משה רבינו מלמד איך להתפלל. נחיצות וחשיבות פסוקי דזמרה
קאטאלאג: פרשת השבוע ואתחנן נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 13 תשל"ד (1973–74) אידיש 1 שעה 18 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
פון פרשת ואתחנן ווייזט דער משגיח אז משה רבינו לערנט וויאזוי צו דאווענען, און ער ערקלערט פארוואס פסוקי דזמרה, די שירות פון דוד המלך וואס שניידן דורך א וועג פאר דער תפילה, זענען אזוי חשוב, דווקא ווייל זיי זענען ווייניגער א חיוב.
דער משגיח עפנט מיט דער צייט פון תפילה וואס הייבט זיך יעצט אן און ציט זיך ביז שמיני עצרת, און מיט משה רבינו'ס תפילות אריינצוגיין אין ארץ ישראל און צו זען דעם בית המקדש, דאס בית תפילה. משה רבינו לערנט אז מען דארף קודם מסדר זיין שבחו של מקום און ערשט דערנאך מתפלל זיין. דאס דאווענען האט דריי חלקים: קרבנות, פסוקי דזמרה און די תפילה פון התבוננות. אזוי ווי אן ארמיי וואס ברעכט דורך דעם שונא'ס פאזיציעס, שניידן די קרבנות און די שירות פון דוד, דער איש מלחמה, דורך די כחות וואס לאזן נישט דורך די תפילה. דער משגיח באקלאגט זיך אז אסאך שפרינגען איבער פסוקי דזמרה ווייל ס'איז ווייניגער א חיוב, און ער ענטפערט אז וואס ווייניגער א חיוב, אלס חשוב'ער איז עס, אזוי ווי ביי רבי פנחס בן יאיר. ער רעדט וועגן זאגן די שבחים צוזאמען, וועגן הלל הגדול און נשמת שבת, וועגן דאווענען מיטן ציבור בזמנו און מיט ווארעמקייט, און ער ענדיגט מיט מעשיות פונעם רבי ר' אלימלך און מיט א רוף אויסצונוצן יעדע מינוט אין קעמפ.
ענינים: פסוקי דזמרה · דאווענען מיט'ן ציבור און דער בית הכנסת · כוונה אין דאווענען · משה רבינו
סדר השיעור
-
0:00 די צייט פון תפילה און משה רבינו'ס תפילות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח עפנט מיט דער פרשה'ס לימוד וועגן תפילה און מיט דער צייט וואס פירט צו ראש השנה און שמיני עצרת. ער פארבינדט דעם בית המקדש, דאס בית תפילה, מיט משה רבינו'ס בענקשאפט אריינצוגיין אין ארץ ישראל, און זאגט אז משה רבינו לערנט יעצט וויאזוי צו דאווענען.
-
5:03 דריי חלקים פון דאווענען: א וועג דורכשניידן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אוועק דריי סארטן תפילה, תפילה למשה, תפילה לעני און תפילה לדוד, און דריי חלקים פון דאווענען. אזוי ווי אן ארמיי וואס ברעכט דורך דעם שונא'ס ליניעס, שניידן די קרבנות און פסוקי דזמרה, די שירות פון דוד דעם איש מלחמה, דורך די כחות וואס לאזן נישט דורך די תפילה, אזוי ווי דער שופר ראש השנה; דער לימוד פון משה רבינו איז קודם געבן כבוד פארן מלך און ערשט דערנאך בעטן.
-
12:43 פארוואס פסוקי דזמרה איז נישט קיין גרינגע זאך שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח באקלאגט זיך אז אפילו בני תורה האלטן פסוקי דזמרה פאר א גרינגע זאך ווייל ס'איז ווייניגער א חיוב ווי ברכות קריאת שמע. ער ענטפערט אז וואס ווייניגער א חיוב, אלס חשוב'ער איז עס, אזוי ווי א מתנה העכער פונעם ברויט וואס מען מוז געבן, און ער ווייזט אן אז פסוקי דזמרה קומען פון דוד המלך אליין.
-
16:02 הידור און רבי פנחס בן יאיר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער הידור פון א מצוה גיט מער נחת רוח ווי די מצוה אליין, און ער ברענגט די גמרא פון רבי פנחס בן יאיר מיטן טייך גינאי: מסירות נפש אויף א ספק מצוה ווייזט מער איבערגעגעבנקייט ווי אויף א ודאי מצוה. אזוי אויך פסוקי דזמרה, וואס איז ווייניגער א חיוב, איז חשוב'ער.
-
19:33 זינגען צוזאמען; שבת און הלל הגדול שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז מען זאל זאגן די שבחים צוזאמען, אזוי ווי די מלאכים זינגען אלע צוזאמען. שבת לייגט מען צו מער קאפיטלעך ווייל שבת הייבט אויף די תפילות פון דער גאנצער וואך, און ביי הלל הגדול קען יעדער מלאך זאגן נאר איין שבח, אבער א איד זאגט זיי אלע.
-
25:51 נשמת און דער סאסובער רבי שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט וויאזוי מען האט אמאל געווארט א גאנצע וואך אויף נשמת, וואו מען איז מקבל די נשמה יתירה פון שבת אינדערפרי. ער דערציילט וויאזוי ר' משה לייב סאסובער, הונגעריג ביי א פריץ'ס סעודה בשעת פדיון שבויים, האט פארגעסן זיין הונגער מיטן טראכטן פון זאגן נשמת.
-
29:40 שבת איז אינגאנצן שירה; משה רבינו אין יעדן שול שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אקעגן די וואכעדיגע ברכה לויטן אלף בית, א ווארט פאר יעדן אות, מיט 'קל אדון' פון שבת, א גאנצער שורה פאר יעדן אות, ווייל די תוספות קדושה פון שבת איז אינגאנצן שירה. ער מוטיגט צו דאווענען צוזאמען נעבן שליח ציבור, און זאגט אז ווען מען ליינט די פרשה קומט משה רבינו אין יעדן בית הכנסת צו לערנען וויאזוי צו דאווענען.
-
33:10 דאווענען מיטן ציבור, בזמנו שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח בעט מען זאל קומען בזמנו און דאווענען צוזאמען ווי איין ארקעסטער, מיטהאלטנדיג מיטן חזן. ער ערקלערט אז דער חסידישער מנהג צו דאווענען שפעטער שבת איז געקומען פון לערנען פארן דאווענען, נישט פון שלאפן לאנג.
-
38:30 וואס מען איז שולדיג דעם ציבור; תורה מיט תפילה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז יעדער איינער איז א חלק פונעם ציבור און איז אים שולדיג א לעבעדיג דאווענען וואס וועקט אויף אנדערע. ער רעדט פון שבת אלס א טאג פון תורה, אז תורה און תפילה דארפן איינס דאס אנדערע, פון זיך מחזק זיין אין לערנען ווען די נעכט ווערן לענגער פאר די ימים נוראים, און פון דעם שבת אלס א צייט זיך מקבל צו זיין אויף תפילה.
-
46:43 פארוואס א איד קומט אן אויף אן ארט
דער משגיח לערנט אז יעדער טריט פון א מענטש איז באשטימט, ווייל חלקים פון זיין נפש זענען צעשפרייט און מען דארף זיי צוזאמנעמען. ער דערציילט פון א חסיד פונעם רבי ר' אלימלך וואס האט זיך פארבלאנדזשעט און איז געהאלטן ביים שטארבן פון דורשט, און זיינע ברכות אויפן וואסער האבן אויסגעלייזט נשמות וואס זענען דארט געווען פארוואגלט הונדערטער יארן, און ער מוטיגט די בחורים אין קעמפ אויסצונוצן יעדע מינוט און צו זיין אחדות, נישט ווי קרח.
-
52:59 דער מלמד און דער 'פעטער' מעשה
דער משגיח דערציילט א מעשה פונעם רבי ר' אלימלך: א מלמד איז געלאפן דורך די בלאטעס מיט צעריסענע שיך צום רבי'ן וועגן אן עולה וואס ער האט געזען, אבער דער בעל דבר, פארשטעלט ווי זיין פעטער, האט אים אויסגעשריגן און אים איינגערעדט צוריקצוגיין. דער רבי האט עס דערציילט פאר א יונגערמאן וואס האט געוואלט אויפהערן קומען צו זיין מנין, און געזאגט אז דער זעלבער פעטער ארבעט דא.
-
1:00:05 דערקענען דעם פעטער; עזות דקדושה
דער משגיח זאגט אז דער זעלבער פעטער קומט אין אסאך פארמען יעדעס מאל א איד נעמט זיך צו א גוטע זאך, און מען דארף אים דערקענען: רויבער פאלן נאר אן אויף דעם וואגן וואס פירט געלט. ער שטארקט שלום צווישן די בחורים, און דערנאך דעם ערשטן סימן פון שולחן ערוך, זיך נישט צו שעמען פאר די מלעיגים, און עזות דקדושה, ווי ווען מען לערנט בשעת אנדערע שפילן באל.
-
1:06:59 יגיעה אין תפילה און דאווענען בקול רם שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט אז תפילה, די עבודה שבלב, דארף יגיעה אזוי ווי תורה, און מוז זיין לעבעדיג און ווארעם. ער רעדט וועגן דאווענען בקול רם: די שיטות זענען פארשידן לויט יעדנס שורש נשמה, אבער אונזערע פארגראבטע גופים דארפן דעם פייער פון התלהבות כדי דורכצוברעכן, און א שבח זאגט מען הויך אזוי ווי די מלאכים.
-
1:14:31 די ערשטע מחשבה; אויסנוצן יעדע מינוט
דער משגיח ערקלערט אז ווען א מענטש וועקט זיך אויף און טראכט אויפצושטיין און לערנען, קומט די ערשטע מעלדונג פון דער נשמה, און די צווייטע, וואס רעדט אים אויס, איז א רעאקציע פון דמיון. ער ענדיגט מיט א רוף צו די בחורים אויסצונוצן יעדע געלעגנהייט אין קעמפ, א גמרא, א קאפיטל תהלים, א גוט ווארט פאר א חבר, און מיט א ברכה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די צייט פון תפילה און משה רבינו'ס תפילות
דריי חלקים פון דאווענען: א וועג דורכשניידן
דער משגיח טיילט אפ דריי תפילות וואס שטייען אין תהלים: "תפילה למשה", א תפילה פון התבוננות אין גדולת השם; "תפילה לעני"; און די תפילה פון דוד, די שירות פון תהלים פונעם נעים זמירות ישראל. אזוי האט אויך דאס דאווענען דריי חלקים: קרבנות, פסוקי דזמרה, און דערנאך די תפילה פון התבוננות. ג,ד
דעם סדר ערקלערט ער מיט א משל. אן ארמיי וואס וויל אנקומען צו אן ארט וואס דער שונא פארשטעלט, שיסט קודם אריין אין זיינע פאזיציעס, און דערנאך שניידט זי זיך דורך. די לופט איז פול מיט כחות וואס נעמען זיך פון עבירות און לאזן נישט דורך די תפילה; די קרבנות, וואס זייער ריח גייט ארויף, טרייבן זיי אוועק, און פסוקי דזמרה, פון לשון זמר, אפשניידן, שניידן דורך. דוד, וואס האט געפירט די מלחמות השם, שניידט דורך דעם וועג מיט זיינע שירות, פונקט ווי דער שופר ראש השנה. ה
פארוואס פסוקי דזמרה איז נישט קיין גרינגע זאך
דער משגיח באקלאגט זיך אז אסאך, אפילו בני תורה וואס קענען די הלכות, האלטן פסוקי דזמרה פאר א גרינגע זאך, ווייל ס'איז ווייניגער א חיוב ווי ברכות קריאת שמע, און שפרינגען עס איבער. ער ענטפערט אז וואס חשוב'ער א זאך איז, אלס ווייניגער איז עס א חיוב: ברויט מוז מען געבן, אבער א מתנה העכער דעם איז מער ווערט. ברכות קריאת שמע האבן מתקן געווען די אנשי כנסת הגדולה; פסוקי דזמרה קומען פון דוד המלך אליין.
הידור און רבי פנחס בן יאיר
ער לייגט צו אז דער הידור פון א מצוה גיט דעם רבונו של עולם מער נחת רוח ווי די מצוה אליין. ער ברענגט די גמרא פון רבי פנחס בן יאיר מיטן טייך גינאי: דער טייך האט געטון א ודאי מצוה און ער נאר א ספק מצוה, און פונדעסטוועגן האט ער געוואונען, ווייל מסירות נפש אויף א ספק מצוה ווייזט מער איבערגעגעבנקייט. ממילא, ענדיגט דער משגיח, ווער עס וויל נאר זיין חיוב פארלאזט זיך אויף ברכות קריאת שמע; ווער עס וויל וואס איז חשוב ביים רבונו של עולם זאגט דוד'ס קאפיטלעך. ז
זינגען צוזאמען; שבת און הלל הגדול
די אלטע סידורים, זאגט דער משגיח, צייכענען אן ביי ברוך שאמר אז אלע זאלן עס זאגן צוזאמען, נישט איינער דא און איינער דארט, אזוי ווי די מלאכים זינגען אלע צוזאמען. שבת לייגט מען צו אסאך מער קאפיטלעך, ווייל שבת הייבט אויף אלע תפילות פון דער וואך, און די צדיקים האבן געזאגט גרויסע זאכן וועגן הלל הגדול און נשמת.
נשמת און דער סאסובער רבי
אמאל האט מען געווארט א גאנצע וואך צו זאגן נשמת, און ווען מען איז צוגעקומען האט מען עס געשריגן צוזאמען, ווייל דארט איז מען מקבל די נשמה יתירה פון שבת ביים טאג. דער משגיח ברענגט פונעם אריז"ל אז אפילו ווער עס איז שוין מקבל געווען פרייטאג צו נאכטס, איז מקבל נאכאמאל אינדערפרי.
ער דערציילט אז ר' משה לייב סאסובער איז געווען ביי א פריץ אויף פדיון שבויים, ביי א גרויסע סעודה, און איז געווען אזוי הונגעריג אז ער האט מורא געהאט ער וועט חלש'ן. האט ער געטראכט אז באלד קומט שבת און ער וועט זאגן נשמת, און די זיסקייט דערפון האט אים געמאכט פארגעסן דעם הונגער.
שבת איז אינגאנצן שירה; משה רבינו אין יעדן שול
וואכנטאג האט די ברכה פאר קריאת שמע לויטן אלף בית איין ווארט פאר יעדן אות; שבת האט "קל אדון" א גאנצע שורה פאר יעדן אות, ווייל די תוספות קדושה פון שבת איז אינגאנצן שירה. דער משגיח מוטיגט צו דאווענען צוזאמען נעבן שליח ציבור, און זאגט אז ווען מען ליינט די פרשה קומט משה רבינו אין יעדן בית הכנסת צו לערנען וויאזוי צו דאווענען אין דער צייט.
דאווענען מיטן ציבור, בזמנו
דער משגיח בעט מען זאל קומען בזמנו און דאווענען צוזאמען, ווי א גאנצער ארקעסטער, אזוי ווי דער לעצטער קאפיטל תהלים מיט אלע כלי שיר און "כל הנשמה תהלל". מען זאל מיטהאלטן מיטן חזן און נישט בלייבן הינטערשטעליג. ח
דאס וואס חסידים דאווענען שפעטער שבת, ערקלערט ער, איז נישט געקומען פון שלאפן לאנג. מענטשן וואס זענען פארנומען א גאנצע וואך האבן שבת אינדערפרי געלערנט פארן דאווענען און זענען געקומען צום דאווענען צוגעגרייט און דורכגעווארעמט; דער מנהג איז קיינמאל נישט געמיינט געווען אלס א תירוץ צו שלאפן.
וואס מען איז שולדיג דעם ציבור; תורה מיט תפילה
יעדער איינער, זאגט דער משגיח, איז א חלק פונעם ציבור און איז אים עפעס שולדיג: קומען פרי, מיטהאלטן מיטן חזן, און דאווענען מיט חיות כדי אויפצוועקן אנדערע. ווער עס טוט עס נישט, האלט צוריק וואס ער איז שולדיג דעם ציבור.
שבת איז א טאג פון תורה פאר די וואס ארבעטן א גאנצע וואך, און תורה און תפילה דארפן איינס דאס אנדערע. ווען די נעכט ווערן לענגער דארף מען זיך מחזק זיין אין לערנען, אלס הכנה צו די הייליגע טעג, און דער שבת איז א צייט זיך מקבל צו זיין מער אין תורה און אין תפילה. ער פרעגט מיט וואס מען ברענגט נענטער די גאולה, און ענטפערט: מיט לערנען תורה און מיט תפילה.
פארוואס א איד קומט אן אויף אן ארט
יעדער טריט פון א מענטש, לערנט דער משגיח, איז באשטימט פון אויבן. זיין נפש איז נישט איינגעשלאסן אין זיין גוף, נאר צעשפרייט, און מען פירט אים צו ערטער כדי צוזאמצונעמען אירע חלקים און אויסצולייזן נשמות וואס געפינען זיך דארט; יעדן טאג זאל ער טראכטן פארוואס מען האט אים אהערגעברענגט.
א חסיד פונעם רבי ר' אלימלך האט זיך פארבלאנדזשעט און איז געהאלטן ביים שטארבן פון דורשט. ער האט געפונען א טייכעלע, זיך איינגעהאלטן, געמאכט א שהכל מיט גרויס כוונה און דערנאך א בורא נפשות. דער רבי האט שפעטער געזאגט אז דארט זענען נשמות געווען פארוואגלט הונדערטער יארן, און די צוויי ברכות האבן זיי אויסגעלייזט.
אזוי אויך אין קעמפ זאל מען זיך פרעגן פארוואס מען איז אהער געשיקט, אויסנוצן יעדע מינוט, און זיין אחדות; קרח, דער בעל מחלוקת, האט זיך קעגנגעשטעלט די אחדות פון כלל ישראל.
דער מלמד און דער 'פעטער'
דער משגיח דערציילט א מעשה וואס ער האט געהערט אין ארץ ישראל. א פשוט'ער מלמד, אויפגענומען אויף א זמן ביי א פארמער, האט געזען עפעס נישט כשר אין דעם פארמער'ס הויז און באשלאסן אז ער מוז גיין צום רבי ר' אלימלך. סוף ווינטער, דורך טיפע בלאטעס און מיט צעריסענע שיך, איז ער געלאפן מיט אלע כוחות, און אין הימל איז געווען א גרויסע שמחה פון זיין מסירות נפש.
דער בעל דבר, וואס קען נישט לאזן דורכגיין אזא מסירות נפש, האט זיך פארשטעלט ווי דעם מלמד'ס פעטער און אים באגעגנט אויפן וועג. ער האט אים אויסגעשריגן אלס א נאר וואס האט פרנסה און זאל זיך נישט מישן, ביז ער האט אים איינגערעדט צוריקצוגיין. דער רבי ר' אלימלך האט דאס דערציילט פאר א יונגערמאן וואס האט געטראכט אויפצוהערן קומען צו זיין מנין, און געזאגט: דער זעלבער פעטער איז דא.
דערקענען דעם פעטער; עזות דקדושה
דער זעלבער פעטער, זאגט דער משגיח, קומט נאך היינט אין אסאך פארמען יעדעס מאל א איד נעמט זיך צו א גוטע זאך, און טענה'ט אז עס לוינט זיך נישט; מען דארף אים דערקענען. רויבער פאלן נישט אן אויף א וואגן מיט מיסט, נאר אויף דעם וואגן וואס פירט די באנק'ס געלט.
יגיעה אין תפילה און דאווענען בקול רם
תפילה דארף יגיעה פונקט ווי תורה. חז"ל רופן עס עבודה שבלב, און ווער עס רירט די ליפן א האלבע שעה אן דאס הארץ האט נישט באמת געדאוונט. מען דארף דאווענען לעבעדיג, מיט ווארעמקייט, נישט ווי א טויטע קאץ. נ
וועגן דאווענען בקול רם ברענגט דער משגיח פונעם תניא אז עס וועקט אויף התלהבות. די שיטות זענען פארשידן, יעדער לויט זיין שורש נשמה, אבער אונזערע פארגראבטע גופים דארפן דעם פייער פון התלהבות דורכצוברעכן ווי דורך אן אייזערנע וואנט. א שבח, נישט ווי א בקשה, זאגט מען הויך, אזוי ווי די מלאכים אין יחזקאל זאגן זייער שבח מיט א קול רעש גדול. ס,ע
די ערשטע מחשבה; אויסנוצן יעדע מינוט
ווען א מענטש וועקט זיך אויף פרי און טראכט אויפצושטיין און לערנען, און דערנאך רעדט אים א צווייטע מחשבה אויס, קומט די ערשטע מעלדונג פון דער נשמה; די צווייטע איז א רעאקציע פונעם דמיון.
דער משגיח ענדיגט מיט א רוף צו די בחורים אויסצונוצן יעדע מינוט אין קעמפ, וואו מען קען געווינען מער יראת שמים ווי א גאנץ יאר: עפענען א גמרא, זאגן א קאפיטל תהלים, א גוט ווארט פאר א חבר. ער ענדיגט מיט א ברכה.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 12:19 משה רבינו'ס תפילות אין ואתחנן לערנען אז מען דארף קודם מסדר זיין שבחו של מקום און ערשט דערנאך מתפלל זיין.
- 6:59 קרבנות און פסוקי דזמרה שניידן דורך א וועג דורך די כחות וואס לאזן נישט דורך די תפילה, אזוי ווי אן ארמיי וואס ברעכט דורך דעם שונא'ס פאזיציעס.
- 13:02 פסוקי דזמרה איז נישט קיין גרינגערע זאך: וואס ווייניגער א חיוב, אלס חשוב'ער איז עס ביים רבונו של עולם.
- 33:19 מען זאל דאווענען צוזאמען מיטן ציבור, קומען בזמנו און מיטהאלטן מיטן חזן, און מען איז שולדיג דעם ציבור א לעבעדיג דאווענען וואס וועקט אויף אנדערע.
- 1:07:14 תפילה פאדערט יגיעה פונקט ווי תורה; דאווענען מיט ווארעמקייט און בקול רם ברעכט דורך די גשמיות פונעם גוף.
- 1:00:16 דער 'פעטער' וואס רעדט א איד אויס פון א גוטע זאך איז דער בעל דבר פארשטעלט, און מען דארף אים דערקענען.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 12:59 אז פסוקי דזמרה איז ווייניגער א חיוב ווי ברכות קריאת שמע, פארוואס איז עס אזוי חשוב?
תירוץ: 14:16 ווייל וואס ווייניגער א חיוב, אלס מער ווייזט עס איבערגעגעבנקייט און אלס חשוב'ער איז עס, אזוי ווי דער הידור פון א מצוה איז גרעסער ווי די מצוה אליין.
-
קשיא: 37:25 פארוואס האבן חסידים געדאוונט שפעטער שבת אינדערפרי?
תירוץ: 37:35 נישט כדי צו שלאפן לאנג, נאר ווייל נאך א וואך ארבעט האבן זיי שבת אינדערפרי געלערנט פארן דאווענען און זענען געקומען צום דאווענען צוגעגרייט.
-
קשיא: 1:12:21 געוויסע זאגן אז מען דארף נישט דאווענען בקול רם; וויאזוי גייט דאס צוזאמען מיט דאווענען הויך?
תירוץ: 1:13:01 יענע שיטה רעדט וועגן תפילה, בקשות; שבחים און שירה זאגט מען בקול רם, אזוי ווי די מלאכים זאגן זייער שבח מיט א קול רעש גדול.
-
קשיא: 1:15:27 ווען א מענטש האט צוויי פארקערטע מחשבות ביים אויפוועקן, וועלכע זאל ער פאלגן?
תירוץ: 1:15:49 די ערשטע, וואס קומט פון דער נשמה; די צווייטע איז שוין א רעאקציע פונעם דמיון.
מעשיות
-
28:02 ר' משה לייב סאסובער און נשמת
ר' משה לייב סאסובער איז געפארן צו א פריץ פאר פדיון שבויים. דארט איז געווען א גרויסע סעודה מיט אסאך מאכלים, און ער איז געווען אזוי הונגעריג אז ער האט מורא געהאט ער וועט חלש'ן. האט ער אנגעהויבן טראכטן אז באלד קומט שבת און מען וועט זאגן נשמת, און די זיסקייט פון דעם האט אים געמאכט פארגעסן דעם אפעטיט, ווי ער וואלט שוין געשמעקט א בעסערע מאכל.
אין דער מעשה: רבי משה לייב סאסאווער
-
49:13 די ברכות פונעם פארבלאנדזשעטן חסיד
א חסיד פונעם רבי ר' אלימלך פון ליזענסק האט זיך פארבלאנדזשעט ווייט אוועק, אן עסן און טרינקען, און איז שוין געהאלטן ביים שטארבן פון דורשט ווען ער האט געפונען א טייכעלע וואסער. ער האט זיך דערמאנט אז ער איז א תלמיד פונעם רבי'ן, האט זיך איינגעהאלטן און געמאכט א שהכל מיט גרויס כוונה, און דערנאך א בורא נפשות. דער רבי ר' אלימלך האט שפעטער געזאגט אז אויף יענעם ארט זענען נשמות געווען פארוואגלט הונדערטער יארן, און דורך זיינע צוויי ברכות האט ער זיי אויסגעלייזט.
אין דער מעשה: דער רבי ר' מלך, דער אלעקסאנדער רבי
-
53:26 דער מלמד און זיין 'פעטער'
א פשוט'ער מלמד, וואס איז געווען אויפגענומען אויף א זמן ביי א פארמער, האט געזען עפעס נישט כשר אין דעם פארמער'ס הויז און באשלאסן אז ער מוז גיין צום רבי ר' אלימלך. סוף ווינטער, דורך טיפע בלאטעס און מיט צעריסענע שיך, איז ער געלאפן מיט אלע כוחות, און אין הימל איז געווען א גרויסע שמחה פון זיין מסירות נפש. דער בעל דבר האט זיך פארשטעלט ווי זיין פעטער, אים באגעגנט אויפן וועג, אויסגעשריגן אז ער איז א נאר וואס האט פרנסה און זאל זיך נישט מישן, און אים איינגערעדט צוריקצוגיין. דער רבי ר' אלימלך האט דאס דערציילט פאר א יונגערמאן וואס האט געטראכט אויפצוהערן קומען צו זיין מנין, און געזאגט אז דער זעלבער פעטער ארבעט יעצט אויף אים.
אין דער מעשה: דער רבי ר' מלך
געדאנקען
- 8:28 פסוקי דזמרה שניידן דורך די כחות וואס לאזן נישט דורך די תפילה (זמר איז דער טייטש אפשניידן); דאס איז די מלחמה פון דוד, דער איש מלחמה, מיט זיינע שירות.
- 14:16 וואס ווייניגער א חיוב א זאך איז, אלס חשוב'ער איז עס ביים רבונו של עולם; טאן וואס מען מוז נישט ווייזט מער איבערגעגעבנקייט.
- 23:43 ביי הלל הגדול קען יעדער מלאך זאגן נאר איין שבח, אבער א איד וואס זאגט זיי אלע איז כולל די גאנצע שורה פון מלאכים.
- 30:25 וואכנטאג האט די ברכה לויטן אלף בית א ווארט פאר יעדן אות, שבת א גאנצע שורה פאר יעדן אות, ווייל די תוספות קדושה פון שבת פארשפרייט זיך אויף גאנצע שורות שירה.
- 47:48 א מענטש'ס נפש איז צעשפרייט אויף אסאך ערטער, און מען פירט אים צו אן ארט כדי צוזאמצונעמען אירע חלקים און אויסצולייזן די נשמות וואס געפינען זיך דארט.
- 1:02:09 ווען מען פאלט אן אויף א מענטש מיט ספיקות אויף א גוטע זאך, איז דאס א סימן אז ער טראגט עפעס טייערס, אזוי ווי רויבער פאלן נאר אן אויף דעם וואגן מיט געלט.
- 1:14:53 די ערשטע מחשבה ביים אויפוועקן אויפצושטיין צו עבודת השם קומט פון דער נשמה; די צווייטע, וואס רעדט אים אויס, איז נאר א רעאקציע פונעם דמיון.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 13:23 דער משגיח בעט מען זאל נישט איבערשפרינגען פסוקי דזמרה, נאר זיי זאגן ווי עס דארף צו זיין, אלס די שירות פון דוד המלך.
- 33:19 ער בעט מען זאל קומען בזמנו צום דאווענען און דאווענען צוזאמען מיטן חזן, נישט בלייבן הינטערשטעליג.
- 1:07:14 ער זאגט אז תפילה דארף יגיעה און זאל זיין לעבעדיג און ווארעם, נישט אפגעמורמלט א האלבע שעה.
- 1:05:02 ער זאגט אז מען טאר זיך נישט שעמען פאר די וואס שפעטן, און זאל לערנען אפילו ווען אנדערע שפילן.
- 1:16:56 ער מוטיגט די בחורים אויסצונוצן יעדע מינוט און יעדע געלעגנהייט אין קעמפ: עפענען א גמרא, זאגן א קאפיטל תהלים, אדער זאגן א ווארט חיזוק פאר א חבר.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אהרן הכהן, דוד המלך, דער הייליגער אר"י, דער רבי ר' מלך, משה רבינו, קרח, רבי משה לייב סאסאווער, רבי פינחס בן יאיר
ערכים התבוננות, התלהבות, מהדרין, נשמה יתירה, עבודה שבלב, עזות דקדושה, פדיון שבויים, פסוקי דזמרה, קול רם, קרבנות, רבונו של עולם