"וישמע אברם כי נשבה אחיו" - נשבה ניצוץ משיח

קאטאלאג: פרשת השבוע לך לך נומ׳ ⁨8⁩ פאקעט גייד ז׳ 4 תשנ"ט (1998–99) אידיש 54 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 54 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז נאך די וועלטן פון אדם הראשון און פון נח וואס זענען נישט געלונגען, האט דער תיקון פון דער וועלט געמוזט קומען דורך אברהם אבינו און דעם אידישן פאלק סיי ווי סיי, און דערפאר שטעלט די תורה נישט פאר אברהם אבינו'ס מעלות, און דערפאר האבן די מלכים געכאפט לוט, פון וועמען משיח האט געדארפט ארויסקומען.

דער משגיח עפנט אז בראשית און נח איז א וועלט וואס איז נישט געלונגען: אדם הראשון האט געזינדיגט, דער דור המבול האט פארדארבן אפילו די בהמות און די ערד, און דער נייער אנהייב נאך דעם מבול איז קאליע געווארן דורך די וואס האבן געזינדיגט אין דער תיבה. ווייל די בריאה איז איבערגעגעבן געווארן צום מענטש, הייבט זיך אויף אדער פאלט יעדנ'ס חלק אין דער בריאה לויט זיינע מעשים; נח'ס חלק, און ארץ ישראל, זענען געבליבן ריין. פרשת לך לך הייבט אן דעם עולם התיקון דורך אברהם אבינו און זיינע קינדער. ער ברענגט דעם רמב"ן אז אברהם אבינו האט געזינדיגט ווען ער איז געגאנגען קיין מצרים, און דעם זוהר וואס פארענטפערט אים מיט דעם זכות פון שרה. דערנאך ווייזט ער אז די תורה באהאלט די זכותים פון משה רבינו'ס עלטערן און פון אברהם אבינו, ווייל דער אידישער פאלק און די גאולה מוזן קומען סיי ווי סיי. די מלכים האבן געכאפט לוט ווייל פון אים האט געדארפט ארויסקומען משיח. ער ענדיגט מיט עשו וואס בייסט מיט א קוש, און ווארנט פון דעם היינטיגן זיך מישן מיט די גוים.

ענינים: אברהם אבינו · דער באהאלטענער שורש פון משיח · די גלותן און די מלכיות · נצח ישראל

סדר השיעור

  1. 0:00 די וועלטן פון אדם און נח וואס זענען נישט געלונגען

    דער משגיח רופט בראשית און נח א וועלט וואס איז קאליע געווארן: אדם הראשון האט געגעסן פונעם עץ הדעת, די דורות נאך אים האבן געזינדיגט, און עס איז געקומען דער מבול. ער ברענגט ווי נח ווערט דערמאנט אין די זכרונות פון ראש השנה, און ערקלערט אז נח און די בהמות וואס האבן זיך געהאלטן ביי זייער מין זענען געראטעוועט געווארן כדי אנצוהייבן א נייע וועלט.

  2. 6:07 די בריאה איז אין די הענט פונעם מענטש

    דער משגיח ערקלערט אז דער אויבערשטער האט איבערגעגעבן די בריאה צום מענטש, און יעדנ'ס חלק אין דער וועלט הענגט אפ אין זיינע מעשים, אזוי ווי די פירות פון ארץ ישראל זענען געווען ריזיג ווען אידן האבן געהאלטן די תורה. דער דור המבול האט אזוי שטארק געזינדיגט אז אפילו די בהמות און די ערד זענען פארדארבן געווארן, אבער נח'ס חלק, מיט ארץ ישראל, איז געבליבן ריין.

  3. 12:17 דער פלאן נאכן מבול ווערט צעבראכן

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז דריי האבן געזינדיגט אין דער תיבה, חם, דער הונט און דער עורב, און ממילא איז דער פלאן פון א וועלט פון צדיקים צעבראכן געווארן. ער פרעגט ווי אזוי מ'קען זאגן אז דער אויבערשטער איז אנטוישט געווארן, מיט דעם פסוק "וינחם", און ערקלערט אז די באוואוינער פון דער וועלט האבן נישט אויסגעפירט דעם תנאי אויף וואס זיי זענען געראטעוועט געווארן.

  4. 16:26 אברהם אבינו און דער תיקון פון דער וועלט

    דער משגיח זאגט אז מיט אברהם אבינו הייבט זיך אן דער עולם התיקון: דער אידישער פאלק איז מתקן די וועלט פאמעלעך דורך דער היסטאריע און דעם גלות, ווייל די גוים לערנען זיך אפ פון אידן און קומען צו די יסודות פון דער תורה, ביז משיח וועט קומען. דערנאך הייבט ער אן מיט דער פרשה ווי אברהם אבינו גייט אראפ קיין מצרים און פרעה נעמט שרה.

  5. 20:13 דער רמב"ן'ס טענה און דעם זוהר'ס תירוץ

    דער משגיח ברענגט דעם רמב"ן אז אברהם אבינו האט געזינדיגט א חטא גדול, ווען ער איז געגאנגען קיין מצרים און האט נישט באשיצט שרה, און דאס האט גורם געווען גלות מצרים. ער ערקלערט אז דער רמב"ן האט געהאט דעם זוהר, וואס פארענטפערט אברהם אבינו: ער האט געוואוסט אז שרה'ס קדושה אין פרעה'ס הויז וועט באשיצן אלע אידישע טעכטער אין מצרים, אזוי ווי יוסף'ס זיך אפהיטן האט באשיצט די מענער.

  6. 27:24 די תורה דערציילט וואס וועט געשען

    דער משגיח מערקט אן אז די מעשה פון אברהם אבינו הייבט זיך אן מיט א חטא, און ער פארגלייכט עס צום אנהייב פון שמות, וואו משה רבינו'ס עלטערן ווערן נישט דערמאנט. ער ערקלערט אז דער אויבערשטער פירט די וועלט מיט א פלאן, אז די תורה, נישט ווי אנדערע היסטאריע ביכער, דערציילט וואס וועט געשען, אזוי ווי פרשת האזינו זאגט פאר דעם גאנצן גורל פונעם אידישן פאלק, און ער ברענגט דעם רמב"ן'ס ראיה פון דעם וואס האזינו איז מקוים געווארן, אז דער סוף, משיח, מוז אויך קומען.

  7. 33:44 פארוואס די תורה שטעלט נישט פאר אברהם אבינו

    דער משגיח ברענגט דעם מהר"ל אז די תורה באהאלט ווער משה רבינו'ס עלטערן זענען געווען, ווייל משה האט געמוזט געבוירן ווערן אן א חשבון פון זייערע זכותים. אזוי אויך שטעלט די תורה פאר נח אלס א צדיק, אבער אברהם אבינו'ס מעשה הייבט זי אן גלייך מיט "לך לך", און לאזט אויס זיין מסירות נפש אין אור כשדים, ווייל דער אידישער פאלק האט געמוזט קומען, אזוי ווי חז"ל טייטשן "בהבראם" - "באברהם".

  8. 41:05 די גאולה קומט סיי ווי סיי

    דער משגיח ערקלערט אז דער רמב"ן לייגט אראפ דעם חטא פון אברהם אבינו כדי צו ווייזן אז אברהם האט געמוזט קומען סיי ווי סיי, ווייל דער אידישער פאלק מוז ברענגען די וועלט צו איר תיקון. ער ברענגט דעם רמב"ן סוף האזינו אז די גאולה וועט קומען אין איר צייט אפילו אן תשובה, און ער ווענדט עס אן אויף יעדן איד, וואס מוז צום סוף קומען צו זיין תיקון, ווייל קיינער וועט נישט אפגעשטויסן ווערן.

  9. 45:30 לוט געכאפט צוליב משיח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס די פיר מלכים זענען געגאנגען מלחמה האלטן דווקא כדי צו כאפן לוט, און ענטפערט אז פון לוט האט געדארפט ארויסקומען משיח דורך מואב און רות, וואס די מלכים, וואס זענען געווען מכשפים, האבן געוואוסט; אברהם אבינו איז געגאנגען מלחמה האלטן כדי משיח זאל ארויסקומען. ער לייגט צו אז די פיר מלכים זענען די פיר גלותן, דער לעצטער איז גלות אדום, דער "מלך גוים" פון דער היינטיגער מערב-וועלט.

  10. 50:04 עשו בייסט מיט א קוש

    דער משגיח ברענגט דעם פשט אז ווען עשו האט געקושט יעקב האט ער אים באמת געוואלט בייסן, און ווען ער האט נישט געקענט בייסן, האט ער "געביסן" מיט א קוש. ער ווענדט עס אן אויף גלות אדום, וואס האט אמאל גע'רודפ'ט די אידן און היינט ציעט ער זיי אריין מיט פריינטשאפט און מיט חתונה האבן מיט גוים, און ער ווארנט די בחורים אין ישיבה זיך צו שטארקן איידער זיי גייען ארויס אין דער וועלט.

דער שיעור, אויסגעשריבן

די וועלטן פון אדם און נח וואס זענען נישט געלונגען

0:10

דער משגיח עפנט מיט דעם וואס צדיקים האבן געזאגט, אז בראשית און נח איז א וועלט וואס האט זיך נישט אויסגעהאלטן. דער אויבערשטער האט באשאפן אדם הראשון, און ער האט געגעסן פונעם עץ הדעת; די דורות נאך אים האבן געדינט עבודה זרה און די ערד איז פול געווארן מיט חמס, און דער אויבערשטער האט באשלאסן אפצומעקן די וועלט מיטן מבול. ער ווייזט אויף די זכרונות פון ראש השנה, וואו מ'דערמאנט אז דער אויבערשטער האט געדענקט נח מיט רחמים: דער פלאן איז געווען אז די רשעים זאלן אויסגעמעקט ווערן און פון דער תיבה זאל ארויסקומען א נייע וועלט. א

3:58

די נייע וועלט האט געדארפט צוריקקערן צו דער הייליגער וועלט פון אדם הראשון פארן חטא. ווי רש"י ברענגט, האבן די בהמות אין דור המבול זיך געמישט מיט אנדערע מינים, אבער אייניגע האבן זיך געהאלטן ביים סדר פון מעשה בראשית; דאס זענען געווען די צדיקים פון די בהמות, און זיי זענען געראטעוועט געווארן מיט נח. ב

די בריאה איז אין די הענט פונעם מענטש

6:07

פארוואס זענען דווקא די בהמות געראטעוועט געווארן? דער משגיח ערקלערט אז דער אויבערשטער האט איבערגעגעבן די גאנצע בריאה אין די הענט פונעם מענטש; אדם הראשון האט געגעבן שמות פאר די באשעפענישן ווייל ער איז געווען איבער זיי. יעדער מענטש האט זיין חלק אין דער בריאה, און עס גייט גוט ווען ער פירט זיך על פי התורה. דערפאר זענען די פירות פון ארץ ישראל אין דור המדבר געווען אזוי גרויס אז מ'האט געדארפט עטליכע מענטשן צו טראגן איין הענגל ווייטרויבן, און ווען אידן זינדיגן וואקסן די פירות נישט.

10:05

דער דור המבול האט אזוי שטארק געזינדיגט אז די טומאה איז אריין אין די בהמות, און ווי דער מדרש זאגט, אפילו אין דער ערד, אז מ'האט געפלאנצט איין מין איז אויסגעוואקסן אן אנדערער. נאר נח איז געווען א צדיק, דערפאר זענען די בהמות אין זיין חלק געבליבן ריין, און ארץ ישראל, וואס איז אויך געווען זיין חלק, איז נישט פארפלייצט געווארן. ג

