען נאר ביי אברהם אבינו, נישט ביי יצחק אדער יעקב, און אידן האבן די גרייטקייט צו שטארבן פארן אייבערשטן בירושה פון אים.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 30:00 דער משגיח זאגט אז עסן אייז-קרים ווען מ'פילט זיך אראפ און מ'דארף זיך אויפלעבן, מיט אזא כוונה, איז א מצוה, און עסן עס נאר פאר תאוה געהערט צו דער אנדערער זייט.
- 30:56 דער משגיח זאגט אז יעדער דארף א געמאסטענע מאס ערהוילונג, ווי א באל-שפיל, כדי דער גוף און דער מוח זאלן זיין געזונט, און אז פאר דעם תכלית איז עס גוט.
- 49:08 דער משגיח זאגט אז די הכרזה אין דער פרי אז מ'איז גרייט מוסר נפש צו זיין פארן אייבערשטן גייט מיט דעם גאנצן טאג, אפילו ווען דער מוח איז פארנומען מיט אנדערע זאכן.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אדל, דעם בעל שם טוב'ס טאכטער, אהרן הכהן, דער בעל התניא, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חזון איש, דער צמח צדק, המן, ר' משה פיינשטיין, רש"י
ערכים ארבע יסודות, ביטול, זה לעומת זה, חלב עכו"ם, מדות, מסירות נפש, סטרא אחרא, עשר כתרין דמסאבותא, קטורת, קליפת נוגה, קריאת שמע