bachurim vayetzei

קאטאלאג: Y 05 Current ויצא נומ׳ ⁨5⁩ תשע"ג (2012–13) אידיש 42 מינ׳

שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 42 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דורך א ריי אמת'ע מעשיות פון גדולים ווייזט דער משגיח די בחורים ווי שווער ס'איז צו פארשעמען א צווייטן איד, און וויפיל גדולי ישראל האבן זיך מוותר געווען כדי א צווייטער זאל נישט האבן קיין חלישות הדעת.

דער משגיח הייבט אן מיט זאגן אז די מעשיות וואס ער דערציילט קומען פון מקורות נאמנים. ער דערציילט פון א גרויסן עילוי אין סלאבאדקע וואס האט ברבים ארויסגעוויזן אז א חבר'ס חידוש איז גענומען פון א ספר; ער איז געווארן א גדול בישראל, אבער איז אוועק פון דער וועלט אן קינדער, און דער משגיח דארט האט עס געזען אלס זיין עונש. דערנאך קומט די מעשה פון א נשמה וואס איז געקומען צו ר' משה סאווראנער פאר א תיקון, ווייל ער האט פארשעמט א חתן פאר זיין שווער. דערנאך ברענגט ער א ריי מעשיות פון ר' עקיבא איגער: ווי ער האט געבעטן מחילה פונעם ליסער רב, ווי ער האט באהאלטן זיין גדלות ביז א צווייטער חתן'ס שבעת ימי המשתה זענען אריבער, ווי ער האט אויסגעגאסן זיין אייגענעם כוס וויין, און ווי ער האט זיך געלאזט מנצח זיין פון ר' מרדכי בענט אין ניקאלשבורג. צום סוף ברענגט ער ר' ישראל סאלאנטער: זיין ווארט אויף רבנים וואס האבן נישט אויסגעלערנט דעם עולם מידות, זיין שיטה וועגן בעטן מחילה אויף לשון הרע, און ווי ער האט פארקירצט א סעודת שבת צוליב א מידע משרתת.

ענינים: בין אדם לחבירו · מעשיות פון צדיקים · חז"ל און גדולי ישראל

סדר השיעור

  1. 0:00 דער סלאבאדקער בחור וואס האט ארויסגעוויזן א גע'גנב'טן חידוש מעשה

    דער משגיח זאגט אז זיינע מעשיות קומען פון מקורות נאמנים, און דערציילט פון א גרויסן עילוי אין סלאבאדקע וואס האט איינגעקויפט ספרים אין ווילנע כדי ברבים צו ווייזן אז א חבר'ס חידוש איז גענומען פון א ספר. דער משגיח האט עס שטארק מקפיד געווען; דער בחור איז געווארן א גדול, אבער איז אוועק אן קינדער, און דער משגיח ווארנט די בחורים זיך צו היטן פון פארשעמען.

  2. 7:45 א נשמה וואס איז געשטראפט געווארן פאר פארשעמען א חתן מעשה

    ר' משה סאווראנער האט דערציילט פון א נשמה פון א תלמיד חכם וואס האט תשובה געטאן, און מ'האט אים נישט אריינגעלאזט אין גן עדן ווייל ער האט פאררעכט א חתן'ס ווארט אין שול פאר זיין שווער. אינמיטן דערציילט דער משגיח ווי זיין רבי, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, האט אמאל פאררעכט אן עלטערן איד אין שול און יענער האט זיך פארבייזערט.

  3. 12:25 ר' עקיבא איגער באהאלט זיין גדלות מעשה

    ר' עקיבא איגער בעט מחילה פונעם ליסער רב פאר וואס מ'האט אים געגעבן די חשובע עליה אין פוזנא. דערנאך, אלס יונגער חתן, זאגט ער א גאנצן שבת נאר פשוט'ע ווערטער, און כמעט פארלירט ער דעם שידוך, כדי נישט צו פארשטעלן א צווייטן חתן אין שטאט ביז זיינע שבעת ימי המשתה זענען אריבער.

  4. 20:27 דער אויסגעגאסענער וויין און די קשיא אין ניקאלשבורג מעשה

    ר' עקיבא איגער גיסט אויס זיין אייגענעם כוס ביים סדר כדי אן ארעמער גאסט וואס האט פארגאסן וויין זאל זיך נישט שעמען, און אין ניקאלשבורג לאזט ער שטיין ברבים א קשיא פון ר' מרדכי בענט, און זאגט דעם תירוץ נאר בצנעה כדי דער רב פון שטאט זאל נישט ווערן ביליג. דער משגיח שליסט אז די גדולים האבן געהאט מידות און דרך ארץ און האבן בעסער געליטן איידער פארשעמען.

  5. 26:23 ר' ישראל סאלאנטער וועגן פארשעמען און מחילה

    ר' ישראל סאלאנטער פארלאזט א ישיבה כדי א צווייטער מגיד שיעור זאל נישט האבן קיין חלישות הדעת, און נאכדעם וואס א גביר האט פארשעמט א געוועזענעם שוסטער ביי זיין טאכטערס חתונה אין ווילנע, זאגט ער אז מ'משפט'ט די רבנים פונעם פריערדיגן דור פאר וואס זיי האבן נישט אויסגעלערנט מידות טובות. דערנאך ברענגט דער משגיח ר' ישראל סאלאנטער'ס מחלוקת מיטן חפץ חיים צי מ'דארף בעטן מחילה אויף לשון הרע ווען דאס וועט יענעם נאר צוברעכן.

  6. 34:09 א סעודה פון צוויי שעה צוליב דער משרתת מעשה

    א גביר באשרייבט זיין סעודת שבת פון פינף שעה מיט גלאט כשר'ע פלייש, זמירות און דברי תורה; דער משגיח ערקלערט דערביי וואס גלאט כשר מיינט און ווי עס איז אנגעקומען קיין ניו יארק. ר' ישראל סאלאנטער איז מסכים צו קומען נאר אויב די סעודה דויערט צוויי שעה, און דערנאך בעט ער מחילה פון דער מידער משרתת און ווייזט דעם בעל הבית אז זיינע זמירות זענען געווען אויף איר חשבון.

דער שיעור, אויסגעשריבן

דער סלאבאדקער בחור וואס האט ארויסגעוויזן א גע'גנב'טן חידוש

0:19

דער משגיח שיקט פאראויס אז זיינע מעשיות קומען פון מקורות נאמנים, פון צדיקים און גדולים. דערנאך דערציילט ער פון א גרויסן עילוי אין סלאבאדקע וואס איז אוועק פון ישיבה א גאנצן טאג, און דער משגיח דארט האט אים געדרייט ביז ער האט אויסגעזאגט פארוואס.

4:15

א בחור וואס ער האט אים מקנא געווען האט געזאגט א חידוש ביי א חבורה, און ער האט געוואוסט אז ס'קומט פון א ספר וואס איז נישט געווען אין ישיבה. איז ער געפארן קיין ווילנע, איינגעקויפט א ריי ספרים, און איינעם אוועקגעלייגט אפן אויף יענעמס שטענדער, אז אלע זאלן זען אז דער חידוש איז גע'גנב'ט. דער משגיח האט עס שטארק מקפיד געווען, ווי קומט מען צו פארשעמען א אידישע נשמה. דער בחור איז געווארן א גדול בישראל, אבער איז אוועק אן קינדער, און דאס, זאגט דער משגיח, איז געווען זיין עונש; ממילא דארפן יונגע בחורים זיך זייער היטן קיינעם נישט צו פארשעמען.

א נשמה וואס איז געשטראפט געווארן פאר פארשעמען א חתן

7:45

ר' משה סאווראנער, א חבר פונעם רוזשינער, האט דערציילט אז ס'איז צו אים געקומען א נשמה פאר א תיקון, ווייל מ'האט זי נישט אריינגעלאזט אין גן עדן. ער איז געווען א תלמיד חכם וואס האט תשובה געטאן פאר זיין פטירה, נאר איין זאך האט ער פארגעסן: ער האט אין שול פאררעכט א חתן'ס ווארט פאר זיין שווער. דער משגיח לייגט צו אז זיין רבי, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, האט אמאל בצנעה פאררעכט אן עלטערן איד, און יענער האט זיך פארבייזערט. ר' משה האט די נשמה אריינגעבראכט אין גן עדן, אבער ערשט נאכדעם וואס זי האט אפגעליטן פאר'ן פארשעמען א חתן.

ר' עקיבא איגער באהאלט זיין גדלות

12:48

ווען ר' יעקב ליסער, דער בעל נתיבות המשפט, איז געקומען קיין פוזנא, האט ר' עקיבא איגער אלס רב באקומען שלישי, וואס לויטן שולחן ערוך איז דאס די חשובסטע עליה (חסידים האלטן ביי שישי, לויטן זוהר). נאכן דאווענען האט ער געבעטן מחילה פונעם ליסער רב, און אויפריכטיג געזאגט אז דער כבוד איז נאר געווען צוליב דער גרעסערער שטאט. ה,ג,ד

16:54

אלס יונגער חתן ביי א גביר האט ר' עקיבא איגער א גאנצן שבת געזאגט נאר פשוט'ע ווערטער, און דער שווער האט געוואלט צוברעכן דעם שידוך. ער האט געבעטן נאך זיבן טעג, און דערנאך געזאגט א פלפול וואס די למדנים האבן זיך געכאפט פאר די קעפ. ער האט ערקלערט אז א צווייטער חתן אין שטאט איז געווען אין זיינע שבעת ימי המשתה, און יענעמס שווער וואלט געהאט חלישות הדעת. דער משגיח מערקט אן אז ער איז געווען גאר יונג, און שוין בעסער געוואלט מ'זאל מיינען אז ער קען נישט לערנען.

דער אויסגעגאסענער וויין און די קשיא אין ניקאלשבורג

21:41

ווען אן ארעמער גאסט ביי ר' עקיבא איגער'ס סדר האט פארגאסן וויין אויפן ווייסן טישטוך, האט ר' עקיבא איגער באלד פארגאסן זיין אייגענעם כוס און געזאגט אז דער טיש שאקלט זיך. אין ניקאלשבורג האט ר' מרדכי בענט געפרעגט א שטארקע קשיא אינמיטן זיין דרשה; ר' עקיבא איגער האט מודה געווען, און דעם תירוץ אים געזאגט בצנעה דעם אנדערן טאג, כדי דער רב זאל נישט ווערן ביליג אין זיין שטאט. ר' מרדכי בענט האט עס אלץ איבערגעזאגט ברבים און געזאגט: דאס איז א צדיק.

25:45

דער משגיח שליסט אז די גדולים האבן געהאט מידות און דרך ארץ, און האבן בעסער געליטן, אפילו זיך געווארפן אין א כבשן האש, אבער נישט פארשעמט א צווייטן. ב

ר' ישראל סאלאנטער וועגן פארשעמען און מחילה

26:29

ר' ישראל סאלאנטער האט פארלאזט א ישיבה ווען ער האט באמערקט אז די בחורים האבן בעסער ליב זיין שיעור ווי דעם צווייטן מגיד שיעור'ס, כדי יענער זאל נישט האבן קיין חלישות הדעת.

28:35

אין ווילנע האט אן ארעמער שוסטער וואס איז געווארן רייך געמאכט זיין טאכטערס חתונה אין דעם זאל פון די גבירים. אויפן וועג צו דער חופה האט איינער פון די רייכע אראפגענומען זיין שוך און אים געפרעגט וויפיל ס'קאסט א נייער אפצאץ. ווען ר' ישראל סאלאנטער האט עס געהערט, האט ער געזאגט אז מ'משפט'ט יעצט די רבנים פונעם פריערדיגן דור פאר וואס זיי האבן נישט אויסגעלערנט דעם עולם מידות טובות און נישט צו פארשעמען יענעם.

31:39

דער חפץ חיים פסק'נט אז ווער ס'האט גערעדט לשון הרע דארף בעטן מחילה. ר' ישראל סאלאנטער, הגם ער איז געווען נתפעל פונעם ספר, האט נישט מסכים געווען, ווייל דער צווייטער וועט נאר האבן חלישות הדעת. אויף דער טענה אז דער רמב"ם פסק'נט מ'דארף בעטן מחילה, האט ער געענטפערט אז בעסער זאל מען אליין ליידן דעם עונש. ז

א סעודה פון צוויי שעה צוליב דער משרתת

34:55

א גביר האט איינגעלאדן ר' ישראל סאלאנטער און באשריבן זיין סעודת שבת: גלאט כשר'ע פלייש, א משרתת מיט יראת שמים, און פינף שעה מיט גאנגען, זמירות און דברי תורה. דער משגיח ערקלערט אז א לונג מיט א סירכא איז לויטן מחבר טריפה און לויטן רמ"א כשר, און ער דערמאנט אז גלאט פלייש איז אנגעקומען קיין ניו יארק אין זיינע יונגע יארן. ח

39:45

ר' ישראל סאלאנטער איז געקומען בתנאי אז די סעודה זאל דויערן צוויי שעה. נאכן בענטשן האט ער געבעטן מחילה פון דער משרתת; זי האט אים געבענטשט, ווייל נאך פינף שעה סערווירן איז זי אלעמאל אויסגעמוטשעט. דאן האט ער געזאגט צום בעל הבית אז זמירות און דברי תורה טאר מען נישט זאגן אויף איר חשבון.

מראי מקומות

משנה

  1. א לכאורה Avos 3:11 6:21 מפתח

תלמוד בבלי

  1. ב לכאורה Sotah 10b מפתח אינעם אויסשרייב: 25:45

זוהר און קבלה

  1. ד Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 12:48

אחרונים און חסידות

  1. ג Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 12:48
  2. ז Chafetz Chaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 31:39
  3. ח Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 34:55

אנדערע

  1. ה Nesivos HaMishpat (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 12:48
  2. ו Derech HaChaim (מקום נישט באשטימט) 12:39 מפתח

עיקרי הדברים

  1. 6:21 דער משגיח זאגט אז מלבין פני חבירו ברבים איז אזוי חמור אז חז"ל זאגן אז אזא איינער האט נישט קיין חלק לעולם הבא, און דער עונש קען אים נאכיאגן א גאנץ לעבן.
  2. 6:51 ער ווארנט אז בפרט יונגע בחורים דארפן זיך זייער היטן, ווייל זיי ווייסן נאך נישט ווי שווער ס'איז צו פארשעמען א צווייטן.
  3. 9:05 אפילו א תיקון וואס זעט אויס תמימות'דיג, אויב מ'פארשעמט דערמיט איינעם פאר זיין שווער, קען אפהאלטן א נשמה פון גן עדן.
  4. 19:44 ר' עקיבא איגער האט זיך אלעמאל מוותר געווען אויף זיין אייגענעם כבוד, אפילו אז מ'זאל מיינען אז ער קען נישט לערנען, כדי קיינער זאל נישט האבן קיין חלישות הדעת.
  5. 25:50 דער משגיח זאגט אז בעסער צו ליידן, אפילו זיך ווארפן אין א כבשן האש, אבער נישט פארשעמען א צווייטן.
  6. 39:43 ר' ישראל סאלאנטער האט געלערנט אז מ'דארף טראכטן פון יענעם, ווי א מידע משרתת, פאר מ'לייגט צו זמירות און דברי תורה ביים אייגענעם טיש.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 18:54 פארוואס האט ר' עקיבא איגער געזאגט נאר פשוט'ע ווערטער זיין ערשטן שבת אלס חתן, און געלאזט זיין שווער מיינען אז ער קען נישט לערנען?

    תירוץ: 19:15 א צווייטער חתן אין שטאט, וואס א גביר האט גענומען אלס גרויסן תלמיד חכם, איז געווען אין זיינע שבעת ימי המשתה, און ווען ער וואלט אים פארשטעלט וואלט יענער שווער געהאט חלישות הדעת.

  2. קשיא: 24:33 פארוואס האט ר' עקיבא איגער נישט געענטפערט ברבים ר' מרדכי בענט'ס קשיא?

    תירוץ: 24:44 ווען ער וואלט געענטפערט, וואלט מען געזען אז די קשיא איז קיין קשיא נישט, און דער רב פון ניקאלשבורג וואלט געווארן ביליג פאר זיינע אייגענע בעלי בתים.

  3. קשיא: 32:17 פארוואס האט ר' ישראל סאלאנטער געהאלטן אז מ'זאל נישט בעטן מחילה אויף לשון הרע, נישט אזוי ווי דער חפץ חיים?

    תירוץ: 32:40 ווען מ'וועט דעם צווייטן דערציילן אז מ'האט גערעדט לשון הרע אויף אים, וועט ער נאר האבן חלישות הדעת; בעסער זאל מען אליין ליידן איידער אים צוברעכן.

  4. קשיא: 40:03 פארוואס האט ר' ישראל סאלאנטער פארלאנגט אז די סעודת שבת זאל נישט דויערן מער ווי צוויי שעה?

    תירוץ: 40:28 כדי די פארמאטערטע משרתת, וואס קאכט א גאנצן פרייטאג און סערווירט די לאנגע סעודה, זאל נישט ליידן צוליב נאך זמירות און דברי תורה.

מעשיות

  1. 1:17 דער בחור וואס האט ארויסגעוויזן א גע'גנב'טן חידוש

    אין סלאבאדקע איז א גרויסער עילוי אוועק פון ישיבה א גאנצן טאג, און דער משגיח האט אים געדרייט ביז ער האט דערציילט פארוואס. א צווייטער בחור, וואס ער האט אים מקנא געווען, האט געזאגט א חידוש ביי א חבורה, און ער האט געוואוסט אז דאס קומט פון א ספר וואס איז נישט געווען אין ישיבה. ער איז געפארן קיין ווילנע, איינגעקויפט צען צו פופצן ספרים, זיי געבראכט אין ישיבה און איינעם אוועקגעלייגט אפן ביים חידוש אויף יענעמס שטענדער, אז אלע זאלן זען אז דער חידוש איז גע'גנב'ט. דער משגיח האט עס שטארק מקפיד געווען וואס ער האט ברבים פארשעמט א אידישע נשמה; דער בחור איז שפעטער געווארן א גדול בישראל, אבער איז נעבעך אוועק אן קינדער, און דאס, זאגט דער משגיח, איז געווען זיין עונש.

  2. 7:45 די נשמה וואס איז געקומען צו ר' משה סאווראנער

    ר' משה סאווראנער, א גרויסער צדיק און א חבר פונעם רוזשינער, האט דערציילט אז ס'איז געקומען צו אים א נשמה פאר א תיקון, ווייל מ'האט אים נישט אריינגעלאזט אין גן עדן. ער איז געווען א תלמיד חכם וואס האט פאר זיין פטירה מתוודה געווען און תשובה געטאן, אבער איין זאך האט ער פארגעסן: א חתן איז אמאל געזעסן לעבן אים אין שול, געבראכט פון זיין שווער, און ער האט אים פאררעכט א ווארט וואס ער האט נישט ריכטיג געזאגט, און אים פארשעמט פאר זיין שווער. ר' משה האט אים געגעבן א תיקון און אריינגעלאזט אין גן עדן, אבער ער האט געדארפט פריער דורכגיין דעם עונש פון גלגול צוליב דעם.

  3. 10:15 ר' שרגא פייוול און דער עלטערער איד אין שול

    דעם משגיח'ס רבי, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, האט דערציילט אז ער איז אמאל געזעסן פרייטאג צונאכטס אין שול לעבן אן עלטערן איד וואס האט געזאגט א ווארט אין דער ברכה פון השכיבנו נישט ריכטיג. נאכן דאווענען איז ער צוגעגאנגען און אים געוויזן ווי ס'שטייט אין סידור. יענער האט זיך פארבייזערט און געזאגט אז ער זאגט עס שוין זעכציג יאר אזוי.

  4. 12:39 ר' עקיבא איגער און דער ליסער רב

    ר' יעקב ליסער, דער בעל נתיבות המשפט, איז אמאל געקומען קיין פוזנא, וואו ר' עקיבא איגער איז געווען דער רב. מ'האט אויפגערופן דעם רב פון שטאט צו שלישי, און דעם ליסער רב א צווייטע עליה. נאכן דאווענען איז ר' עקיבא איגער צוגעגאנגען און אים געבעטן ער זאל נישט האבן קיין טענה אויף אים: הגם ער קען פיל מער לערנען פונעם ליסער רב, האט מען אים געגעבן שלישי נאר ווייל פוזנא איז א גרעסערע שטאט. דער משגיח באטאנט אז ר' עקיבא איגער האט עס געמיינט אויפריכטיג, נישט קיין חנופה.

  5. 15:21 ר' עקיבא איגער אלס יונגער חתן

    אלס יונגער עילוי האט א גביר גענומען ר' עקיבא איגער פאר א חתן מיט א גרויסן נדן, און ער האט ערווארט א גרויסן פלפול. א גאנצן שבת האט ער געזאגט נאר פשוט'ע ווערטער אויף דער סדרה, און נאך שבת האט דער שווער געוואלט צוברעכן דעם שידוך. ר' עקיבא איגער האט געבעטן צו בלייבן נאך זיבן טעג, און דעם קומענדיגן שבת האט ער געזאגט א פלפול נפלא וואס די למדנים האבן זיך געכאפט פאר די קעפ. ער האט ערקלערט אז א צווייטער גביר האט פונקט גענומען א חתן וואס מ'האט געהאלטן פאר א גרויסן תלמיד חכם, און ווען ער וואלט געזאגט בעסער ווי יענער אין די שבעת ימי המשתה, וואלט יענער שווער געהאט חלישות הדעת.

  6. 20:52 דער פארגאסענער וויין ביים סדר

    ביי ר' עקיבא איגער'ס סדר האט אן ארעמער גאסט אומגעווארנט פארגאסן וויין אויפן שיינעם ווייסן טישטוך, און ער האט זיך מסתמא געשעמט. ר' עקיבא איגער האט זיך געמאכט נישט וויסנדיג, און עטליכע מינוט שפעטער האט ער אויפגעהויבן זיין אייגענעם כוס און אים פארגאסן, און געזאגט אז דער טיש שאקלט זיך. ער האט עס געטאן בכוונה כדי יענער זאל נישט האבן קיין חלישות הדעת.

  7. 23:07 די קשיא פון ר' מרדכי בענט

    ר' עקיבא איגער איז געווען א שבת אין ניקאלשבורג, וואו ר' מרדכי בענט, א גרויסער עילוי, איז געווען רב, און האט געזאגט א דרשה. אינמיטן האט ר' מרדכי בענט געפרעגט א שטארקע קשיא אויפן פלפול, און ר' עקיבא איגער האט געזאגט אז ס'איז א קשיא. דעם אנדערן טאג, ווען ער האט אים באגלייט אויפן וועג אהיים, האט ר' עקיבא איגער אים געזאגט דעם תירוץ, און ערקלערט אז ברבים וואלט דער רב פון ניקאלשבורג געווארן ביליג פאר זיינע אייגענע מענטשן. ר' מרדכי בענט איז צוריקגעקומען, צוזאמגערופן די שטאט, איבערגעזאגט דעם פלפול, די קשיא און דעם תירוץ, און געזאגט: דאס איז א צדיק.

  8. 26:23 ר' ישראל סאלאנטער פארלאזט א ישיבה

    ר' ישראל סאלאנטער האט באקומען א שטעלע אין א ישיבה צוזאמען מיט א צווייטן גרויסן תלמיד חכם, און זיי האבן זיך געטיילט, איין טאג זאגט איינער דעם שיעור און דעם צווייטן טאג דער אנדערער. ווען ער האט באמערקט אז די בחורים האבן בעסער ליב זיין שיעור, האט ער פארלאזט די ישיבה, כדי יענער זאל נישט האבן קיין חלישות הדעת.

  9. 28:13 דעם שוסטער'ס חתונה אין ווילנע

    אין ווילנע איז געווען א שיין אויסגעפוצטער זאל וואו נאר די גאר רייכע האבן געמאכט חתונה. אן ארעמער שוסטער וואס איז געווארן רייך האט דארט געמאכט זיין טאכטערס חתונה, און די אלטע גבירים איז עס נישט געפעלן. ווען ער האט געפירט זיין קינד צו דער חופה, איז איינער פון זיי צוגעקומען, אראפגענומען זיין שוך און אים געפרעגט וויפיל ס'קאסט אויפצולייגן א נייעם אפצאץ, און אים פארשעמט. ווען ר' ישראל סאלאנטער האט געהערט די מעשה, האט ער געזאגט אז די רבנים פונעם פריערדיגן דור, וואס זיצן אין גיהנום, נעמט מען יעצט ארויס און מ'משפט'ט זיי פאר וואס זיי האבן נישט אויסגעלערנט דעם עולם מידות טובות און נישט צו פארשעמען יענעם.

  10. 34:27 די סעודה פון פינף שעה און די מידע משרתת

    א גביר און תלמיד חכם האט געבעטן ר' ישראל סאלאנטער צו עסן ביי אים די סעודת שבת, און ער האט באשריבן ווי זי זעט אויס: גלאט כשר'ע פלייש פונעם בעסטן שוחט, א משרתת מיט יראת שמים וואס זיין ווייב גיט אכטונג אויף איר, און א סעודה מיט גאנגען, זמירות און דברי תורה ביז שפעט אין דער נאכט. ר' ישראל סאלאנטער איז מסכים געווען, אבער בתנאי אז די גאנצע סעודה זאל נישט נעמען מער ווי צוויי שעה. נאכן בענטשן האט ער אריינגערופן די משרתת און זי געבעטן מחילה אויב זי האט געדארפט שטיין לענגער אין קיך צוליב אים; זי האט אים געבענטשט, און דערציילט אז יעדע וואך קאכט זי א גאנצן פרייטאג און סערווירט א סעודה פון פינף שעה ביז זי פאלט פון די פיס, און היינט קען זי גיין פריער שלאפן. דאן האט ר' ישראל סאלאנטער געזאגט צום בעל הבית אז דערפאר האט ער געבעטן צוויי שעה: זמירות און דברי תורה טאר מען נישט זאגן אויף דעם חשבון פון א פארמאטערטע משרתת.

געדאנקען

  1. 4:15 אין דער סלאבאדקער מעשה זעט דער משגיח דעם בחור'ס בלייבן אן קינדער, הגם ער איז געווארן א גדול, אלס דעם עונש פאר'ן ברבים פארשעמען א חבר; אפילו ווען ער איז גערעכט געווען אז דער חידוש איז גענומען, האט ער נישט געטארט אים פארשעמען.
  2. 8:56 א איד וואס האט געטאן תשובה פאר זיין פטירה, האט מען פונדעסטוועגן נישט אריינגעלאזט אין גן עדן צוליב איין פארגעסענע זאך: ער האט פארשעמט א חתן און נישט געבעטן מחילה.
  3. 19:33 ר' עקיבא איגער האט בעסער געוואלט אז זיין שווער זאל מיינען אז ער קען נישט לערנען, אפילו מיט'ן סכנה פון פארלירן דעם שידוך, אבער א צווייטער שווער זאל נישט האבן קיין חלישות הדעת פון זיין חתן.
  4. 23:52 ר' עקיבא איגער האט געלאזט שטיין ברבים א שטארקע קשיא אויף זיין פלפול, און דעם תירוץ געזאגט נאר בצנעה, ווייל ענטפערן וואלט דעם רב פון שטאט אראפגעלאזט אין די אויגן פון זיינע בעלי בתים.
  5. 30:28 ר' ישראל סאלאנטער האט געהאלטן אז מ'משפט'ט אויבן די רבנים פון א דור פאר וואס זיי האבן נישט אויסגעלערנט דעם עולם מידות טובות און נישט צו פארשעמען יענעם.
  6. 32:51 לויט ר' ישראל סאלאנטער טאר מען נישט בעטן מחילה אויף לשון הרע ווען דאס וועט יענעם נאר צוברעכן; בעסער זאל מען אליין ליידן דעם עונש איידער מ'זאל יענעם גורם זיין חלישות הדעת.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 6:51 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך זייער היטן, בפרט יונגע בחורים, קיינמאל נישט צו פארשעמען א צווייטן.
  2. 25:50 דער משגיח זאגט אז מ'זאל בעסער אליין ליידן, אבער נישט פארשעמען יענעם.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דער חפץ חיים, דער רוזשינער, ר' ירוחם לעוואוויץ, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבי יעקב ליסער, רבי ישראל סאלאנטער, רבי מרדכי בענעט, רבי משה סאווראנער, רבי עקיבא אייגער

ערכים אור כשדים, גן עדן, מלבין פני חבירו ברבים, פלפול, קושיא

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט