נקודה עיקרית בפרשה זו - ביטול למנהיגים ולהקב"ה

קאטאלאג: פרשת השבוע שופטים נומ׳ ⁨2⁩ פאקעט גייד ז׳ 13 תשמ"ג (1982–83) אידיש 1 שעה 23 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 23 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ווייזט אז פרשת שופטים, וואס מ'לייענט אין אנהייב אלול, רעדט נאר פון מקבל זיין מרות און פון ביטול צו די מנהיגים, און דורך זיי צום רבונו של עולם, און דאס איז די הכנה צו ראש השנה.

דער משגיח עפנט מיט דעם אז פרשת שופטים ליינט מען אלעמאל אין אנהייב חודש אלול, ממילא איז יעדער ענין אין איר א הכנה צו די ימים נוראים, און אלע פרשיות אין איר, שופט, מלך, כהן און נביא, רעדן פון מקבל זיין מרות. ער פרעגט פארוואס דער דין אז דער כהן דארף שטיין בשעת די עבודה שטייט דא און נישט אין ויקרא, און פארוואס מלכי צדק האט פארלוירן די כהונה ווייל ער האט געבענטשט אברהם פאר'ן אייבערשטן. ער ערקלערט אז די גאנצע השפעה גייט פון משפיע צו מקבל, אז מלכות מיינט האבן גארנישט פון זיך, אזוי ווי דוד המלך, די לבנה, שבת און ירושלים, און אז יעדער איד דארף האבן א רבי'ן דורך וועמען ער לערנט זיך מבטל זיין צום רבונו של עולם. ער ערקלערט פארוואס מלכי בית דוד מעגן זיצן אין דער עזרה, ווייל דוד איז געווען אינגאנצן בטל, ער פארענטפערט די קשיות פונעם אנהייב, און ער ענדיגט מיט ראש השנה, ווען מלכות שמים קומט צו יעדן איד, און מיט דעם גרויסן ראש השנה פון לעתיד.

ענינים: ענוה און ביטול · התקשרות צו צדיקים און אמונת חכמים · דוד המלך און מלכות בית דוד · חודש אלול · ראש השנה

סדר השיעור

  1. 0:00 שופטים: א פרשה פון מקבל זיין מרות שטייט אינעם קאטאלאג

    נאך א פאר ווערטער וועגן דעם זכות צו זיין אין ארץ ישראל צוזאמען מיט אידן, זאגט דער משגיח אז שופטים איז אלעמאל די ערשטע פרשה פון אלול און איז א הכנה צו די ימים נוראים. ער ווייזט אז יעדער חלק דערפון, שופט, מלך, כהן און נביא, רעדט פון מקבל זיין מרות.

  2. 4:00 פארוואס דער כהן'ס שטיין שטייט דא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט רש"י אז "לעמוד לשרת" לערנט אז די עבודה מוז זיין שטייענדיג, און פרעגט פארוואס א דין אין עבודה שטייט צווישן משפט הכהנים אין שופטים און נישט אין ויקרא. דערנאך גייט ער אריבער צו דער מצוה פון שום תשים עליך מלך.

  3. 7:37 מלכי צדק און דער סדר פון משפיע און מקבל שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט אז מלכי צדק האט פארלוירן די כהונה ווייל ער האט געבענטשט אברהם פאר'ן אייבערשטן, און דוד המלך האט דאך אנגעהויבן תהילים מיט לויבן דעם צדיק. דערנאך ערקלערט ער אז די וועלט איז געשטעלט אויף משפיע און מקבל, אז אלע השפעות גייען דורכן צדיק, און אז ביטול שטעלט א מענטש אזוי ווי א כלי אונטער דעם פאס.

  4. 13:47 מקבל פני רבו ברגל; מקום, זמן און נפש שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס מ'דארף מקבל זיין פני רבו דווקא ברגל. ער ערקלערט אז יעדע נשמה'ס פלאץ אינעם סדר פון השפעה איז באשטימט פון הימל, אז דער אייבערשטער האט באשאפן אלעס אין מקום, זמן און נפש, און אז ירושלים, שבת און געוויסע נשמות זענען בחינת מלכות, דער מקבל.

  5. 17:22 מלכות איז ביטול: דוד, די לבנה און שבת שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז נאר דער אייבערשטער איז באמת דער מלך, און א אידישער מלך איז נאר א מלך דורך זיין ביטול, אזוי ווי א דראט וואס מ'שטעקט אריין אינעם שטראם. דוד איז ווי די לבנה וואס האט נישט קיין אייגענע ליכט, דערפאר ראש חודש און די סעודה פונעם מלך; שבת און שמיטה לערנען אז א מענטש האט גארנישט און דער אייבערשטער גיט אלעס.

  6. 21:51 דוד'ס נאמען און ירושלים וואס האט גארנישט פון זיך שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם שפת אמת אז דוד'ס נאמען הייבט זיך אן און ענדיגט זיך מיט א ד', דלות, וואס בלייבט אפילו נאך דער גאנצער השפעה. אזוי ווערט ירושלים, דער זיבעטער, געשפייזט פון דער וועלט, אבער ס'איז א בלינדקייט צו מיינען אז די וואך גיט צו שבת אדער דער עם הארץ צום תלמיד חכם; די השפעה גייט ווי צו א מלך, און אין ירושלים בוקט מען זיך מיט ביטול.

  7. 25:53 יעדער איד דארף א רבי'ן; ראש השנה קומט דער אייבערשטער צו אונז שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז יעדער איד מוז האבן א רבי'ן, א קשר צו איינעם העכער פון אים, און דאס פארענטפערט פארוואס מ'איז מקבל פני רבו ברגל: אין ירושלים קען נישט יעדער מקבל זיין גלייך פונעם אייבערשטן. ער פרעגט פארוואס עס איז נישטא קיין עליה לרגל ראש השנה און יום כיפור, און ענטפערט אז דעמאלט קומט דער מלך צו יעדן איד; אין אלול איז ער ווי א מלך בשדה.

  8. 33:04 משתחוים רווחים; מלכי צדק'ס ענין פארענטפערט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט דעם נס פון עומדים צפופים ומשתחוים רווחים: אין דעם מקום המלכות איז יעדער געווארן גארנישט און האט נישט פארנומען קיין פלאץ. דערנאך פארענטפערט ער די קשיא אויף מלכי צדק: זיין פארלוסט האט ארויסגעוויזן אז יעדער מוז קודם מקבל זיין א רבי'ן, אבער דער מלך פון ירושלים, דער העכסטער, מוז אנהייבן מיטן אייבערשטן אליין; דוד האט אנגעהויבן תהילים מיט "אשרי האיש" פאר כלל ישראל.

  9. 39:51 א מלך אשר יבחר ה' בו שטייט אינעם קאטאלאג

    אויף "שום תשים עליך מלך אשר יבחר ה' בו" ערקלערט דער משגיח אז מ'דארף אויסקלייבן א מלך וואס דער אייבערשטער וואלט אויסגעקליבן, נישט צוליב פאליטיק אדער א מפלגה. די בחירה איז פון ביידע זייטן: דורך אזא מלך קלייבט א איד דעם אייבערשטן, און די תכלית איז אז יראה פארן מלך זאל ברענגען צו יראת שמים.

  10. 43:43 נישט "ככל הגוים": דעם מלך'ס ביטול שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם סטייפלער אז בעלי גאוה וואס זענען מייאש אז מ'וועט זיי אנערקענען שליסן זיך אן אין א מפלגה, און זאגט אז א מלך "ככל הגוים" איז נישט די מצוה. דער עיקר פונעם מלך איז ביטול, דערפאר די הגבלות אויף זיין עשירות און דער ספר תורה וואס ער טראגט מיט זיך, אזוי ווי דער יסוד יוסף רעדט פון א רב וואס זאל נעמען א ספר מיט זיך; שלמה המלך ביי די שערים האט ארויסגעזאגט אז דער אייבערשטער איז דער מלך הכבוד.

  11. 47:41 זיצן אין דער עזרה; דעם ב"ח'ס קשיא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די גמרא אין יומא אז נאר מלכי בית דוד מעגן זיצן אין דער עזרה, און רש"י וואס לערנט עס ארויס פון "לעמוד לשרת" און ברענגט דעם גאנצן פסוק ויבא המלך דוד וישב לפני ה'. ער פרעגט פארוואס דער דין גייט ווייטער פון דער עבודה און פארוואס רש"י ברענגט דעם גאנצן פסוק, און לייגט צו דעם ב"ח'ס קשיא אויף דעם סוף פון דער ברכה בונה ירושלים לויט נוסח אשכנז.

  12. 51:38 דער גרגשי, ערד, און אברהם'ס עפר שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר אז דער גרגשי, וואס איז אוועקגעגאנגען און נישט מלחמה געהאלטן, איז דער זיבעטער, בחינת מלכות, וואס איז בטל צום אייבערשטן. ערד איז אויך בחינת מלכות: זי ווערט קיינמאל נישט טמא אדער אסור ווייל זי איז בטל. מיט דעם ערקלערט ער פארוואס אברהם אבינו האט געווארפן עפר אויף די פיר מלכים: מיט זיין ביטול האט ער זיי מבטל געווען.

  13. 57:20 דוד, א חלק פונעם בנין ירושלים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די גמרא וועגן ינאי המלך אז א מלך לא דן ולא דנין אותו, אבער מלכי בית דוד דן מען יא, און טייטשט "עומדות היו רגלינו" אז דוד רעדט וועגן זיך. דוד'ס ביטול האט אים געמאכט ווי דער עפר פון דער עזרה, א חלק פונעם מקדש אליין, ממילא גייט אויף אים נישט דער דין פון מורא מקדש; דאס פארענטפערט רש"י'ס לאנגן פסוק און דעם ב"ח'ס קשיא.

  14. 1:04:24 דער עיקר: ביטול מדרגה נאך מדרגה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט דעם עיקר פון דער פרשה: ביטול צום גרעסערן, צום חבר, צום רבי'ן און אזוי צום רבונו של עולם, און אז די הצלחה פון ראש השנה הענגט אין דעם, מיט דער פרשה וואס מ'ליינט דרייסיג טעג פריער. ער ברענגט דעם חתם סופר אויף אברהם, דוד און משה, און פארענטפערט די קשיא פונעם אנהייב: דעם כהן'ס שטיין איז א דין אין מורא מקדש און ביטול, דערפאר שטייט עס אין שופטים, אזוי ווי רבינו תם'ס שיטה ביי מזוזה.

  15. 1:11:07 ראש השנה: ירושלים קומט אויף דער גאנצער וועלט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז אין אלול און ראש השנה קומט דער מקדש צו אונז, אזוי אז א איד אין ניו יארק אדער מיאמי בוקט זיך צום אייבערשטן בהר הקודש בירושלים. ארץ ישראל איז ראש השנה אין מקום, ראש השנה איז ארץ ישראל אין זמן, און די צדיקים זענען עס אין נפש; דערפאר דער מנהג צו פארן צום רבי'ן אויף ראש השנה, און די סנהדרין זיצט אין לשכת הגזית.

  16. 1:16:27 דער מיטן פון דער וועלט און דער גרויסער ראש השנה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט פארוואס מ'גייט ארויף קיין ירושלים פאר א פסק: רש"י זאגט אז דער מקדש איז דער העכסטער פלאץ, און דער חתם סופר ערקלערט אז דער מיטן, פון וואו די בריאה האט זיך אנגעהויבן, איז דער העכסטער; "על פי התורה אשר יורוך" שטייט אינמיטן ספר דברים. ער ענדיגט מיט דעם גרויסן ראש השנה פון לעתיד און רופט יעדן צו לערנען די סדרה, ביטול און קבלת מרות.

דער שיעור, אויסגעשריבן

שופטים: א פרשה פון מקבל זיין מרות

1:46

דער משגיח מערקט אן אז פרשת שופטים איז אלעמאל די ערשטע פרשה אין אלול, ממילא איז יעדער פסוק דערין א הוראה ווי אזוי זיך צוצוגרייטן צו די ימים נוראים. די גאנצע פרשה, זאגט ער, רעדט פון מקבל זיין מרות, אזוי ווי פערל אויף איין שנור: שופטים ושוטרים, מלך, משפט הכהנים, און צוהערן דעם נביא. א,ב,ג,ד

פארוואס דער כהן'ס שטיין שטייט דא

4:01

די תורה גיט א טעם פאר די מתנות כהונה: דער אייבערשטער האט אים אויסגעקליבן "לעמוד לשרת", און רש"י לערנט ארויס אז שירות איז נאר מעומד, ממילא איז עבודה בישיבה פסול. פרעגט דער משגיח: פארוואס שטייט א דין אין עבודה, וואס געהערט אין ויקרא, דא, וואו מ'רעדט פון וואס דאס פאלק איז מחויב דעם כהן? ה,ו

מלכי צדק און דער סדר פון משפיע און מקבל

8:20

חז"ל זאגן אז מלכי צדק האט פארלוירן די כהונה ווייל ער האט געבענטשט אברהם פאר'ן אייבערשטן. אבער דוד המלך האט אנגעהויבן תהילים מיט "אשרי האיש", לויבן דעם צדיק, און די צוויי פסוקים פון אשרי קומען פאר "תהלה לדוד". פרעגט דער משגיח ווי אזוי דאס גייט צוזאמען. י,כ,מ,נ

10:36

דערנאך ערקלערט ער פארוואס פנימיות התורה הייסט קבלה: די גאנצע בריאה איז געשטעלט אויף משפיע און מקבל, פונעם העכערן צום נידעריגערן, און דער ספר דרך השם ערקלערט אז אלע השפעות גייען דורכן צדיק. איינער וואס מיינט אינדערהיים אז ער איז עפעס, קומט צום צדיק, זעט גרעסערע אידן בטל, און ווערט אליין בטל. א כלי נעמט נאר אויף ווען מ'האלט עס אונטערן פאס. ס

מקבל פני רבו ברגל

13:47

חז"ל זאגן אז מ'איז מחויב מקבל זיין פני רבו ברגל, און דער משגיח פרעגט פארוואס דווקא דעמאלט. ער ערקלערט אז יעדע נשמה'ס פלאץ אין דער קייט איז באשטימט פון הימל לויט איר שורש. אין ספר יצירה שטייט אז דער אייבערשטער האט באשאפן אלעס אין מקום, זמן און נפש, און אזוי ווי ס'זענען דא נשמות וואס זענען בחינת מלכות, איז ירושלים די מלכות פון מקומות, "כי מציון תצא תורה". ע,פ,צ

מלכות איז ביטול

17:29

מלכות, ערקלערט דער משגיח, איז דער מקבל, דער זיבעטער. ס'איז נאר דא איין אמת'ער מלך; א אידישער מלך איז נאר א מלך דורך זיין ביטול, ווי א דראט וואס מ'שטעקט אריין אינעם שטראם, און "וישב שלמה על כסא ה'". "ודוד הוא הקטן", ווי די לבנה וואס האט נישט קיין אייגענע ליכט, דערפאר איז די סעודה פונעם מלך געווען ראש חודש. ק,ר,ת

20:16

שבת איז אויך מלכות: נאך א וואך וואס ער מיינט אז ער פראדוצירט, רוט א מענטש און לערנט זיך אז דער אייבערשטער גיט אלעס, "הנותן לך כח לעשות חיל". שמיטה לערנט דאס זעלבע. אא

דוד'ס נאמען און ירושלים

21:51

דער שפת אמת ערקלערט אז דוד איז ד' ו' ד': ד' איז לשון דלות, און נאך דער גאנצער השפעה בלייבט ער די זעלבע ד'. אזוי האט ירושלים גארנישט פון זיך און ווערט געשפייזט פון אידן פון איבער דער וועלט; "כל השביעין חביבין". אב,אג

24:21

פונדעסטוועגן, זאגט דער משגיח, איז א בלינדקייט צו מיינען אז די וואכנטעג גיבן צו שבת אדער דער עם הארץ צום תלמיד חכם. די השפעה גייט ווי צו א מלך: באמת גיט דער כהן צו דעם וואס גיט אים. אין ירושלים בוקט מען זיך ביז דער ערד, מ'וויל ווערן א חלק פון איר ביטול.

יעדער איד דארף א רבי'ן

25:57

יעדער איד דארף האבן א רבי'ן, זאגט דער משגיח; אן דעם בלייבט ער א ליידיגע כלי. חסידים האבן א רבי'ן, ליטווישע בני תורה א ראש ישיבה, און דער העכערער האט נאך א העכערן. אפילו די עמי הארץ נעמען אויף פון די תלמידי חכמים, נאר בבחינת אחוריים.

27:35

דאס פארענטפערט די קשיא אויפן רגל: אין ירושלים קומט מען מקבל זיין פונעם אייבערשטן, אבער נישט יעדער איז גרייט צו מקבל זיין גלייך פון אים, דארף מען א ממוצע, דעם רבי'ן. דער משגיח לייגט צו אז דער חיוב איז נאר בזמן המקדש. ע

29:06

פארוואס זשע איז נישטא קיין עליה לרגל ראש השנה און יום כיפור? חז"ל טייטשן "דרשו ה' בהמצאו" אויף עשרת ימי תשובה. אויף די רגלים גייט דער איד צום מלך; די ימים נוראים קומט דער מלך צו יעדן איד. די תלמידים פונעם מגיד זאגן אז אין אלול איז ער ווי א מלך בשדה, וואס יעדער קען צוקומען. בז

משתחוים רווחים; מלכי צדק פארענטפערט

33:20

אין בית המקדש זענען זיי געשטאנען געדריקט און זיך געבוקט מיט פלאץ. דער משגיח ערקלערט אז אין דעם מקום המלכות איז יעדער געווארן גארנישט ביי זיך, ממילא האט ער נישט פארנומען קיין פלאץ. אד

34:38

מלכי צדק איז געווען מלך ירושלים, דער מקום המלכות. זיין פארלוסט איז נישט געווען קיין עונש נאר ער האט ארויסגעוויזן דעם אמת: א פשוטער מענטש מוז קודם מקבל זיין א רבי'ן און דורך אים זיך לערנען ביטול. אבער דער העכסטער מלך, וואס איז באשטימט איבער ירושלים, דארף נישט קיין רבי'ן און מוז אנהייבן מיטן אייבערשטן אליין, דערפאר איז די כהונה אריבער צו אברהם. אה,ל

36:54

דוד האט געמאכט תהילים פאר כלל ישראל, דערפאר האט ער אנגעהויבן מיט "אשרי האיש", און ערשט נאך די צוויי פסוקים פון אשרי קומט "תהלה לדוד". דער רוזשינער טייטשט "הללויה הללו עבדי ה'" אזוי: פריער לויבט מען די עבדי ה', דערנאך שם ה'. מ,נ

א מלך אשר יבחר ה' בו

40:07

"שום תשים עליך מלך אשר יבחר ה' בו": דער משגיח ערקלערט אז מ'דארף אויסקלייבן א מלך וואס דער אייבערשטער וואלט אויסגעקליבן, נישט צוליב פאליטיק אדער א פארטיי. ער ברענגט נאך א טייטש: קלייב א מלך דורך וועמען דו קענסט בוחר זיין אינעם אייבערשטן, ווייל די בחירה איז פון ביידע זייטן. די תכלית פון יראה פארן מלך איז צו קומען צו יראת שמים. ב

דעם מלך'ס ביטול

43:47

דער סטייפלער שרייבט אין חיי עולם אז בעלי גאוה וואס זענען מייאש אז מ'וועט זיי אנערקענען שליסן זיך אן אין א מפלגה, כדי צו זיין א חלק פון עפעס. א מלך "ככל הגוים" איז נישט די מצוה: דער עיקר פונעם מלך איז ביטול, דערפאר די הגבלות אויף זיין עשירות און דער ספר תורה וואס ער מוז טראגן. אז,אח

45:33

דער יסוד יוסף איז מייעץ א רב וואס מ'איז אים מכבד צו טראגן א ספר, אז דער כבוד זאל גיין צום ספר; דער משגיח זאגט אז די תורה האט די עצה געגעבן פארן מלך. ווען די שערים האבן געפרעגט שלמה צי ער איז דער מלך הכבוד, האט ער געענטפערט אז דער אייבערשטער איז עס. אט,אי

זיצן אין דער עזרה

47:42

די גמרא אין יומא זאגט אז נאר מלכי בית דוד מעגן זיצן אין דער עזרה, און רש"י לערנט עס ארויס פון "לעמוד לשרת" און ברענגט דעם גאנצן פסוק "ויבא המלך דוד וישב לפני ה'". פרעגט דער משגיח: פארוואס זאל א דין אין עבודה פארבאטן זיצן פאר איינעם וואס טוט נישט קיין עבודה, און פארוואס דארף רש"י דעם גאנצן פסוק? אכ,אל,אמ

50:17

ער לייגט צו דעם ב"ח'ס קשיא: לויט נוסח אשכנז ענדיגט מען די ברכה מיט כסא דוד, און דער חתימה איז "בונה ירושלים". אנ

דער גרגשי, ערד און אברהם'ס עפר

51:59

דער מדרש זאגט אז דער גרגשי איז אוועקגעגאנגען אנשטאט מלחמה צו האלטן מיט יהושע, און האט באקומען א גוט לאנד. דער בני יששכר ערקלערט אז דער גרגשי, וואס ווערט געציילט לעצט, איז דער זיבעטער, מלכות, וואס אפילו אין קליפה איז בטל צום אייבערשטן. אע,אס

53:50

ערד איז אויך מלכות: זי ווערט קיינמאל נישט טמא אדער אסור, ווייל זי איז בטל. דערפאר האט מען די פיר מלכים, וואס זענען לויטן מדרש כנגד די פיר גליות, באזיגט מיט עפר. אברהם, וואס איז געווען בטל, האט זיי ארויסגעזאגט פאר גארנישט, און זיי זענען בטל געווארן. אפ

דוד, א חלק פונעם בנין ירושלים

57:22

די גמרא דערציילט אז נאכדעם וואס ינאי המלך האט נישט געוואלט שטיין אין בית דין, האט מען מתקן געווען אז א מלך דן מען נישט, אבער מלכי בית דוד דן מען, ווייל זיי וועלן שטיין. דער משגיח טייטשט "עומדות היו רגלינו בשעריך ירושלים... כסאות לבית דוד" אז דוד זאגט אז ער שטייט, ממילא מעג זיין הויז משפט'ן. אצ,אק

59:33

מורא מקדש פאדערט מורא פארן מקדש. אבער דוד איז געווען אזוי בטל אז ער האט זיך געשפירט ווי דער שטויב פון דער עזרה, א חלק פונעם מקדש אליין; ווי עפר וואס ווערט א חלק פון א סוכה נאר ווען עס איז אינגאנצן בטל. ממילא מעג ער דארט זיצן.

1:02:55

יעצט פארשטייט מען רש"י'ס גאנצן פסוק: "מי אנכי" איז וואס האט אים דערלויבט צו זיצן. און דער ב"ח איז מתורץ: כסא דוד געהערט צו "בונה ירושלים", ווייל דוד איז א חלק פון איר בנין. אל,אמ,אנ

דער עיקר: ביטול מדרגה נאך מדרגה

1:04:27

דער עיקר פון דער פרשה איז ביטול: צום גרעסערן, צום חבר, דורכדעם צום רבי'ן און אזוי צום רבונו של עולם. פעלן די שטאפלען, בלייבט מען א יש. די הצלחה פון ראש השנה, שרייען "המלך" מיט אמת, הענגט אין דעם, און די פרשה גרייט צו דרייסיג טעג פריער.

1:06:09

דער חתם סופר האט געזאגט אז אונזערע גדולים זענען געווען בטל: אברהם האט געזאגט "אנכי עפר ואפר", דוד "אנכי תולעת", משה "ונחנו מה". ממילא קענען אידן זיך מבטל זיין צום אייבערשטן. אר,אש,את,בא

1:08:27

דאס פארענטפערט די קשיא פונעם אנהייב: דעם כהן'ס שטיין איז נישט קיין דין אין עבודה נאר אין מורא מקדש און ביטול, וואס לערנט דאס פאלק ביטול, דערפאר שטייט עס אין שופטים און נישט אין ויקרא; ווי רבינו תם'ס מזוזה, וואס איז פסול ווען זי ליגט דרך בזיון. ה

ראש השנה: ירושלים קומט אויף דער וועלט

1:11:16

אין אלול און ראש השנה קומט דער מקדש צו אונז. ווען דער שופר גדול בלאזט, זענען "והשתחוו לה' בהר הקודש בירושלים" אויך א איד אין זיין שול אין ניו יארק אדער מיאמי, ווייל ירושלים קומט אויף דער גאנצער וועלט. בב

1:12:50

ארץ ישראל איז ראש השנה אין מקום, ראש השנה איז ארץ ישראל אין זמן, און די צדיקים זענען עס אין נפש. דערפאר פלעגן חסידים פארן צום רבי'ן אויף ראש השנה, און די סנהדרין זיצט אין לשכת הגזית.

דער מיטן און דער גרויסער ראש השנה

1:17:13

די תורה זאגט אז ביי א הלכה וואס מ'ווייסט נישט "וקמת ועלית" צום מקום וואס דער אייבערשטער קלייבט, און רש"י זאגט אז דער מקדש איז העכער פון אלע מקומות. דער חתם סופר ערקלערט אז דער מיטן, פון וואו דער אייבערשטער האט אנגעהויבן די בריאה, איז דער העכסטער. "על פי התורה אשר יורוך" שטייט אינמיטן ספר דברים, ממילא קומט תורה פונעם מיטן. בג,בד,בה,בו

1:20:50

יעדער ראש השנה איז א זכר צום ערשטן און ווייזט אויף א גרויסן ראש השנה לעתיד, ווען דער אייבערשטער אליין וועט בלאזן שופר. דער משגיח רופט יעדן צו לערנען ביטול און מקבל זיין מרות פון חברים און מנהיגים, ווייל לויט דעם האט מען א חלק דערין.

מראי מקומות

תורה

  1. א Devarim 16:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:46
  2. ב Devarim 17:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:46, 40:07
  3. ג Devarim 18:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:46
  4. ד Devarim 18:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:46
  5. ה Devarim 18:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:01, 1:08:27
  6. ז Devarim 18:7 4:52 טעקסט מפתח
  7. כ Bereishis 14:19-20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:20
  8. אא Devarim 8:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:16
  9. אח Devarim 17:17-18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 43:47
  10. אש Bereishis 18:27 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:09
  11. בא Shemos 16:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:09
  12. בג Devarim 17:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:17:13
  13. בו Devarim 17:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:17:13

נביאים

  1. ח לכאורה I Shmuel 8:7 7:49 מפתח
  2. צ Yeshayahu 2:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:47
  3. ר I Shmuel 17:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:29
  4. ת לכאורה I Shmuel ch. 20 (haftarah of Machar Chodesh) מפתח אינעם אויסשרייב: 17:29
  5. אמ II Shmuel 7:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:42, 1:02:55
  6. בב Yeshayahu 27:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:11:16

כתובים

  1. ל Tehillim 110:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:38
  2. מ Tehillim 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:20, 36:54
  3. נ לכאורה Tehillim 145:1 with the two preceding verses of Ashrei מפתח אינעם אויסשרייב: 8:20, 36:54
  4. ק I Divrei Hayamim 29:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:29
  5. אי Tehillim 24:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:33
  6. אק Tehillim 122:2-5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 57:22
  7. את Tehillim 22:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:09

משנה

  1. אד Avos 5:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:20

תלמוד בבלי

  1. י לכאורה Nedarim 32b מפתח אינעם אויסשרייב: 8:20
  2. ע לכאורה Rosh Hashanah 16b מפתח אינעם אויסשרייב: 13:47, 27:35
  3. ש לכאורה Megillah 11a 22:15 מפתח
  4. אכ לכאורה Yoma 25a מפתח אינעם אויסשרייב: 47:42
  5. אצ לכאורה Sanhedrin 19a מפתח אינעם אויסשרייב: 57:22
  6. בז לכאורה Rosh Hashanah 18a מפתח אינעם אויסשרייב: 29:06

מדרש

  1. אג לכאורה Vayikra Rabbah 29:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 21:51
  2. אע Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 51:59
  3. אפ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 53:50

זוהר און קבלה

  1. פ Sefer Yetzirah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 13:47

ראשונים

  1. ו לכאורה Rashi on Devarim 18:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 4:01
  2. אה לכאורה Rashi on Bereishis 14:18 מפתח אינעם אויסשרייב: 34:38
  3. אל לכאורה Rashi on Yoma 25a מפתח אינעם אויסשרייב: 47:42, 1:02:55
  4. בד לכאורה Rashi on Devarim 17:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:17:13

אחרונים און חסידות

  1. ט Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) 8:08 מפתח
  2. ס Derech Hashem (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:36
  3. אב Sfas Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:51
  4. או Hafla'ah (מקום נישט באשטימט) 39:51 מפתח
  5. אז Chayei Olam (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 43:47
  6. אט Yesod Yosef (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 45:33
  7. אנ Bach (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 50:17, 1:02:55
  8. אס Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 51:59
  9. אר Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:09
  10. בה Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:17:13

עיקרי הדברים

  1. 2:19 יעדער חלק פון פרשת שופטים, שופט, מלך, כהן און נביא, רעדט פון איין ענין: מקבל זיין מרות און זיך מכניע זיין צו די וואס דער רבונו של עולם האט באשטימט.
  2. 10:36 די גאנצע השפעה גייט אויפן סדר פון משפיע און מקבל, פונעם העכערן צום נידעריגערן, און מ'קען נאר מקבל זיין אז מ'שטעלט זיך מיט ביטול אונטער דעם וואס איז העכער.
  3. 17:03 מלכות איז די בחינה פון א מקבל וואס האט גארנישט פון זיך, אזוי ווי די לבנה, שבת און ירושלים, און א אידישער מלך איז נאר אזויפיל א מלך ווי ווייט ער איז בטל צום רבונו של עולם.
  4. 25:57 יעדער איד דארף האבן א רבי'ן; דורך ביטול צום רבי'ן לערנט ער זיך מבטל זיין צום רבונו של עולם, און נאר דער העכסטער מלך מעג גלייך אנהייבן מיטן רבונו של עולם.
  5. 29:33 ראש השנה און יום כיפור קומט מלכות שמים צו יעדן איד וואו ער איז, און וויפיל ראש השנה א מענטש האט הענגט אין זיין ביטול און קבלת מרות, וואס מ'גרייט זיך צו דערצו אין אלול.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 6:03 פארוואס שטייט דער דין אז דער כהן מוז שטיין בשעת די עבודה אין פרשת שופטים און נישט אין ויקרא מיט די אנדערע דינים פון עבודה?

    תירוץ: 1:08:10 ווייל ס'איז נישט קיין דין אין עבודה נאר א דין אין מורא מקדש און ביטול; עס געהערט צו משפט הכהנים, וואס דאס פאלק איז אים מחויב ווייל ער לערנט ביטול.

  2. קשיא: 8:37 פארוואס האט מלכי צדק פארלוירן די כהונה ווייל ער האט געבענטשט אברהם פאר'ן אייבערשטן, אז דוד המלך האט אנגעהויבן תהילים מיט לויבן דעם צדיק?

    תירוץ: 36:45 פשוטע מענטשן מוזן קודם מקבל זיין א רבי'ן און זיך לערנען ביטול, דערפאר האט דוד אנגעהויבן תהילים פאר כלל ישראל מיט "אשרי האיש"; אבער דער מלך פון ירושלים, דער העכסטער, מוז אנהייבן מיטן אייבערשטן אליין.

  3. קשיא: 13:47 פארוואס דארף מען מקבל זיין פני רבו דווקא ברגל?

    תירוץ: 27:35 ברגל קומט מען קיין ירושלים מקבל זיין פונעם אייבערשטן, אבער נישט יעדער איז גרייט צו מקבל זיין גלייך פון אים, ממילא דארף מען א ממוצע, דעם רבי'ן.

  4. קשיא: 28:43 פארוואס איז נישטא קיין מצוה פון עליה לרגל ראש השנה און יום כיפור, די הייליגסטע טעג?

    תירוץ: 29:28 אויף די רגלים גייט דער איד צום מלך, אבער די ימים נוראים קומט דער מלך צו יעדן איד, און מלכות שמים פארשפרייט זיך איבער דער גאנצער וועלט.

  5. קשיא: 49:44 פארוואס ברענגט רש"י דעם גאנצן פסוק "ויבא המלך דוד וישב לפני ה' ... מי אנכי" כדי צו ווייזן אז מלכי בית דוד מעגן זיצן אין דער עזרה?

    תירוץ: 1:02:55 ווייל דער טעם פארוואס דוד האט געמעגט זיצן איז זיין ביטול, וואס ער זאגט "מי אנכי", וואס האט אים געמאכט א חלק פון דער עזרה אליין; אן דעם סוף פסוק פארשטייט מען נישט פארוואס ער מעג זיצן.

  6. קשיא: 50:47 לויט נוסח אשכנז, פארוואס ענדיגט זיך די ברכה וואס דערמאנט כסא דוד מיט "בונה ירושלים", כאטש דער סוף דארף זיין מעין החתימה?

    תירוץ: 1:03:40 ווייל דוד איז דורך זיין ביטול א חלק פונעם בנין ירושלים, וואס מ'זעט פון דעם וואס ער מעג זיצן אין דער עזרה; ממילא פאסט כסא דוד צו "בונה ירושלים".

מעשיות

  1. 46:44 שלמה המלך ביי די שערים פונעם מקדש

    דער משגיח דערציילט אז ווען שלמה המלך האט געזאגט "שאו שערים ראשיכם ויבא מלך הכבוד", האבן די שערים אים געוואלט איינשלינגען און געפרעגט צי ער איז דער מלך הכבוד. האט ער געענטפערט אז ה' צבאות הוא מלך הכבוד. דער משגיח ערקלערט אז די תכלית פון א אידישן מלך איז ארויסצוווייזן ווער עס איז דער מלך הכבוד.

    אין דער מעשה: שלמה המלך

  2. 57:25 ינאי המלך'ס עבד און דער בית דין

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז ינאי המלך'ס עבד האט גע'הרג'עט א מענטש, און שמעון בן שטח האט גערופן ינאי צום בית דין. ווען מ'האט אים געהייסן שטיין, האט ינאי נישט געוואלט שטיין. נאך דעם האט מען מתקן געווען אז א מלך לא דן ולא דנין אותו, אבער מלכי בית דוד דן מען יא, ווייל זיי וועלן שטיין ווען דער בית דין הייסט זיי.

    אין דער מעשה: שמעון בן שטח, ינאי המלך

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

  3. 55:33 אברהם אבינו'ס עפר קעגן די פיר מלכים

    דער משגיח דערציילט פון חז"ל אז אברהם אבינו איז געגאנגען מלחמה האלטן מיט די פיר מלכים, וואס זענען כנגד די פיר גליות, און האט געווארפן עפר אויף זיי, און דער עפר איז געווארן כלי זיין. ער פרעגט צו וואס האט ער געדארפט עפר, און ערקלערט אז אברהם, וואס האט זיך געהאלטן פאר עפר ואפר, האט זיי ארויסגעזאגט פאר גארנישט, און זיי זענען טאקע בטל געווארן.

    אין דער מעשה: אברהם אבינו, עוג מלך הבשן, לוט

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

געדאנקען

  1. 1:09:07 דער דין אז דער כהן דארף שטיין בשעת די עבודה איז נישט קיין דין אין עבודה נאר א דין אין מורא מקדש און ביטול, דערפאר שטעלט עס די תורה צווישן משפט הכהנים אין שופטים און נישט אין ויקרא.
  2. 35:23 מלכי צדק'ס פארלירן די כהונה איז נישט געווען קיין עונש נאר ער האט ארויסגעוויזן דעם אמת: א פשוטער מענטש מוז אנהייבן מיט מקבל זיין א רבי'ן, אבער דער מלך פון ירושלים, דער העכסטער, האט געמוזט אנהייבן מיט לויבן דעם אייבערשטן אליין.
  3. 29:22 עס איז נישטא קיין עליה לרגל ראש השנה און יום כיפור ווייל דעמאלט קומט דער מלך צו יעדן איד; אויף די רגלים גייט דער איד צום מלך, אבער די ימים נוראים פארשפרייט זיך מלכות שמים איבער דער גאנצער וועלט.
  4. 1:00:01 מלכי בית דוד מעגן זיצן אין דער עזרה ווייל דוד'ס ביטול האט אים געמאכט ווי דער עפר פון דער עזרה, א חלק פונעם בנין המקדש, אזוי ווי עפר וואס מ'לייגט אריין אין א סוכה ווערט א חלק דערפון נאר ווען עס איז אינגאנצן בטל.
  5. 24:07 די "השפעה" פון די וואכנטעג צו שבת, פון דער וועלט צו ירושלים און פונעם עם הארץ צום תלמיד חכם איז אזוי ווי דאס פאלק גיט פאר זיין מלך: באמת איז דער מקבל דער וואס שפייזט דעם נותן.
  6. 1:13:34 ארץ ישראל איז ראש השנה אין מקום, ראש השנה איז ארץ ישראל אין זמן, און די צדיקים זענען עס אין נפש; דערפאר פלעגן חסידים פארן צום רבי'ן אויף ראש השנה.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 25:57 דער משגיח זאגט אז יעדער איד מוז האבן א רבי'ן, א קשר צו איינעם העכער פון אים, צי א חסידישער רבי צי א ראש ישיבה.
  2. 1:04:29 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך מבטל זיין פאר'ן חבר, פאר'ן רבי'ן און אזוי צום רבונו של עולם, מדרגה נאך מדרגה.
  3. 32:18 דער משגיח זאגט אז מ'זאל נישט ווארטן ביז ראש השנה נאר נוצן חודש אלול, ווען דער מלך איז אין פעלד, צו צוקומען.
  4. 1:21:53 דער משגיח רופט יעדן צו לערנען די סדרה, ביטול און קבלת מרות פון חברים און פון די מנהיגי ישראל, ווייל אזויפיל ראש השנה האט מען.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, דוד המלך, דער ב"ח, דער בני יששכר, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער מעזריטשער מגיד, דער סטייפלער, דער רוזשינער, דער שפת אמת, יהושע בן נון, ינאי המלך, מלכי צדק, משה רבינו, רבינו תם, רש"י, שאול המלך, שלמה המלך, שמעון בן שטח

ערכים ביטול, לשכת הגזית, מלך בשדה, מלכות, משפיע ומקבל, עפר, עשרת ימי תשובה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט