ביאור על מחלוקת אברם עם לוט; גנות עמי הארץ שמחרחרי ריב בין הצדיקים

קאטאלאג: פרשת השבוע לך לך נומ׳ ⁨6⁩ פאקעט גייד ז׳ 4 תש"נ (1989–90) אידיש 45 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 45 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט דעם ריב צווישן די רועים פון אברהם און פון לוט דורך דער מעשה פון בר קמצא: א קליינע מחלוקת צווישן גדולים ווערט א חורבן ווען עמי הארץ מאכן דערפון פאליטיק.

דער משגיח עפנט מיטן פסוק אז ס'איז געווען א "ריב" צווישן די רועים פון אברהם און לוט, און אברהם בעט אז ס'זאל נישט זיין קיין "מריבה", און ער פרעגט וואס יעדעס ווארט מיינט. ער גייט איבער צו דער מעשה פון קמצא און בר קמצא אין גמרא, און פרעגט פארוואס די חכמים האבן געפאלגט רבי זכריה בן אבקולס. ער איז מסביר אז רבי זכריה האט מורא געהאט אז א פאלשע הלכה וועט זיך פארשפרייטן, מיט דעם ים של שלמה, און אז די מחלוקת איז געווען נאר אין אפשאצן די זאך. מיט א בריוו פונעם חתם סופר טענה'ט ער קעגן א מחלוקת וואס עמי הארץ שלעפן אריין אין פאליטיק, נישט ווי א געזונטע מחלוקת צווישן תלמידי חכמים. די חכמים האבן נאכגעגעבן כדי עס זאל נישט ווערן א פאליטישע שפאלטונג. אזוי אויך האבן די רועים פון לוט זיך געוואלט אנשליסן אין דער מלחמה, און פון א קליינע "מריבה" איז געווארן א "ריב". צום סוף, פונעם חתם סופר און א מדרש אויף תדעל, ווייזט ער אויף אברהמ'ס וועגן, און אז היינטיגער גלות בייסט מיט א קוש.

ענינים: בין אדם לחבירו · דער בית המקדש און דער חורבן · אברהם אבינו

סדר השיעור

  1. 0:00 ריב און מריבה; די מעשה פון בר קמצא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח לערנט די פסוקים פונעם ריב צווישן די רועים פון אברהם און לוט, און פרעגט וואס "ריב" און "מריבה" מיינען. דערנאך דערציילט ער די מעשה פון קמצא און בר קמצא אין גמרא, און פרעגט פארוואס די חכמים האבן געדארפט פאלגן רבי זכריה בן אבקולס.

  2. 6:02 פארוואס רבי זכריה האט נישט געלאזט מקריב זיין

    דער משגיח ערקלערט אז א רוימישער קעניג וועט קיינמאל נישט אננעמען א קליינעם מום אלס טענה, דערפאר האבן די חכמים עס געהאלטן פאר פיקוח נפש. ער ברענגט די גמרא אין בבא קמא און דעם ים של שלמה אז מ'דארף מוסר נפש זיין נישט צו פעלשן א הלכה, און ערקלערט אז רבי זכריה האט מורא געהאט אז א פאלשע הלכה וועט זיך פארשפרייטן; די חכמים זענען אנדערש געווען נאר אין אפשאצן די סכנה.

  3. 13:30 דעם חתם סופר'ס בריוו: צוויי סארטן מחלוקת שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט א בריוו פונעם חתם סופר אז א מחלוקת אין א פריערדיגן דור, מיט בזיון פון תלמידי חכמים, האט אפגעהאלטן משיח, און אז באמת'ע בני תורה דארפן שווייגן און לערנען. ער מאכט א חילוק צווישן א געזונטע מחלוקת אין הלכה און א מחלוקת מיט פאליטישע אונטערשטראמען וואס יעדער רעדט דערוועגן, און ערקלערט אז גדולי הפוסקים פסק'נען פון דעת תורה, וואס פרעמדע קענען נישט אפשאצן.

  4. 20:23 שלום-צד און מלחמה-צד ביים חורבן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז אין דער צייט פונעם חורבן זענען געווען צוויי צדדים: די חכמים מיט רבי יוחנן בן זכאי בראש, וואס האבן געוואלט שלום מיט רוים, און די בריונים מיט אבא סיקרא בראש, וואס האבן געוואלט מלחמה. די שאלה פונעם קיסר'ס קרבן איז געווארן א פאליטישע פלאטפארמע, דערפאר זענען די חכמים געבליבן שב ואל תעשה און האבן געפאלגט רבי זכריה, כדי עס זאל נישט ווערן קיין שפאלטונג אין כלל ישראל.

  5. 25:28 לוט'ס רועים און די מלחמה אויפן לאנד שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שטעלט עס צו צו אברהם און לוט: לוט'ס רועים האבן זיך געוואלט אנשליסן צו דער געווינענדיגער זייט אין דער מלחמה צווישן די כנעני והפרזי און די בני שם. ער ערקלערט אז "מריבה" איז לשון נקבה און שוואך, א קליינע מחלוקת צי די הבטחה אויפן לאנד איז שוין חל, און "ריב" איז לשון זכר, די פאליטישע מחלוקת פון די רועים, און דערפאר האט אברהם געבעטן לוט זיך אפצושיידן.

  6. 30:47 פארוואס אברהם האט אויפגעהערט קעמפן אין ארץ ישראל

    דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר: אין אור כשדים איז אברהם געווען א קנאי וואס האט צובראכן די עבודה זרה און מ'האט אים אריינגעווארפן אין פייער, אבער אין ארץ ישראל האט ער געלעבט בשלום מיט זיינע שכנים. אין אור איז ער געווען אליין און האט נישט געקענט מעמיד זיין תלמידים, האט ער זיך מוסר נפש געווען; מיט "לך לך" איז אים צוגעזאגט געווארן א גרויסע עדה, ממילא טאר ער זיך מער נישט מוסר נפש זיין.

  7. 35:05 דער וואו פון תדעל און עשו'ס קוש

    דער משגיח ברענגט א מדרש אז דער וואו אין "ותדעל" ביי די פיר מלכים איז א טייל פונעם נאמען. ער פארבינדט עס מיט רש"י אויף עשו'ס קוש: עשו האט געוואלט בייסן יעקב, און ווען ער האט נישט געקענט, האט ער אים געקושט. דערנאך רעדט ער פון גלות אדום, די רוימישע קירכע וואס האט געהערשט איבער אייראפע, דער פערטער פון די פיר גלות'ן וואס ווערן דערמאנט אין די זמירות און אין מעוז צור, וואס דער מדרש פארבינדט מיט די פיר מלכים.

  8. 40:08 אדום בייסט מיט א קוש

    דער משגיח ערקלערט אז אדום האט פריער געביסן די אידן מיט רדיפות, די קרייצצוגן און די אינקוויזיציע, און ווען דאס האט נישט געהאלפן בייסט ער היינט מיט א קוש: פריינטשאפט, אינטערפעיט פארזאמלונגען און אסימילאציע. תדעל "מלך גוים" איז די פערטע מלכות פון אסאך פעלקער אונטער איין קירכע, און דער וואו החיבור איז איר אופן פון פייניגן אידן, דערפאר זאגט ער אז אידן טארן נישט אריינפאלן אין איר נעץ און נישט איבערנעמען איר קולטור.

דער שיעור, אויסגעשריבן

ריב און מריבה; די מעשה פון בר קמצא

0:06

דער משגיח עפנט מיטן פסוק אין בראשית י"ג ז' אז ס'איז געווען א "ריב" צווישן די רועים פון אברהם און פון לוט, און דער כנעני והפרזי זענען דעמאלט געווען אין לאנד. רש"י ערקלערט אז זיי האבן דעמאלט געהאט א מלחמה און צוגענומען ארץ ישראל פון די בני שם. אבער אברהם זאגט צו לוט (י"ג ח') אז ס'זאל נישט זיין קיין "מריבה". דער משגיח פרעגט וואס יעדעס ווארט מיינט, און פארוואס די תורה דערציילט בכלל פונעם ריב. א,ב,ג

2:32

דערנאך דערציילט ער די גמרא אין גיטין פון קמצא און בר קמצא: אויפן קיסר'ס קרבן האט מען געמאכט א קליינעם מום, רבי זכריה בן אבקולס האט נישט געלאזט מקריב זיין, און ירושלים איז חרוב געווארן. ער פרעגט: ס'זענען דאך דארט געווען גרעסערע חכמים, פארוואס האבן זיי אים געדארפט פאלגן? ד

פארוואס רבי זכריה האט נישט געלאזט מקריב זיין

6:22

דער משגיח ערקלערט אז א רוימישער קעניג וועט קיינמאל נישט אננעמען אז אזא קליינער מום פסל'ט א קרבן; ער וועט עס האלטן פאר מרידה. דערפאר האבן די חכמים געהאלטן אז ס'איז פיקוח נפש, וואס איז דוחה מקריב זיין א בעל מום. פארוואס זשע האט רבי זכריה נישט געלאזט?

8:03

ער ברענגט די גמרא אין בבא קמא ל"ח ע"א וועגן א חילוק אין דין צווישן א איד און א גוי, און דעם ים של שלמה דארט: פאר פיקוח נפש איז מען עובר אן עבירה, אבער נישט צו זאגן א פאלשע הלכה דארף מען מוסר נפש זיין. רבי זכריה האט מורא געהאט אז מ'וועט זאגן, ווי די גמרא אין גיטין זאגט, אז בעלי מומין קריבין, און א פאלשע הלכה וועט זיך פארשפרייטן. די חכמים האבן געהאלטן אז אזא טעות וועט נישט ארויסקומען; זיי זענען אנדערש געווען נאר אין אפשאצן די זאך, נישט אין הלכה. ו,ז,ה

דעם חתם סופר'ס בריוו: צוויי סארטן מחלוקת

13:37

דער משגיח ברענגט א בריוו פונעם חתם סופר: אין א פריערדיגן דור פול מיט גדולים, צווישן זיי דער פני יהושע און רבי יעקב עמדן, האט משיח געקענט קומען, אבער א מחלוקת האט זיך פארשפרייט מיט בזיון פון תלמידי חכמים און האט אים אפגעהאלטן. באמת'ע בני תורה, זאגט דער משגיח, דארפן זיך נישט אריינמישן, נאר לערנען און דאווענען און נישט זאגן קיין ווארט, ווי דער פסוק אין עמוס זאגט אז דער משכיל שווייגט אין אזא צייט. ח,ט

16:23

א מחלוקת אין הלכה, זה מחייב וזה פוטר, איז געזונט און לשם שמים. אבער א מחלוקת מיט פאליטישע אונטערשטראמען רעדט יעדער דערוועגן, אפילו אין מקוה, אן פארשטיין. ווען דער רמב"ם אדער דער רא"ש פסק'נט אן א ראיה, ערקלערט דער משגיח, קומט עס פון דעת תורה, א שכל וואס מ'באקומט פון לערנען די גאנצע תורה לשמה, און א פרעמדער קען דאס נישט אפשאצן. י

שלום-צד און מלחמה-צד ביים חורבן

20:49

צוריק צום חורבן ערקלערט דער משגיח, פון דער גמרא און פון יוסיפון, אז ס'זענען געווען צוויי צדדים: די חכמים מיט רבי יוחנן בן זכאי בראש, וואס האבן געוואלט שלום מיט רוים, און די בריונים מיט אבא סיקרא בראש, וואס האבן געוואלט מלחמה. די שאלה פונעם קיסר'ס קרבן האבן די צדדים געמאכט פאר א פאליטישע פלאטפארמע. ל,כ

23:28

דערפאר זענען די חכמים געבליבן שב ואל תעשה. רבי זכריה האט געמיינט לשם שמים, און א שפאלטונג אין כלל ישראל איז ערגער געווען ווי די עבירה. ער האט געדארפט שווייגן, זאגט דער משגיח, אבער ווען ער האט שוין גערעדט, האט מען אים געמוזט פאלגן, כדי די מחלוקת זאל זיך נישט פארשפרייטן.

לוט'ס רועים און די מלחמה אויפן לאנד

25:40

אזוי איז געווען אויך אין אברהמ'ס צייטן. איינע האבן געקעמפט פאר די כנעני והפרזי, אנדערע פאר די בני שם. לוט'ס רועים האבן געוואלט אויסנוצן די פאליטישע לאגע און זיך אנשליסן צו דעם וואס וועט געווינען, כדי צו באקומען דאס לאנד פאר זייערע פעלדער.

27:56

"ריב" איז לשון זכר און "מריבה" לשון נקבה, וואס מיינט שוואכקייט, ווי די גמרא זאגט "תשש כחו כנקבה". צווישן אברהם און לוט איז געווען נאר א קליינע מחלוקת אין הלכה, צי די הבטחה אויפן לאנד איז שוין חל; ביי די רועים איז עס געווארן א פאליטישער ריב. דערפאר האט אברהם געבעטן לוט זיך אפצושיידן, איידער די קליינע מריבה וואקסט. ב

פארוואס אברהם האט אויפגעהערט קעמפן אין ארץ ישראל

31:20

דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר: אין אור כשדים האט אברהם צובראכן זיין טאטנ'ס עבודה זרה און נמרוד האט אים אריינגעווארפן אין פייער, אבער אין ארץ ישראל האט ער געלעבט בשלום מיט זיינע שכנים. אין אור איז ער געשטאנען אליין און האט נישט געקענט מעמיד זיין תלמידים. מיט "לך לך" האט מען אים צוגעזאגט א גרויסע עדה, און ווען מ'וואלט אים געהרג'עט וואלטן זיינע תלמידים פארלוירן געגאנגען, ממילא האט ער זיך מער נישט מוסר נפש געווען. מ,נ

דער וואו פון תדעל און עשו'ס קוש

35:34

דער משגיח ברענגט א מדרש אז דער וואו פון "ותדעל" ביי די פיר מלכים אין בראשית י"ד א' איז א טייל פונעם נאמען, ווייל אינעם צווייטן פסוק האט נאר תדעל א וואו. ער פארבינדט עס מיט רש"י אויף עשו'ס קוש: עשו האט געוואלט בייסן יעקב, אבער יעקב'ס האלדז איז געווארן ווי מירמלשטיין, האט ער אים אנשטאט דעם געקושט. ס,ע,פ

38:32

גלות אדום, די רוימישע קירכע וואס האט געהערשט איבער אייראפע, איז דער פערטער פון די פיר גלות'ן וואס ווערן אויסגערעכנט אין ברוך ה' יום יום און אין מעוז צור, און דער מדרש זאגט אז די פיר מלכים זענען קעגן די פיר מלכיות. צ,ק,ר

אדום בייסט מיט א קוש

40:22

אדום האט פריער געפרואווט בייסן די אידן מיט רדיפות, די קרייצצוגן און די אינקוויזיציע. ווען דאס האט נישט געהאלפן, זאגט דער משגיח, האט ער געביטן די טאקטיק און בייסט היינט מיט א קוש: פריינטשאפט, אינטערפעיט פארזאמלונגען, אסימילאציע. דאס, ערקלערט ער, איז וואס דער מדרש איז מרמז: תדעל "מלך גוים" איז אסאך פעלקער אונטער איין קירכע, און דער וואו החיבור איז איר אופן פון פייניגן אידן. דערפאר זאגט ער אז אידן טארן נישט אריינפאלן אין דעם נעץ, און נישט איבערנעמען איר קולטור, פארוויילונגען אדער ספארט. ס

מראי מקומות

תורה

  1. א Bereishis 13:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:06
  2. ב Bereishis 13:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:06, 27:56
  3. נ Bereishis 12:1-2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:20
  4. ע Bereishis 14:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:34

נביאים

  1. ט לכאורה Amos 5:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 13:37

תלמוד בבלי

  1. ד Gittin 55b-56a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:32
  2. ה Gittin 56a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:03
  3. ו Bava Kamma 38a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:03
  4. י לכאורה Chagigah 3b מפתח אינעם אויסשרייב: 16:23
  5. ל Gittin 56a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:49

מדרש

  1. ס Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 35:34, 40:22
  2. ר לכאורה Bereishis Rabbah 42:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 38:32

ראשונים

  1. ג Rashi (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:06
  2. פ לכאורה Rashi on Bereishis 33:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 35:34

אחרונים און חסידות

  1. ז לכאורה Yam Shel Shlomo, Bava Kamma ch. 4 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:03
  2. ח Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 13:37
  3. מ Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 31:20

תפילה און פיוט

  1. צ Baruch Hashem Yom Yom (Shabbos zemer) (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 38:32
  2. ק Maoz Tzur (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 38:32

אנדערע

  1. כ Josephus (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 20:49

עיקרי הדברים

  1. 27:51 א "מריבה" (לשון נקבה) איז א קליינע, שוואכע מחלוקת, ווי צווישן אברהם און לוט; א "ריב" (לשון זכר) איז א שטארקע מחלוקת, ווי ביי די רועים וואס האבן עס פארבונדן מיט דער מלחמה אויפן לאנד.
  2. 9:25 רבי זכריה בן אבקולס האט נישט געלאזט מקריב זיין דעם בעל מום פונעם קיסר אפילו פאר פיקוח נפש, ווייל מ'וועט זאגן אז בעלי מומין קריבין, און מ'דארף מוסר נפש זיין אבי נישט צו פעלשן א הלכה.
  3. 16:15 א מחלוקת צווישן תלמידי חכמים אין הלכה איז געזונט און לשם שמים, אבער א מחלוקת מיט פאליטישע אונטערשטראמען, וואס יעדער אין גאס רעדט דערוועגן, איז א חורבן.
  4. 22:48 די חכמים האבן נאכגעגעבן פאר רבי זכריה ווייל די שאלה איז אריינגעכאפט געווארן ביי פאליטישע צדדים, די וואס האבן געוואלט שלום און די וואס האבן געוואלט מלחמה, און א שפאלטונג אין כלל ישראל איז ערגער געווען ווי די עבירה.
  5. 25:40 די רועים פון לוט האבן זיך געוואלט אנשליסן צו איין זייט אין דער מלחמה צווישן די כנעני והפרזי און די בני שם, כדי צו באקומען דאס לאנד, און אברהם האט זיך אפגעשיידט פון לוט כדי זייער קליינע מחלוקת זאל נישט וואקסן.
  6. 40:45 לויטן מדרש אויף תדעל און אויף עשו'ס קוש, זאגט דער משגיח אז גלות אדום, וואס האט אמאל געפרואווט בייסן די אידן, בייסט היינט מיט א קוש, דורך זיך צונעמען צו זיי, און ער זאגט אז אידן טארן זיך נישט לאזן ציען צו איר קולטור.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 1:42 וואס איז דער חילוק צווישן "ריב" און "מריבה", און פארוואס דערציילט די תורה בכלל פונעם ריב?

    תירוץ: 27:51 "מריבה" איז לשון נקבה און שוואך: צווישן אברהם און לוט איז געווען א קליינע מחלוקת אין הלכה. "ריב" איז לשון זכר: ביי די רועים איז עס געווארן א שטארקע פאליטישע מחלוקת, פארבונדן מיט דער מלחמה אויפן לאנד.

  2. קשיא: 7:39 פארוואס האט רבי זכריה בן אבקולס נישט געלאזט מקריב זיין דעם קיסר'ס קרבן, כאטש ס'איז געווען פיקוח נפש?

    תירוץ: 9:25 ער האט מורא געהאט אז מ'וועט זאגן אז בעלי מומין קריבין, און א פאלשע הלכה וועט זיך פארשפרייטן, און ווי דער ים של שלמה שרייבט, דארף מען מוסר נפש זיין אבי נישט צו פעלשן די תורה.

  3. קשיא: 5:42 פארוואס האבן די חכמים, וואס האבן געהאלטן אז מ'מעג, געדארפט פאלגן רבי זכריה?

    תירוץ: 23:16 ווייל די שאלה איז געווארן א פאליטישע זאך צווישן די וואס האבן געוואלט שלום און די וואס האבן געוואלט מלחמה, און די מחלוקת וואס קען ארויסקומען איז געווען ערגער ווי די עבירה, דערפאר זענען זיי געבליבן שב ואל תעשה.

  4. קשיא: 31:45 פארוואס איז אברהם געווען א קעמפער אין אור כשדים, און אין ארץ ישראל האט ער געלעבט בשלום?

    תירוץ: 32:45 אין אור איז ער געווען אליין און האט נישט געקענט מעמיד זיין תלמידים, האט ער זיך מוסר נפש געווען; אין ארץ ישראל האט מען אים צוגעזאגט אסאך תלמידים, און ווען מ'וואלט אים געהרג'עט וואלטן זיינע תלמידים פארלוירן געגאנגען.

  5. קשיא: 37:53 פארוואס האט עשו געקושט יעקב?

    תירוץ: 38:10 ער האט אים געוואלט בייסן און נישט געקענט, האט ער אים "געביסן" מיט א קוש, און דאס איז די טאקטיק פון גלות אדום.

מעשיות

  1. 2:39 קמצא, בר קמצא און דעם קיסר'ס קרבן

    לויט דער גמרא דערציילט דער משגיח אז בר קמצא איז געגאנגען צום רוימישן קיסר און געזאגט אז די אידן האבן מורד געווען און וועלן נישט מקריב זיין זיין קרבן. דער קיסר האט געשיקט א קרבן, און בר קמצא האט געמאכט א קליינעם מום, אויף דער ליפ אדער אויפן אויג, וואס ביי אידן איז עס א מום און ביי די גוים נישט. די חכמים האבן עס געוואלט מקריב זיין, אבער רבי זכריה בן אבקולס האט נישט געלאזט, דער קיסר האט געמאכט מלחמה מיט ירושלים, און רבי יוחנן זאגט אז זיין הנהגה האט חרוב געמאכט דעם בית המקדש.

    אין דער מעשה: בר קמצא, רבי זכריה בן אבקולס, רבי יוחנן, קמצא

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

  2. 30:55 אברהם דער קנאי אין אור כשדים

    דער משגיח דערציילט אז אין אור כשדים האט אברהם אפען געקעמפט קעגן עבודה זרה, צובראכן די עבודה זרה פון זיין טאטן, און זיך אריינגעשטעלט אין א מחלוקת מיט נמרוד. נמרוד האט אים געוואלט הרגענען און אים אריינגעווארפן אין פייער, און פון דארט איז געווארן דער נס אז ער איז ארויסגעקומען לעבעדיג.

    אין דער מעשה: אברהם אבינו, נמרוד, תרח

    דערציילט אין נאך 6 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 27:51 דאס לשון נקבה "מריבה" אין אברהמ'ס ווערטער, אקעגן דעם לשון זכר "ריב" אינעם פסוק, ווייזט אז צווישן אברהם און לוט איז געווען נאר א שוואכע, קליינע מחלוקת, און ביי די רועים איז עס געווארן א שטארקער ריב.
  2. 28:33 דער משגיח טייטשט די מחלוקת צווישן אברהם און לוט אלס א שאלה אין הלכה: צי די הבטחה פונעם רבונו של עולם אויפן לאנד צו אברהם איז שוין חל, אדער זי וועט ערשט חל ווערן שפעטער.
  3. 11:40 רבי זכריה און די חכמים זענען נישט געווען אנדערש אין הלכה, נאר אין אפשאצן די זאך: צי מקריב זיין א בעל מום וועט ברענגען א פאלשע הלכה אין כלל ישראל.
  4. 32:45 אברהמ'ס איבערגאנג פון קנאות אין אור כשדים צו שלום אין ארץ ישראל איז געקומען פון זיין שליחות: ווען מ'האט אים צוגעזאגט תלמידים, טאר ער זיך מער נישט מוסר נפש זיין, ווייל זיינע תלמידים דארפן אים.
  5. 43:21 דער וואו וואס דער מדרש זאגט געהערט צו תדעל'ס נאמען איז א "וואו החיבור": די פערטע מלכות פייניגט די אידן דורך זיך מחבר זיין מיט זיי, אזוי ווי עשו האט געביסן יעקב מיט א קוש.
  6. 42:24 נישט ווי די פריערדיגע מלכיות, וואס יעדע איז געווען איין פאלק, איז די פערטע מלכות, "תדעל מלך גוים", אסאך פעלקער פאראייניגט אונטער איין קירכע מיט איין פאליסי צו די אידן.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 15:34 דער משגיח זאגט אז ביי א מחלוקת צווישן גדולים דארפן באמת'ע בני תורה זיך נישט אריינמישן און נישט זאגן קיין ווארט, נאר לערנען און דאווענען.
  2. 17:33 דער משגיח זאגט אז מענטשן וואס רעדן וועגן א מחלוקת פון גדולים דארפן זיך קודם פרעגן צי זיי פארשטייען בכלל וואס זיי רעדן.
  3. 43:50 דער משגיח זאגט אז אידן היינט טארן נישט אריינפאלן אין דעם נעץ פון די גוים'ס פריינטלעכקייט, און נישט איבערנעמען זייער קולטור, פארוויילונגען, לעבנסשטייגער און ספארט.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אבא סקרא, אברהם אבינו, בר קמצא, דער חתם סופר, דער פני יהושע, יוסף בן מתתיהו, יעקב אבינו, לוט, נמרוד, עשו, רבי זכריה בן אבקולס, רבי יוחנן, רבי יעקב עמדין, רבן יוחנן בן זכאי, רש"י

ערכים אור כשדים, בעל מום, בריונים, גלות אדום, דעת תורה, ו' החיבור, מחלוקת, מסירות נפש, פיקוח נפש

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט