שופטים ושוטרים - עשה לך רב כדי שתהיה בטל להקב"ה (שייכות לימים נוראים)
קאטאלאג: פרשת השבוע שופטים נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 13 תש"מ (1979–80) אידיש 1 שעה 26 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז דער מלך, דער כהן און דער צדיק זענען דא כדי א איד זאל קענען בטל ווערן צום רבונו של עולם דורך איינעם וואס איז גרעסער פון אים, און אז דער ביטול איז די הכנה צו מקבל זיין עול מלכות שמים אויף ראש השנה.
דער משגיח עפנט מיט משפט הכהנים און פרעגט פארוואס דער דין אז די עבודה דארף זיין מעומד שטייט אין א פרשה וואס רעדט פון וואס דער עולם איז מחויב צום כהן. ער ערקלערט אז דער רבונו של עולם האט מסדר געווען די וועלט אין אן אופן פון משפיע און מקבל: דער קלענערער בויגט זיך צום גרעסערן, און א איד דארף האבן א רבי. מלכות, די מדה פון דוד המלך, מיינט אז מ'האט גארנישט פון זיך, אזוי ווי די לבנה און אזוי ווי שבת; ירושלים איז דער שבת פון דער וועלט, דער ארט פון השתחוואה. אויף ראש השנה קומט דער מלך צו אונז. א מלך אין כלל ישראל איז דא כדי צו לערנען דעם עולם ביטול, דערפאר איז זיין עשירות באגרענעצט, און דערפאר מעגן מלכי בית דוד זיצן אין דער עזרה, ווייל זיי ווערן א חלק פונעם בנין. נאך א שמועס איבער "תמים תהיה" און בטחון ענטפערט ער אויף זיין קשיא: מ'איז בטל צום כהן ווייל ער שטייט בטל פארן רבונו של עולם. ער שליסט מיטן גרויסן ראש השנה פון דער היסטאריע.
ענינים: ענוה און ביטול · ראש השנה · התקשרות צו צדיקים און אמונת חכמים · דוד המלך און מלכות בית דוד
סדר השיעור
-
0:00 משפט הכהנים און שטיין ביי דער עבודה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט די פסוקים פון משפט הכהנים, אז מ'דארף געבן דעם כהן ראשית דגנך, ווייל "בו בחר ה' לעמוד לשרת", און דערפון לערנט די גמרא אז די עבודה דארף זיין מעומד. ער פרעגט פארוואס דער דין שטייט דא, וואו די פרשה רעדט פון וואס דער עולם איז מחויב צום כהן, און נישט אין ספר ויקרא ביי די אנדערע דינים פון עבודה.
-
4:32 מלכי צדק, אשרי, און א איד דארף א רבי שטייט אינעם קאטאלאג
פון דער מצוה פון שום תשים עליך מלך גייט דער משגיח איבער צו מלכי צדק, וואס האט געבענטשט אברהם פאר'ן רבונו של עולם און דערפאר האט מען פון אים צוגענומען די כהונה, און צו אשרי, וואס לויבט די צדיקים פאר תהלה לדוד. ער ערקלערט אז די וועלט איז מסודר אין אן אופן פון משפיע און מקבל, דער קלענערער בויגט זיך צום גרעסערן, און א איד דארף האבן א רבי כדי מקבל צו זיין יראת שמים דורך ביטול.
-
11:59 דוד המלך, שבת, און גארנישט האבן פון זיך שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז מלכות, די מדה וואס דוד המלך לערנט צווישן די זיבן אושפיזין, מיינט אז מ'האט גארנישט פון זיך, אזוי ווי די לבנה וואס שיינט נאר פון דער זון. שבת איז די זעלבע בחינה: אויף שבת לייגט א איד אוועק זיין ארבעט און זיינע געשעפטן און ער אנערקענט אז אלעס וואס ער האט קומט פונעם רבונו של עולם, און דוד איז געבליבן דער זעלבער שפל ברך אויך ווען ער איז גרויס געווארן.
-
18:15 ירושלים, דער שבת פון דער וועלט שטייט אינעם קאטאלאג
ירושלים, זאגט דער משגיח, איז דער שבת פון דער וועלט: דארט ווערט גארנישט געמאכט, אלעס ברענגט מען אהין, און דארט איז דער מקום הברכה. אויף די רגלים זענען אידן געקומען זיך בויגן צום רבונו של עולם, און אזא אמת'ער ביטול דארף א הכנה, וואס מ'לערנט זיך דורך בטל זיין צום רבי'ן, וואס איז בטל צו נאך א גרעסערן.
-
22:43 ראש השנה: דער מלך קומט צו אונז שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס איז נישטא קיין מצוה פון עליה לרגל אויף ראש השנה און יום כיפור, און ער ענטפערט אז אין די טעג, די עשרת ימי תשובה פון "דרשו ה' בהמצאו", קומט דער מלך צו אונז, און דערפאר רעדן די תפילות פון מלכות. דערנאך ערקלערט ער דעם נס פון "עומדים צפופים ומשתחוים רווחים": ווער עס איז בטל צום רבונו של עולם פארנעמט נישט קיין ארט.
-
28:22 מלכי צדק און דער תכלית פון א מלך שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט אז מלכי צדק איז שם בן נח, דער מלך פון ירושלים און דער כהן, און ער ערקלערט אז דאס וואס ער האט פריער געבענטשט אברהם איז געווען זיין הודאה אז אברהם איז גרעסער און קען אים ברענגען צו א העכערן ביטול. פון דעם ערקלערט ער "שום תשים עליך מלך": א מלך וואס זיין תפקיד איז צו ווייזן דעם עולם אז זיי און די וועלט זענען גארנישט און זיי ברענגען אויסצוקלייבן דעם רבונו של עולם, נישט אזוי ווי דער מלך וואס מ'האט פארלאנגט אין די צייטן פון שמואל "ככל הגוים".
-
35:42 די גדרים פונעם מלך און דער כבוד פון דער תורה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער מלך טאר נישט האבן צופיל סוסים, נשים און כסף, ווייל א קנין קלעבט זיך צום נפש פונעם מענטש און ברענגט צו גסות הרוח, און דעם מלך'ס גאנצער תפקיד איז צו לערנען ביטול. ער דערציילט אז רבי נפתלי אמסטערדאם האט אלעמאל געטראגן א ספר, כדי ווען מ'שטייט אויף פאר אים זאל מען אויפשטיין פארן ספר, און אזוי טייטשט ער דעם מלך'ס ספר תורה וואס גייט מיט אים: דער כבוד זאל גיין צום רבונו של עולם.
-
41:35 זיצן אין דער עזרה; די ברכה פון בונה ירושלים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם דין אז מ'טאר נישט זיצן אין דער עזרה חוץ מלכי בית דוד, רש"י'ס מקור פון "לעמוד לשרת" און דעם פסוק "וישב לפני ה'" ביי דוד, און דעם ספק פונעם משנה למלך. ער לייגט צו א קשיא אין בענטשן: אין דער ברכה פון בונה ירושלים דערמאנט מען דוד המלך גלייך פאר דער חתימה, הגם עס דארף זיין מעין חתימה סמוך לחתימתה.
-
46:11 מלכות איז ביטול: דער גרגשי, חמץ, די מלחמה פון אברהם שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז מלכות, דער זיבעטער אזוי ווי שבת, איז ביטול, און ער ברענגט פונעם בני יששכר אז אפילו דער גרגשי, א מלכות פון קליפה, איז ארויס פון ארץ ישראל און מיט דעם אנערקענט די מלכות פונעם רבונו של עולם. ער ווענדט עס אן אויף חמץ, וואס איז די ישות, וואס מ'איז מבטל, און אויף דער מלחמה פון אברהם אבינו מיט די מלכים, וואו דאס ווארפן עפר האט געוויזן אז די מלכים זענען גארנישט.
-
53:32 מלכי בית דוד ווערן א חלק פון דער עזרה שטייט אינעם קאטאלאג
נאך דער מעשה מיט ינאי המלך, וואס האט נישט געוואלט שטיין פארן סנהדרין, ערקלערט דער משגיח אז מלכי בית דוד שטעלן זיך פארן בית דין, און דערפאר קענען זיי אליין משפט'ן. זיי מעגן זיצן אין דער עזרה ווייל זיי זענען אזוי בטל צום מקדש אז זיי ווערן א חלק פונעם בנין, אזוי ווי די שטיינער און דאס האלץ, און דערמיט איז אויך מתורץ פארוואס דוד געהערט גלייך פאר דער חתימה פון בונה ירושלים.
-
1:00:54 אלול און "תמים תהיה" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז די פרשיות וואס מ'ליינט אין חודש אלול רעדן פון ביטול, ווייל די הצלחה פון ראש השנה הענגט אין דעם מיט וואספארא ביטול מ'קרוינט דעם מלך. ער טייטשט "תמים תהיה עם ה' אלקיך" לויט רש"י: גיין מיטן רבונו של עולם בתמימות, נישט נאכפארשן די עתידות, און וויסן אז אלעס ווערט געפירט נאר דורכן רבונו של עולם; דאס איז מדת הבטחון.
-
1:05:24 בטחון אין טאג טעגליכן לעבן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז אויך פשוטע מענטשן קענען ארבעטן אויף בטחון, ווי דער חובות הלבבות לערנט, כאטש אין געוויסע מינוטן. מ'דארף נישט מקנא זיין איינעם וואס האט א בעסערן קאפ אדער מער געלט, ווייל דער רבונו של עולם האט יעדן געגעבן פונקט וואס ער דארף; ער ברענגט ווי דוד האט זיך מחזק געווען אינעם רבונו של עולם ווען מ'האט אים אלעס צוגענומען, און ער ווייזט אן אויף די ניסים פונעם קערפער וואס געשען כסדר: א מענטש פארלאזט זיך אויפן רבונו של עולם אויף זיין הארץ און לונגען, אבער נישט אויף א שטיקל ברויט פאר מארגן.
-
1:13:39 בטל ווערן דורך א גרעסערן שטייט אינעם קאטאלאג
ווער עס איז בטל צום רבונו של עולם פעלט אים גארנישט און ער איז קיינעם נישט מקנא. דער משגיח זאגט אז ביטול לערנט מען זיך נאר דורך א גרעסערן, ער רעדט שארף קעגן תלמידים וואס גייען ארויס פון ישיבה און האלטן אז זיי פארשטייען בעסער ווי זייערע רבי'ס, און ער ברענגט דעם רמב"ם ווי אזוי עבודה זרה האט זיך אנגעהויבן. ער רעכנט אויס דריי מינים אויטאריטעט, א טאטע, א מלך און א רבי, און זאגט אז די ערשטע פרשיות פון אלול לערנען ביטול צום מלך, צום שופט, צום נביא און צום כהן.
-
1:19:11 צוריק צו "לעמוד לשרת" שטייט אינעם קאטאלאג
צוריקקומענדיג צו זיין קשיא פונעם אנהייב, ערקלערט דער משגיח אז מ'גיט דעם כהן די ראשית פון אלעס ווייל ער שטייט ביי דער עבודה, בטל צום רבונו של עולם, און מ'ווערט בטל צו אים; דערפאר שטייט דא דער דין אז די עבודה דארף זיין מעומד. א כהן וואס טוט די עבודה זיצנדיג איז פוסל די עבודה.
-
1:22:41 דער גרויסער ראש השנה פון דער היסטאריע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רעדט פונעם גרויסן ראש השנה פון דער היסטאריע, ווען מ'וועט בלאזן אין שופר גדול און אלע וועלן קומען זיך בויגן צום רבונו של עולם אין ירושלים, און ער זאגט אז יעדער ראש השנה איז א קליינע דוגמא דערפון. ער שליסט מיט א ברכה אז יעדער זאל זיך מבטל זיין צו גרעסערע פון זיך, קומען צו ראש השנה מיט ביטול, און זוכה זיין צו א גוט יאר.
דער שיעור, אויסגעשריבן
משפט הכהנים און שטיין ביי דער עבודה
דער משגיח עפנט מיט משפט הכהנים: דער עולם גיט דעם כהן ראשית דגנך תירשך ויצהרך, אזוי ווי מ'צאלט מסים פאר א מלך, ווייל "בו בחר ה' לעמוד לשרת" און ער שטייט העכער פון זיי. פון די ווערטער לערנט די גמרא אז די עבודה דארף זיין נאר מעומד. א,ב,ג
ער פרעגט פארוואס דער דין שטייט דא. די פרשה רעדט פון וואס דער עולם איז מחויב צום כהן, און די דינים וואס זענען מעכב די עבודה, ווי מחוסר בגדים, שטייען אין ספר ויקרא, און דארט ווערט נישט דערמאנט אז די עבודה דארף זיין מעומד.
מלכי צדק, אשרי, און א איד דארף א רבי
פון דער מצוה צו מאכן א מלך גייט דער משגיח איבער צו מלכי צדק. ער האט געבענטשט אברהם פאר'ן רבונו של עולם, און חז"ל זאגן אז דערפאר האט מען פון אים צוגענומען די כהונה, ווי דער פסוק זאגט "אתה כהן לעולם על דברתי מלכי צדק". ה,ח,ט,י
פון דעסטוועגן היט מען דעם זעלבן סדר ביי דוד: פאר תהלה לדוד זאגט מען די פסוקים פון אשרי, וואס לויבן דעם צדיק וואס זיצט אין בית ה'. ל,מ
דער משגיח ערקלערט אז דער רבונו של עולם האט מסדר געווען די וועלט אין אן אופן פון משפיע און מקבל: דער קלענערער איז מקבל דורך זיך בויגן אונטער דעם גרעסערן. דערפאר דארף א איד האבן א רבי; אפילו רבנים פון גרויסע שטעט האבן זיך מכניע געווען פארן צדיק און פון אים מקבל געווען יראת שמים און ביטול.
דוד המלך, שבת, און גארנישט האבן פון זיך
יעדער פון די זיבן אושפיזין לערנט א מדה, און דוד המלך לערנט מלכות, מקבל זיין עול מלכות שמים. דער משגיח ערקלערט אז מ'איז עס מקבל דורך בטל זיין און וויסן אז מ'איז גארנישט: דוד האט גארנישט פון זיך, אזוי ווי די לבנה, וואס שיינט נאר פון דער זון.
שבת איז אויך מלכות און האט גארנישט פון זיך; מי שטרח בערב שבת יאכל בשבת. אויף שבת לייגט א איד אוועק זיינע געשעפטן און אנערקענט אז זיין הארעוואניע און זיין חכמה טויגן גארנישט אן דעם רבונו של עולם. און דוד, וואס האט זיך אנגעהויבן אין דלות, איז געבליבן דער זעלבער שפל ברך ווען ער איז געווארן מלך. ע
ירושלים, דער שבת פון דער וועלט
ירושלים, זאגט דער משגיח, איז דער שבת פון דער וועלט. דארט ווערט גארנישט געמאכט, אלעס ברענגט מען אהין, און אזוי ווי שבת איז זי דער מקור פון ברכה, ווייל ווער עס אנערקענט אז ער איז גארנישט ווערט א כלי מקבל צו זיין פונעם רבונו של עולם.
אויף די רגלים זענען אידן אהין געקומען זיך בויגן פארן רבונו של עולם. אין אזא אמת'ן ביטול קען מען נישט אריינשפרינגען; מ'לערנט זיך עס דורך בטל זיין צום רבי'ן, וואס איז בטל צו א גרעסערן, אזוי ארויף איבער די מדריגות פון כלל ישראל.
ראש השנה: דער מלך קומט צו אונז
מלכי צדק און דער תכלית פון א מלך
דער משגיח ברענגט אז מלכי צדק איז שם בן נח, דער כהן גדול און דער מלך פון ירושלים. איז דאס וואס ער האט פריער געבענטשט אברהם געווען א טעות? ער ערקלערט אז דאס איז געווען שם'ס הודאה אז אברהם איז גרעסער פון אים, און דורך אברהם קען ער צוקומען צו א העכערן ביטול און דערנאך בענטשן דעם רבונו של עולם מיט מער איבערצייגונג. ט
דאס, זאגט ער, איז דער פשט פון "שום תשים עליך מלך": א מלך וואס ווייזט דעם עולם אז זיי און די וועלט זענען גארנישט און נאר דער רבונו של עולם איז מלא כל הארץ כבודו, כדי מ'זאל דורך אים אויסקלייבן דעם רבונו של עולם. נישט א מלך ווי ביי די גוים, ווי מ'האט פארלאנגט אין די צייטן פון שמואל; שלמה איז געזעסן "על כסא ה'", און אלע האבן אנערקענט אז דער רבונו של עולם איז דער מלך. ה,אב
די גדרים פונעם מלך און דער כבוד פון דער תורה
זיצן אין דער עזרה; די ברכה פון בונה ירושלים
אין ישיבה בעזרה אלא למלכי בית דוד בלבד. רש"י לערנט עס ארויס פון "לעמוד לשרת", און דעם היתר פאר די מלכים פון "ויבא המלך דוד וישב לפני ה'". דער משנה למלך איז מסופק צי דער דין איז א דרשה אדער א הלכה למשה מסיני. אח,אט,אי,אכ
דער משגיח לייגט צו א קשיא: אין בענטשן דערמאנט מען דוד גלייך פאר דער חתימה "בונה ירושלים", הגם עס דארף זיין מעין חתימה סמוך לחתימתה.
מלכות איז ביטול
די מלכות פון בית דוד איז ביטול, ווי עס שטייט "דוד הוא הקטן". דוד איז דער זיבעטער, מלכות, אזוי ווי שבת איז דער זיבעטער טאג. אל
חז"ל זאגן אז דער גרגשי איז אוועקגעגאנגען פון לאנד איידער אידן זענען אריינגעקומען. דער בני יששכר ערקלערט אז מלכות, אפילו פון קליפה, איז ביטול, און דערפאר האט דער גרגשי זיך אונטערגעגעבן און אנערקענט די מלכות פונעם רבונו של עולם. אמ
דערמיט טייטשט דער משגיח די מלחמה פון אברהם אבינו מיט די מלכים. אויב אברהם האט געהאט בטחון, פארוואס האט ער געדארפט ווארפן עפר? נאר דאס ווארפן אליין איז געווען דער ביטול: פארן רבונו של עולם זענען די מלכים גארנישט, ווי עפר. די מלחמה, זאגט א פיוט, איז געווען אום פסח.
מלכי בית דוד ווערן א חלק פון דער עזרה
דער משגיח דערציילט די מעשה אין גמרא מיט ינאי המלך, וועמענס עבד האט געהרגעט א מענטש. שמעון בן שטח האט געהייסן אז ינאי זאל קומען שטיין פארן בית דין, אבער ער האט זיך אפגעזאגט, און פון דעמאלט אן האט מען מלכי ישראל נישט געמשפט'ט; מלכי בית דוד אבער שטעלן זיך פארן סנהדרין. אס
ווייל זיי זענען בטל און שטעלן זיך פארן בית דין, דערפאר קענען זיי אליין זיצן אויף משפט, ווי עס שטייט "כי שמה ישבו כסאות למשפט כסאות לבית דוד". אע
דערפאר מעגן זיי זיצן אין דער עזרה. דוד איז געווארן אזוי בטל צום מקדש אז ער איז געווארן א חלק פונעם בנין, אזוי ווי די שטיינער און דאס האלץ, און דער כבוד המקדש ווערט נישט פארמינערט. אזוי אויך געהערט ער אריין אין דער ברכה פון בונה ירושלים, ווייל ער איז א חלק פון איר בנין.
אלול און "תמים תהיה"
דער משגיח זאגט אז די פרשיות וואס מ'ליינט אין אלול רעדן פון ביטול, ווייל די הצלחה פון א מענטש אויף ראש השנה הענגט אין דעם מיט וואספארא ביטול ער קרוינט דעם מלך.
בטחון אין טאג טעגליכן לעבן
אפילו פשוטע מענטשן, זאגט דער משגיח, קענען ארבעטן אויף דעם, ווי דער חובות הלבבות לערנט, אז כאטש אין געוויסע מינוטן זאל ביי זיי אריינשיינען דאס ליכט פון בטחון. אק
אזא מענטש איז קיינעם נישט מקנא וואס האט מער געלט אדער א בעסערן קאפ, ווייל דער רבונו של עולם האט יעדן געגעבן פונקט דעם קאפ, די נשמה און דאס געלט וואס ער דארף. דוד, ווען מ'האט אים אלעס צוגענומען, האט זיך מחזק געווען אינעם רבונו של עולם.
מיט א מענטש געשען ניסים כסדר. מיליאנען חלקים אינעם קערפער מוזן ארבעטן פונקטליך כדי ער זאל זיין געזונט; א מענטש פארלאזט זיך אויפן רבונו של עולם אז זיין הארץ און זיינע לונגען וועלן ארבעטן, און אויף א שטיקל ברויט פאר מארגן פארלאזט ער זיך נישט.
בטל ווערן דורך א גרעסערן
צוריק צו "לעמוד לשרת"
דער גרויסער ראש השנה פון דער היסטאריע
דער משגיח רעדט פונעם גרויסן ראש השנה פון דער היסטאריע, ווען מ'וועט בלאזן אין שופר גדול און אלע, אפילו די וואס זענען פארזונקען אין עשירות, וועלן קומען זיך בויגן צום רבונו של עולם אין ירושלים. יעדער ראש השנה איז א קליינע דוגמא דערפון. אש
ער שליסט מיט א ברכה אז יעדער זאל זיך מבטל זיין צו גרעסערע פון זיך, קומען צו ראש השנה מיט ביטול, און זוכה זיין צו א גוט יאר.
מראי מקומות
תורה
- א Devarim 18:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:05
- ב Devarim 18:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:05, 1:19:21
- ד Devarim 17:14 4:37 טעקסט מפתח
- ה Devarim 17:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:14, 33:31, 1:13:48
- ט Bereishis 14:19-20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:14, 28:22
- פ Shemos 31:16 18:27 טעקסט מפתח
- אג Devarim 17:16-17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 37:11
- אד Vayikra 22:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 37:11
- אה Devarim 17:20 38:56 טעקסט מפתח
- או Devarim 17:18-19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:17
- אפ Devarim 18:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:15
נביאים
כתובים
- ח Tehillim 110:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:14
- ל Tehillim 84:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:58
- מ Tehillim 145:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:58
- צ Tehillim 133:3 19:28 טעקסט מפתח
- ר Tehillim 96:13 23:23 טעקסט מפתח
- אא Tehillim 113:1 30:12 טעקסט מפתח
- אב Divrei Hayamim I 29:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:31
- אע Tehillim 122:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 55:30
משנה
תלמוד בבלי
- ג Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:05
- ו לכאורה Sanhedrin 20b 5:26 מפתח
- י לכאורה Nedarim 32b מפתח אינעם אויסשרייב: 5:14
- כ לכאורה Berachos 4b 7:50 מפתח
- ע לכאורה Avodah Zarah 3a מפתח אינעם אויסשרייב: 15:05
- ק לכאורה Rosh Hashanah 18a מפתח אינעם אויסשרייב: 22:46
- אז לכאורה Sanhedrin 21b מפתח אינעם אויסשרייב: 39:17
- אח Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 41:35
- אס לכאורה Sanhedrin 19a מפתח אינעם אויסשרייב: 53:47
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 9:14 דער רבונו של עולם האט מסדר געווען די וועלט אין אן אופן פון משפיע און מקבל: דער קלענערער איז מקבל פונעם גרעסערן דורך זיך בויגן צו אים, און דערפאר דארף א איד האבן א רבי כדי מקבל צו זיין יראת שמים.
- 14:11 מלכות, די מדה פון דוד המלך, מיינט אז מ'האט גארנישט פון זיך, אזוי ווי די לבנה וואס איז נאר מקבל דאס ליכט פון דער זון; שבת און ירושלים האבן די זעלבע בחינה.
- 24:05 אויף די שלש רגלים גייען אידן צום ארט פון מלכות, אבער אויף ראש השנה און יום כיפור קומט דער מלך צו זיי.
- 33:40 דער מלך פון דער תורה איז דא כדי צו ווייזן דעם עולם אז זיי און די וועלט זענען גארנישט און נאר דער רבונו של עולם איז, כדי מ'זאל דורך אים אויסקלייבן דעם רבונו של עולם.
- 57:05 מלכי בית דוד מעגן זיצן אין דער עזרה ווייל זיי זענען אזוי בטל צום מקדש אז זיי ווערן א חלק פונעם בנין.
- 1:02:22 תמים זיין מיטן רבונו של עולם מיינט נישט נאכצופארשן די עתידות און וויסן אז אלעס ווערט געפירט נאר דורכן רבונו של עולם; דאס איז בטחון.
- 1:19:38 מ'איז בטל צום כהן ווייל דער כהן שטייט בטל פארן רבונו של עולם; דערפאר שטייט דער דין פון לעמוד לשרת אין דער פרשה פון די מתנות כהונה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 2:32 פארוואס שטייט דער דין אז די עבודה דארף זיין מעומד דא, ביי וואס דער עולם איז מחויב צום כהן, און נישט אין ספר ויקרא ביי די דינים פון עבודה?
תירוץ: 1:19:38 מ'גיט דעם כהן און מ'איז בטל צו אים ווייל ער שטייט בטל פארן רבונו של עולם; זיין שטיין ביי דער עבודה איז דער טעם פארוואס דער עולם איז בטל צו אים.
-
קשיא: 22:43 פארוואס איז נישטא קיין מצוה פון עליה לרגל אויף ראש השנה און יום כיפור?
תירוץ: 24:05 אויף די רגלים גייען מיר צום ארט פון מלכות, אבער אויף ראש השנה און יום כיפור קומט דער מלך אליין צו אונז.
-
קשיא: 52:06 פארוואס האט אברהם אבינו געווארפן עפר אויף די מלכים, אויב ער האט געהאט בטחון אז דער רבונו של עולם וועט העלפן?
תירוץ: 52:21 דאס ווארפן איז געווען א ביטוי פון ביטול: עס האט געוויזן אז פארן רבונו של עולם זענען די מלכים גארנישט.
-
קשיא: 42:00 פארוואס מעגן מלכי בית דוד זיצן אין דער עזרה, וואו קיינער אנדערש טאר נישט זיצן?
תירוץ: 57:05 זיי זענען אזוי בטל צום מקדש אז זיי ווערן א חלק פונעם בנין, און דערפאר ווערט דער כבוד המקדש נישט פארמינערט דורך זייער זיצן.
-
קשיא: 45:24 ווי אזוי קען מען אין דער ברכה פון בונה ירושלים דערמאנען דוד גלייך פאר דער חתימה, אז עס דארף זיין מעין חתימה סמוך לחתימתה?
תירוץ: 59:25 דוד, דורך זיין ביטול, איז אליין א חלק פונעם בנין ירושלים, און ממילא פאסט עס צו דער חתימה.
מעשיות
-
39:14 רבי נפתלי אמסטערדאם'ס ספר
דער משגיח דערציילט וואס מ'דערציילט ביי די ליטווישע בעלי מוסר פון רבי נפתלי אמסטערדאם: ער איז אלעמאל ארומגעגאנגען מיט א ספר. ווען ער איז אריין אין שול האט ער מיטגענומען א ספר, כדי אז מ'שטעלט זיך אויף פאר אים זאל ער נישט שפירן אז מ'שטייט אויף פאר אים, ווייל פאר א ספר שטייט מען סיי ווי אויף.
אין דער מעשה: ר' נפתלי אמסטערדאם
-
53:47 ינאי המלך און דער סנהדרין
דער משגיח דערציילט די מעשה אין גמרא אז דער עבד פון ינאי המלך האט געהרגעט א מענטש, און מ'האט געדארפט ברענגען ינאי צום דין. שמעון בן שטח האט געהייסן אז ינאי זאל קומען און זיך שטעלן פארן בית דין, אבער ער האט נישט געוואלט. פון דעמאלט אן, זאגט דער משגיח, איז געווארן דער דין אז מלכי ישראל לא דנין ולא דנין אותם, אבער מלכי בית דוד דארפן זיך שטעלן פארן סנהדרין.
אין דער מעשה: שמעון בן שטח, ינאי המלך
געדאנקען
- 31:18 דאס וואס מלכי צדק האט געבענטשט אברהם פאר'ן רבונו של עולם, וואס דערפאר האט מען אים צוגענומען די כהונה, טייטשט דער משגיח אויך אלס הודאה אז אברהם איז גרעסער, און דורך אים קען ער צוקומען צו א העכערן ביטול צום רבונו של עולם.
- 18:19 ירושלים איז דער שבת פון דער וועלט: אזוי ווי שבת האט זי גארנישט פון זיך, און פונקט דערפאר איז זי דער מקור פון ברכה.
- 26:54 דער נס פון "עומדים צפופים ומשתחוים רווחים" איז מוסבר דורך ביטול: ווער עס איז בטל צום רבונו של עולם פארנעמט נישט קיין ארט.
- 58:21 א מלך פון בית דוד מעג זיצן אין דער עזרה ווייל דורך זיין גאנצן ביטול ווערט ער א חלק פונעם בנין אליין, אזוי ווי די שטיינער און דאס האלץ; דערמיט איז אויך מובן פארוואס מ'דערמאנט דוד גלייך פאר דער חתימה פון בונה ירושלים.
- 52:06 ביי דער מלחמה פון אברהם אבינו מיט די מלכים איז דאס ווארפן עפר נישט געווען א חסרון אין בטחון, נאר א ביטוי פון ביטול: פארן רבונו של עולם זענען די מלכים גארנישט, אזוי ווי עפר.
- 1:19:38 דער דין אז די עבודה דארף זיין מעומד שטייט צווישן די חובות פונעם עולם צום כהן, ווייל דעם כהן'ס ביטול ביים שטיין איז דער טעם פארוואס מ'איז בטל צו אים.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 10:11 דער משגיח זאגט אז א איד מוז האבן א רבי פון וועמען מקבל צו זיין, און ער דארף זיך מבטל זיין צו אים.
- 15:42 דער משגיח זאגט אז אויף שבת זאל א מענטש אוועקלייגן זיין ארבעט און געשעפטן און אנערקענען אז ער האט גארנישט פון זיך און אלעס קומט פונעם רבונו של עולם.
- 1:03:34 דער משגיח זאגט אז מ'זאל זיך נישט זארגן וועגן דער צוקונפט און נישט מקנא זיין איינעם וואס האט מער, ווייל דער רבונו של עולם האט יעדן געגעבן פונקט וואס ער דארף.
- 1:01:49 דער משגיח זאגט אז די הכנה צו ראש השנה איז זיך מבטל זיין צו גרעסערע פון זיך, און דורך זיי צום רבונו של עולם.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דוד המלך, דער בני יששכר, דער בעל התניא, דער משנה למלך, דער רמב"ם, ינאי המלך, מלכי צדק, משה רבינו, ר' נפתלי אמסטערדאם, רש"י, שלמה המלך, שם, שמואל הנביא, שמעון בן שטח
ערכים אושפיזין, אלול, בטחון, ביטול, מלכות בית דוד, משפיע ומקבל, קבלת עול מלכות שמים, רבונו של עולם