צד א: בביהכ"נ האוה"ח הק' - צריכים לעורר חיבה ישנה אל ארץ הקודש. צד ב: קבר רחל - ביי קבר רחל קען מען אלעס אויספויעלן

קאטאלאג: ארץ ישראל נומ׳ ⁨4⁩ פאקעט גייד ז׳ 51 אידיש 1 שעה 3 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 3 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אין ירושלים און דערנאך ביי קבר רחל ווי אזוי א איד דארף אויפוועקן די אלטע אהבה צו ארץ ישראל ווי זי וואלט אים היינט געגעבן געווארן, און פארוואס ביי רחל אמנו, די מאמע פון כלל ישראל, קען מען אלעס אויספועלן.

דער משגיח עפנט אין ירושלים מיט דעם בעל התניא'ס רוף אויפצווועקן די אהבה הישנה צו ארץ הקודש, וואס דארף ברענען ווי א פייער, אזוי ווי רש"י זאגט אויף דער מתנה פון לאנד: ווי היינט געגעבן. ער ווייזט ווי אזוי די תשוקה גייט פון די אבות און משה רבינו דורך די אמוראים, דעם רמב"ן, דעם גר"א און דעם חפץ חיים, וואס מן השמים האט מען זיי נישט געלאזט אנקומען. ער ערקלערט אז נאר אין ארץ ישראל זענען אידן א גוי אחד, אז דאס איז שער השמים וואו די תפילות גייען דורך, און אז ירושלים טאר נישט ווערן געוויינטלעך; מ'דארף זיך צוגרייטן איידער מ'קומט צום כותל. אין דעם צווייטן צד, ביי קבר רחל, ערקלערט ער אז רחל וויינט אויף אירע קינדער דעם גאנצן גלות, ער פארבינדט בית לחם מיט יובל און מיט די פופציג טעג ביז ראש השנה, און ער ברענגט דעם מדרש וואו רחל איז נענה געווארן ווייל זי האט זיך מתגבר געווען איבער קנאה, און דערמיט אנגעהויבן מתקן זיין מיעוט הלבנה.

ענינים: קדושת ארץ ישראל · די מקומות הקדושים · ירושלים און דער כותל · פארן קיין ארץ ישראל און וואוינען דארט

סדר השיעור

  1. 0:00 אויפוועקן די אהבה הישנה צו ארץ הקודש שטייט אינעם קאטאלאג

    זיצנדיק אין ירושלים קעגן הר הבית, נוצט דער משגיח אויס די געלעגנהייט צו רעדן וועגן ארץ ישראל. ער ברענגט דעם בעל התניא'ס ווערטער וועגן אויפוועקן די אהבה הישנה צו ארץ הקודש, און רש"י'ס פשט אז מ'זאל זען דאס לאנד ווי היינט געגעבן, אז די אהבה זאל ברענען ווי א פייער, אדער כאטש מיט אביסל ווארעמקייט.

  2. 3:43 די תשוקה פון די דורות צום לאנד שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט די תשוקה צו ארץ ישראל דורך די דורות: די אבות, משה רבינו'ס תפילה, די אמוראים וואס האבן געקושט אירע שטיינער, דעם רמב"ן'ס ווערטער, און דעם גר"א און דעם חפץ חיים, וואס מן השמים האט מען זיי אפגעהאלטן. ער ברענגט דעם ילקוט אז דער אייבערשטער האט נישט געפונען קיין לאנד פאסיק פאר אידן חוץ ארץ ישראל.

  3. 7:56 א גוי אחד אין לאנד; שער השמים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט פונעם ספר חרדים און פונעם פסוק "גוי אחד בארץ" אז נאר אין ארץ ישראל זענען אידן איין פאלק, און ער גלייכט א איד אין חוץ לארץ צו א חיה אין א זאא. ער רופט דאס לאנד שער השמים, ברענגט דעם אריז"ל'ס רוח הקודש דארט יעדן מאמענט און דעם מדרש אויף "בזאת" אלס זכות ירושלים, און ער ווארנט אז קומען קיין ירושלים טאר נישט ווערן א געוואוינהייט.

  4. 11:48 זיך צוגרייטן צום כותל; זען מיטן הארץ שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט פון א רבי וואס האט נישט געוואלט פארן צום כותל אן הכנה, און ערקלערט אז די וואלקנס וואס פארשטעלן די תפילות זענען נישטא איבערן הר הבית. ער ברענגט ר' יוסף חיים זאנענפעלד'ס ווערטער אז זיין איינציקער זכות איז געווען וואס ער האט געוואוינט אין עיר הקודש, און ער ענדיקט מיטן חזון פונעם בית השלישי אום שבת חזון, וואס מ'זעט מיטן הארץ.

  5. 15:49 א הפסקה; שבת'דיקע ניגונים

  6. 27:01 רחל מבכה על בניה; בית לחם און יובל שטייט אינעם קאטאלאג

    ביי קבר רחל ערקלערט דער משגיח אז רחל וויינט אויף אירע קינדער דעם גאנצן גלות, ווייל זי איז די מאמע פון כלל ישראל. ער זאגט אז יעדער חלק פון ארץ ישראל איז כנגד א חלק פון דער תורה, און בית לחם איז כנגד יובל, ושבתם איש אל אחוזתו, וואס ער פארבינדט מיט "ושבו בנים לגבולם" און מיטן פופציגסטן טאג פון מתן תורה.

  7. 30:20 פופציג טעג ביז ראש השנה; רחל און משיח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ציילט פופציג טעג פון נאך תשעה באב ביז ראש השנה, דער טאג פונעם שופר ווי ביים יובל, און זאגט אז ס'איז א מסוגל'דיקע צייט צו בעטן ביי קבר רחל, וואו מ'קען אלעס אויספועלן ווי ביי א מאמע. ער רעדט וועגן משיח וואס וועט זיך אנטפלעקן נאענט דערצו ביי מגדל עדר, וועגן רחל אלס די בחינה פון שכינה און פון שבת, און וועגן צדיקים וואס זענען זיך צוזאמגעקומען דארט ערב שבת און געזונגען שבת'דיקע ניגונים. דערנאך זינגט מען.

  8. 39:31 רחל'ס בקשה און דער תיקון פון דער לבנה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש וואס רש"י ברענגט: ווען מנשה האט אריינגעשטעלט א צלם אינעם היכל, האבן די אבות און אמהות נישט געקענט איבערבעטן דעם אייבערשטן, אבער רחל האט געטענהט אז זי האט זיך איינגעהאלטן פון קנאה און איבערגעגעבן די סימנים צו איר שוועסטער, און זי איז נענה געווארן. ער ערקלערט אז רחל איז די בחינה פון דער לבנה, וועמענס קנאה האט געברענגט מיעוט הלבנה, דער שורש פון דער קנאה און שנאה וואס האט געברענגט דעם גלות, און אז רחל האט אנגעהויבן דעם תיקון.

  9. 44:21 סיום: ישעיה הנביא קומט מנחם זיין

דער שיעור, אויסגעשריבן

אויפוועקן די אהבה הישנה צו ארץ הקודש

1:17

זיצנדיק אין ירושלים, קוקנדיק אויפן הר הבית, נוצט דער משגיח אויס די געלעגנהייט צו רעדן וועגן ארץ ישראל. ער ברענגט דעם בעל התניא'ס ווערטער אין זיינע אגרות וועגן אויפוועקן די אהבה הישנה וחיבת ארץ הקודש, וואס אידן האבן געהאט טויזנטער יארן אין גלות.

2:25

די אהבה, ערקלערט דער משגיח, דארף ברענען ווי א פייער, ווי דער אייבערשטער וואלט היינט געגעבן דאס לאנד, אזוי ווי רש"י זאגט אויף "ונתנה לך" אין דער צווייטער פרשה פון תפילין. אויב נישט קיין פייער, זאגט ער, דארף מען כאטש האבן אביסל ווארעמקייט. א

די תשוקה פון די דורות

3:48

דער משגיח ווייזט די תשוקה דורך די דורות. דער מדרש רופט עס דאס לאנד וואס די אבות האבן חומד געווען; משה רבינו האט געבעטן אריינצוגיין, אפילו ווי א קליין פייגעלע; רבי אבא האט געקושט אירע שטיינער, ווי די גמרא דערציילט. דער רמב"ן שרייבט אז ער האט פארלאזט זיין הויז כדי צו זיין ביי דער מאמע, ביי ארץ ישראל. ב,ג,ד,ה

6:30

אסאך אידן האבן מוסר נפש געווען אויפן וועג. דער גר"א האט זיך ארויסגעלאזט און דער חפץ חיים איז שוין געווען איינגעפאקט, אבער מן השמים האט מען זיי אפגעהאלטן, ווייל אזעלכע אידן וואלטן געברענגט די גאנצע ישועה. ער ענדיקט מיטן ילקוט שמעוני אז דער אייבערשטער האט נישט געפונען קיין לאנד פאר אידן חוץ ארץ ישראל. ז

א גוי אחד אין לאנד; שער השמים

7:56

פונעם ספר חרדים און פונעם פסוק "גוי אחד בארץ" ערקלערט דער משגיח אז נאר אין ארץ ישראל זענען אידן איין פאלק. אינדרויסן איז א איד ווי א חיה וואס גייט אהין און צוריק אין א זאא, אין א ארט וואו ער געהערט נישט. ח,ט

9:11

דאס לאנד איז שער השמים: רבי חיים ויטאל שרייבט אז דער אריז"ל האט דארט געהאט רוח הקודש יעדן מאמענט, און דער מדרש טייטשט "בזאת" אויף זכות ירושלים. פונדעסטוועגן ווארנט דער משגיח אז קומען אהין קען ווערן ווי די טאגטעגלעכע קאשע צום פרישטיק; עס דארף זיין מיט א פרישקייט. י

זיך צוגרייטן צום כותל; זען מיטן הארץ

11:51

דער משגיח דערציילט פון א רבי וואס האט נישט געוואלט אפשטעלן ביים כותל ווען דער שאפער איז דורכגעפארן, ווייל מ'דארף זיך צוגרייטן. ער ערקלערט אז וואלקנס איבער דער וועלט פארשטעלן די תפילות; איבער ארץ ישראל זענען זיי דין, און איבערן הר הבית זענען זיי בכלל נישטא.

13:12

ר' יוסף חיים זאנענפעלד שרייבט אז זיין איינציקער זכות איז וואס ער האט געוואוינט אין עיר הקודש. אום שבת חזון ווייזט מען יעדן איד דעם בית השלישי; חזון קומט פון זען, און דער משגיח ערקלערט אז מ'זעט עס מיטן הארץ.

רחל מבכה על בניה

27:12

ביי קבר רחל ערקלערט דער משגיח אז רחל'ס געוויין אין ירמיה איז נישט נאר ביים חורבן נאר דעם גאנצן גלות, ווייל זי איז די מאמע פון כלל ישראל. יעדער חלק פון לאנד איז כנגד א חלק פון דער תורה, און בית לחם איז כנגד יובל, ווען יעדער קערט זיך אום צו זיין אחוזה; "ושבו בנים לגבולם" איז דאס אומקערן. ל,נ

פופציג טעג; ביי א מאמע קען מען אלעס

30:43

אזוי ווי יובל איז דאס פופציגסטע יאר און שבועות דער פופציגסטער טאג, ציילט דער משגיח פופציג טעג פון נאך תשעה באב ביז ראש השנה, דער טאג פונעם שופר, און ער מערקט אן אז היינט איז דער ערשטער פון זיי. ממילא איז דאס א מסוגל'דיקע צייט דא צו בעטן פאר כלל ישראל, ווייל ביי א מאמע קען מען אלעס אויספועלן.

32:33

ער דערמאנט אז משיח וועט זיך אנטפלעקן נאענט פון דא ביי מגדל עדר, און אז אלעמאל ווען די וועלט דארף א ישועה קען מען קומען אהער מתפלל זיין. רחל איז די בחינה פון שכינה און פון שבת, און אסאך צדיקים פלעגן זיך דא צוזאמקומען ערב שבת און איר זינגען שבת'דיקע ניגונים.

רחל'ס בקשה און דער תיקון פון דער לבנה

39:40

רש"י ברענגט א מדרש: ווען מנשה האט אריינגעשטעלט א צלם אינעם היכל, האבן די אבות און אמהות נישט געקענט איבערבעטן דעם אייבערשטן. רחל האט געטענהט אז זי האט אריינגעלאזט איר צרה אין איר הויז, געשוויגן און נאך איבערגעגעבן איר שוועסטער די סימנים; אויב זי האט עס געקענט פארטראגן, קען דער אייבערשטער אויך. און זי איז נענה געווארן. מ

42:10

דער משגיח ערקלערט אז רחל איז די בחינה פון דער לבנה, וועמענס קנאה האט געברענגט מיעוט הלבנה. די קנאה גייט דורך קין, די שבטים און ירבעם, און דער בית המקדש איז חרוב געווארן צוליב שנאה. מיט דעם וואס רחל האט זיך מתגבר געווען איבער קנאה האט זי אנגעהויבן דעם תיקון, און אין איר זכות בעט מען אז די לבנה זאל מתוקן ווערן אין ירושלים. ס,ע

מראי מקומות

תורה

  1. ג לכאורה Devarim 3:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:48
  2. ו לכאורה Bereishis 2:12 5:56 מפתח
  3. נ לכאורה Vayikra 25:10 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:12

נביאים

  1. ט לכאורה Shmuel II 7:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 7:56
  2. ל לכאורה Yirmiyahu 31:14-16 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:12

תלמוד בבלי

  1. ד לכאורה Kesubos 112a מפתח אינעם אויסשרייב: 3:48
  2. ס לכאורה Chullin 60b מפתח אינעם אויסשרייב: 42:10
  3. ע לכאורה Yoma 9b מפתח אינעם אויסשרייב: 42:10

מדרש

  1. ב Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 3:48
  2. ז Yalkut Shimoni (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 6:30
  3. י לכאורה Midrash on Vayikra 16:3 אינעם אויסשרייב: 9:11

ראשונים

  1. א לכאורה Rashi on Shemos 13:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 2:25
  2. מ לכאורה Rashi on Yirmiyahu 31:14 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:40

אחרונים און חסידות

  1. ח Sefer Chareidim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 7:56
  2. כ Responsa Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) 10:33 מפתח

אנדערע

  1. ה Kisvei HaRamban (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 3:48

עיקרי הדברים

  1. 1:48 דער משגיח זאגט אז די אהבה צו ארץ ישראל דארף אויפגעוועקט ווערן ווי א ברענענדיקער פייער, ווי דער אייבערשטער וואלט היינט געגעבן דאס לאנד, און כאטש מיט אביסל ווארעמקייט.
  2. 3:57 אידן האבן אלעמאל געהאט א תשוקה צו ארץ ישראל מיט מסירות נפש, פון די אבות און משה רבינו, דורך די אמוראים, דעם רמב"ן און די גדולי ישראל פון שפעטערדיקע דורות.
  3. 9:11 ארץ ישראל איז שער השמים: די וואלקנס וואס פארשטעלן די תפילות זענען דארט דין, און איבערן הר הבית זענען זיי בכלל נישטא, דערפאר דארף מען קומען קיין ירושלים און צום כותל צוגעגרייט און מיט א פרישקייט.
  4. 27:12 רחל וויינט אויף אירע קינדער נישט נאר ביים חורבן נאר דעם גאנצן גלות, און זי איז די מאמע פון כלל ישראל.
  5. 32:08 ביי קבר רחל קען מען אלעס אויספועלן, אזוי ווי ביי א מאמע, און ס'איז א מסוגל'דיקער ארט צו בעטן פאר כלל ישראל.
  6. 39:49 רחל'ס בקשה איז אנגענומען געווארן וואו די אבות און אמהות זענען נישט נענה געווארן, ווייל זי האט זיך מתגבר געווען איבער קנאה און איבערגעגעבן די סימנים צו איר שוועסטער.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 6:40 פארוואס זענען גרויסע צדיקים ווי דער גר"א און דער חפץ חיים נישט אנגעקומען קיין ארץ ישראל?

    תירוץ: 7:04 מן השמים האט מען זיי אפגעהאלטן, ווייל ווען זיי וואלטן געקומען וואלטן זיי אויפגערודערט די וועלט און געברענגט די גאולה.

  2. קשיא: 10:08 וואס מיינט "בזאת" אין "בזאת יבא אהרן אל הקודש"?

    תירוץ: 10:18 דער מדרש טייטשט עס אויף דעם זכות פון ירושלים, וואס ווייזט ווי גרויס ס'איז צו וואוינען אדער קומען קיין ירושלים.

  3. קשיא: 39:49 פארוואס איז רחל'ס בקשה אנגענומען געווארן ווען די אבות און אמהות האבן נישט געקענט איבערבעטן דעם אייבערשטן?

    תירוץ: 40:24 ווייל זי האט זיך מתגבר געווען איבער איר קנאה און געגעבן איר שוועסטער די סימנים, ממילא האט זי געקענט בעטן דעם אייבערשטן ער זאל מוחל זיין די צרה אין זיין הויז; דאס איז דער אנהייב פונעם תיקון הלבנה.

מעשיות

  1. 6:43 דער גר"א און דער חפץ חיים אפגעהאלטן

    דער משגיח דערציילט אז דער גר"א האט זיך ארויסגעלאזט אויפן וועג קיין ארץ ישראל און געשריבן א בריוו אויפן וועג, אבער מן השמים האט מען אים נישט געלאזט. דער חפץ חיים האט אויך געוואלט פארן און איז שוין געווען אינגאנצן איינגעפאקט, אבער מן השמים האט זיך געמאכט א סיבה און ער האט נישט געקענט פארן. דער משגיח ערקלערט אז ווען אזעלכע אידן וואלטן אנגעקומען, וואלטן זיי אויפגערודערט די וועלט און געברענגט די גאנצע ישועה.

    אין דער מעשה: דער ווילנער גאון, דער חפץ חיים, דער הייליגער בעל שם טוב

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

  2. 11:48 א רבי וואס האט נישט געוואלט פארן צום כותל אן הכנה

    א רבי איז געפארן, און דער שאפער האט אים געפרעגט צי ער זאל זיך אפשטעלן ווייל מ'פארט דורך דעם כותל. דער רבי האט געזאגט ניין, ער גייט נישט צום כותל אן הכנה, מ'דארף זיך צוגרייטן.

געדאנקען

  1. 2:39 דער משגיח לערנט רש"י'ס "ווי היינט געגעבן" אלס די מאס פון דער אהבה צום לאנד: זי דארף ברענען מיט דער פרישקייט פון א נייער מתנה.
  2. 8:18 פון "גוי אחד בארץ" לערנט ער אז נאר אין ארץ ישראל זענען אידן איין פאלק; אינדרויסן איז א איד ווי א חיה וואס גייט אהין און צוריק אין א זאא, אין א ארט וואו ער געהערט נישט.
  3. 11:21 ער ווארנט אז ירושלים קען ווערן ווי די טאגטעגלעכע קאשע צום פרישטיק וואס מ'באמערקט שוין נישט; קומען אהין פאדערט א פרישקייט און הכנה.
  4. 15:17 ער טייטשט "שבת חזון" פונעם ווארט חזה, זען: דעם חזון פונעם בית השלישי זעט מען מיטן הארץ, נישט מיט די אויגן.
  5. 28:15 ער פארבינדט בית לחם, רחל'ס ארט, מיט יובל, ושבתם איש אל אחוזתו, אז "ושבו בנים לגבולם" איז דער קיום דערפון.
  6. 43:16 ער ווייזט אז דער גלות שטאמט פון קנאה וואס איר שורש איז מיעוט הלבנה, דורך קין, די שבטים און ירבעם ביז דער שנאה וואס האט חרוב געמאכט דעם בית המקדש, און זאגט אז רחל, די בחינה פון דער לבנה, האט אנגעהויבן דעם תיקון מיט דעם וואס זי האט זיך מתגבר געווען איבער קנאה.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 3:15 דער משגיח זאגט אז מ'דארף אויפוועקן אהבה צו ארץ ישראל, אויב נישט א ברענענדיקער פייער כאטש אביסל ווארעמקייט.
  2. 12:05 ער זאגט אז מ'דארף זיך צוגרייטן איידער מ'קומט צום כותל און וויסן די קדושה פונעם ארט.
  3. 11:34 ער זאגט אז קומען קיין ירושלים דארף זיין מיט א פרישקייט, נישט ווי א געוואוינהייט.
  4. 32:08 ער זאגט אז ביי קבר רחל זאל מען בעטן פאר כלל ישראל, ווייל אלעמאל ווען די וועלט דארף א ישועה קען מען גיין אהין מתפלל זיין.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אהרן הכהן, דער בעל התניא, דער הייליגער אר"י, דער ווילנער גאון, דער חפץ חיים, דער חתם סופר, דער רמב"ן, הבל, ירבעם בן נבט, ירמיהו הנביא, לאה אמנו, מנשה, משה רבינו, קין, רבי אבא, רבי חיים ויטאל, רבי יוסף חיים זאנענפעלד, רחל אמנו, רש"י

ערכים ארץ חמדה, בית המקדש השלישי, יובל, כותל המערבי, מיעוט הירח, קבר רחל, קנאה, רוח הקודש, שבת חזון, שנאת חנם, שער השמים

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט