דרשה בירושלים עיה"ק - דרוש בענין הדביקות של הקב"ה בישראל שנתגלה בספר דברים
קאטאלאג: פרשת השבוע דברים נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 13 תשמ"ח (1987–88) אידיש 1 שעה 45 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
פון דער הלכה אז מ'דארף שרייבן די גאנצע תורה ווייל מ'טאר זי נישט שרייבן מגילות מגילות, ערקלערט דער משגיח אז די תורה און די וועלט זענען א שירה פון חיבורים, אז די הפסקים צווישן די ספרים זענען דער גלות, און אז שבת חזון, ווען מ'הייבט אן ספר דברים, וועט נתגלה ווערן אז ס'איז קיינמאל נישט געווען קיין גט צווישן הקב"ה און כלל ישראל.
דער משגיח עפנט מיטן פסוק אין דער פרשה וועגן אריבערגיין דעם גבול פון בני עשו, וואס ער פארבינדט מיט די ימי בין המצרים. דערנאך ברענגט ער דעם רמב"ם אז די מצוה פון "כתבו לכם את השירה" מיינט די גאנצע תורה, ווייל מ'טאר נישט שרייבן מגילות מגילות, און דעם חתם סופר'ס טעם: די דרשות פון סמוכים פארבינדן יעדע פרשה מיט דער צווייטער. א גאנצן חומש מעג מען שרייבן באזונדער, ווייל צווישן די ספרים דרש'נט מען נישט קיין סמוכים. די גמרא רופט די גאנצע תורה שירה, און פונדעסטוועגן איז דוד נענש געווארן פארן רופן זי זמירות. דער משגיח ערקלערט אז די נעימות פון א שירה ליגט אינעם חיבור צווישן אירע טיילן, און אז די וועלט, וואס איז באשאפן געווארן דורך דער תורה, איז אזא שירה פון זיבן קולות וואס שבת פארענדיגט. די פיר שורות צווישן די ספרים, וואס פון זיי לערנט מען די צוועלף שורות פונעם גט, זענען דער גלות. ווען משיח וועט קומען וועט נתגלה ווערן אז ס'איז קיינמאל נישט געווען קיין גט, און שבת חזון טראגט שוין יעצט דאס ליכט.
סדר השיעור
-
0:00 דער גבול פון בני עשו און בין המצרים
דער משגיח עפנט מיט די פסוקים אין דער פרשה וועגן אריבערגיין דעם גבול פון בני עשו, און ערקלערט אז אלץ וואס איז פאראן אין מקום איז פאראן אין זמן: די ימי בין המצרים זענען דער גבול, און ער ווערט אלץ שטארקער ביז תשעה באב. דערנאך זאגט ער אן וועגן וואס ער וועט רעדן.
-
4:31 פארוואס מ'דארף שרייבן די גאנצע תורה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם רמב"ם אז די מצוה פון "כתבו לכם את השירה" פארלאנגט א גאנצע ספר תורה ווייל מ'טאר נישט שרייבן מגילות מגילות, די גמרא אין גיטין און דעם בית יוסף אז חומשים מעג מען שרייבן באזונדער, און דעם שאגת אריה'ס קשיא פארוואס ספר דברים אליין איז נישט גענוג. דערנאך ברענגט ער דעם חתם סופר'ס טעם: מ'וואלט פארלוירן די סמוכים צווישן די פרשיות.
-
14:47 קיין סמוכים צווישן די ספרים שטייט אינעם קאטאלאג
לויטן חתם סופר ערקלערט דער משגיח אז א גאנצן חומש מעג מען שרייבן באזונדער ווייל צווישן איין ספר און דעם צווייטן דרש'נט מען נישט קיין סמוכים, פארבינדט דאס מיט רבי יהודה וואס דרש'נט סמוכים נאר אין משנה תורה, און ברענגט אז די צוועלף שורות פון א גט לערנט מען פון די פיר שורות צווישן די ספרים, א סימן פון כריתות, אבער דברים רעכנט מען נישט.
-
20:15 די גאנצע תורה הייסט שירה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר אין זיינע דרשות און די גמרא אין נדרים אז די גאנצע תורה הייסט שירה, וואס דער רמב"ם נעמט נישט אן צוליב דער גמרא אין סוטה אז דוד איז נענש געווארן פארן רופן די תורה זמירות. ער פרעגט פארוואס דער זעלבער פסוק שטייט אין תהלים און יעדער איד זאגט אים.
-
25:28 די נעימות פון שירה ליגט אינעם חיבור שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט וואס זמירות זענען: גראמען וואס מ'זאגט יעדע שורה אויף א צווייטן טאג, אדער א ניגון וואס מ'שפילט יעדן קלאנג א מינוט שפעטער, האבן קיין נעימות נישט, ווייל די נעימות קומט פונעם חיבור. ער פארבינדט דאס מיטן מנהג פון כלי זמר און גראמען ביי א חתונה, און ערקלערט אז דוד האט געמיינט אז די סמוכים פון דער תורה געבן איר אזא נעימות.
-
31:49 די וועלט ווי א שירה פון זיבן קולות שטייט אינעם קאטאלאג
ווייל דער אייבערשטער האט אריינגעקוקט אין דער תורה און באשאפן די וועלט, ערקלערט דער משגיח, איז די וועלט מיט אלע אירע געשעענישן א שירה פון סמוכים וואס דער אייבערשטער פירט ווי א דיריגענט. יעדער טאג פון בריאה האט צוגעגעבן א קול, און מיט שבת, דעם זיבעטן, איז דער כינור פארענדיגט און די וועלט קען זינגען: מזמור שיר ליום השבת.
-
38:16 זיבן ספרים, און ווער הערט די שירה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אז די תורה האט זיבן ספרים, קעגן די זיבן קולות פון דער בריאה. זייער ווייניג זוכה'ן צו זען די שירה אין היסטאריע און אין די געשעענישן פון יעדן טאג; רוב מענטשן הערן ווילדע קולות און פרעגן קשיות אויף די הנהגה פונעם אייבערשטן, ווי צדיק ורע לו.
-
43:53 האזינו: די שירה פון אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס מ'לייענט האזינו, וואס זעט אויס ווי תוכחה, אן מסדר זיין אז עס זאל אנהייבן און ענדיגן מיט א דבר טוב, און ענטפערט אז האזינו איז אמונה: עס פארענטפערט די קשיות אויף משפטי השם, און ווי דער רמב"ן שרייבט, איז דארט דער פלאן פון דער גאנצער היסטאריע. ער ברענגט אז ווער ס'האט ספיקות זאל זאגן האזינו יעדן טאג, און דעם בעל שם טוב וועגן זען דעם אייבערשטן אין אלץ.
-
48:28 כל השביעיות חביבין: שבת, ארץ ישראל, כנרת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם פרקי דרבי אליעזר אז פון זיבן טעג, ארצות און ימים איז דער זיבעטער חביב, און ערקלערט יעדן ווי דעם פארענדיגנדן קול: שבת זינגט, ארץ ישראל איז דאס לאנד וואס שפירט די שירה, און די כנרת, א לשון פון כינור, איז דער שליח ציבור פון די ימים. ער דערציילט פונעם בלאזשעווער און פונעם סטאלינער אויף א שבת.
-
55:26 ווען אלע קשיות וועלן פארענטפערט ווערן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח באשרייבט די צייט ווען די וועלט וועט פארשטיין דעם אייבערשטנס ניגון און זינגען מזמור שיר ליום השבת: די וואס האבן געמיינט אז די וועלט איז הפקר זענען געווען נארן, און די תכלית איז געווען להגיד כי ישר ה'. ביז תשבי וועט פארענטפערן אלע קשיות, זינגט דער מאמין שוין יעצט סיי חסד סיי משפט.
-
1:00:32 די הפסקים צווישן די ספרים זענען דער גלות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פארבינדט די אותיות פון דער תורה מיט די נשמות פון כלל ישראל, איינגעטיילט ווי די מחנות אין מדבר; ווען זיי זענען מחובר איז די גאנצע תורה א שירה. אין גלות זענען די ספרים אפגעטיילט מיט שורות פון כריתות: דער גירוש איז ווי ויגרש את האדם און ווי א גט, און דערפאר הייבט מסכת גיטין אן מיט א גט פון מדינת הים. נאר האזינו בלייבט א שירה פאר זיך.
-
1:07:46 דוד, די נשמה פון משיח, און הלכות וואס בייטן זיך שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רעכנט אויס זיבן רועים און ערקלערט אז דוד, דער זיבעטער, פארענדיגט דעם כינור און איז די נשמה פון משיח. ווען משיח וועט קומען וועלן די אותיות פון דער תורה זיך פארבינדן און מ'וועט דרש'נען סמוכים צווישן די ספרים, ווייל הלכה קען זיך טוישן לויטן מצב פונעם דור, ווי ער ווייזט פון רבי אליעזר און פונעם ישמח משה.
-
1:12:20 דוד איז געווען גערעכט, נאר פאר דער צייט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דוד, וואס האט געשפירט די ימות המשיח, האט מיט רעכט גערופן די גאנצע תורה זמירות, נאר ער איז נענש געווארן ווייל ער האט עס געזאגט פאר דער צייט; דערפאר פסק'נט דער רמב"ם אז היינט איז נאר האזינו די שירה. דעם שאגת אריה'ס קשיא בלייבט א קשיא ביז תשבי וועט קומען און די וועלט וועט זען אז די גאנצע תורה איז א שירה.
-
1:17:39 ס'איז קיינמאל נישט געווען קיין גט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די פיר שורות צווישן די ספרים וועלן בלייבן, נאר לעתיד וועט נתגלה ווערן אז זיי זענען נישט קיין שורות פון כריתות: זיי זענען דער ווייסער פלאץ פון דער תורה שבעל פה, וואס דורך איר איז די ברית מיט כלל ישראל געשלאסן געווארן. ער ברענגט דעם משל פון דער מלכה וואס ווארט ביז דער מלך אליין וועט זי אויפהייבן, און דעם פסוק "אי זה ספר כריתות אמכם".
-
1:26:15 שבת חזון און ספר דברים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז שבת חזון, אין דער וואך פון תשעה באב, הייבט מען אן ספר דברים: דער זיבעטער ספר, וועמענס פיר שורות רעכנט מען נישט צום גט, דער ספר פון שירה און פון משיח. ער ברענגט דעם תפארת שלמה אז די שבתים פון די דריי וואכן זענען די גרעסטע, און דעם בארדיטשובער אז שבת חזון ווייזט מען יעדן איד דעם בית השלישי.
-
1:30:14 א טיפערער חורבן אין יעדן דור שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז יעדער דור וואס דער בית המקדש ווערט נישט געבויט זעט א נייעם חורבן, ווייל סוכת דוד הנופלת פאלט אלץ ווייטער, און מ'שפירט עס מער דא אין ירושלים, און ער פרעגט ווי אזוי מ'קען יעצט רעדן פון שירה. ער ענטפערט מיטן ליכט פון שבת וואס שיינט שוין, מיטן בני יששכר וועגן רבי וואס האט געוואלט עוקר זיין תשעה באב וואס פאלט אויף שבת, און מיט די מלאכי שלום וואס וויינען.
-
1:37:19 די שמחה פון שבת חזון און די שירה וואס וועט קומען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענדיגט: שבת חזון איז א גרויסער שבת, וואס מ'דארף אים מקבל זיין מיט אמונה אינעם בית השלישי. ער ברענגט דעם עבודת ישראל אז דער בית המקדש איז באהאלטן געווארן, נישט חרוב, זאגט אז יעדע טרער פון די דריי וואכן שליסט זיך אן צום בנין, און שבת בויט מען מיט שמחה א אידישע דירה, און ער ענדיגט מיט דער האפענונג אז תשבי וועט פארענטפערן די קשיא פון סמוכים און די גאנצע היסטאריע וועט זיך צוזאמגיסן אין איין שירה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער גבול פון בני עשו און בין המצרים
דער משגיח עפנט מיט די פסוקים פון דער פרשה (דברים ב, ג-ה): אידן וועלן אריבערגיין דעם גבול פון בני עשו, און מ'וועט זיי נישט געבן אפילו א מדרך כף רגל פון זייער לאנד, ביז דעם טאג וואס זכריה זאגט, ווען דעם אייבערשטנס פיס וועלן שטיין אויפן הר הזיתים. ווי עס שטייט אין ספרים, אלץ וואס איז פאראן אין מקום איז פאראן אין זמן, איז דער גבול פון בני עשו אויך פאראן אין זמן: די ימי בין המצרים, וואס ווערן אלץ שטארקער ביז תשעה באב. א,ב,ג
ביז דעמאלט, זאגט ער, דארף מען זיך אפהיטן פון שמחה. אבער דער קומענדיגער שבת וועט זיכער זיין גוט, און דערפון וועט ער יעצט רעדן.
פארוואס מ'דארף שרייבן די גאנצע תורה
דער רמב"ם אין פרק ז' פון הלכות ספר תורה שרייבט אז די מצוה פון "כתבו לכם את השירה הזאת" (דברים לא, יט) איז מען מקיים מיטן שרייבן א גאנצע ספר תורה. די שירה אליין קען מען נישט שרייבן, ווייל מ'טאר נישט שרייבן די תורה מגילות מגילות, ממילא איז די כוונה פון דער מצוה די גאנצע תורה. ד,ה
די גמרא אין גיטין ברענגט א מחלוקת צי די תורה איז געגעבן געווארן מגילה מגילה אדער אינגאנצן. דער בית יוסף זאגט אז יעדער חומש איז א ספר פאר זיך און מ'מעג אים שרייבן באזונדער, אבער א פרשה נישט. דער משגיח פרעגט: מיט וואס איז א פרשה אנדערש פון א חומש? און ער ברענגט דעם שאגת אריה'ס שטארקע קשיא: אז א חומש מעג מען שרייבן באזונדער, פארוואס זאל מען נישט מקיים זיין די מצוה מיט ספר דברים, וואו די שירה שטייט? ו,ז,ח
דער חתם סופר אין זיינע תשובות ענטפערט לויטן טעם פונעם בית יוסף פארוואס מ'טאר נישט זאגן תורה שבכתב בעל פה: מ'לערנט ארויס אסאך הלכות פון ווי עס איז געשריבן. אזוי אויך איז די תורה "סמוכים לעד לעולם": יעדע פרשה דרש'נט מען פון דער פרשה דערנעבן. שרייבט מען מגילות מגילות, פארלירט מען די סמוכים, דערפאר איז עס אסור. ט,ז,י
קיין סמוכים צווישן די ספרים
לויטן חתם סופר איז דער חילוק קלאר: צווישן איין ספר און דעם צווייטן דרש'נט מען נישט קיין סמוכים, דערפאר מעג מען שרייבן א גאנצן חומש באזונדער. רבי יהודה, וואס מתיר א מגילה פאר א תינוק, גייט אפשר לשיטתו אין יבמות, אז ער דרש'נט סמוכים נאר אין משנה תורה, ווייל גאנץ דברים איז געזאגט געווארן ווי איין ענין. ט,כ
די גאנצע תורה הייסט שירה
דער חתם סופר אין זיינע דרשות ברענגט א צווייטן שיטה: "השירה הזאת" מיינט די גאנצע תורה, ווי די גמרא אין נדרים זאגט אז די גאנצע תורה הייסט שירה. דער רמב"ם נעמט עס נישט אן צוליב דער גמרא אין סוטה: דוד איז נענש געווארן פארן זאגן "זמירות היו לי חקיך", וואס ער האט גערופן די תורה זמירות, און ער האט פארגעסן די הלכה ביים טראגן דעם ארון. מ,נ,ד,ס,ע
די נעימות פון שירה ליגט אינעם חיבור
זמירות און שירה זענען קלאנגען וואס ברענגען א זיסקייט. אבער אז איינער זאגט די ערשטע שורה פון א גראם היינט און די שורה וואס גראמט זיך מארגן, שפירט ער גארנישט, כאטש ער האט געזאגט די זעלבע ווערטער. א ניגון וואס מ'שפילט איין קלאנג א מינוט האט אויך קיין נעימות נישט. דער געשמאק ליגט נישט אינעם ווארט אדער אינעם קלאנג, נאר אינעם חיבור, ווען די צוויי שורות אדער צוויי קלאנגען טרעפן זיך און האבן א שייכות.
אפשר, זאגט דער משגיח, איז דערפאר דער מנהג פון צדיקים צו זיין מקפיד אויף כלי זמר און גראמען ביי א חתונה, וואס איז אליין א חיבור. דוד האט געמיינט אז די תורה האט די מעלה: חוץ וואס יעדעס ווארט איז זיס, ברענגען די חיבורים צווישן די פסוקים, די סמוכים, נאך א באזונדערן געשמאק.
די וועלט ווי א שירה פון זיבן קולות
דער זוהר זאגט אז דער אייבערשטער האט אריינגעקוקט אין דער תורה און באשאפן די וועלט, ווי אן ארכיטעקט וואס בויט לויט זיין תכנית. ממילא אלץ וואס איז אין דער תורה איז אין דער וועלט, און די וועלט איז אויך "סמוכים לעד לעולם": אלע מאורעות פון כלל ישראל און פון די אומות, און די איבערלעבענישן פון יעדן איד יעדן טאג, זענען מיט א סדר, מיט נעימות און מיט שייכות, אנגעפירט פונעם גרויסן מנצח צום תיקון. פ,י
זיבן ספרים, און ווער הערט די שירה
דערפאר, ערקלערט דער משגיח, רעכנט די גמרא אין שבת זיבן ספרים אין דער תורה, קעגן די זיבן קולות פון דער בריאה: די תורה איז אויך א שירה. אבער זייער ווייניג זוכה'ן צו זען די שירה אין היסטאריע און אין די געשעענישן פונעם טאג, ווי דער אייבערשטער פירט זיין וועלט מיט חסד און ברענגט אלץ צו א תיקון. ש
מיר זענען נישט קיין מבינים; אונז דאכט זיך ווילדע קולות, ווי א קאץ וואס שפאצירט איבער א פיאנא. דערפאר פרעגן מענטשן קשיות אויף דעם אייבערשטנס הנהגה, פארוואס צדיק ורע לו, ווייל זיי הערן נישט די נעימות פון זיין השגחה, וואו אלץ איז חסד און פירט צו דער תכלית.
האזינו: די שירה פון אמונה
דער רמב"ם אין הלכות תפילה פסק'נט אז מ'דארף אנהייבן און ענדיגן מיט א דבר טוב. האזינו זעט אויס ווי תוכחה, פארוואס איז מען עס נישט מסדר אזוי? דער משגיח ענטפערט אז האזינו איז אמונה: עס ווענדט זיך צו די קשיות אויף משפטי השם און זאגט אז אלע זיינע וועגן זענען משפט. דער רמב"ן אין סוף האזינו שרייבט אז דארט איז דער פלאן פון דער גאנצער היסטאריע. ת,אא
איינעם וואס ליידט פון ספיקות געט מען אן עצה ער זאל זאגן האזינו יעדן טאג. דער בעל שם טוב לערנט אז ווער ס'ווייסט אז דער אייבערשטער איז מלובש אין אלץ, זעט קיין שלעכטס נישט. אפילו ווער ס'הערט נישט די שירה פון דער וועלט, באקומט דורך האזינו א געשמאק אינעם אייבערשטן.
שבת, ארץ ישראל, כנרת
אין פרקי דרבי אליעזר שטייט אז דער אייבערשטער האט באשאפן זיבן טעג, זיבן ארצות און זיבן ימים, און דער זיבעטער איז חביב: שבת, ארץ ישראל און די כנרת. שבת איז דער זיבעטער קול, דערפאר זינגט מען שבת. ארץ ישראל איז דאס לאנד וואס שפירט די שירה, און א איד דארף שפירן איר זיסקייט פונעם ערשטן טאג וואס ער קומט אהין. אב
ס'איז נישטא קיין ים אזוי זיס ווי די כנרת; איר נאמען קומט פון כינור, און זי האט אלע זיינע סטרונעס. אלע ימים זינגען, און די כנרת איז זייער שליח ציבור. רבי מענדל וויטעבסקער האט געזאגט אז די תפילות גייען ארויף דורך דער כנרת.
ווען א חזן זינגט שיין, לויבט מען אים. דער משגיח דערציילט אז דער בלאזשעווער און דער סטאלינער זענען געווען צוזאמען אויף א שבת; דער בלאזשעווער האט געליינט, און ווען ער איז געגאנגען דאווענען מוסף האט אים דער סטאלינער געגעבן א קלאפ אויף דער פלייצע. אזוי לויבט כביכול דער אייבערשטער די כנרת פאר איר שירה.
ווען אלע קשיות וועלן פארענטפערט ווערן
עס וועט קומען א צייט, זאגט דער משגיח, ווען די וועלט וועט פארשטיין דעם אייבערשטנס ניגון און אלע קשיות וועלן פארענטפערט ווערן. אלץ וואס איז דורכגעגאנגען אין היסטאריע וועט זיך ווייזן ווי א חלק פון איין שירה, און די וועלט וועט זינגען מזמור שיר ליום השבת: די וואס האבן געמיינט אז די וועלט איז הפקר זענען געווען נארן, און די תכלית פון אלץ איז געווען "להגיד כי ישר ה'". ר
די הפסקים צווישן די ספרים זענען דער גלות
די אותיות פון דער תורה זענען קעגן די נשמות פון כלל ישראל, וואס זענען אין מדבר געווען איינגעטיילט אין מחנות ארום דעם משכן, די צוועלף שבטים ווי די צוועלף צירופים פונעם שם הוי"ה. ווען זיי זענען מחובר, איז די גאנצע תורה א שירה און די חומשים זענען פארבונדן מיט סמוכים. אבער דאס איז נאר געווען א דוגמא, און עס איז נישט געבליבן.
אין גלות זענען די ספרים אפגעטיילט מיט שורות פון כריתות, פון וואס מ'לערנט ארויס דעם גט, ווייל גלות איז א כריתות, ווי "ויגרש את האדם" און ווי דער פסוק אין ישעיה וועגן דעם ספר כריתות. דערפאר הייבט מסכת גיטין אן מיטן מביא גט ממדינת הים: א איד וואס איז ווייט פון זיין שורש. און די גמרא אין סוף גיטין זאגט אז אפילו דער מזבח וויינט אויף א גט. אד,אה,או,אז
אין אזא מצב הערט מען נישט קיין שירה, און מ'דרש'נט נישט קיין סמוכים צווישן די ספרים. נאר האזינו בלייבט א שירה פאר זיך.
דוד, די נשמה פון משיח
ס'זענען פאראן זיבן רועים, אברהם, יצחק, יעקב, משה, אהרן, יוסף און דוד, און דוד, דער זיבעטער, פארענדיגט דעם כינור; ער איז דער "נעים זמירות ישראל". דוד איז געווען די נשמה פון משיח און האט געלעבט אין דער צוקונפט, ער האט געשפירט די זמרה פון דער בריאה און פון דער תורה. אח
ווען משיח וועט קומען און כלל ישראל וועט זיך צוזאמקומען, וועלן זיך אויך די אותיות פון דער תורה פארבינדן, און מ'וועט דרש'נען סמוכים פון חומש צו חומש. הלכה קען זיך טוישן לויטן מצב פונעם דור, ווי אין די צייטן פון רבי אליעזר ביי מילה, און ווי דער ישמח משה ערקלערט וועגן א צדיק מפורסם וואס איז מוסר נפש פאר דער תורה. אט
דוד איז געווען גערעכט, נאר פאר דער צייט
ווייל דוד האט געהאט די נשמה פון משיח, האט ער א שייכות געהאט צו די סמוכים און געלערנט אז די גאנצע תורה איז זמירות, דערפאר האט ער געזאגט "זמירות היו לי חקיך", און ער איז געווען גערעכט. ער איז נאר נענש געווארן ווייל ער האט עס געזאגט פאר דער צייט. דערפאר פסק'נט דער רמב"ם פאר היינט אז נאר האזינו הייסט שירה, ווייל היינט איז די תורה נאך נישט קיין שירה. ע,ד
ס'איז קיינמאל נישט געווען קיין גט
דער משגיח פרעגט: די פיר שורות צווישן די ספרים זענען א הלכה למשה מסיני, ווי אזוי קענען זיי אויפהערן צו זיין די שורות פונעם גט? ער ענטפערט אז די שורות וועלן בלייבן, נאר מ'וועט פארשטיין אז זיי זענען נישט קיין שורות פון כריתות. היינט זעט אויס אז די תורה זאגט גארנישט אינעם פלאץ צווישן די ספרים חוץ וויפיל שורות א גט דארף, ווייל די דגלים זענען אפגערוקט און ס'איז נישטא קיין חיבור.
ווען משיח וועט קומען וועט נתגלה ווערן אז דער פלאץ צווישן די ספרים איז דאס ווייסע פון דער תורה שבעל פה. דער משגיח ברענגט א משל פון א מלכה וואס דער מלך האט פארטריבן, און זי וויל זיך נישט אויפהייבן ביז דער מלך אליין וועט זי אויפהייבן. דעמאלט וועט זיין קלאר אז ס'איז קיינמאל נישט געווען קיין גט, ווי דער פסוק פרעגט "אי זה ספר כריתות אמכם". אה
דער ליידיגער פלאץ איז דער קשר אליין: ווי די גמרא אין גיטין לערנט פון "כי על פי הדברים האלה", איז די ברית מיט כלל ישראל געשלאסן געווארן דורך דער תורה שבעל פה. דעמאלט וועלן די צוועלף שורות זיין די צוועלף שורות פונעם שם הוי"ה, די נשמות פון כלל ישראל, און די ספרים וועלן זיין מחובר אין איין שירה. אי,אכ
שבת חזון און ספר דברים
שבת חזון, אין דער וואך פון תשעה באב, דעם טאג פון כריתות, הייבט מען אן ספר דברים: דער זיבעטער ספר, וועמענס שורות רעכנט מען נישט צום גט, דער ספר פון שירה, פון דוד און פון משיח. דער תפארת שלמה זאגט אז די שבתים פון די דריי וואכן זענען די גרעסטע פון יאר, און דער בארדיטשובער האט געזאגט אז שבת חזון ווייזט דער אייבערשטער יעדן איד דעם בית השלישי, יעדן לויט זיין מדריגה. אל,אמ
א טיפערער חורבן אין יעדן דור
דער ירושלמי זאגט אז א דור וואס דער בית המקדש ווערט נישט געבויט אין זיינע טעג איז ווי ער איז חרוב געווארן אין זיינע טעג. סוכת דוד איז "הנופלת", זי פאלט אלץ ווייטער, דערפאר איז דער חורבן פון יעדן דור גרעסער. דא אין ירושלים זעט מען עס מער, מיט די שועלים אויפן הר הבית, און דער שולחן ערוך הייבט אן מיטן טרויערן אויפן חורבן. אנ,אס,אע,אפ
ווי אזוי קען מען דען רעדן פון שירה, "איך נשיר את שיר ה' על אדמת נכר"? דער משגיח ענטפערט אז דאס ליכט פון שבת שיינט שוין, ווי דער אריז"ל זאגט אז פון דאנערשטאג ביינאכט מעג מען שוין לערנען ווי שבת. אצ
דער בני יששכר ערקלערט די גמרא אז רבי האט געוואלט עוקר זיין תשעה באב ווען עס פאלט אויף שבת: ער איז געווען פון דער משפחה פון דוד, און ער האט געשפירט די לידה פון משיח מער ווי אנדערע. היינט, וואס מיר זענען פיל נענטער צום בית השלישי, קענען מיר עס מער שפירן. די מלאכי שלום וויינען תשעה באב, און ער האפט אז זיי וועלן קומען צום אידישן טיש מיט די שבת ליכט. אר,אק,אש
די שמחה פון שבת חזון און די שירה וואס וועט קומען
די מנהגים פון יעדן ציבור שבת חזון האבן א שורש אין הימל, זאגט דער משגיח, אבער דאס איז א גרויסער שבת, וואס מ'דארף אים מקבל זיין מיט אמונה אין משיח און אינעם בית השלישי. דער עבודת ישראל ברענגט אז דער בית המקדש איז נישט חרוב געווארן נאר באהאלטן; ער שטייט געבויט אין הימל און וועט אראפקומען מיט משיח. את
מראי מקומות
תורה
- א Devarim 2:3-4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:07
- ב Devarim 2:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:07
- ה Devarim 31:19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:31
- אד Bereishis 3:24 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:59
- אכ Shemos 34:27 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:24:18
- בא Shemos 25:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:39:31
נביאים
כתובים
- י Tehillim 111:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:05, 32:17
- ע Tehillim 119:54 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:33, 24:44, 1:12:20
- צ Tehillim 29:3-4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:25
- ר Tehillim 92 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:25, 55:32, 1:43:21
- אג Tehillim 101:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:57
- אע Eichah 5:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:30:15
- אצ Tehillim 137:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:32:13
משנה
תלמוד בבלי
- ו Gittin 60a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 6:26
- כ Yevamos 4a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:28
- נ Nedarim 38a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:33
- ס Sotah 35a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:33
- ק Arachin 13b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:25
- ש Shabbos 116a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 38:23
- אז Gittin 90b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:59
- אי Gittin 60b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:24:18
- אק Megillah 5b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:34:25
תלמוד ירושלמי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
- ז Beis Yosef (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 6:26, 10:05
- ט Teshuvos Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:05, 15:28
- מ Derashos Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 20:33
- אט Yismach Moshe (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09:47
- אל Tiferes Shlomo (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:26:21
- אמ Kedushas Levi (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:26:21
- אפ Shulchan Aruch Orach Chaim 1:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:30:15
- אר Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:34:25
- את Avodas Yisrael (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:37:41
אנדערע
עיקרי הדברים
- 5:34 לויטן רמב"ם איז מען מקיים "כתבו לכם את השירה" נאר מיטן שרייבן די גאנצע תורה, ווייל מ'טאר נישט שרייבן די תורה מגילות מגילות.
- 11:46 דער חתם סופר ערקלערט אז מ'טאר נישט שרייבן באזונדערע פרשיות ווייל די דרשות פון סמוכים פארבינדן איין פרשה מיט דער אנדערער; צווישן גאנצע ספרים דרש'נט מען נישט קיין סמוכים.
- 28:01 די נעימות פון א שירה אדער א ניגון קומט פונעם חיבור צווישן די ווערטער אדער די קלאנגען, נישט פון יעדן איינעם באזונדער, און דאס זענען די זמירות וואס דוד המלך האט געזען אין דער תורה.
- 32:42 ווייל דער אייבערשטער האט אריינגעקוקט אין דער תורה און באשאפן די וועלט, איז די וועלט מיט אלע אירע געשעענישן אויך א שירה פון סמוכים, וואס דער אייבערשטער פירט מיט א סדר און מיט נעימות.
- 1:02:59 די פיר שורות צווישן די ספרים, וואס פון זיי לערנט מען ארויס די צוועלף שורות פונעם גט, באצייכענען דעם גלות ווי א סארט גט צווישן הקב"ה און כלל ישראל.
- 1:21:39 ווען משיח וועט קומען וועט נתגלה ווערן אז ס'איז קיינמאל נישט געווען קיין גט: דער ווייסער פלאץ צווישן די ספרים איז די תורה שבעל פה, דער קשר צווישן הקב"ה און כלל ישראל.
- 1:26:30 שבת חזון, ווען מ'הייבט אן דעם זיבעטן ספר, ספר דברים, איז דער גרעסטער שבת פון יאר, און ער טראגט אין זיך די לידה פון משיח און די ראיה פונעם בית השלישי.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 8:13 פארוואס מעג מען שרייבן א גאנצן חומש באזונדער, אבער נישט קיין איינצלנע פרשה?
תירוץ: 11:46 לויטן חתם סופר פארבינדן די דרשות פון סמוכים יעדע פרשה מיט דער צווייטער און מ'וואלט זיי פארלוירן, אבער צווישן די ספרים דרש'נט מען נישט קיין סמוכים.
-
קשיא: 22:15 אז די גמרא רופט די גאנצע תורה שירה, פארוואס נעמט עס דער רמב"ם נישט אן?
תירוץ: 23:41 ווייל די גמרא אין סוטה זאגט אז דוד איז נענש געווארן פארן רופן די תורה זמירות.
-
קשיא: 24:44 אויב דוד איז נענש געווארן פאר "זמירות היו לי חקיך", פארוואס איז עס אריין אין תהלים און יעדער איד זאגט עס?
תירוץ: 1:12:29 דוד איז געווען גערעכט, ווייל די תורה איז באמת א שירה פון חיבור, נאר ער האט עס געזאגט פאר דער צייט, ווען דער מצב פון משיח איז נאך נישט געקומען.
-
קשיא: 44:02 האזינו זעט אויס ווי תוכחה; פארוואס איז מען עס נישט מסדר אז עס זאל אנהייבן און ענדיגן מיט א דבר טוב?
תירוץ: 44:41 ווייל האזינו איז באמת אמונה: עס פארענטפערט די קשיות אויף משפטי השם.
-
קשיא: 1:17:25 אז די פיר שורות צווישן די ספרים זענען א הלכה למשה מסיני, ווי אזוי קענען זיי אויפהערן צו זיין שורות פון כריתות?
תירוץ: 1:17:55 די שורות וועלן בלייבן, נאר עס וועט נתגלה ווערן אז זיי זענען קיינמאל נישט געווען כריתות: זיי זענען דער ווייסער פלאץ פון דער תורה שבעל פה, דער קשר צווישן הקב"ה און כלל ישראל.
מעשיות
-
53:10 דער בלאזשעווער און דער סטאלינער אויף א שבת
דער משגיח דערציילט אז דער בלאזשעווער רבי און דער סטאלינער רבי זענען אמאל געווען צוזאמען אויף א שבת. דער בלאזשעווער האט געליינט אין ספר תורה, און דערנאך, ווען ער איז געגאנגען דאווענען מוסף, האט אים דער סטאלינער געגעבן א קלאפ אויף דער פלייצע און אים אנגעמוטיגט. דער משגיח ברענגט עס צו ווייזן ווי מ'לויבט איינעם וואס האט שיין געזונגען, אזוי ווי דער אייבערשטער לויבט כביכול די כנרת פאר איר שירה.
אין דער מעשה: דער בלאזשעווער רבי, דער סטאלינער רבי, רבי ישראל סטאלינער
געדאנקען
- 27:23 דער משגיח ערקלערט אז דער געשמאק פון א שירה אדער א ניגון ליגט נישט אין קיין ווארט אדער קלאנג, נאר אינעם חיבור צווישן זיי, און דאס האט דוד געמיינט מיטן רופן די תורה זמירות: אירע סמוכים זענען איר ניגון.
- 35:25 די זיבן טעג פון בריאה זענען זיבן קולות פון א ניגון; נאר מיטן זיבעטן קול, שבת, קען מען שפילן, דערפאר האט נאר שבת א "מזמור שיר", און דערפאר האט די תורה זיבן ספרים.
- 1:03:09 די פיר שורות צווישן די ספרים, וואס פון זיי לערנט מען די צוועלף שורות פונעם גט, שפיגלען אפ דעם גלות ווי א גט; לעתיד וועלן זיי נתגלה ווערן ווי דאס ווייסע פון דער תורה שבעל פה, אז ס'איז קיינמאל נישט געווען קיין גט.
- 1:08:53 דוד, די נשמה פון משיח, האט געלעבט מיטן צוקונפטיגן מצב ווען די גאנצע תורה איז שירה; ער איז געווען גערעכט, נאר ער איז נענש געווארן ווייל ער האט עס געזאגט פאר דער צייט, און דערפאר פסק'נט דער רמב"ם לויט היינט.
- 19:01 ספר דברים, וועמענס פיר שורות רעכנט מען נישט צום גט, איז דער זיבעטער ספר, דער ספר פון שירה און פון משיח, און מ'הייבט אים אן שבת חזון, פאר תשעה באב ווען משיח ווערט געבוירן.
- 49:35 די כנרת, א לשון פון כינור, איז דער שליח ציבור פון די ימים, וואס פארענדיגט די זיבן אזוי ווי שבת ביי די טעג און ארץ ישראל ביי די ארצות.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אליהו הנביא, דוד המלך, דער בלאזשעווער רבי, דער בני יששכר, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער סטאלינער רבי, דער קאזשעניצער מגיד, דער רמב"ם, דער רמב"ן, דער שאגת אריה, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי יהודה בר אילעאי, רבי יהודה הנשיא, רבי יוסף קארו, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, רבי מנחם מענדל וויטעבסקער
ערכים בין המצרים, בית המקדש השלישי, האזינו, כינור, קושיא, שבת חזון