הנצחיות של המנורה ושל התורה ושל משה רבינו. (שייכות לפורים קטן)

קאטאלאג: פרשת השבוע תצוה נומ׳ ⁨2⁩ פאקעט גייד ז׳ 10 תשל"ו (1975–76) אידיש 1 שעה 21 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 21 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז די מנורה, וואס איז תורה, איז נישט געבונדן צו קיין ארט און צו קיין צייט און ברענט אפילו אין גלות, אז די נשמה פון משה רבינו איז דער אור הגנוז וואס קומט צוריק אין יעדן דור, און אז פורים קטן לערנט א איד צו זען דעם אייבערשטן אפילו אין הסתר.

דער משגיח הייבט אן מיט דעם וואס די פרשה פון דער מנורה ווערט איבערגעחזרט אין תצוה און אין אמור, און ער פרעגט עטליכע קשיות אויפן לשון. לויט דעם חתם סופר ערקלערט ער אז די מנורה איז סיי א חלק פון כללות הבנין און סיי א מצוה פאר זיך, און דערמיט איז זי תורה, בפרט תורה שבעל פה, וואס איז נישט תלוי אינעם מקדש ווי די עבודה, און ברענט אפילו ביינאכט, אין גלות. דער נר מערבי, די מנורה הטהורה און דער רמז פון "כתית" אויף די חרובע בתי מקדשות ווייזן אלע אז די תורה איז נצחית. משה רבינו'ס נאמען פעלט אין תצוה נישט אלס עונש, נאר ווייל זיין נשמה איז דער אור הגנוז, וואס ווערט אפגעהיטן און קומט צוריק אין יעדן דור, ווי מרדכי וואס קעמפט קעגן עמלק. דערנאך פארבינדט ער משה רבינו'ס רצון צו מעבר זיין די שנה מיט פגימת הלבנה, וואס איז כנסת ישראל, און ערקלערט פורים קטן און פארוואס אידן האבן נישט מקבל געווען פורים אלס יום טוב.

ענינים: משה רבינו · דער משכן און די כהנים · דער כח און די מעלה פון תורה · פורים קטן און שנת העיבור

סדר השיעור

  1. 0:00 קשיות אויף דער איבערגעחזרטער פרשה פון דער מנורה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט אן אז דער אנהייב פון תצוה וועגן דער מנורה ווערט איבערגעחזרט אין אמור, און ער ברענגט רש"י אז תצוה רעדט פון בנין המשכן און אמור פון סדר ההדלקה. ער פרעגט פארוואס עס ווערט איבערגעחזרט, פארוואס דער ארט ווערט באשריבן אויף א שלילה'דיגן אופן "מחוץ לפרוכת", פארוואס דער סדר פון די ווערטער איז איבערגעדרייט, און פארוואס דער רמז פונעם בעל הטורים אין "כתית" אויף די יארן פון די צוויי בתי מקדשות איז אין א לשון פון צעשטויסן.

  2. 6:52 די מנורה אלס א מצוה פאר זיך שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס די איבעריגע ווערטער "המנורה הטהורה", וואס די גמרא אין מנחות טייטשט אז זי קומט פון א מקום טהרה, שטייען נאר אין אמור, און ער זאגט אפשר אז מען האט געדארפט מאכן די מנורה פאר'ן משכן. ער ברענגט דעם חתם סופר אין די דרשות פון חנוכה אז די מנורה איז סיי א חלק פון כללות הבנין און סיי א באזונדערע מצוה, דערפאר האבן די חשמונאים זי אנגעצונדן אין דער עזרה איידער דער מקדש איז געווען פארטיג, און דער נס איז געווארן מפורסם.

  3. 14:20 די תורה איז נישט תלוי אינעם מקדש שטייט אינעם קאטאלאג

    על פי זה ערקלערט דער משגיח די צוויי פרשיות: תצוה רעדט פון דער מנורה אלס חלק פון כללות הבנין, און אמור פון איר אייגענער מצוה. ער שטעלט אנטקעגן תורה און עבודה אין ספר שמות: די עבודה איז געבונדן צום מקדש, די תורה איז נצחית און האט זיך נאך מער אנטוויקלט נאכן חורבן; די לוחות און די מנורה זענען מרמז אויף תורה שבכתב און תורה שבעל פה, און די תורה איז די נשמה פון משה רבינו, וואס איז בחינת נצח.

  4. 20:45 די מנורה, תורה שבעל פה און דער נר מערבי שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די קישוטים פון דער מנורה זענען חידושי תורה, דער פלפול וואס איז געגעבן געווארן צו משה רבינו, ממילא האט די מנורה אן עצמיות וואס איז נישט געבונדן צו מקום און זמן, און "מחוץ לפרוכת" זאגט אז זי געהערט אפילו אינדרויסן. ער ברענגט די גמרא אז דער נר מערבי איז אן עדות אז די שכינה שורה בישראל, א רמז אז די תורה ברענט אפילו נאכן חורבן, און ער מערקט אן אז עבודה איז פסול ביינאכט.

  5. 26:33 א ליכט אין דער נאכט פון גלות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די מנורה האט געברענט דורך דער נאכט, א רמז אויף די חידושי תורה וואס אידן האבן געשאפן אין גלות, און אז נאכן עגל איז זי באלד באפוילן געווארן. דער נס פונעם נר מערבי קומט פונעם אור הגנוז, וואס איז משה רבינו'ס נשמה; אמור לייגט צו "המנורה הטהורה" ווייל דברי תורה זענען נישט מקבל טומאה אפילו אין גלות, "כתית" איז מרמז אז די ליכט בלייבט כאטש די בתי מקדשות זענען חרוב געווארן, און דער נר מערבי איז ווי דער כותל מערבי, אן ארט וואס איז קיינמאל נישט חרוב געווארן.

  6. 34:05 פארוואס משה רבינו'ס נאמען איז באהאלטן אין תצוה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם בעל הטורים אז משה רבינו'ס נאמען פעלט אין תצוה ווייל ער האט געזאגט "מחני נא מספרך", און ער האלט אז דאס איז פארקערט זיין כבוד: משה רבינו'ס נשמה איז דער אור הגנוז, און באהאלטן מיינט אפהיטן, א שכר פאר דעם וואס ער איז געווען גרייט פארלוירן צו ווערן פאר כלל ישראל. ער לייגט צו אז אין יעדן דור איז דא א צדיק מיט דער נשמה פון משה, אמאל באהאלטן, און מען קען זיך מקשר זיין צו אים אפילו מען ווייסט נישט ווער ער איז.

  7. 40:35 מרדכי, עמלק און חודש אדר שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח מערקט אן אז תצוה קומט פאר פורים, און ער ברענגט דעם מדרש וואס פארגלייכט מרדכי מיט משה: משה רבינו קומט צוריק אין יעדן דור מיט אנדערע נעמען. עמלק, וואס וויל אפמעקן כלל ישראל, איז דער היפך פון משה, און משה וואס האט זיך מוסר נפש געווען אפגעמעקט צו ווערן פאר כלל ישראל איז דא ביי יעדער מלחמה מיט עמלק. ער ברענגט דעם בני יששכר וועגן דעם מלאך וואס איז ממונה איבער חודש אדר און איבער דער ברכה, דער חודש וואס משה רבינו האט געבענטשט די אידן פאר זיין הסתלקות.

  8. 47:25 ברכה אן תנאים; משה רבינו אין יעדן דור שטייט אינעם קאטאלאג

    פונעם בעל הטורים, אז קללת חכם מקוים זיך אפילו על תנאי, לערנט דער משגיח ארויס אז ברכת חכם קומט אפילו אן א תנאי, ממילא ווערן אידן אין אדר געבענטשט אן קוקן ווער זיי זענען, און פורים ווייזט זיך דער אור הגנוז פון יעדן איד אונטער די מסכות. ער ברענגט אז משה רבינו'ס נשמה איז פריער געווען נח און שת, מרומז אינעם לעצטן ווארט פון תרומה און אינעם ערשטן ווארט פון תצוה, און אז איידער די זון פון איין צדיק גייט אונטער, שיינט שוין די זון פונעם אנדערן.

  9. 52:48 וויאזוי מען דערקענט דעם אמת'ן מנהיג שטייט אינעם קאטאלאג

    אויף "חקת עולם לדרתיכם" אין אמור זאגט דער משגיח אז יעדער דור האט זיין משה רבינו, אבער ס'איז אויך דא אזעלכע וואס פארשטעלן זיך, מנהיגים פונעם ערב רב וואס טוען זיך אן אין משה'ס מלבוש. דער סימן, פון "צאי לך בעקבי הצאן", איז אז דער אמת'ער מנהיג פירט כלל ישראל אין די וועגן פון די פריערדיגע צדיקים און בייגט זיך נישט מיט דער צייט.

  10. 56:21 משה רבינו'ס תפילה און פגימת הלבנה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מגלה עמוקות, וואס איינער פון זיינע פשטים אין משה רבינו'ס בקשה אריינצוגיין אין ארץ ישראל איז אז ער האט געוואלט מעבר זיין די שנה. ער ערקלערט די תפילה ביי קידוש לבנה צו מלאות פגימת הלבנה: די לבנה איז כנסת ישראל, וואס איז מקבל פון דער זון; זי איז קלענער געווארן צוליב די זינד וואס וועלן שפעטער קומען, און יעדעס יאר בלייבט זי מער הינטער דער זון, ממילא איז דער סוף פונעם יאר אין אדר א צייט פון הסתר פנים, די צייט פון אסתר.

