צד א: מערת המכפלה - שורש האמונה. כותל המערבי - גודל כח התפילה שם צד ב: בחצר שנולד שם הארי' הק' - מקום התגלות אור הגנוז
קאטאלאג: ארץ ישראל נומ׳ 5 פאקעט גייד ז׳ 51 אידיש 58 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
ביי די הייליגע מקומות אין ארץ ישראל ערקלערט דער משגיח וואס יעדער ארט טראגט אין זיך: קבר רחל דעם ווייכערן דין פונעם צווייטן טאג ראש השנה, רמה די תפילה פון חנה, מערת המכפלה דעם שורש פון אמונה, דער כותל די הויפט טויער פון תפילה, און דער ארט וואו דער אריז"ל איז געבוירן געווארן די התגלות פון אור הגנוז.
דער משגיח עפנט מיט א מדרש: צי דער וויין פונעם כרם איז גוט צי שלעכט, געהערט ער צום מלך, און אזוי בלייבן אידן דעם אייבערשטנס פאלק אפילו ווען זיי זינדיגן. ישעיה'ס "נחמו נחמו עמי" טרייסט אלע דורות. ביי קבר רחל ערקלערט ער אז לאה איז די בחינה פונעם שווערן דין פונעם ערשטן טאג ראש השנה, און רחל פונעם ווייכערן דין פונעם צווייטן טאג; וואס עס איז פאראן אין זמן איז פאראן אין מקום, ממילא קען מען דא בעטן אויף א גוטן משפט, און די הפטרה פונעם צווייטן טאג רעדט פון רחל. אין רמה רעדט ער פון חנה, די נשמה פון ראש השנה, און פון שמואל, זיינע גלגולים און ווי ער האט קיינמאל נישט גענאסן פון קיינעם. ביי מערת המכפלה, דאס וויגעלע פון אמונה, מוטיגט ער צו בעטן ווי כלב, אז מ'זאל געראטעוועט ווערן פון דער היינטיגער "עצת מרגלים", און זיך צו פרייען ווי דער רמב"ן. דעם כותל רופט ער די הויפט פאסט פון תפילה, און ביים ארט וואו דער אריז"ל איז געבוירן געווארן רעדט ער פון אור הגנוז און פון א נייעם אנהייב אין עבודת השם.
ענינים: די מקומות הקדושים · דער כח פון תפילה
סדר השיעור
-
0:00 דעם מלך'ס כרם און נחמו
דער משגיח ברענגט דעם מדרש פונעם מלך וועמענס וויין פונעם כרם, גוט אדער שלעכט, איז אלעמאל זיינס, און לערנט דערפון אז אידן ווערן גערופן "עמי" פונעם אייבערשטן, א חיזוק פאר יעדן איד. דערנאך ברענגט ער דעם מדרש אז ישעיה'ס "נחמו נחמו עמי" טרייסט אלע דורות.
-
4:04 א הפסקה
-
7:40 קבר רחל און דער צווייטער טאג ראש השנה
ביי קבר רחל ערקלערט דער משגיח אז לאה איז דער שווערער דין פונעם ערשטן טאג ראש השנה און רחל דער ווייכערער דין פונעם צווייטן טאג, ווען דער אייבערשטער הערט רחל'ס געוויין. ווייל וואס עס איז פאראן אין זמן איז פאראן אין מקום, איז דאס דער ארט פונעם צווייטן טאג, און דא קען מען בעטן אויף א גוטן משפט.
-
11:16 א הפסקה ביי קבר רחל
-
20:45 די הפטרות פון רחל און חנה
דער משגיח זאגט אז די הפטרה פונעם צווייטן טאג ראש השנה רעדט פון רחל, און האט מער נחמה ווי גאנץ ספר ישעיה. אין רמה רופט ער חנה די נשמה פון ראש השנה, און ערקלערט שמואל'ס גלגולים, קרח און רבי אלעזר בן עזריה, וואס איז מתרץ "כבן שבעים שנה" און פארוואס רבי אלעזר האט געדארפט עשירות; שמואל איז געווען דער ערשטער נביא, און חנה די ערשטע וואס האט גערופן דעם אייבערשטן צבאות.
-
32:18 מערת המכפלה, דאס וויגעלע פון אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז אזוי ווי כלב איז געגאנגען קיין חברון כדי געראטעוועט צו ווערן פון די מרגלים, קומט מען צו די אבות, דער שורש פון אמונה, צו בעטן אויף דער היינטיגער עצת מרגלים: כפירה, פריצות און די עלעקטראנישע מכשירים. ער ברענגט דעם זוהר וועגן יעקב אבינו'ס חשיבות, און דעם רמב"ן וואס האט געמאכט א יום טוב יעדעס יאר פאר'ן דאווענען ביים בית המקדש און ביי מערת המכפלה.
-
37:18 דער זכות פון חברון און די טאנצנדיגע בערג שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די הכרזה אין בית המקדש "עד שבחברון" כדי צו דערמאנען דעם זכות פון די אבות, דערציילט ווי דער לעלאווער האט גענומען דעם שינאווער רב קיין חברון און אים געוויזן ווי די בערג טאנצן, און זאגט אז דאס ליכט פון גן עדן וואס אדם הראשון האט דא געזען איז דער טעם פארוואס אברהם אבינו האט געוואלט די מערה. ער מוטיגט צו בעטן דא אויף אמונה, יראת שמים און ישועות.
-
41:41 דער כותל, די הויפט פאסט פון תפילה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט פון א איד וואס איז יעדעס יאר ארומגעפארן צו די מקומות הקדושים, און ווען ער איז אנגעקומען קיין ירושלים איז ער געלאפן צום כותל און עס גערופן די הויפט פאסט. ער זאגט אז הגם מ'דארף א גאנץ יאר זיצן און לערנען, דארף מען די צייט אויסנוצן צו דאווענען דארט, און מ'זינגט א פאר ווערטער פון סליחות.
-
45:26 דעם אריז"ל'ס געבורט ארט און דער אור הגנוז שטייט אינעם קאטאלאג
ביים ארט וואו דער אריז"ל איז געבוירן געווארן רעדט דער משגיח פונעם סוד אין יעדן איד וואס נאר דער אייבערשטער זעט, פונעם אריז"ל'ס קשר מיט רבי שמעון בר יוחאי און מיט חודש אב, און פון דער נשמה פון אור הגנוז וואס איז אראפגעקומען דורך רשב"י, דעם אריז"ל און דעם בעל שם טוב. ער ענדיגט אז דא קען יעדער איינער אנהייבן פון ניי אין עבודת השם, מיט א תפילה אויף דער גאולה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דעם מלך'ס כרם און נחמו
דער משגיח עפנט מיט א מדרש: א מלך האט איבערגעגעבן זיין כרם צו אן אריס. ווען דער וויין איז געווען גוט האט ער געזאגט "מיין כרם", און ווען שלעכט, "דעם אריס'ס". אזוי האט דער אייבערשטער צום אנהייב געשיקט משה ארויסצונעמען "עמי", און שפעטער ווערן זיי גערופן משה'ס פאלק. אבער דער משגיח שטרייכט אונטער אז צי גוט צי שלעכט, געהערט דער כרם צום מלך, און דאס איז א חיזוק פאר יעדן איד וואס טראכט וואספארא שייכות ער האט נאך מיטן רבונו של עולם. א,ב
קבר רחל און דער צווייטער טאג ראש השנה
ביי קבר רחל, אין אפרת לעבן בית לחם, דערמאנט דער משגיח אז דוד המלך האט דא געבעטן אויפן בית המקדש. לאה, ערקלערט ער, איז די בחינה פון דינא קשיא, דער ערשטער טאג ראש השנה, און רחל איז דער ווייכערער דין פונעם צווייטן טאג, ווען דער אייבערשטער הערט רחל'ס געוויין אויף אירע קינדער און אידן ווערן געהאלפן. ה,ו
ווייל וואס עס איז פאראן אין זמן איז פאראן אין מקום, איז דא א גאנץ יאר דער ארט פונעם צווייטן טאג ראש השנה, און יעצט קען מען זיך הייס בעטן אויף א גוטן משפט. ער מוסר'ט אויך די וואס כאפן בילדער ביי אזא הייליגן ארט.
די הפטרות פון רחל און חנה
דער משגיח זאגט אז פון דעם ארט קען מען שעפן א ישועה פאר אלע אידן. די הפטרה פונעם צווייטן טאג ראש השנה, "ושבו בנים לגבולם", רעדט פון רחל, און ס'פאסט זי צו זאגן דא. הגם ירמיה איז דער מקונן, זאגט ער, איז אין גאנץ ספר ישעיה נישטא אזא גרויסע נחמה ווי אין די הפטרה. ז
אין רמה ערקלערט ער אז חנה איז די נשמה פון ראש השנה, ווייל די גמרא לערנט פון איר ארויס אסאך הלכות תפילה, און זי ליגט דא מיט שמואל. ווער עס שפירט אז ער דארף נאך עפעס האבן פאר ראש השנה, זאל דא בעטן. ח
אלקנה איז געווען "מן הרמתים צופים", פון די בני קרח. ער ברענגט פונעם אריז"ל אז שמואל איז א גלגול פון קרח, און שפעטער פון רבי אלעזר בן עזריה. שמואל האט געלעבט צוויי און פופציג יאר, ווייל ער איז געקומען מיט צוויי יאר און "עד עולם" מיינט פופציג; רבי אלעזר איז געווען אכצן, ווי די גמרא זאגט. צוזאמען איז דאס זיבעציג, דערפאר האט ער געזאגט "כבן שבעים שנה". ט,י,כ
מערת המכפלה, דאס וויגעלע פון אמונה
דער משגיח זאגט אז ער האט געהאט ספיקות צי צו נעמען דעם עולם קיין חברון, אבער מ'דארף קומען. כלב האט געשפירט דעם נסיון פון די מרגלים, און איז געגאנגען מיט סכנה, צווישן די ענקים פון חברון, זיך משתטח צו זיין ביי מערת המכפלה, ווייל די אבות זענען דער שורש פון אמונה. ע
יעדער דור האט זיין עצת מרגלים, וואס טוישט זיך ווי א וואלקן; היינט איז דאס די כפירה, די פריצות, די עלעקטראנישע מכשירים און די מנהיגי שקר. מ'דארף קומען מיט מסירות נפש צו דעם וויגעלע פון אמונה און בעטן דעם אייבערשטן מ'זאל ניצול ווערן דערפון.
ער ברענגט דעם זוהר אז ווען די וועלט וואלט געוואוסט ווי חשוב יעקב אבינו איז, וואלטן זיי געקושט די ערד וואס פירט צו דער מערה, און דעם רמב"ן, וואס נאכן דאווענען ביים בית המקדש און דא האט ער געמאכט די צוויי טעג פאר א יום טוב יעדעס יאר. ממילא, זאגט דער משגיח, דארף מען זיך פרייען און מאכן א יום טוב. פ,צ
דער זכות פון חברון און די טאנצנדיגע בערג
דער משגיח ברענגט די משנה אין יומא אז פאר דער עבודה פון יום כיפור האט מען מכריז געווען אז דער מזרח איז ליכטיג "עד שבחברון". פארוואס דערמאנט מען חברון אין ירושלים? כדי צו דערמאנען דעם זכות פון די אבות וואס ליגן דארט, וואס איז ממשיך רחמים וחסדים גדולים אויף דורי דורות. ק
ווען דער שינאווער רב איז געקומען, האט אים רבי אלעזר מענדל פון לעלוב גענומען קיין חברון און געזאגט אז די בערג טאנצן, ווייל די אבות האבן דא שפאצירט. מיר זענען נישט קיין בערג, זאגט דער משגיח, און מיר טאנצן נישט; מ'דארף זיך פרייען.
אדם הראשון האט אויסגעקליבן זיין מקום קבורה וואו ער האט געזען שיינען דאס ליכט פון גן עדן, און אברהם אבינו האט עס אויך געשפירט. דער משגיח מוטיגט אויסצונוצן יעדן טראפן כח דא צו בעטן אויף אמונה שלימה, יראת שמים, און ישועות פאר די קינדער און פאר אלע אידן.
דער כותל, די הויפט פאסט פון תפילה
דער משגיח דערציילט פון א איד וואס פלעגט יעדעס יאר ארומפארן צו די מקומות הקדושים, צו יוסף הצדיק אין שכם און קיין צפת, און ווען ער איז אנגעקומען קיין ירושלים איז ער געלאפן צום כותל און עס גערופן די הויפט פאסט, פון וואו די תפילות גייען ארויף. הגם מ'דארף א גאנץ יאר זיצן און לערנען, זאגט ער, איז די צייט דא פאר דאווענען. דערנאך זינגט מען א פאר ווערטער פון סליחות.
דעם אריז"ל'ס געבורט ארט און דער אור הגנוז
דער משגיח ערקלערט אז יעדער איד, אזוי ווי א ספר תורה, האט אין זיך פשט, רמז, דרוש און סוד. אויבן איז דא א בית דין של מלאכים און א בית דין של צדיקים, אבער ווען דער אייבערשטער אליין משפט'ט, קוקט ער אויפן באהאלטענעם סוד פונעם איד וואס קיינער זעט נישט, און דער סוד איז גוט.
דער אריז"ל, דער בעל הסוד, איז געבוירן געווארן אין דעם ארט, א געבורט פון מיתוק הדינים און פון ארויסברענגען די סודות התורה. ער ברענגט פונעם רמח"ל אז משה רבינו האט אוועקגעכאפט פון דער סטרא אחרא א נשמה פון אור הגנוז: רשב"י, דערנאך דער אריז"ל, דערנאך דער בעל שם טוב. אזוי ווי די גמרא זאגט אז יעדער תלמיד האט גערופן משיח לויט זיין רבי'ן, האט יעדער רבי א בחינה פון משיח, און משיח וועט האבן אלע בחינות. ר
ווייל דער אור הגנוז איז דא געבוירן געווארן, קען ביי יעדן איינעם געבוירן ווערן א נייער פונק פון השתוקקות און התחדשות. אין די טעג פון תשובה, ווען מ'לערנט ספר דברים, זאגט דער משגיח אז יעדער זאל זיך מקשר זיין מיטן זמן און מיטן מקום, און אננעמען אוועקצווארפן די נארישקייטן און דינען דעם אייבערשטן בשמחה; ער ענדיגט מיט א תפילה אויף דער גאולה.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:58 אזוי ווי דער וויין פונעם מלך'ס כרם, געהערן אידן צום אייבערשטן סיי ווען זיי זענען גוט און סיי ווען נישט, און דאס איז א חיזוק פאר יעדן איד וואס טראכט וואספארא שייכות ער האט נאך מיטן רבונו של עולם.
- 10:17 קבר רחל איז דער מקום פונעם צווייטן טאג ראש השנה, דער ווייכערער דין, און דערפאר קען מען דארט בעטן אויף א גוטן משפט פאר אלע אידן.
- 25:30 חנה, פון וועמענס תפילה די גמרא לערנט ארויס הלכות תפילה און וועמענס מעשה מ'ליינט ראש השנה, איז די נשמה פון ראש השנה, און זי ליגט באהאלטן מיט שמואל אין רמה.
- 33:10 מערת המכפלה, וואו די אבות הקדושים ליגן, איז דער שורש און דאס וויגעלע פון אמונה, און דארט דארף מען בעטן, אזוי ווי כלב, אז מ'זאל געראטעוועט ווערן פון דער עצת מרגלים פון יעדן דור.
- 36:47 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך פרייען און מאכן א יום טוב וואס מ'איז זוכה געווען צו קומען צו מערת המכפלה און צום כותל, און אויסנוצן יעדע מינוט דארט.
- 42:07 דער כותל איז די "הויפט פאסט" פון וואו די תפילות גייען ארויף, ממילא טאר מען די צייט דארט נישט פארלירן.
- 50:02 ביים ארט וואו דער אריז"ל, א התגלות פון אור הגנוז, איז געבוירן געווארן, קען ביי יעדן איינעם געבוירן ווערן א נייע נקודה פון השתוקקות און פון טון דעם רצון השם.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 1:41 פארוואס ווערן אידן אמאל גערופן משה'ס פאלק און נישט דעם אייבערשטנס?
תירוץ: 1:15 אזוי ווי דער מלך וועמענס וויין פונעם כרם איז זיינס סיי גוט סיי שלעכט, געהערן אידן צום אייבערשטן אפילו ווען זיי זינדיגן.
-
קשיא: 3:00 איז ישעיה געקומען נאר טרייסטן דעם דור פונעם חורבן?
תירוץ: 3:20 ניין; "נחמו נחמו עמי" איז געזאגט געווארן צו טרייסטן אלע דורות.
-
קשיא: 28:22 ווי אזוי האט רבי אלעזר בן עזריה, אכצן יאר אלט, געקענט זאגן "הרי אני כבן שבעים שנה"?
תירוץ: 28:29 ער איז געווען א גלגול פון שמואל, וואס האט געלעבט צוויי און פופציג יאר; צוזאמען מאכט עס זיבעציג.
-
קשיא: 29:08 פארוואס האט רבי אלעזר בן עזריה געדארפט עשירות כדי צו ווערן נשיא?
תירוץ: 29:48 אלס שמואל'ס גלגול האט ער נישט גענומען הנאה פון קיינעם, ממילא האט מען אים נישט געקענט אויסהאלטן.
-
קשיא: 37:44 פארוואס האט מען אין בית המקדש מכריז געווען "עד שבחברון"?
תירוץ: 37:47 כדי צו דערמאנען דעם זכות פון די אבות וואס ליגן אין חברון, וואס איז ממשיך רחמים וחסדים גדולים.
מעשיות
-
38:31 דער שינאווער רב און די טאנצנדיגע בערג
ווען דער שינאווער רב איז געקומען קיין ארץ ישראל, האט אים רבי אלעזר מענדל פון לעלוב גענומען קיין חברון. ווען זיי זענען אנגעקומען צו די בערג, האט ער אים געזאגט: שינאווער רב, איר זעט ווי די בערג טאנצן, ווייל די אבות הקדושים האבן דא שפאצירט. דער משגיח לייגט צו אז מיר זענען נישט קיין בערג און מיר טאנצן נישט; מ'דארף זיך פרייען און טאנצן וואס מ'איז זוכה געווען צו קומען צו אזא ארט.
אין דער מעשה: דער שינאווער רב, רבי אלעזר מענדל לעלאווער
-
41:49 די הויפט פאסט
א איד פלעגט איינמאל א יאר ארומפארן צו די מקומות הקדושים, צו יוסף הצדיק אין שכם און קיין צפת. ווען ער איז אנגעקומען קיין ירושלים, איז ער געלאפן צום כותל און געזאגט אז דא איז די הויפט פאסט.
געדאנקען
- 10:17 וואס עס איז פאראן אין זמן איז פאראן אין מקום: דער ווייכערער דין פונעם צווייטן טאג ראש השנה, די בחינה פון רחל, האט זיין ארט א גאנץ יאר ביי קבר רחל.
- 8:22 לאה איז די בחינה פון דינא קשיא און רחל פון דינא רפיא, און דאס שטעלט דער משגיח אקעגן דעם ערשטן און צווייטן טאג ראש השנה.
- 21:32 הגם ירמיה איז דער מקונן, זאגט דער משגיח אז אין גאנץ ספר ישעיה, דער נביא פון נחמה, איז נישטא אזא גרויסע נחמה ווי די הפטרה פונעם צווייטן טאג ראש השנה.
- 28:10 שמואל'ס צוויי און פופציג יאר מיט רבי אלעזר בן עזריה'ס אכצן יאר מאכן אויס זיבעציג, און דערפאר האט ער, אלס שמואל'ס גלגול, געזאגט "הרי אני כבן שבעים שנה".
- 28:51 ווייל שמואל האט קיינמאל נישט גענאסן פון קיינעם, האט רבי אלעזר בן עזריה, זיין גלגול, נישט געקענט נעמען פון אנדערע אלס נשיא, און האט געדארפט זיין אייגענע עשירות.
- 33:54 יעדער דור האט זיין אייגענע עצת מרגלים, וואס טוישט זיך ווי א וואלקן; אין היינטיגן דור איז דאס די כפירה, די פריצות און די עלעקטראנישע מכשירים.
- 45:36 אויבן קוקט דער אייבערשטער אליין אויפן באהאלטענעם סוד פון יעדן איד, וואס קיינער זעט נישט, און דער סוד איז גוט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 34:13 דער משגיח זאגט אז מ'דארף בעטן ביי מערת המכפלה מ'זאל געראטעוועט ווערן פון דער היינטיגער עצת מרגלים: כפירה, פריצות, מנהיגי שקר און די עלעקטראנישע מכשירים.
- 36:41 אזוי ווי דער רמב"ן, זאגט דער משגיח אז מ'דארף מאכן א יום טוב און זיך פרייען וואס מ'איז זוכה געווען צו קומען צו מערת המכפלה און צום כותל.
- 8:47 דער משגיח ווארנט נישט צו פארלירן צייט ביי א מקום קדוש, למשל מיט בילדער, און זאגט אויסצונוצן יעדע מינוט און אלע כוחות דארט.
- 42:19 דער משגיח זאגט אז הגם מ'דארף א גאנץ יאר זיצן און לערנען, דארף מען די צייט ביים כותל אויסנוצן פאר תפילה.
- 50:56 דער משגיח זאגט אז יעדער איינער זאל זיך מקשר זיין מיטן זמן און מיטן מקום, און אננעמען א נייע נקודה אוועקצווארפן די נארישקייטן און דינען דעם אייבערשטן בשמחה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, אלישע הנביא, דוד המלך, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער רמב"ן, דער שינאווער רב, חנה, יעקב אבינו, ירמיהו הנביא, ישעיהו הנביא, כלב בן יפנה, לאה אמנו, משה רבינו, קרח, רבי אלעזר בן עזריה, רבי אלעזר מענדל לעלאווער, רבי משה חיים לוצאטו, רבי עקיבא, רבי שמעון בר יוחאי, רחל אמנו, שמואל הנביא
ערכים אור הגנוז, גלגול, כותל המערבי, מערת המכפלה, קבר רחל, רבונו של עולם