דער פלאן נאכן מבול ווערט צעבראכן

12:22

אבער דער פלאן פון א וועלט פון צדיקים איז נישט געלונגען. די גמרא זאגט אז דריי האבן געזינדיגט אין דער תיבה, חם, דער הונט און דער עורב, און יעדער האט באקומען זיין עונש. דער משגיח פרעגט ווי אזוי מ'קען זאגן אז דער אויבערשטער איז אנטוישט געווארן, ווי דער פסוק זאגט "וינחם", ווען ער ווייסט דאך וואס וועט זיין; דאס לאזט ער פאר די מפרשים, און ערקלערט אז די באוואוינער פון דער וועלט האבן נישט אויסגעפירט דעם תנאי אויף וואס זיי זענען געראטעוועט געווארן. בראשית און נח זענען צוויי פרואוון וואס האבן זיך נישט איינגעגעבן. ד,ה

אברהם אבינו און דער תיקון פון דער וועלט

16:36

דא קומט אברהם אבינו, און פון אים דער אידישער פאלק, וואס איז מתקן די וועלט במשך פון דער היסטאריע. ווייל די גוים רייבן זיך אן אידן אין גלות, ווערן זיי בעסער: רוב פון דער וועלט גלייבט היינט אין רבונו של עולם, אויף יסודות וואס זענען גענומען פון דער תורה, אין א גרינגערער פארעם וואס די גוים האבן געקענט טראגן. אזוי וועט עס גיין ביז משיח וועט ברענגען די וועלט צו דעם וואס דער אויבערשטער האט געוואלט ביי מעשה בראשית. דערנאך דערציילט די פרשה ווי אברהם אבינו איז אראפ קיין מצרים און פרעה האט גענומען שרה.

דער רמב"ן'ס טענה און דעם זוהר'ס תירוץ

20:17

דער רמב"ן שרייבט אז אברהם אבינו האט געזינדיגט א חטא גדול: ער האט נישט געדארפט פארלאזן ארץ ישראל צוליב דעם הונגער, און ער האט נישט באשיצט שרה, נאר געהייסן זי זאל זאגן אז זי איז זיין שוועסטער. ווייל במקום החטא שם המשפט, זענען זיינע קינדער שפעטער געווארן קנעכט ביי פרעה אין מצרים. ו

23:09

דער משגיח ערקלערט אז דער רמב"ן האט געהאט דעם זוהר, כאטש ער איז נאך נישט געווען מפורסם, און דערפאר איז זיין פירוש פול מיט דברי קבלה; ווי ער שרייבט אליין אין זיין הקדמה, דארף מען דערצו א רבי. דער רמב"ן ברענגט די קשיא פונעם זוהר אן דעם תירוץ. דער זוהר פארענטפערט אברהם אבינו: ער האט געוואוסט אז שרה וועט זיך היטן אין פרעה'ס הויז, און אין איר זכות, ווי דער מדרש זאגט, האט קיין אידישע פרוי נישט געזינדיגט אין מצרים, אזוי ווי אין יוסף'ס זכות קיין מאן. דער איינציגער אויסנאם, שלומית בת דברי, איז די תורה'ס ראיה. ז,ח,ט,י

די תורה דערציילט וואס וועט געשען

27:24

פארוואס שטעלט די תורה פאר אברהם אבינו און גלייך דערנאך שרייבט זי א חטא? דער משגיח פארגלייכט דעם אנהייב פון שמות: "וילך איש מבית לוי ויקח את בת לוי", און משה ווערט געבוירן, און ערשט שפעטער, אין וארא, ווערט מען געוואויר אז דאס זענען געווען עמרם און יוכבד. ל,מ

29:47

דער אויבערשטער פירט די וועלט מיט א פלאן און ער אנטפלעקט אים. אנדערע היסטאריע ביכער דערציילן וואס איז געשען; די תורה דערציילט וואס וועט געשען. האזינו לייגט אויס דעם גאנצן גורל פונעם אידישן פאלק, ביז דער אויבערשטער נעמט נקמה פאר זיינע קנעכט. דער רמב"ן דארט טענה'ט, אז ווען א גוי'אישער אסטראלאג וואלט דאס אלעס פאראויסגעזאגט און עס וואלט מקוים געווארן, וואלט יעדער געגלייבט דעם רעשט; אזוי מוזן אויך די נחמות, דער בית המקדש און משיח קומען. נ,ס

פארוואס די תורה שטעלט נישט פאר אברהם אבינו

33:55

דער מהר"ל ערקלערט פארוואס משה רבינו'ס עלטערן ווערן נישט דערמאנט ביי זיין געבורט. ווען די תורה וואלט געזאגט אז א צדיק האט חתונה געהאט מיט א צדקת און משה איז געבוירן געווארן, וואלט מען געמיינט אז אן אזעלכע עלטערן וואלט נישט געווען קיין משה. אבער עס האט געמוזט זיין: אידן האבן געמוזט ארויסגיין פון מצרים, מקבל זיין די תורה און קומען קיין ארץ ישראל, ווער עס זאלן נישט זיין די עלטערן.

36:33

דאס זעלבע איז ביי אברהם אבינו. נח שטעלט די תורה פאר אלס א צדיק תמים, אבער אברהם הערט פשוט "לך לך" מיט גרויסע ברכות, אן א ווארט פארוואס. די מדרשים דערציילן ווי ער האט אין אור כשדים געזוכט דעם אמת, אפגעווארפן די עבודה זרות און זיך געלאזט ווארפן אין פייער. די תורה לאזט עס אויס ווייל דער אידישער פאלק האט געמוזט קומען סיי ווי סיי; חז"ל טייטשן "בהבראם" - "באברהם", די וועלט איז באשאפן געווארן צוליב אים. ע,פ,צ,ק

די גאולה קומט סיי ווי סיי

41:15

דערפאר לייגט דער רמב"ן אראפ אז אברהם'ס מעשה הייבט זיך אן מיט א חטא גדול: אברהם האט געמוזט קומען סיי ווי סיי, ווייל דער אידישער פאלק מוז ברענגען די וועלט צו דער שלימות אויף וועלכער די גאנצע בריאה ווארט, ווי מ'זאגט אין עלינו. דער רמב"ן סוף האזינו מערקט אן אז די נבואה רעדט פון דער גאולה אן תשובה; תשובה קען עס פארגיכערן, אבער אין דער באשטימטער צייט מוז משיח קומען. ר,ש

44:37

אזוי אויך מוז יעדער איד צום סוף קומען צו זיין תיקון און ווערן א צדיק, און קיינער וועט נישט אפגעשטויסן ווערן. דער משגיח פרעגט, פארוואס זיך נאריש מאכן און דורכגיין גלגולים אויפן וועג, ווען דער סוף איז זיכער? ת,אא

לוט געכאפט צוליב משיח

46:03

די פרשה דערציילט פון די פיר מלכים וואס האבן געמאכט מלחמה און געכאפט לוט, "בן אחי אברם". וואס האבן זיי געוואלט פון דווקא לוט? פון לוט, דורך מואב און רות, די באבע פון דוד המלך, האט געדארפט ארויסקומען משיח. די מלכים, וואס זענען געווען מכשפים, האבן דאס געוואוסט, און אברהם אבינו איז געגאנגען מלחמה האלטן כדי משיח זאל קענען קומען. אב,אג,אד

48:44

דער מדרש, וואס דער רמב"ן ברענגט אויך, זאגט אז די פיר מלכים זענען די פיר גלותן. דער לעצטער, "מלך גוים", איז גלות אדום, היינט די סך פעלקער פון דער אייראפעאישער און אמעריקאנער געזעלשאפט. אברהם'ס נצחון מיינט אז אידן וועלן מיט הצלחה דורכגיין די פיר גלותן. אה,או

עשו בייסט מיט א קוש

50:19

ווען עשו האט באגעגנט יעקב און אים געקושט, פרעגט א ספר ווי אזוי קושט איינער וואס וויל בייסן, און ענטפערט אז ווען ער האט נישט געקענט בייסן מיט א ביס, האט ער געביסן מיט א קוש. אדום האט די אידן געביסן דורך דער היסטאריע כדי זיי זאלן אננעמען זייער גלויבן; היינט בייסט ער מיט א קוש, מיט פריינטשאפט, געמיינזאמע פייערונגען און חתונה האבן מיט גוים, וואס אמאל איז געווען אוממעגליך און היינט מוטיגט מען עס. אז

53:18

דער משגיח רופט דאס א גרויסע סכנה. ער זאגט די בחורים אין ישיבה זיך יעצט צו שטארקן, כדי ווען זיי גייען ארויס אין דער וועלט זאלן זיי זיך האלטן ביי אידישקייט.

מראי מקומות

תורה

  1. ה Bereishis 6:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:22
  2. י לכאורה Vayikra 24:10-11 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:09
  3. ל Shemos 2:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:24
  4. מ Shemos 6:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:24
  5. נ Devarim 32:43 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:47
  6. ע Bereishis 6:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:33
  7. פ Bereishis 12:1-2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:33
  8. ק לכאורה Bereishis 2:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 36:33
  9. אב Bereishis 14:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:03
  10. אג Bereishis 14:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:03
  11. אד לכאורה Bereishis 19:30-38 מפתח אינעם אויסשרייב: 46:03
  12. אז לכאורה Bereishis 33:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 50:19

נביאים

  1. ת לכאורה Yeshayahu 60:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 44:37
  2. אא Shmuel II 14:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 44:37

תלמוד בבלי

  1. ד לכאורה Sanhedrin 108b מפתח אינעם אויסשרייב: 12:22

מדרש

  1. ג Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 10:05
  2. ט Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 23:09
  3. צ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 36:33
  4. אה Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 48:44

זוהר און קבלה

  1. ז Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 23:09

ראשונים

  1. ב לכאורה Rashi on Bereishis 6:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:58
  2. ו לכאורה Ramban on Bereishis 12:10 מפתח אינעם אויסשרייב: 20:17
  3. ח לכאורה Ramban, Introduction to Bereishis מפתח אינעם אויסשרייב: 23:09
  4. כ לכאורה Rashi on Shemos 2:11 26:09 מפתח
  5. ס לכאורה Ramban on Devarim 32 (Haazinu) מפתח אינעם אויסשרייב: 29:47
  6. ש לכאורה Ramban on Devarim 32, end of Haazinu מפתח אינעם אויסשרייב: 41:15
  7. או לכאורה Ramban on Bereishis 14:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 48:44

תפילה און פיוט

  1. א לכאורה Rosh Hashanah Musaf, Zichronos מפתח אינעם אויסשרייב: 0:10
  2. ר לכאורה Aleinu, second paragraph מפתח אינעם אויסשרייב: 41:15

עיקרי הדברים

  1. 16:06 בראשית און נח באשרייבן צוויי פרואוון צו מאכן א געהעריגע וועלט וואס זענען נישט געלונגען; לך לך הייבט אן דעם עולם התיקון דורך אברהם אבינו.
  2. 6:40 דער אויבערשטער האט איבערגעגעבן די בריאה אין די הענט פונעם מענטש, און ממילא בליט אדער ווערט קאליע יעדנ'ס חלק אין דער וועלט לויט זיינע מעשים; די עבירות פונעם דור המבול האבן קאליע געמאכט אפילו די בהמות און די ערד.
  3. 33:44 די תורה זאגט נישט ווער עס זענען געווען משה רבינו'ס עלטערן ביי זיין געבורט, און נישט מיט וואס אברהם אבינו איז אויסגעוועלט געווארן, ווייל דער אידישער פאלק האט געמוזט ווערן סיי ווי סיי.
  4. 42:51 לויט דעם רמב"ן סוף פרשת האזינו זאגט דער משגיח אז די גאולה וועט קומען אין איר באשטימטער צייט סיי אידן וועלן תשובה טאן סיי נישט, און אזוי אויך מוז יעדער איד צום סוף קומען צו זיין תיקון.
  5. 46:42 די פיר מלכים האבן געכאפט לוט ווייל זיי האבן געוואוסט אז פון אים דארף ארויסקומען משיח, און אברהם אבינו איז געגאנגען מלחמה האלטן כדי משיח זאל קענען ארויסקומען.
  6. 51:10 גלות אדום האט פריער געביסן די אידן אפן, און היינט בייסט ער מיט א קוש, דורך פריינטשאפט און זיך מישן, וואס דער משגיח רופט א גרויסע סכנה.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 6:07 פארוואס זענען געוויסע בהמות געראטעוועט געווארן אין דער תיבה און נישט אנדערע?

    תירוץ: 11:39 ווייל די בהמות וואס האבן געהערט צו נח'ס חלק אין דער בריאה האבן נישט געזינדיגט; זיין צדקות האט זיי געהאלטן ריין.

  2. קשיא: 24:15 לויט דעם רמב"ן האט אברהם אבינו געזינדיגט ווען ער איז געגאנגען קיין מצרים און געלאזט נעמען שרה; ווי אזוי פארענטפערט אים דער זוהר?

    תירוץ: 24:29 אברהם אבינו האט געוואוסט אז אידן וועלן אראפגיין קיין מצרים, און אז שרה'ס שטארקע צניעות אין פרעה'ס הויז וועט אריינברענגען קדושה אין אלע אידישע טעכטער דארט, אזוי אז קיינע פון זיי האט נישט געזינדיגט.

  3. קשיא: 29:27 פארוואס זאגט די תורה נישט ווער משה רבינו'ס עלטערן זענען געווען ווען זי דערציילט פון זיין געבורט?

    תירוץ: 33:55 כדי קיינער זאל נישט מיינען אז משה רבינו איז געקומען נאר צוליב דער צדקות פון זיינע עלטערן; יציאת מצרים און מתן תורה האבן געמוזט קומען, און די תורה דערמאנט זייער צדקות ערשט שפעטער.

  4. קשיא: 36:43 פארוואס שטעלט די תורה פאר נח אלס א צדיק, אבער פון אברהם אבינו'ס זכותים פאר "לך לך" זאגט זי גארנישט?

    תירוץ: 39:56 ווייל דער אידישער פאלק האט געמוזט ווערן סיי ווי סיי; די וועלט איז באשאפן געווארן צוליב אברהם אבינו, און ממילא איז זיין קומען נישט אפגעהאנגען אין זיינע זכותים.

  5. קשיא: 46:42 פארוואס האבן די פיר מלכים געכאפט דווקא לוט?

    תירוץ: 46:52 משיח האט געדארפט ארויסקומען פון לוט דורך מואב און רות, און די מלכים, וואס זענען געווען מכשפים, האבן דאס געוואוסט און געוואלט עס פארהינדערן.

  6. קשיא: 50:34 אויב עשו האט געוואלט בייסן יעקב, פארוואס האט ער אים געקושט?

    תירוץ: 50:44 ווען ער האט געזען אז ער קען אים נישט בייסן מיט א ביס, האט ער אים געוואלט בייסן מיט א קוש.

מעשיות

  1. 37:33 אברהם אבינו אין דעם פייער פון אור כשדים

    ווי די מדרשים דערציילן, האט אברהם אבינו געזוכט דעם אמת און אויספרובירט אלע עבודה זרות, און געזען אז קיינע פון זיי קען נישט זיין אמת. מיט זיין אייגענעם שכל האט ער פארשטאנען אז עס מוז זיין איין רבונו של עולם וואס האט באשאפן די זון און די לבנה, זומער און ווינטער, טאג און נאכט. ער איז געווען גרייט צו מוסר נפש זיין דערויף, און מ'האט אים אריינגעווארפן אין פייער נאכדעם וואס ער האט זיי געזאגט אז זייער געץ איז נישט קיין גאט. עס איז געשען א נס און ער איז געראטעוועט געווארן פונעם פייער.

    אין דער מעשה: אברהם אבינו, נמרוד, תרח

    דערציילט אין נאך 6 שיעורים ←

  2. 47:07 הרן און דאס פייער

    הרן, אברהם אבינו'ס ברודער, האט געווארט צו זען וואס עס וועט זיין מיט אברהם אין אור כשדים. ווען ער האט געזען אז אברהם איז געראטעוועט געווארן, האט ער געזאגט אז ער האלט מיט אברהם, און מ'האט אים אויך אריינגעווארפן אין פייער און ער איז פארברענט געווארן. דער משגיח זאגט אז דאס איז נישט געווען אינגאנצן לשם שמים, אבער פונדעסטוועגן האט הרן מקדש שם שמים געווען, און זיין זון איז געווען לוט.

    אין דער מעשה: הרן, אברהם אבינו, לוט

געדאנקען

  1. 11:39 די בהמות וואס זענען געראטעוועט געווארן אין דער תיבה זענען געווען די וואס האבן געהערט צו נח'ס חלק אין דער בריאה: ווייל יעדנ'ס חלק אין דער וועלט גייט נאך זיינע מעשים, האט נח'ס צדקות געהאלטן זיין חלק ריין, און ארץ ישראל, וואס איז אויך געווען זיין חלק, איז נישט פארפלייצט געווארן.
  2. 29:59 די תורה איז אנדערש פון אנדערע היסטאריע ביכער, ווייל זי דערציילט נישט וואס עס איז געשען נאר וואס עס וועט געשען, און ממילא איז דאס וואס אירע נבואות זענען מקוים געווארן א ראיה אז דער סוף וועט אויך קומען.
  3. 34:08 די תורה באהאלט מיט כוונה די זכותים הינטער די גרויסע ווענדפונקטן, משה רבינו'ס עלטערן און אברהם אבינו'ס מסירות נפש אין אור כשדים, כדי קיינער זאל נישט מיינען אז דער אידישער פאלק איז געקומען דורך א צופעליגן זכות; ער האט געמוזט קומען פון ערגעץ סיי ווי סיי.
  4. 41:06 דער רמב"ן הייבט אן אברהם אבינו'ס מעשה מיט זיין חטא דווקא כדי ארויסצוברענגען אז אברהם'ס קומען איז נישט אפגעהאנגען אין זיינע זכותים; דער תכלית פון דער בריאה האט אים געפאדערט.
  5. 46:52 די מלחמה פון די פיר מלכים איז געווען א מלחמה קעגן משיח: זיי האבן געכאפט לוט ווייל משיח האט געדארפט ארויסקומען פון אים, און אברהם אבינו'ס נצחון איבער זיי איז א סימן אז אידן וועלן מיט הצלחה דורכגיין די פיר גלותן.
  6. 50:44 עשו'ס קוש איז געווען נאך א מין ביס, און גלות אדום, נאכדעם וואס ער האט נישט געקענט פארטיליגן די אידן מיט כח, איז מער מצליח ווען ער נעמט זיי ארום.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 53:17 דער משגיח זאגט אז מ'דארף וויסן אז דאס היינטיגע זיך מישן מיט די גוים איז א גרויסע סכנה, און מ'דארף זיך דערפון אפהיטן.
  2. 53:32 ער זאגט די יונגעלייט אין ישיבה זיך צו שטארקן און באפעסטיגן יעצט, כדי ווען זיי וועלן ארויסגיין אין דער וועלט זאלן זיי זיך האלטן ביי אידישקייט.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, דוד המלך, דער מהר"ל פון פראג, דער רמב"ן, הרן, חם, יוכבד, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, לוט, משה רבינו, נח, עמרם, עשו, פרעה, רבי שמעון בר יוחאי, רות, שלומית בת דברי, שרה אמנו

ערכים אור כשדים, ארבע מלכיות, גלות אדום, זכרונות, מבול, מסירות נפש, עולם התיקון, עשו, שבירת הכלים, תיבה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט