הנקודה של מגן אברהם אינו נפגם לעולם
קאטאלאג: פרשת השבוע לך לך נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 3 תשל"א (1970–71) אידיש 56 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז יעדער איד טראגט אין זיך א נקודה פון אברהם אבינו וואס איז העכער פון בחירה און ווערט קיינמאל נישט נפגם, אז די מלוה מלכה פון דוד המלך שטארקט די נקודה, און אז נאר זי היט אפ א איד פון דעם "קוש" פונעם היינטיגן גלות אדום.
דער משגיח עפנט מיט דער מלוה מלכה אלס די סעודה פון דוד המלך: דער לוז, וואס האט נישט הנאה געהאט פונעם חטא פון אדם הראשון, ווערט נאר דערנערט פון דער סעודה, און פון אים וועט זיין תחיית המתים. דערנאך ערקלערט ער אז ספר בראשית איז די בריאה פון דער נקודה פון כלל ישראל אין די אבות, אזוי אז יעדער איד האט א שטיקל אברהם אבינו, וואס "מגן אברהם" היט אפ און ווערט קיינמאל נישט נפגם. לויט דעם מהר"ל שטייט נישט פארוואס אברהם איז אויסגעקליבן געווארן, ווייל ער איז געווען דער תכלית פון דער בריאה; די נקודה איז העכער פון בחירה, און דערפאר ענדיגט זיך די פרשה מיט מילה בשמיני. מלוה מלכה, שבת און קידוש לבנה ווייזן אלע אויף די נקודה וואס בלייבט אייביג. ביי די פיר מלכים איז ער מסביר אז תדעל מלך גוים איז אדום, וועמענס כלי זיין איז דער קוש פון חיבור, און ער ברענגט ווי יעקב האט אנגעזאגט אין מצרים צו זאגן קלאר אז מ'איז נאר געקומען לגור. דער קאנטאקט מיט דער נקודה פון אברהם איז דער קאמפאס אין גלות.
ענינים: דער פינטעלע איד: די פנימיות'דיגע נקודה פון יעדן איד · אברהם אבינו · די גלותן און די מלכיות · מלוה מלכה · די נסיונות פונעם דור
סדר השיעור
-
0:00 מלוה מלכה, די סעודה פון דוד המלך
דער משגיח פארגלייכט די תפילה פון חצות פון דוד המלך, וואס איז געבליבן פאר די חסידים, מיט דער פערטער סעודה פון שבת, די מלוה מלכה, און פרעגט וואס זי האט צו טון מיט דוד. ער ענטפערט אז דער לוז, וואס האט נישט הנאה געהאט פונעם חטא פון אדם הראשון, ווערט נאר דערנערט פון דער סעודה און פון אים וועט זיין תחיית המתים, און דוד, דער תיקון פון אדם, איז "חי וקים".
-
5:01 ספר בראשית, די בריאה פון כלל ישראל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז ספר בראשית איז א ספר פון בריאה אויך ווייל דארט ווערט באשאפן די נקודה פון כלל ישראל אין אברהם, יצחק און יעקב, און ספר שמות דערציילט ווי די נקודה צעשפרייט זיך אין די צוועלף שבטים. יעדער איד האט א שטיקל אברהם אבינו, און דערפאר ענדיגט זיך די ערשטע ברכה פון שמונה עשרה מיט "מגן אברהם".
-
8:19 די נקודה פון אברהם וואכט אויף יעדעס יאר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז די ענינים פון די אבות זענען נישט קיין היסטאריע: ווען מ'לייענט די פרשה וואכט אויף די נקודה פון אברהם אין יעדן איד, אזוי ווי סטרונעס וואס קלינגען צוזאמען. "מגן אברהם" היט אפ די נקודה אז זי זאל קיינמאל נישט נפגם ווערן, און דערנאך קומט "מחיה מתים". ער לייגט צו אז די וועלט איז באשאפן געווארן צוליב אברהם, ווי חז"ל טייטשן "בהבראם" - "באברהם".
-
11:37 אברהם אויסגעקליבן אן א טעם; מילה העכער פון בחירה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די קשיא פונעם מהר"ל פארוואס די תורה זאגט ביי נח פארוואס ער איז זוכה געווען, און ביי אברהם שטייט נישט קיין טעם, און ער ענטפערט אז אברהם איז געווען דער תכלית פון דער בריאה און זיין אויסקלייבן קומט נאר פונעם רצון העליון. דערמיט איז ער מסביר פארוואס די פרשה ענדיגט זיך מיט מילה בשמיני: די נקודה פון אברהם איז אין יעדן איד שלא בבחירה, העכער פון טבע, אזוי ווי די כנור פון משיח מיט אכט סטרונעס, און די סעודות פון שבת זענען א שפייז פאר דער אמונה.
-
18:06 תחיית המתים, שבת און מפטיר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז נאר אידן וועלן אויפשטיין ביי תחיית המתים, ווייל זיי האבן א נקודה וואס קען קיינמאל נישט פארלוירן ווערן; ביי מלוה מלכה שטארקט מען די אמונה, אזוי ווי ביי קידוש לבנה, וואו די לבנה באנייט זיך אלעמאל. שבת, וואס איז קבועה וקיימא דורך דעם רצון ה' און נישט דורך בית דין, איז ווי די נקודה; דער מפטיר, אן אכטער עולה וואס לייענט איבער וואס מ'האט שוין געלייענט, געהערט צו דוד און משיח, וועמענס פונק גייט מיט מיט א איד אין די פינצטערע וואכנטעג.
-
24:55 וואס פארדעקט די נקודה; די פיר מלכים
דער משגיח מערקט אן אז אסאך אידן האבן פארלוירן דעם קאנטאקט מיט זייער נקודה, און פרעגט וואס פארדעקט זי; ער זאגט אז דאס איז דער "שאור", דער יצר הרע, די קליפה פון עמלק און אדום. דערנאך גייט ער איבער צו די פיר מלכים אין דער פרשה און צום מדרש וועגן דעם נאמען תדעל, און פרעגט פארוואס נאר ביי תדעל שטייט א וו.
-
29:33 תדעל, אדום און דער קוש פון עשו
לויט דעם רמב"ן איז דער משגיח מסביר אז די פיר מלכים זענען די פיר גליות, און תדעל מלך גוים איז אדום, א גלות וואס גייט איבער פון איין פאלק צום אנדערן. ער ברענגט דעם קוש פון עשו, וואס איז באמת געווען א ביס, און ערקלערט אז די טאקטיק פון אדום איז חיבור און דיאלאג; די וו פאר תדעל ווייזט אז מחבר זיין איז זיין מהות, און מ'דארף אנטלויפן פון זיין קוש.
-
36:47 די עמאנציפאציע, נאפאלעאן, און "ויגר שם"
דער משגיח שילדערט ווי די חומות פון די געטאס זענען צובראכן געווארן און אידן האבן באקומען גלייכע רעכטן, אלס די סכנה פון זיך מחבר זיין מיט די אומות, און ער דערציילט פון דער מחלוקת צווישן די צדיקים וועגן נאפאלעאן, וואו דער בעל התניא האט מורא געהאט פאר דער פרייהייט. דערנאך ערקלערט ער דעם "ויגר שם" אין דער הגדה: יעקב האט אנגעזאגט זיינע קינדער צו זאגן פרעה קלאר אז זיי זענען נאר געקומען לגור, דער איינציגער שמירה נישט צו דערטרונקען ווערן אין גלות.
-
44:18 דער נסיון פון פאלשע מנהיגים פאר משיח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט א מדרש אז פאר משיח וועט דער ערב רב אויפשטעלן זייער אייגענעם כהן גדול, און ער פרעגט ווי אזוי וועט א איד וויסן נאך וועמען צו גיין. ער ענטפערט אז ווער עס האט קאנטאקט מיט דער נקודה פון אברהם און דוד, קען מען אים נישט אפנארן.
-
47:55 די נקודה אלס קאמפאס; אברהם אליין שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט די נקודה א קאמפאס וואס ווייזט יעדן איד וואו ער דארף גיין, און זאגט אז ביי מלוה מלכה נעמען אידן מיט די ליכטיגקייט פון שבת אין די וואכנטעג אריין און גייען נאך די צדיקים וואס מאכן נישט קיין חידושים. ער שליסט מיט אברהם אבינו, וואס איז אליין מיט אליעזר ארויסגעגאנגען קעגן די מלכים, און זאגט אז מיטן כח פון זיין נקודה און פון אמונה פשוטה קען א איד באשטיין אין גלות.
דער שיעור, אויסגעשריבן
מלוה מלכה, די סעודה פון דוד המלך
דער משגיח הייבט אן מיט דער תפילה פון חצות פון דוד המלך, "חצות לילה אקום להודות לך", וואס איז געבליבן א רשות פאר די חסידים און נישט קיין חוב פאר יעדן. דוד איז זייער הויך: אדם איז ראשי תיבות אדם דוד משיח, און דער מדרש אויפן פסוק "ירום ונשא וגבה מאד" זאגט אז משיח וועט זיין גרעסער פון די אבות. אזוי אויך איז די פערטע סעודה פון שבת, די מלוה מלכה, די סעודה פון דוד, און נישט יעדער היט זי אפ. א,ב
ספר בראשית, די בריאה פון כלל ישראל
דער משגיח ערקלערט אז ספר בראשית איז א ספר פון בריאה אויך ווייל דארט ווערט באשאפן די נקודה פון כלל ישראל אין אברהם, יצחק און יעקב. ספר שמות, וואס הייבט אן מיט די נעמען פון די שבטים, דערציילט ווי די נקודה צעשפרייט זיך, יעדער שבט מיט זיין כח. יעדער איד האט א שטיקל אברהם, און דערפאר ענדיגט זיך די ערשטע ברכה פון שמונה עשרה מיט "מגן אברהם". ד,ה
די נקודה פון אברהם וואכט אויף
די ענינים פון די אבות, זאגט דער משגיח, זענען נישט קיין היסטאריע. ווען מ'לייענט די פרשה וואכט אויף די נקודה פון אברהם אין יעדן איד, אזוי ווי סטרונעס וואס קלינגען צוזאמען. "מגן אברהם" היט אפ די נקודה אז זי זאל קיינמאל נישט נפגם ווערן. ער לייגט צו אז די וועלט איז באשאפן געווארן צוליב אברהם, ווי די קליינע ה' אין "בהבראם" ווייזט. ו
אברהם אויסגעקליבן אן א טעם
דער משגיח ברענגט די קשיא פונעם מהר"ל: ביי נח זאגט די תורה פארוואס ער איז זוכה געווען, "נח איש צדיק", אבער ביי אברהם הייבט זיך גלייך אן "לך לך" אן קיין טעם. דער תירוץ איז אז אברהם איז געווען דער תכלית פון דער בריאה; זיין אויסקלייבן איז געקומען נאר פונעם רצון העליון, אזוי ווי ביי דער בריאה פון דער וועלט שטייט אויך נישט פארוואס. ז,ח
תחיית המתים, שבת און מפטיר
נאר אידן וועלן אויפשטיין ביי תחיית המתים, ערקלערט דער משגיח, ווייל דערצו דארף מען א נקודה וואס קען קיינמאל נישט פארלוירן ווערן, די נקודה פון אברהם און פון דוד. ביי מלוה מלכה דארף א איד זיך שטארקן אין אמונה און וויסן אז די נקודה קען נישט פארלאשן ווערן. אויך ביי קידוש לבנה באנייט זיך די לבנה אלעמאל, "כירח יכון עולם". ל
שבת, נישט אזוי ווי די ימים טובים וואס בית דין שטעלט אויף, איז קבועה וקיימא נאר דורך דעם רצון ה', ווי די גמרא זאגט, ממילא איז עס א טאג פון רצון, אזוי ווי די נקודה פון אברהם. מ
דער מפטיר איז אן אכטער עולה וואס לייענט איבער וואס מ'האט שוין געלייענט, א בחינה פון תחיית המתים, און נאכדעם זאגט מען "מגן דוד". ווען שבת גייט אוועק און די פינצטערע וואכנטעג הייבן אן, גייט מיט יעדן איד דער פונק פון דוד און משיח, און ער שלעפט אריין שבת אין דער וואך.
וואס פארדעקט די נקודה; די פיר מלכים
תדעל, אדום און דער קוש פון עשו
לויט דעם רמב"ן זאגט דער משגיח אז די פיר מלכים זענען די פיר גליות, און תדעל מלך גוים איז אדום, דער היינטיגער און ביטערסטער גלות. דאס איז נישט קיין איין פאלק: זיין שורש גייט איבער פון איין פאלק צום אנדערן, ממילא זענען די רשעים וואס טוען שלעכטס פאר אידן אין יעדער מדינה פון אדום. פ
אין א מדרש האט יעקב געזען אין חלום ווי די מלכיות גייען ארויף און אראפ, און ער האט מורא געהאט פאר עשו, דער שורש פון דער לעצטער מלכות. עשו האט אים געוואלט בייסן, און ווען ער האט נישט געקענט, האט ער אים געקושט, און ס'איז נישטא קיין ערגערער ביס ווי אזא קוש. די זעלבע טאקטיק האט אדום היינט: דיאלאגן, צוזאמענקומפטן און חיבור. צ,ק
די עמאנציפאציע, נאפאלעאן, און "ויגר שם"
די חומות פון די געטאס, זאגט דער משגיח, האבן באשיצט כלל ישראל, און ווען זיי זענען צובראכן געווארן מיט גלייכע רעכטן איז געקומען די סכנה פון זיך מישן מיט די אומות. ווען נאפאלעאן איז אריין אין רוסלאנד זענען די צדיקים געווען צעטיילט, און דער בעל התניא האט געארבעט אז ער זאל פאלן, ווייל ער האט מער מורא געהאט פאר דער פרייהייט ווי ער האט געשאצט די טובה אין גשמיות.
דערנאך פרעגט ער פארוואס די הגדה ברענגט די ראיה אויף "ויגר שם" פון וואס די שבטים האבן געזאגט צו פרעה. ער ענטפערט אז יעקב האט געזען די סכנה פון התבוללות אין מצרים, און זיין איינציגע עצה איז געווען אז זיינע זין זאלן זאגן פרעה גלייך אין פנים "לגור בארץ באנו": מיר זענען נאר געקומען צו וואוינען א צייט און מיר געהערן נישט דא. ש,ת
דער משגיח זאגט אז אין אזא אטמאספערע מוז א איד זאגן צו זיך און צו אנדערע אז ער געהערט נישט צו זיי; דאס איז די שמירה נישט צו דערטרונקען ווערן אינעם מבול פונעם היינטיגן גלות.
דער נסיון פון פאלשע מנהיגים פאר משיח
די נקודה אלס קאמפאס; אברהם אליין
דער נסיון פון דער צייט, זאגט דער משגיח, איז נישט צו פארלירן דעם קאנטאקט מיט דער נקודה פון דוד, וואס איז ווי א קאמפאס וואס ווייזט יעדן איד וואו צו גיין. ביי מלוה מלכה נעמען אידן מיט די ליכטיגקייט פון שבת אין דער וואך אריין, און זיי גייען נאך די צדיקים וואס מאכן נישט קיין חידושים.
ער שליסט מיט אברהם אבינו, וואס איז ארויסגעגאנגען אליין מיט אליעזר און האט מנצח געווען די מלכים. מיטן כח פון יענער נקודה און פון אמונה פשוטה, וואס מ'האט גע'ירשנט פון די עלטערן, קען א איד באשטיין אין גלות.
מראי מקומות
תורה
- ד Shemos 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:53
- ו לכאורה Bereishis 2:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:32
- ז Bereishis 6:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 11:37
- ח Bereishis 12:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 11:37
- ט לכאורה Bereishis 17 מפתח אינעם אויסשרייב: 14:27
- ס Bereishis 14:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:53
- ק לכאורה Bereishis 33:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:55
- ר לכאורה Shemos 27:10 מפתח אינעם אויסשרייב: 35:55
- ת לכאורה Bereishis 47:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:38
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 7:54 יעדער איד האט אין זיך א נקודה פון אברהם אבינו, וואס "מגן אברהם" היט אפ, און זי קען קיינמאל נישט נפגם ווערן.
- 14:40 די נקודה איז העכער פון בחירה, און דערפאר גיט מען די מילה בשמיני, אן צו פרעגן דאס קינד.
- 2:56 די מלוה מלכה איז די סעודה פון דוד המלך, וואס דערנערט דעם לוז און איז פארבונדן מיט תחיית המתים.
- 18:45 ביי מלוה מלכה דארף מען זיך שטארקן אין אמונה און וויסן אז די נקודה קען קיינמאל נישט פארלאשן ווערן.
- 31:47 דער גלות אדום, "תדעל מלך גוים", באפאלט אידן בעיקר מיט דעם קוש פון חיבור, נישט נאר מיט'ן ביס.
- 41:20 דער איינציגער שמירה אין גלות איז צו זאגן קלאר אז מ'געהערט נישט צו די אומות, אזוי ווי יעקב האט אנגעזאגט זיינע קינדער אין מצרים.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 3:06 וואס איז די מעלה פון דער מלוה מלכה, די סעודה פון דוד המלך?
תירוץ: 3:34 נאר זי דערנערט דעם לוז, וואס האט נישט הנאה געהאט פונעם חטא פון אדם און פון וועלכן עס וועט זיין תחיית המתים, און דוד, דער תיקון פון אדם, איז "חי וקים".
-
קשיא: 11:41 פארוואס זאגט די תורה פארוואס נח איז זוכה געווען, און ביי אברהם שטייט נישט קיין טעם?
תירוץ: 12:37 אברהם איז געווען דער תכלית פון דער בריאה, ממילא איז זיין אויסקלייבן געקומען נאר פונעם רצון העליון, אזוי ווי ביי דער בריאה פון דער וועלט שטייט אויך נישט פארוואס.
-
קשיא: 14:17 פארוואס ענדיגט זיך פרשת לך לך, וואס רעדט פון אברהם, מיט דער מצוה פון מילה?
תירוץ: 14:40 יעדער איד האט א נקודה פון אברהם וואס איז העכער פון בחירה, און די מילה, וואס מ'גיט בשמיני אן צו פרעגן דאס קינד, פלאנצט זי איין אין יעדן איד.
-
קשיא: 28:39 פארוואס שטייט א וו נאר פאר תדעל צווישן די פיר מלכים?
תירוץ: 35:55 די וו החיבור איז א טייל פון תדעלס מהות, ווייל אדום, דער היינטיגער גלות, וויל זיך אלעמאל מחבר זיין מיט אידן, און מ'דארף אנטלויפן פון זיין קוש.
-
קשיא: 39:56 פארוואס ברענגט די הגדה די ראיה אז יעקב איז נאר געקומען לגור פון "ויאמרו אל פרעה" און נישט פון "ויגר שם" אליין?
תירוץ: 41:10 יעקבס שמירה נישט צו פארזינקען אין מצרים איז געווען אז זיינע זין זאלן זאגן קלאר פאר פרעה אז זיי זענען נאר געקומען לגור און זיי געהערן נישט דארט.
מעשיות
-
37:40 די מחלוקת פון די צדיקים וועגן נאפאלעאן
ווען נאפאלעאן איז אריין אין רוסלאנד איז געווען א גרויסע מחלוקת צווישן די צדיקים צי ער זאל געווינען. דער בעל התניא האט אוועקגעלייגט גרויסע כחות אז נאפאלעאן זאל פאלן. ער האט געזאגט אז אויב נאפאלעאן געווינט וועט זיין זייער גוט פאר אידן אין גשמיות, אבער ער האט מורא געהאט פאר דעם התחברות מיט די אומות וואס די פרייהייט און די גלייכע רעכטן וועלן ברענגען.
אין דער מעשה: נאפאלעאן, דער בעל התניא
געדאנקען
- 3:34 די מלוה מלכה געהערט צו דוד המלך ווייל נאר זי דערנערט דעם לוז, וואס דער חטא פון אדם האט אים נישט אנגערירט, און דוד, דער תיקון פון אדם, איז "חי וקים"; דערפאר איז זי פארבונדן מיט תחיית המתים.
- 5:53 ספר בראשית דערציילט די בריאה פון דער נקודה פון כלל ישראל אין די אבות, און ספר שמות ווי זי צעשפרייט זיך אין די צוועלף שבטים, יעדער מיט זיין אייגענעם כח.
- 13:35 ווייל די תורה גיט נישט קיין טעם פארוואס אברהם איז אויסגעקליבן געווארן, קומט זיין נקודה נאר פונעם רצון העליון, און דערפאר קען מען זי נישט פארלירן דורך די בחירה; די מילה בשמיני, אן דעם קינדס הסכמה, ווייזט דאס.
- 21:08 שבת, וואס איז קבועה וקיימא דורך דעם רצון ה' און הענגט נישט אפ אין בית דין, איז א טאג פון רצון, אזוי ווי די נקודה פון אברהם וואס הענגט נישט אפ אין דעם מענטשנס מעשים.
- 21:54 דער מפטיר, אן אכטער עולה וואס לייענט איבער וואס מ'האט שוין געלייענט, איז א בחינה פון תחיית המתים און פון דער שמינית פון משיח, און דערפאר זאגט מען נאכדעם די ברכה "מגן דוד".
- 33:53 די וו פאר "תדעל" איז א רמז אז חיבור איז דער מהות פון אדום, דער היינטיגער גלות, וועמענס קוש איז ערגער פון א ביס.
- 39:56 די הגדה ברענגט די ראיה אז יעקב איז נאר געקומען לגור פון וואס זיינע זין האבן געזאגט צו פרעה, ווייל יעקבס עצה נישט צו פארזינקען אין מצרים איז געווען אז זיי זאלן זאגן קלאר אז זיי געהערן נישט דארט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 18:45 דער משגיח זאגט אז ביי מלוה מלכה דארף מען זיך שטארקן און קובע זיין ביי זיך די אמונה, צו וויסן אז מ'האט א נקודה וואס קען קיינמאל נישט פארלאשן ווערן.
- 38:56 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זייער מורא האבן פון זיך מחבר זיין מיט די אומות און זיך אידענטיפיצירן מיט זייער קולטור.
- 43:11 דער משגיח זאגט אז אין אזא אטמאספערע מוז א איד זאגן צו זיך און צו אנדערע אז ער געהערט נישט צו זיי.
- 47:56 דער משגיח זאגט אז דער גאנצער נסיון פון דער צייט איז נישט צו פארלירן דעם קאנטאקט מיט דער נקודה פון דוד המלך און פון אידישקייט אין א איד.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, אליעזר עבד אברהם, דוד המלך, דער בעל התניא, דער מהר"ל פון פראג, דער רמב"ן, יעקב אבינו, יצחק אבינו, נאפאלעאן, נח, עשו, פרעה, רבי יוחנן, תדעל
ערכים לוז, מגן אברהם, מילה, מלוה מלכה, נקודה, ערב רב, תחיית המתים