  11. 1:01:59 דוד המלך און די שלימות פון דער לבנה שטייט אינעם קאטאלאג

    ביי קידוש לבנה בעט מען אז די לבנה זאל ווערן גאנץ; דער משגיח ערקלערט אז דוד איז די בחינה פון דער לבנה, ווי "ואת דוד מלכם" און "עד דוד הגדיל". משה רבינו האט געוואלט מעבר זיין די שנה, דאס הייסט אויסגלייכן די שנת הלבנה מיט דער שנת החמה, אז כנסת ישראל זאל זיך אויסגלייכן מיט דער זון און דער מאור הקטן זאל ווערן גרויס.

  12. 1:05:26 פורים קטן: מנחם זיין די לבנה און זען דעם שם השם שטייט אינעם קאטאלאג

    אין א שנה מעוברת ברענגט אדר ראשון א כפל הסתר און אן אנטוישונג, און אידן זענען מנחם די לבנה מיט א סעודה פורים קטן; דער משגיח ברענגט דעם רמ"א דערויף און "וטוב לב משתה תמיד", פארבונדן מיט "שויתי ה' לנגדי תמיד". פונקט ווי דער שם השם שטייט נישט אין דער מגילה און מען מאכט פונדעסטוועגן א ברכה, דארף א איד זען דעם שם השם אין דער היסטאריע, אין די צייטונגען און אין אלעס וואס פאסירט מיט אים.

  13. 1:12:10 פארוואס אידן האבן נישט מקבל געווען פורים אלס יום טוב שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז אסתר האט געוואלט מאכן פורים פאר א יום טוב, און אידן האבן עס נישט מקבל געווען, און ער פרעגט פארוואס. ער ערקלערט אז א יום טוב, ווי שבת, איז א טאג וואס עס פעלט גארנישט און ס'איז נישטא קיין אביונים, און מתנות לאביונים זענען מעורר אז די זון זאל משפיע זיין צו דער לבנה; אידן האבן געוואלט א טאג וואס ברענגט השפעה אפילו אין גלות און אין הסתר, און דאס איז דער אמת'ער ענין פון פורים קטן.

דער שיעור, אויסגעשריבן

קשיות אויף דער איבערגעחזרטער פרשה פון דער מנורה

0:35

דער משגיח עפנט מיט דעם וואס דער אנהייב פון תצוה, דער שמן און די הדלקה פון דער מנורה, ווערט כמעט ווארט ביי ווארט איבערגעחזרט אין פרשת אמור. רש"י ערקלערט אז תצוה רעדט פונעם סדר פון בנין המשכן און אמור פונעם סדר ההדלקה. אבער קיין אנדער חלק פונעם משכן ווערט נישט איבערגעחזרט, פארוואס זשע דאס? א

3:09

ער פרעגט נאך קשיות. די תורה שטעלט די מנורה "מחוץ לפרוכת" (שמות כז, כא), זי זאגט וואו זי שטייט נישט אנשטאט וואו זי שטייט, און אין אמור איז דער סדר פון די ווערטער איבערגעדרייט (ויקרא כד, ג). און דער בעל הטורים און רבינו בחיי טייטשן "כתית" אלס א רמז אויף די יארן וואס די צוויי בתי מקדשות זענען געשטאנען. פארוואס זאל מען זיי מרמז זיין מיט א לשון פון צעשטויסן? ב,ג,ד,ה

די מנורה אלס א מצוה פאר זיך

7:02

אין אמור שטייט נאך "המנורה הטהורה" (ויקרא כד, ד), און די גמרא אין מנחות טייטשט אז איר מעשה איז אראפגעקומען פון א מקום טהרה, ווייל מ'האט משה רבינו געוויזן פון הימל וויאזוי מען מאכט זי. פארוואס שטייט דאס נאר אין אמור? דער משגיח זאגט אפשר אז די מצוה איז געווען צו מאכן די מנורה גלייך, אפילו פשוט, פאר דער לאנגער ארבעט פונעם משכן. ז,ח

10:13

דערנאך ברענגט ער דעם חתם סופר אין די דרשות פון חנוכה, וואס פרעגט וויאזוי די חשמונאים האבן אנגעצונדן די מנורה אין דער עזרה, ווען זי דארף דאך שטיין אויף איר ארט אינעם היכל. לויט דעם רמב"ם, אז מען מעג מטיב זיין די נרות אינדרויסן, איז דער תירוץ אז אין דער מנורה זענען דא צוויי ענינים: זי איז א חלק פון כללות הבנין, אן איר איז דער מקדש נישט גאנץ, און זי איז אויך א מצוה פאר זיך. דערפאר, בשעת מ'האט נאך מתקן געווען דעם מקדש, האט מען זי אנגעצונדן אינדרויסן, און אלע אידן האבן געזען דעם נס. ט,י

די תורה איז נישט תלוי אינעם מקדש

14:44

דערמיט זענען מתורץ די צוויי פרשיות. תצוה רעדט פון דער מנורה אלס חלק פון כללות הבנין, ממילא קומט איר ארט קודם; אמור רעדט פון דער הדלקה אלס מצוה פאר זיך, ממילא איז דער ארט א צווייטראנגיגע זאך און שטייט שפעטער.

17:16

פארוואס טאר די מנורה נישט ווארטן אויפן בנין? דער משגיח ערקלערט אז ספר שמות רעדט קודם פון תורה און דערנאך פון עבודה. עבודה איז נאר אינעם מקדש, אבער תורה איז נצחית, און ווי עס שטייט אין מדרש האט זי זיך נאך מער אנטוויקלט נאכן חורבן, פון רבי עקיבא און ווייטער. אינעם מקדש זענען דא צוויי זאכן וואס זענען תורה: די לוחות, תורה שבכתב, און די מנורה, תורה שבעל פה. די תורה איז די נשמה פון משה רבינו, וואס איז בחינת נצח, און יעדער תלמיד חכם וואס לערנט לשמה האט א חלק דערין. כ

די מנורה, תורה שבעל פה און דער נר מערבי

20:52

די מנורה, זאגט דער משגיח, איז משה רבינו: אירע כפתורים און פרחים זענען חידושי תורה, דער פלפול וואס חז"ל זאגן איז געגעבן געווארן צו משה, און ער האט אים איבערגעגעבן צו כלל ישראל. ממילא האט די מנורה אן עצמיות וואס איז נישט געבונדן צו מקום און זמן, און "מחוץ לפרוכת" איז נישט קיין שלילה: עס זאגט אז זי געהערט אפילו אינדרויסן. ל,ב

24:34

ער ברענגט די גמרא אין שבת אז דער נר מערבי, וואס האט געברענט א גאנצן טאג מיט שמן פאר איין נאכט, איז אן עדות אז די שכינה שורה בישראל, און ער טייטשט אז די תורה ברענט אפילו נאכן חורבן. עבודה, לעומת זה, איז פסול ביינאכט. מ

א ליכט אין דער נאכט פון גלות

27:06

די מנורה אבער האט געברענט די גאנצע נאכט, ווייל איר ליכט איז געמאכט פאר דער פינצטערניש: די חידושי תורה האבן אידן בעיקר געשאפן אין גלות. דערפאר, נאכן עגל, ווען עס איז אראפגעקומען א חושך, איז די מנורה באלד באפוילן געווארן, איידער דער בנין איז פארטיג.

29:16

דער נס פונעם נר מערבי קומט פונעם אור הגנוז, וואס איז משה רבינו'ס נשמה; ווען ער איז געבוירן געווארן, זאגט די גמרא אין סוטה, איז די שטוב געווארן פול מיט ליכט. אמור לייגט צו "המנורה הטהורה" ווייל, ווי די גמרא אין ברכות זאגט, דברי תורה זענען נישט מקבל טומאה, ווי פייער, ממילא בלייבט די תורה ריין אפילו אין גלות. און דער "כתית" פונעם בעל הטורים זאגט אז כאטש ביידע בתי מקדשות זענען צעשטויסן געווארן, בלייבט די ליכט אויף אייביג. צ,ז,נ,ד

33:05

דער נר מערבי איז ווי דער כותל מערבי: דארט וואו די זון פון כלל ישראל גייט אונטער, בלייבט אן ארט וואס ווערט קיינמאל נישט חרוב און א ליכט וואס לעשט זיך קיינמאל נישט אויס.

פארוואס משה רבינו'ס נאמען איז באהאלטן אין תצוה

34:07

דער בעל הטורים, לויט דעם זוהר, זאגט אז משה רבינו'ס נאמען פעלט אין תצוה ווייל ער האט געזאגט "מחני נא מספרך" (שמות לב, לב). דער משגיח פרעגט: פון א גוטע זאך, וואס ער האט זיך מוסר נפש געווען פאר כלל ישראל, קען דאך נישט ארויסקומען א שלעכטע זאך. ס,ע,פ

35:57

נאר דאס איז זיין כבוד. משה רבינו'ס נשמה איז דער אור הגנוז, וואס דער בעל שם טוב זאגט איז באהאלטן געווארן אין דער תורה, און תצוה הייבט זיך אן מיט דער מנורה, די פרשה פון יענער ליכט. מען באהאלט א זאך וואס מען וויל אפהיטן; ווייל משה איז געווען גרייט פארלוירן צו ווערן פאר כלל ישראל, האט ער זוכה געווען באהאלטן און אפגעהיטן צו ווערן.

39:45

ווי דער אריז"ל שרייבט, איז אין יעדן דור דא א צדיק מיט משה רבינו'ס נשמה, אמאל באהאלטן, און מען קען זיך מקשר זיין צו אים אפילו מען ווייסט נישט ווער ער איז.

מרדכי, עמלק און חודש אדר

40:35

תצוה קומט פאר פורים, און דער מדרש אויף "איש יהודי היה בשושן הבירה" לערנט אז מרדכי איז געווען ווי משה. משה רבינו, זאגט דער משגיח, קומט צוריק אין יעדן דור מיט אן אנדער נאמען, אמאל משה, אמאל מרדכי, לויט דעם דור. ר

43:14

דער היפך פון משה איז עמלק, וואס וויל אפמעקן כלל ישראל, און זיין עונש איז "תמחה את זכר עמלק" (דברים כה, יט). ווייל משה האט געבעטן אפגעמעקט צו ווערן כדי כלל ישראל זאל עקזיסטירן, איז ער דא ביי יעדער מלחמה מיט עמלק: אין די צייטן פון שאול, פון מרדכי, ביז משיח. ש

45:57

ער ברענגט אויך דעם בני יששכר אז דער מלאך וואס איז ממונה איבער חודש אדר איז דער מקור פון ברכה, און דערפאר האט משה רבינו געבענטשט די אידן אין אדר פאר זיין הסתלקות. ת

ברכה אן תנאים; משה רבינו אין יעדן דור

47:32

פונעם בעל הטורים, אז קללת חכם מקוים זיך אפילו על תנאי, לערנט דער משגיח ארויס אז ברכת חכם קומט אוודאי אפילו אן א תנאי. ממילא ווערן אידן אין אדר געבענטשט אן מ'קוקט ווער זיי זענען, און פורים, אונטער די מסכות, ווערט נתגלה דער אור הגנוז וואס איז אין יעדן איד. ס

50:05

ער לייגט צו אז משה רבינו'ס נשמה איז פריער געקומען אלס נח און שת, מרומז אין די אותיות פון "נחשת", דאס לעצטע ווארט פון תרומה, און אז איידער די זון פון איין צדיק גייט אונטער שיינט שוין די זון פונעם אנדערן; ווי די גמרא זאגט, אין זיבעטן אדר איז משה געשטארבן און אין זיבעטן אדר איז ער געבוירן געווארן. אג

וויאזוי מען דערקענט דעם אמת'ן מנהיג

53:15

אויף "חקת עולם לדרתיכם" (ויקרא כד, ג) זאגט דער משגיח אז יעדער דור האט זיין משה, אבער אויך המנ'ס וואס פארשטעלן זיך אלס משה, מנהיגים פונעם ערב רב. דער סימן, פון "צאי לך בעקבי הצאן" (שיר השירים א, ח), איז א מנהיג וואס גייט אין די טריט פון די פריערדיגע צדיקים און זאגט נישט אז היינט איז אנדערש. ג,אה

משה רבינו'ס תפילה און פגימת הלבנה

56:31

ווען משה רבינו האט געבעטן "אעברה נא" (דברים ג, כה), איז איינער פון די פשטים פונעם מגלה עמוקות אז ער האט געוואלט מעבר זיין די שנה, וואס מען טוט נאר אין ארץ ישראל. או,אז

58:01

דער משגיח ערקלערט די תפילה ביי קידוש לבנה צו מלאות פגימת הלבנה. די לבנה איז כנסת ישראל, וואס איז מקבל פון דער זון; זי איז קלענער געווארן ביי מעשה בראשית צוליב די זינד וואס וועלן שפעטער קומען, און יעדעס יאר בלייבט די שנת הלבנה עלף טעג הינטער דער זון. אין אדר איז דער ריחוק דער גרעסטער: הסתר פנים, די צייט פון אסתר, ביז די מגילה איז מגלה דעם הסתר. אח

דוד המלך און די שלימות פון דער לבנה

1:02:10

ביי קידוש לבנה בעט מען אז די לבנה זאל ווערן גאנץ, און מען דערמאנט דוד, וואס איז די בחינה פון דער לבנה, ווי "עד דוד הגדיל" (שמואל א כ, מא). משה רבינו'ס רצון מעבר צו זיין די שנה איז געווען אויסצוגלייכן די שנת הלבנה מיט דער שנת החמה, אז כנסת ישראל זאל ווערן גלייך מיט דער זון. אח,אי

פורים קטן: מנחם זיין די לבנה און זען דעם שם השם

1:06:43

אין א שנה מעוברת קומט אדר ראשון, און דער פורים וואס מען האט געווארט אויף קומט נישט: א כפל הסתר. פונדעסטוועגן זענען אידן מנחם די לבנה מיט א סעודה פורים קטן. דער משגיח ברענגט דעם רמ"א, אז כאטש מען מאכט נישט קיין פולע סעודה, מאכט מען אביסל מער, ווייל "וטוב לב משתה תמיד", וואס דער פתחי תשובה פארבינדט מיט "שויתי ה' לנגדי תמיד" אינעם אנהייב פונעם שולחן ערוך. אנ,אס,אפ,אע

1:09:43

דער שם השם שטייט נישט אין דער מגילה, און פונדעסטוועגן מאכט מען א ברכה מיט שם ומלכות. אזוי דארף א איד וויסן אז דער שם השם איז אין דער היסטאריע, אין דער צייטונג, אין זיין פרישטיק און אין זיין בלאט גמרא; "המלך" אין דער מגילה מיינט דעם רבונו של עולם.

פארוואס אידן האבן נישט מקבל געווען פורים אלס יום טוב

1:12:21

די גמרא אין מגילה זאגט אז אסתר האט געוואלט מאכן פורים פאר א יום טוב, און אידן האבן עס נישט מקבל געווען: אין ערשטן פסוק שטייט "ויום טוב" (אסתר ט, יט), אין צווייטן נאר משתה, שמחה און מתנות לאביונים (אסתר ט, כב). דער משגיח פרעגט: פארוואס זשע זאל מען נישט וועלן נאך א יום טוב? אצ,אק,אר

1:14:13

א יום טוב איז ווי שבת, ווען א איד דארף פילן אז אלע זיינע מלאכות זענען שוין געטאן און עס פעלט אים גארנישט; שבת איז יעדער איינער רייך, ממילא איז נישטא קיין ארט פאר מתנות לאביונים. צדקה אין דער וואך איז מעורר אז די זון זאל משפיע זיין צו דער לבנה, כנסת ישראל, וואס איז אין גלות ווי אן אביון. דערפאר, ברענגט דער משגיח פון די פוסקים לויט ספרי קבלה, איז מען נישט מקדש די לבנה שבת.

1:17:56

אידן האבן געוואלט א טאג וואס זיין מצוה ציט אראפ השפעה פונעם אייבערשטן אפילו אין גלות און אין הסתר, דערפאר האבן זיי געוועלט מתנות לאביונים אנשטאט יום טוב. דאס, ענדיגט דער משגיח, איז דער אמת'ער ענין פון פורים קטן: מקבל זיין פון אויבן אפילו ווען מען זעט נישט קיין נחמה, זיך דערהייבן איבער דער צייט, און מיט "וטוב לב משתה תמיד" זען דעם רבונו של עולם אין אלעס, וואס ברענגט תקוה אויף דער גאולה. אס

מראי מקומות

תורה

  1. ב Shemos 27:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:09, 20:52
  2. ג Vayikra 24:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:09, 53:15
  3. ו Vayikra 16:3 6:05 טעקסט מפתח
  4. ז Vayikra 24:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:02, 29:16
  5. פ Shemos 32:32 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:07
  6. ש Devarim 25:19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 43:14
  7. אא Devarim 33:1 47:09 טעקסט מפתח
  8. או Devarim 3:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 56:31

נביאים

  1. אט Hoshea 3:5 1:03:18 טעקסט מפתח
  2. אי Shmuel I 20:41 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:10
  3. אכ Yeshayahu 30:26 1:04:11 טעקסט מפתח

כתובים

  1. אה Shir HaShirim 1:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:15
  2. אס Mishlei 15:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:43, 1:17:56
  3. אע Tehillim 16:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:43
  4. אק Esther 9:19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:12:21
  5. אר Esther 9:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:12:21

תלמוד בבלי

  1. ח לכאורה Menachos 29a מפתח אינעם אויסשרייב: 7:02
  2. ל לכאורה Nedarim 38a מפתח אינעם אויסשרייב: 20:52
  3. מ Shabbos 22b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:34
  4. נ Berachos 22a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:16
  5. צ לכאורה Sotah 12a מפתח אינעם אויסשרייב: 29:16
  6. ק לכאורה Shabbos 101b 20:10 מפתח
  7. אג לכאורה Kiddushin 38a מפתח אינעם אויסשרייב: 50:05
  8. אד לכאורה Kiddushin 72b 52:00 מפתח
  9. אל לכאורה Sanhedrin 96a 59:24 מפתח
  10. אמ לכאורה Chullin 139b 1:01:25 מפתח
  11. אצ לכאורה Megillah 5b מפתח אינעם אויסשרייב: 1:12:21

מדרש

  1. כ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 17:16
  2. ר לכאורה Midrash on Esther 2:5 אינעם אויסשרייב: 40:35

זוהר און קבלה

  1. ע Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 34:07

ראשונים

  1. א לכאורה Rashi on Vayikra 24:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:35
  2. ד לכאורה Baal HaTurim on Shemos 27:20 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:09, 29:16
  3. ה לכאורה Rabbeinu Bachya on Shemos 27:20 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:09
  4. י Mishneh Torah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:13
  5. ס לכאורה Baal HaTurim on Shemos 27:20 מפתח אינעם אויסשרייב: 34:07, 47:32
  6. אש לכאורה Rashi on Shemos 20:9 1:14:05 מפתח

אחרונים און חסידות

  1. ט Derashos Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:13
  2. ת Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 45:57
  3. אב Yalkut Reuveni (מקום נישט באשטימט) 49:41 מפתח
  4. אז Megaleh Amukos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 56:31
  5. אנ Shulchan Aruch Orach Chaim 697:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:43

תפילה און פיוט

  1. אח Kiddush Levana (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 58:01, 1:02:10

אנדערע

  1. אפ Pischei Teshuvah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:43

עיקרי הדברים

  1. 14:44 די מנורה שטייט אין צוויי פרשיות ווייל זי האט צוויי ענינים: אין תצוה איז זי א חלק פון כללות הבנין פונעם משכן, און אין אמור איז זי א מצוה פאר זיך.
  2. 17:44 די מנורה איז תורה, בפרט תורה שבעל פה מיט אירע חידושים, וואס איז נישט געבונדן צום מקדש און גייט ווייטער אפילו נאכן חורבן און אין גלות.
  3. 35:57 משה רבינו'ס נאמען פעלט אין תצוה ווייל זיין נשמה איז דער אור הגנוז, און וואס מען באהאלט ווערט אפגעהיטן פון פארלירן.
  4. 39:49 אין יעדן דור איז דא די נשמה פון משה רבינו אין א צדיק, אין מרדכי'ס צייט אלס מרדכי, און ער שטייט קעגן עמלק אין יעדן דור.
  5. 54:05 דעם אמת'ן מנהיג פונעם דור דערקענט מען דערין וואס ער גייט אין די טריט פון די פריערדיגע צדיקים, און נישט וואס ער זאגט אז היינט איז אנדערש.
  6. 1:07:22 פורים לערנט אז דער אייבערשטער איז מיט אידן אפילו אין הסתר; פורים קטן, דער כפל הסתר פון אדר ראשון, לערנט א איד צו זען דעם שם השם אין אלעס.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 2:17 פארוואס ווערט די פרשה פון דער מנורה פון תצוה איבערגעחזרט אין אמור?

    תירוץ: 14:44 תצוה רעדט פון דער מנורה אלס חלק פון כללות הבנין, און אמור פון דער מנורה אלס א באזונדערע מצוה, וואס איז תורה.

  2. קשיא: 3:09 פארוואס גיט די תורה אן דעם ארט פון דער מנורה אויף א שלילה'דיגן אופן, "מחוץ לפרוכת"?

    תירוץ: 23:13 ס'איז נישט קיין שלילה: עס זאגט אז די מנורה געהערט אפילו אינדרויסן, אפילו ווען דער בנין איז נישטא.

  3. קשיא: 5:44 פארוואס זאל די תורה מרמז זיין די יארן פון די צוויי בתי מקדשות מיט "כתית", א לשון פון צעשטויסן?

    תירוץ: 32:30 כדי צו זאגן אז אפילו ווען די בתי מקדשות זענען צעשטויסן בלייבט די ליכט א נר תמיד, ווייל די תורה איז נצחית.

  4. קשיא: 6:52 פארוואס שטייט "המנורה הטהורה" נאר אין אמור?

    תירוץ: 30:18 אמור רעדט פון דער מנורה אין גלות; זי קומט פון א מקום טהרה, און די תורה, ווי פייער, איז נישט מקבל טומאה אפילו צווישן דער טומאה פון גלות.

  5. קשיא: 34:12 פארוואס ווערט משה רבינו'ס נאמען נישט דערמאנט אין תצוה?

    תירוץ: 35:57 זיין נשמה איז דער אור הגנוז, און די פרשה פון דער מנורה איז די פרשה פונעם אור הגנוז; דאס באהאלטן איז זיין כבוד און זיין שמירה.

  6. קשיא: 1:12:54 פארוואס האבן אידן נישט מקבל געווען פורים אלס יום טוב?

    תירוץ: 1:14:13 א יום טוב, ווי שבת, פעלט גארנישט און האט נישט קיין אביונים; אידן האבן געוואלט א טאג פון מתנות לאביונים וואס ברענגט השפעה אפילו אין גלות.

געדאנקען

  1. 11:41 די צוויי פרשיות פון דער מנורה שפיגלען אפ צוויי ענינים אין איר: אלס איינער פון די כלים געהערט זי צו כללות הבנין, אבער אלס תורה איז זי א מצוה פאר זיך וואס גייט אן אפילו וואו דער בנין איז נאך נישט פארטיג אדער שטייט שוין נישט.
  2. 23:10 "מחוץ לפרוכת" איז נישט קיין שלילה'דיגער אנווייז וואו נישט צו שטעלן די מנורה, נאר א הודעה אז די מנורה געהערט אפילו אינדרויסן, אפילו ווען דער מקדש איז חרוב.
  3. 33:05 דער נר מערבי איז ווי דער כותל מערבי: דווקא אין מערב, וואו די זון פון כלל ישראל גייט אונטער, בלייבט א ליכט וואס לעשט זיך קיינמאל נישט אויס, דער עצם התורה.
  4. 35:11 וואס משה רבינו'ס נאמען איז באהאלטן אין תצוה איז זיין שכר און נישט קיין עונש: מען באהאלט א זאך וואס מען וויל אפהיטן, ממילא ווערט דער וואס איז געווען גרייט פארלוירן צו ווערן פאר כלל ישראל אפגעהיטן אלס דער אור הגנוז.
  5. 43:05 משה רבינו'ס "מחני" שטייט אנטקעגן דער מחיה פון עמלק: ווייל ער איז געווען גרייט אפגעמעקט צו ווערן כדי כלל ישראל זאל עקזיסטירן, איז ער דא ביי יעדער מלחמה קעגן עמלק ביז משיח.
  6. 56:49 משה רבינו'ס בקשה אריינצוגיין אין ארץ ישראל איז, לויט איין פשט, געווען א רצון מעבר צו זיין די שנה, דאס הייסט אויסגלייכן די שנת הלבנה מיט דער שנת החמה, אז כנסת ישראל, די לבנה, זאל ווערן גלייך מיט דער זון.
  7. 1:14:13 אידן האבן נישט געוואלט מאכן פורים פאר א יום טוב ווייל א יום טוב, ווי שבת, האט נישט קיין אביונים און עס פעלט גארנישט, און זיי האבן געוואלט א טאג פון מתנות לאביונים, וואס ציט אראפ השפעה צו כנסת ישראל אפילו אין גלות.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 40:03 דער משגיח זאגט אז מען קען זיך מקשר זיין צום צדיק הדור אפילו מען ווייסט נישט ווער ער איז, און אז דאס איז דער עיקר הצלחה פון א איד.
  2. 54:24 דער משגיח זאגט אז מען דערקענט א אמת'ן מנהיג דערמיט צי ער גייט אין די וועגן פון די פריערדיגע צדיקים, און אז דער וואס זאגט אז היינט איז אנדערש און מער פארגעשריטן איז זיכער נישט דער אמת'ער.
  3. 1:08:43 דער משגיח זאגט אז פורים קטן זאל מען זיך פרייען און מוסיף זיין אביסל אין דער סעודה מיט חברים, ווי "וטוב לב משתה תמיד".
  4. 1:10:27 דער משגיח זאגט אז א איד דארף לערנען צו זען דעם שם השם אין אלעס: אין דער היסטאריע, אין דער צייטונג, און אין יעדער זאך וואס פאסירט מיט אים יעדן טאג.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אהרן הכהן, אסתר המלכה, דוד המלך, די חשמונאים, דער בני יששכר, דער בעל הטורים, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער מגלה עמוקות, דער רמ"א, דער רמב"ם, המן, יהונתן בן שאול, ירבעם בן נבט, מרדכי הצדיק, משה רבינו, נח, רבי עקיבא, רבינו בחיי, רש"י, שאול המלך, שת

ערכים אור הגנוז, הסתר פנים, מיעוט הירח, מתנות לאביונים, נצח, נר המערבי, ערב רב, פורים קטן, שנה מעוברת, תורה שבעל פה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט