רשע וטוב לו - יש לו חרטה אחר העבירות אבל לא עשה תשובה. רשע ורע לו - נשמות שמסר יעקב לעשו - אבל יש להם נקודת יחידה ומצטרפים למנין.
קאטאלאג: TANYA ENGLISH י"א נומ׳ 25 פאקעט גייד ז׳ 75 ענגליש 53 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
ביים לערנען תניא פרק י"א ערקלערט דער משגיח דעם רשע וטוב לו וואס האט נאך חרטה, און דעם רשע ורע לו פון וועמען דער טוב איז אוועק, און ער ווייזט אז אפילו דער נידעריגסטער איד האט א קדושה פון מקיף וואס מאכט אים א חלק פון א מנין, און דאס איז די שמחה פון פורים, בפרט אין אדר שני.
דער משגיח לערנט ווייטער תניא פרק י"א. א רשע וטוב לו זינדיגט אפט, אבער דער לעבעדיגער טוב אין אים ברענגט אים הרהורי תשובה צווישן די עבירות, נאר ער האט נישט די כח אויפצוהערן; דער משל פונעם סלאנימער רבי'ן פון א שיכור וואס האט זיך באלוינט פאר דריי טעג נישט טרינקען מיט א טרונק, שילדערט אים. דער רשע ורע לו טראכט קיינמאל נישט פון תשובה; דאס זענען די נשמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו, און דער מדרש פונעם עם הארץ ווייזט אז זיי וועלן זיך אומקערן צו יעקב ווען משיח קומט. דער טוב אין אזא מענטש האט פארלאזט זיין נעסט אבער שוועבט איבער אים אלס מקיף. אין א לאנגע הפסקה וועגן פורים ערקלערט דער משגיח, דורך עמלק, שבט דן, דאס געלט פון המן און די ווים פונעם משכן, אז השם יתברך שטויסט קיינמאל נישט אפ די אידן פון אינדרויסן פונעם מחנה. דערנאך ערקלערט ער אז דער מקיף פון יחידה איז דער טעם פארוואס צען רשעים מאכן א מנין, און ער ענדיגט מיט אדר שני, שושן פורים אין ירושלים, און שאלות פון די צוהערער.
ענינים: צדיק, בינוני און רשע (תניא פרקים ט-יז) · די מעלה פון יעדן איד · דער פינטעלע איד: די פנימיות'דיגע נקודה פון יעדן איד · דאווענען מיט'ן ציבור און דער בית הכנסת
סדר השיעור
-
0:00 דער רשע וואס האט נאך חרטה שטייט אינעם קאטאלאג
נאכן געפינען דעם ארט אין תניא פרק י"א ערקלערט דער משגיח אז ווער עס זינדיגט פאר א רגע איז א רשע נאר אין יענעם רגע, און דערנאך שילדערט ער דעם רשע וטוב לו וואס זינדיגט אפט און שווער, אבער האט הרהורי תשובה צווישן די עבירות פונעם לעבעדיגן טוב אין אים, נאר אן די כח אויפצוהערן.
-
6:00 דער משל פונעם סלאנימער רבי'ן פון א שיכור שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט ווי דער סלאנימער רבי טייטשט דעם פסוק "מי יתן טהור מטמא לא אחד" מיט א משל פון א שיכור וואס האט נישט געטרונקען דריי טעג און זיך דערנאך באלוינט מיט א טרונק, און ער שטעלט עס צו צום רשע וואס האט חרטה אבער נישט די כח פון א פעסטן "ניין".
-
9:12 די נשמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די וועמען דער יצר הרע איז שולט איבער זיי זענען די נשמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו, און דערציילט דעם מדרש פון אן עם הארץ וואס האט געזאגט פאר רבי הושעיה אז די מלכים פון עשו וועלן אומקערן די מנחה צו משיח; ער ערקלערט אז דאס איז געווען דעם עם הארץ'ס אייגענער חלק אין דער תורה, אז די נשמות וועלן זיך אומקערן צו יעקב.
-
15:15 דער רשע ורע לו און דער טוב וואס שוועבט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם תניא'ס באשרייבונג פונעם רשע ורע לו, וואס האט קיינמאל נישט קיין הרהורי תשובה ווייל דער טוב האט פארלאזט זיין ארט אין הארץ, און ערקלערט אז ער שוועבט נאך אלץ איבער אים אלס מקיף, ווי א פויגל איבער א נעסט וואו א שלאנג ליגט, און ער פארגלייכט עס צום צלם אלקים וואס שוועבט איבער א גוי.
-
19:02 אדר, שבט דן און עמלק
דער משגיח גייט איבער צום חודש אדר און ערקלערט אז אדר, דער סוף פונעם יאר, איז קעגן די נידעריגסטע נשמות, און ער דערמאנט אז די אידן פון מחנה דן וואס האבן געטראגן א עבודה זרה זענען ארויסגעווארפן געווארן פון די ענני הכבוד און עמלק האט געהאט א שליטה אויף זיי; השם יתברך פארגיט נישט עמלק וואס ער האט נישט געהאט קיין רחמנות אויף זיי, ווייל קיין איד ווערט נישט אפגעשטויסן ביי אים.
-
24:00 המנ'ס געלט און די ווים פונעם משכן
דער משגיח ערקלערט אז המנ'ס צען טויזנט כיכר כסף האבן געזאלט בטל מאכן דעם מחצית השקל פון די זעכס הונדערט טויזנט, אבער ער האט נישט אויסגעלייזט דעם איבעריגן כסף וואס מ'האט פון אים געמאכט די ווים, וואס זענען געווען אינדרויסן פון דער קדושה פונעם משכן, דער חלק פון די אפגעשטויסענע אידן; דאס איז די "פרשת הכסף" וואס מרדכי האט געזאגט פאר אסתר. ער לייגט צו אז דער דרייצנטער חודש, אדר שני, איז אינדרויסן פון די צוועלף צירופים פונעם שם הוי'ה, און דער נס פורים איז געווען אין אים.
-
34:25 יחידה און דער מנין פון צען רשעים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס צען רשעים מאכן א מנין און ניין צדיקים נישט, און ענטפערט אז איבער יעדן איד שוועבט א מדריגה פון דער נשמה, קדושת ישראל אדער יחידה, די פאראייניגונג פון אלע נשמות אין דער נשמה פון יעקב אבינו, וואס קיין עבירה רירט נישט אן; קרח'ס פגם האט דערגרייכט ביז לוי אבער נישט ביז ישראל, און צען אידן צוזאמען מאכן נתגלה דעם מקיף.
-
38:58 דער סוף פונעם פרק און דער פורים פון ירושלים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט די לעצטע שורות פונעם פרק, אז אפילו דער ערגסטער רשע האט דעם מקיף איבער זיך און דערפאר זאגן חז"ל אז אויף יעדע צען אידן רוט די שכינה, און ער קערט זיך אום צו דער שמחה פון אדר שני; ער ערקלערט אז פורים איז פארן רשע וואס האט נאך חרטה, און שושן פורים פון ירושלים, א שטאט מוקפת חומה, איז פאר די וואס האבן גארנישט נאר דעם מקיף.
-
45:27 שאלות: די פנימיותדיגע נקודה, סוכה און דער מנין שטייט אינעם קאטאלאג
ענטפערנדיג די צוהערער ערקלערט דער משגיח אז די נקודה אין יעדן איד איז באמת זיינע, אבער זי קומט צום אויסדרוק נאר אלס מקיף ווען ער דאווענט מיט א מנין; ער פארגלייכט דעם מקיף צו דער סוכה און זאגט אז ער קען ווערן פנימי אויף שמחת תורה. ער לייגט צו אז מ'היט זיך פון דער רשעות וואס כאפט זיך אן, אבער מ'דארף זיך נאך אלץ קימערן פארן רשע, און אז דער מנין ווערט געלערנט פון דער עדה פון קרח.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער רשע וואס האט נאך חרטה
דער משל פונעם סלאנימער רבי'ן
דער משגיח ברענגט דעם סלאנימער רבי'ן אויפן פסוק "מי יתן טהור מטמא לא אחד" מיט א משל: א שיכור האט באשלאסן אויפצוהערן, נישט געטרונקען דריי טעג, און דערנאך זיך באלוינט פאר זיין גבורה מיט א גלעזל בראנפן, און ווידער געווארן א שיכור. נאר א פעסטער, געזונטער "ניין" באפרייט א מענטש. אזוי זענען די רשעים מלאים חרטות וואס האבן נישט די כח זיך צו טוישן. ב
די נשמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו
עס זענען דא מענטשן איבער וועמען דער יצר הרע איז שטענדיג מושל. דער משגיח ערקלערט אז דאס זענען די נשמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו: די פינף הונדערט אכציג בהמות, בגימטריא ישראל, וואס זענען יעצט אונטער דער רשות פון עשו, דער יצר הרע, אבער וועלן זיך אומקערן. ה
ער דערציילט דעם מדרש פון אן עם הארץ וואס האט געבעטן רבי הושעיה ער זאל זאגן זיין תורה אויף זיין נאמען: די מלכים וועלן אומקערן די מנחה צו משיח, דאס הייסט עשו וועט אומקערן יעקב'ס בהמות. רבי הושעיה האט מסכים געווען, און מ'לערנט עס נאך היינט. דער משגיח ערקלערט אז יעדער איד האט אן אות אין דער תורה און זאגט א חידוש וואס פאסט צו איר; די שעפסן זענען געווען עמי הארץ אין עשו'ס חלק, און ממילא איז דעם עם הארץ'ס תורה געווען אז זיי וועלן זיך אומקערן צו יעקב און ווערן צדיקים. ג,ד
דער טוב וואס שוועבט איבער אים
אדר, שבט דן און עמלק
ווען מ'האט שוין געבענטשט אדר, ערקלערט דער משגיח אז אדר, דער סוף פונעם יאר, איז קעגן די נידעריגסטע נשמות. ער דערמאנט אז אידן אינעם סוף פון מחנה דן האבן געטראגן דעם פסל מיכה און זענען ארויסגעווארפן געווארן פון די ענני הכבוד, ווי רש"י ערקלערט, און דערפאר האט עמלק געהאט א שליטה אויף זיי. ו
השם יתברך פארגיט נאך היינט נישט עמלק וואס ער האט נישט געהאט קיין רחמנות אויף זיי. עמלק האט געמיינט אז דער אויבערשטער קימערט זיך נישט פאר די אפגעשטויסענע אידן, אבער ער קימערט זיך יא, ווייל ס'איז דא טוב אין זיי און זיי וועלן זיך אומקערן צו זיין צדיקים.
המנ'ס געלט און די ווים פונעם משכן
המן האט געגעבן צען טויזנט כיכר כסף, וואס תוספות פארבינדט מיט דעם מחצית השקל אין מדבר. דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר אז המן האט עס געגעבן אויף צדקה, כדי בטל צו מאכן די מחצית השקלים; די אידן האבן געגעבן הונדערט כיכר, א כיכר פאר יעדן אדן, און ער האט געגעבן הונדערט מאל מער. ז,ט
וואו האט המן געטועט? ס'זענען געווען מער ווי זעכס הונדערט טויזנט אידן, און פון די איבעריגע מחצית השקלים האט מען געמאכט ווים פאר די עמודים. די ווים, וואס האבן אויסגעזען ווי א וי"ו, האבן ארויסגעשטעקט אינדרויסן פונעם פרוכת, און זיי זענען געווען דער איינציגער טייל פונעם משכן אינדרויסן פון זיין קדושה. י
לויט השגחה פרטית, זאגט דער משגיח, איז דער כסף געקומען פון די אפגעשטויסענע אידן פון מחנה דן. המן האט אים נישט אויסגעלייזט, ווייל ער האט געמיינט אז קיינער קימערט זיך נישט פאר זיי, ווייל אין זיינע צייטן האבן אידן זיך געבוקט צום פסל; אבער ביים אויבערשטן זענען זיי חשוב. דאס איז די "פרשת הכסף" וואס מרדכי האט געזאגט פאר אסתר, און פון די אידן איז געקומען די ישועה. ח
יחידה און דער מנין
דער סוף פונעם פרק און דער פורים פון ירושלים
דער משגיח לערנט די לעצטע שורות פונעם פרק: אפילו דער ערגסטער רשע האט דעם מקיף איבער זיך, און דערפאר זאגן חז"ל אז אויף יעדע צען אידן רוט די שכינה, ווייל צוזאמען מאכן זיי אים נתגלה. דאס איז די שמחה פון אדר, בפרט אדר שני: דער ערגסטער איד איז נישט אפגעשטויסן, אפילו אינדרויסן פון די צוועלף צירופים. א,נ
ער לייגט צו אז די ווייטסטע אידן פרייען זיך אויף פורים מער ווי אנדערע, ווייל זיי פילן אז ס'איז זייער יום טוב. פורים איז פארן רשע וטוב לו וואס האט חרטה; שושן פורים פון א שטאט מוקפת חומה, וואס היינט ווייסט מען נאר פון ירושלים, איז א העכערע מדריגה פאר די וואס האבן גארנישט נאר דעם מקיף. דאס איז די תקוה פון כלל ישראל.
שאלות פון די צוהערער
א צוהערער דערמאנט אז יעדער איד האט א נקודה וואס קען קיינמאל נישט ווערן פארדארבן. דער משגיח זאגט אז זי איז טאקע אין אים, אבער זי קומט נישט צום אויסדרוק אין אים; זי באווייזט זיך אלס מקיף נאר ווען ער דאווענט מיט א מנין. ער פארגלייכט עס צו דער סוכה, וואס איר סכך איז איבער אונז.
געווענליך איז דער מקיף צו הויך כדי צו ווערן פנימי, אבער א מענטש קען זיך אויפארבעטן ביז ער ווערט פנימי, אזוי ווי דער מקיף פון סוכות ווערט פנימי אויף שמחת תורה.
אויף א שאלה וועגן אפשטויסן א חוטא זאגט דער משגיח אז מ'מאכט שמירות ווייל רשעות כאפט זיך אן, אבער א רשע בלייבט א לעבעדיגער באשעפעניש פאר וועמען מ'דארף זיך קימערן. ער דערמאנט אז דער מנין ווערט געלערנט דורך "תוך" "תוך" פון דער עדה פון קרח: אפילו רשעים וואס האבן צעטיילט אידן זענען פאראייניגט דורכן מקיף. פ
מראי מקומות
תורה
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
תלמוד ירושלמי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 4:35 א רשע וטוב לו האט נאך א לעבעדיגן יצר טוב וואס ברענגט אים חרטה צווישן די עבירות, אבער ער האט נישט די כח אז ער זאל זיי אפלאזן.
- 15:20 א רשע ורע לו טראכט קיינמאל נישט פון תשובה; ער איז דער היפך פונעם צדיק וואס טראכט קיינמאל נישט פון א עבירה.
- 16:24 דער טוב וואס פארלאזט אזא מענטש גייט נישט אינגאנצן אוועק, נאר שוועבט איבער אים אלס מקיף, אזוי ווי א פויגל וואס שוועבט איבער איר נעסט.
- 36:14 איבער יעדן איד איז דא א קדושה פון יחידה, וואס איז די פאראייניגונג פון אלע נשמות פון כלל ישראל, און קיין עבירה קען זי נישט אנרירן; זי ווערט נתגלה ווען צען אידן קומען זיך צוזאם, און דערפאר מאכן צען רשעים א מנין און ניין צדיקים נישט.
- 23:42 השם יתברך שטויסט קיינמאל נישט אפ די אידן וועמען עמלק און המן האבן געהאלטן פאר אפגעווארפענע, און דאס איז די באזונדערע שמחה פון פורים, בפרט אין אדר שני.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 35:12 פארוואס קענען צען רשעים מאכן א מנין און זאגן קדושה, און ניין צדיקים נישט?
תירוץ: 35:33 ווייל דעם מנין מאכט דער מקיף פון יחידה איבער יעדן איד, וואס קיין עבירה רירט נישט אן און וואס ווערט נתגלה ווען צען אידן קומען זיך צוזאם.
-
קשיא: 24:48 וואס האבן המנ'ס צען טויזנט כיכר כסף צו טון מיט דעם מחצית השקל פון די אידן אין מדבר?
תירוץ: 25:06 המן האט געגעבן דאס געלט אויף צדקה כדי בטל צו מאכן די מחצית השקלים פון די זעכס הונדערט טויזנט: זיי האבן געגעבן הונדערט כיכר, א כיכר פאר יעדן אדן, און ער האט געגעבן הונדערט מאל אזויפיל.
-
קשיא: 26:31 וואו האט המן געטועט?
תירוץ: 26:36 די אידן האבן געגעבן מער ווי זעכס הונדערט טויזנט מחצית השקלים, און דער איבעריגער כסף איז אריין אין די ווים אינדרויסן פון דער קדושה; די האט המן נישט אויסגעלייזט, ווייל ער האט געמיינט אז קיינער קימערט זיך נישט פאר די אפגעשטויסענע אידן.
-
קשיא: 45:36 א צוהערער פרעגט: איז די נקודה אין יעדן איד וואס קען קיינמאל נישט ווערן פארדארבן דאס זעלבע ווי דער מקיף?
תירוץ: 45:56 דער משגיח זאגט אז זי איז באמת אין אים, אבער זי קומט נישט צום אויסדרוק אין אים; זי באווייזט זיך אלס מקיף נאר ווען ער דאווענט מיט א מנין.
מעשיות
-
6:55 דער שיכור וואס האט זיך באלוינט פאר נישט טרינקען
אין דעם סלאנימער רבי'נס משל האט א שיכור, וואס האט שטענדיג געטרונקען, באשלאסן מיט א פעסטע החלטה אז ער טרינקט מער נישט. א גאנצן טאג האט ער נישט געטרונקען, אויך דעם צווייטן און דעם דריטן טאג. שטאלץ אויף זיין גבורה האט ער זיך געזאגט אז עס קומט אים א גלעזל בראנפן, און דערמיט האט זיך געענדיגט זיין גבורה; ער איז ווידער געווען א שיכור.
אין דער מעשה: דער סלאנימער רבי
-
10:26 דער עם הארץ און רבי הושעיה
דער מדרש דערציילט אז אן עם הארץ האט געפרעגט רבי הושעיה צי ער וועט זאגן א שטיקל תורה וואס ער וועט אים זאגן אויף זיין נאמען אין בית המדרש. רבי הושעיה האט געזאגט יא, אויב עס איז א פאסיגע תורה. דער עם הארץ האט געזאגט אז די מלכים וועלן אומקערן די מנחה צו משיח: אלע בהמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו וועלן אומגעקערט ווערן. רבי הושעיה האט געזאגט אז ס'איז א גוטע תורה און האט עס געזאגט אויף זיין נאמען, און מ'לערנט עס נאך היינט אין מדרש.
אין דער מעשה: רבי הושעיא
געדאנקען
- 12:47 דער שטיקל תורה פונעם עם הארץ אין מדרש, אז עשו וועט אומקערן יעקב'ס בהמות צו משיח, איז געווען זיין אייגענער חלק אין דער תורה: די נשמות וואס זענען איבערגעגעבן צו עשו, אזוי ווי ער, וועלן צום סוף זיך אומקערן צו יעקב און ווערן צדיקים.
- 15:38 פונקט ווי דער צדיק טראכט אפילו נישט פון א עבירה, איז דער רשע ורע לו זיין גענויער היפך, וואס טראכט אפילו נישט פון תשובה.
- 28:55 די איבעריגע מחצית השקלים פון די אידן איבער זעכס הונדערט טויזנט זענען געווארן די ווים וואס האבן ארויסגעשטעקט אינדרויסן פון דער קדושה פונעם משכן; המן האט זיי נישט געוואלט אויסלייזן, ווייל ער האט געמיינט אז קיינער קימערט זיך נישט פאר די אפגעשטויסענע אידן, און דאס איז געווען זיין טעות.
- 33:23 דער דרייצנטער חודש האט נישט קיין צירוף פון די פיר אותיות פונעם שם הוי'ה, וואס לאזן נאר צוועלף, און ממילא שטייט ער אינדרויסן פונעם מחנה; דער נס פורים וואס איז געווען אין אדר שני ווייזט אז ער איז געמאכט געווארן פאר די אידן פון אינדרויסן פונעם מחנה.
- 37:00 קרח'ס פגם פון מחלוקת האט דערגרייכט יצהר, קהת און לוי, אבער האט נישט געקענט דערגרייכן ישראל, ווייל די יחידה וואס פאראייניגט גאנץ כלל ישראל איז אומאנרירבאר.
- 43:23 דער געווענליכער פורים איז פארן רשע וטוב לו וואס האט נאך חרטה, און שושן פורים פון ירושלים, די שטאט וואס איז מוקף חומה אזוי ווי א מקיף, איז א העכערע מדריגה, פאר די וואס האבן גארנישט אין זיך נאר דעם מקיף.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 50:16 דער משגיח זאגט אז מ'מאכט שמירות נישט אריינצונעמען די וואס קענען האבן א שלעכטע השפעה, ווייל רשעות כאפט זיך אן, אבער א רשע בלייבט א לעבעדיגער באשעפעניש פאר וועמען מ'דארף זיך נאך אלץ קימערן.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אסתר המלכה, דער בעל התניא, דער דברי שמואל פון סלאנים, דער חתם סופר, דער סלאנימער רבי, המן, יעקב אבינו, מרדכי הצדיק, עשו, קרח, רבי הושעיא, רש"י
ערכים אדר שני, הרהורי תשובה, ווי העמודים, יחידה, מוקפין חומה, מחצית השקל, מקיף, ענני הכבוד, צדיק ורע לו, צירוף, צלם אלקים, קדושת ישראל