(רש"י) “אלה ישוביהם וגלגוליהם עד שבאו לכלל ישוב” - כל אריכות הגלות מתגלגל סביב משיח; חנוכה - דרוש לתרץ קושית ב"י

קאטאלאג: פרשת השבוע וישב נומ׳ ⁨5⁩ פאקעט גייד ז׳ 7 תשמ"ג (1982–83) אידיש 1 שעה 20 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 20 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז אלע דרייען פונעם גלות, וואס הייבן זיך אן מיט מכירת יוסף, דרייען זיך ארום משיח, און אז חנוכה איז נתגלה געווארן דער אור פון משיח, און דערמיט פארענטפערט ער די באקאנטע קשיא פונעם בית יוסף.

דער משגיח עפנט מיטן כלל פונעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים. נאכדעם וואס יעקב אבינו האט דורכגעלעבט אלע סימנים פון די גליות, האט ער געהאפט צו פילן עולם הבא אויף דער וועלט, אבער די וועלט קען דאס נישט אנהאלטן, און אנשטאט דעם האט זיך אנגעהויבן דער אמת'ער גלות מצרים מיט מכירת יוסף. רש"י'ס "אלה ישוביהם וגלגוליהם" לערנט אז יעדע דריי פון דער היסטאריע איז א פלאנירטע גלגול פון דער גזירה פונעם אייבערשטן, און ווער עס משפט'ט פון איין פינסטערן פלעק איז ווי א פליג אויף א גרויס בילד. חנוכה, אינעם פינסטערסטן טייל פונעם גלות, ווערט נתגלה דער אור הגנוז פון משיח, און דאס דריידל, וואס זיינע אותיות זענען בגימטריא משיח, ווייזט אז אלץ דרייט זיך ארום אים. די פרשה פון די מלכי אדום באהאלט די גאנצע הנהגה. צום סוף פארענטפערט דער משגיח דעם בית יוסף: חנוכה איז אראפגעקומען דער אור פון משיח און די צייט אליין האט זיך פארלענגערט, אזוי אז דער שמן האט געברענט אכט טעג אויפן נאטירלעכן וועג און מ'האט מקיים געווען די מצוה.

ענינים: דער באהאלטענער שורש פון משיח · דער נס חנוכה און די יוונים · יוסף און זיינע ברידער · השגחה פרטית

סדר השיעור

  1. 0:00 יעקב'ס ווילן צו זיצן בשלוה

    דער משגיח ברענגט דעם כלל פונעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים, און ווייזט ווי יעקב'ס לעבן איז געווען א סימן אויף די גליות. יעקב האט געהאפט צו פילן עולם הבא אויף דער וועלט, אבער די וועלט קען דאס נישט אנהאלטן, און אנשטאט דעם האט זיך אנגעהויבן גלות מצרים.

  2. 7:18 זיך אוועקזעצן צווישן די הינט

    דער משגיח ברענגט דעם משל פונעם מדרש פון א מענטש וואס באגעגנט א חבורה הינט און זעצט זיך אוועק צווישן זיי, און דעם פשט פונעם חידושי הרי"ם אז מ'זאל נישט אנטלויפן פון צרות נאר וויסן אז דער אייבערשטער איז דארט. דערנאך פרעגט ער פארוואס דער מדרש כאפט וישב צו צום פסוק פון די מלכי אדום.

  3. 11:34 רש"י: ישוביהם וגלגוליהם שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח לערנט רש"י'ס "אלה ישוביהם וגלגוליהם עד שבאו לכלל ישוב" אלס דער אנהייב פון א לאנגע פלאנירטע געשיכטע, און ברענגט דעם רמב"ן אז די גזירה איז אמת און די חריצות איז שקר. אלע גלגולים, פון מכירת יוסף ביזן מדבר, האבן געפירט צום באזעצן זיך אין ארץ ישראל.

  4. 16:03 די פליג אויפן בילד און די דרייענדיגע זון שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח גלייכט א מענטש וואס פרעגט קשיות אויפן אייבערשטן צו א פליג וואס פליט ארויף אויף א שווארצן פלעק פון א גרויס בילד. מיט די פסוקים פון קהלת וועגן די דורות און די זון וואס גייט אונטער און קומט צוריק, ערקלערט ער אז אלץ דרייט זיך מיט א חשבון צום תכלית פון דער בריאה, ביאת המשיח.

  5. 24:28 דער לאנגער שפאס פון מצרים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח טייטשט "אשר התעללתי במצרים" אלס א שפאס וואס האט געדויערט איבער צוויי הונדערט יאר: דאס גאנצע עשירות וואס מצרים האט צונויפגעזאמלט דורך יוסף און יעקב האבן צום סוף די אידן ארויסגענומען. אזוי אויך ווען משיח וועט קומען וועט דער "אז ימלא שחוק פינו" ווייזן אז דער גלות איז געווען צוליב די אידן.

  6. 28:11 די חנוכה ליכט און דאס דריידל שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז חנוכה קומט אין דער לענגסטער נאכט, דער שפיץ פונעם גלות, און דעמאלט ווערט נתגלה דער אור הגנוז פון משיח דורך די חנוכה ליכט, ווי דער בני יששכר ברענגט. די אותיות פונעם דריידל זענען בגימטריא משיח, און דאס ווייזט אז אלע גלגולים פון דער היסטאריע דרייען זיך ארום אים.

  7. 35:05 דער סוד פון די מלכי אדום שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט פונעם רמח"ל און פונעם זוהר אז די קורצע פרשה פון די מלכי אדום באהאלט די גאנצע הנהגה פונעם אייבערשטן, און אז דער אכטער מלך, הדר, ביי וועמען ס'שטייט נישט וימת, איז מרמז אויף חנוכה און אויף משיח. דערמיט פארענטפערט ער דעם מדרש: ווען יעקב האט געזען די פרשה, האט ער זיך אוועקגעזעצט צווישן די הינט, ווייל ער האט געוואוסט אז דער אייבערשטער איז דארט.

  8. 43:43 יעדע שטוב א מקדש; דער נוסח פון הנרות הללו שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט פונעם שפת אמת אז ווען מ'צינדט חנוכה ליכט ווערט יעדע אידישע שטוב א מקדש: די יוונים זענען אריינגעבראכן אינעם בית המקדש, און חנוכה גייען די ליכט פונעם מקדש ארויס אין די וואכעדיגע טעג און אין רשות הרבים. דערנאך ברענגט ער דעם נוסח "מצות שמונת ימי חנוכה" און דעם חידושדיגן לשון פון דער גמרא און פונעם שולחן ערוך.

  9. 50:28 די קשיא פונעם בית יוסף און ר' חיים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די באקאנטע קשיא פונעם בית יוסף אויף די אכט טעג, און ר' חיים'ס נקודה אז נייער שמן וואס איז באשאפן געווארן דורך א נס וואלט נישט געטויגט פאר דער מצוה, דערפאר איז דער נס געווען אין דער איכות פונעם שמן. דערנאך ברענגט ער דעם בני יששכר אז אפילו א נס באיכות איז מען נישט מקיים קיין מצוה, ווייל א מצוה דארף זיין אויפן נאטירלעכן וועג.

  10. 55:30 ר' חנינא'ס מנורה און דער מגלה עמוקות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש תנחומא וואו ר' חנינא סגן הכהנים האט געזען די מנורה ברענען א גאנץ יאר אן שמן, און פרעגט פארוואס מ'פייערט אזוי שטארק די אכט טעג חנוכה. דערנאך ברענגט ער דעם מגלה עמוקות אז אין ימות המשיח וועט זיך די צייט אויסציען, אז א טאג וועט דויערן אזוי לאנג ווי א יאר היינט.

  11. 1:00:09 דער נס: איין לאנגער טאג פון משיח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער נס פון חנוכה איז געווען אז דער אייבערשטער האט אראפגעשיקט דעם אור פון משיח, ווען די טבע גייט פאמעלעך, אזוי אז אינעם בית המקדש האט כ"ה כסלו געדויערט אכט טעג און דער שמן האט געברענט על פי טבע. דערמיט ערקלערט ער דעם מנהג צו זאגן "ויהי נועם" און דעם לשון פון דער גמרא "בכ"ה בכסליו יומי דחנוכה תמניא אינון".

  12. 1:07:54 א מצוה אונטן, און מסירות נפש שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שטעלט אנטקעגן ר' חנינא'ס נס, וואו דער אייבערשטער האט אנגעצונדן די מנורה של מעלה און איר ליכט איז אראפגעקומען אן א מצוה, מיט חנוכה, ווען דער אייבערשטער האט געוואלט אז אידן זאלן האבן אן אמת'ע מצוה, און דערפאר האט ער געשיקט דעם אור פון משיח. די חשמונאים זענען דערצו זוכה געווען דורך מסירות נפש אין זייערע מלחמות, וואס דער רמב"ם רעכנט אויס אלס א סימן פון משיח.

  13. 1:13:39 מגלה זיין דעם באהאלטענעם ליכט פון יעדן איד

    דער משגיח ענדיגט אז ווען א איד גרייט צו זיין מנורה דארף ער וויסן אז זיין שטוב און זיין גוף ווערן א מקדש, און אז חנוכה דארף יעדער איד מגלה זיין זיין באהאלטענעם ליכט דורך מסירות נפש, בפרט אין דער מלחמה קעגן דעם יצר הרע. ער ענדיגט מיט א תפילה אז אלע זאלן זוכה זיין צום אור פון משיח.

דער שיעור, אויסגעשריבן

יעקב'ס ווילן צו זיצן בשלוה

0:34

דער משגיח עפנט מיטן כלל פונעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים: אברהם אבינו איז אראפ קיין מצרים צוליב א הונגער, א סימן אויף שפעטער, און פרעה'ס מכות צוליב שרה זענען א סימן אויף די מכות ביי יציאת מצרים. אזוי אויך די דריי בארות פון יצחק, וואס דער רמב"ן ערקלערט אלס די דריי בתי מקדשות, און יעקב, וועמענס לעבן איז דורכגעגאנגען אלע גליות און ארויס שלם. א,ב

4:58

נאך אלע סימנים האט יעקב געהאפט אז מ'וועט אים באשיטן מיט דעם שכר פון עולם הבא דא אויף דער וועלט. דאס איז רש"י'ס "בקש יעקב לישב בשלוה", און ער האט זיך טועה געווען: די וועלט קען נישט אנהאלטן אפילו א משהו פון עולם הבא. ממילא האט זיך אנשטאט דעם אנגעהויבן דער אמת'ער גלות, מיט מכירת יוסף און דעם אראפגיין קיין מצרים. ד

זיך אוועקזעצן צווישן די הינט

7:32

דער משגיח ברענגט דעם מדרש וואס כאפט "וישב יעקב" צו צום פסוק פון די מלכי אדום, מיט א משל: איינער גייט אויפן וועג און באגעגנט א חבורה הינט; אנטלויפן וועט נאר מאכן אז זיי זאלן אים נאכיאגן, דערפאר זעצט ער זיך אוועק צווישן זיי. דער חידושי הרי"ם טייטשט אז מ'זאל נישט אנטלויפן פון צרות נאר וויסן אז דער אייבערשטער איז דארט, און דער משגיח לייגט צו דעם משל פונעם בעל שם טוב פון א קינד וואס דערקענט דעם טאטן אונטער א מאסקע. ה,ו

11:19

דערנאך פרעגט ער פארוואס דער מדרש כאפט פונקט דעם פסוק, אינמיטן פון עשו'ס אלופים, וואס רעדט נישט פון אלופים און נישט פון יעקב.

רש"י: ישוביהם וגלגוליהם

12:34

אויף "אלה תולדות יעקב" זאגט רש"י "אלה ישוביהם וגלגוליהם עד שבאו לכלל ישוב". דער משגיח לערנט אז דא הייבט זיך אן א לאנגע געשיכטע וואס דער אייבערשטער האט פלאנירט, און ברענגט דעם רמב"ן דא אז די גזירה איז אמת און די חריצות איז שקר: ווען דער אייבערשטער גוזר'ט, איז די גאנצע בריאה געשפאנט עס מקיים צו זיין. די גלגולים זענען די דרייען: מכירת יוסף, מצרים, מתן תורה, פערציג יאר מדבר און מלחמות יהושע, ביז מ'האט זיך באזעצט אין ארץ ישראל. ז,ח,ט

די פליג אויפן בילד און די דרייענדיגע זון

16:32

מענטשן זען זאכן אין זייער דור וואס מ'קען נישט מסביר זיין און קומען צו קשיות, אבער א מאמין שווייגט. דער משגיח גלייכט דעם פרעגער צו א פליג וואס פליט ארויף אויף איין שווארצן פלעק פון א טייער בילד און זאגט אז ס'איז שווארץ; זי זעט נישט דאס גאנצע בילד און נישט די קונסט. אזוי איינער וואס זעט רשע וטוב לו, צדיק ורע לו, און מיינט אז ער פארשטייט שוין אלץ.

19:04

אזוי לערנט ער דעם אנהייב פון קהלת: א דור גייט אוועק און דער זעלבער דור קומט צוריק, און ליידט פאר זאכן פון פריערדיגע גלגולים, און די וועלט וועט אנקומען צו א צייט ווען אלע קשיות וועלן פארענטפערט ווערן. די זון וואס גייט אונטער קומט צוריק צום זעלבן פלאץ יעדן טאג, יעדן יאר און יעדע אכט און צוואנציג יאר; איר אוועקגיין איז א חלק פון איר צוריקקומען. אלץ דרייט זיך מיט א חשבון צום תכלית פון דער בריאה, און דער לעצטער תכלית איז ביאת המשיח. י

דער לאנגער שפאס פון מצרים

24:28

דער משגיח ברענגט א פשט אין "אשר התעללתי במצרים" אז ס'איז געווען א שפאס וואס האט געדויערט בערך צוויי הונדערט און צוואנציג יאר. דורך מכירת יוסף איז יעקב געקומען קיין מצרים, און דאס גאנצע גאלד און זילבער פון דער וועלט איז געפלאסן קיין מצרים, בשעת פרעה האט פארקנעכטעט יעקב'ס קינדער. ביי יציאת מצרים האבן די אידן אלץ ארויסגענומען, און מ'האט געזען אז אלץ איז געווען צוליב זיי. אזוי אויך ביי "אז ימלא שחוק פינו" וועלן די אומות זען אז דער גלות איז געווען צוליב די אידן. כ,ל,מ

די חנוכה ליכט און דאס דריידל

28:16

חנוכה קומט אין דער לענגסטער נאכט, ווען די שליטה פון דער סטרא אחרא איז אינעם שפיץ. דעמאלט, ברענגט דער בני יששכר פונעם רוקח, פון רבי פינחס קאריצער און פונעם מהר"ל, ווערט נתגלה דער אור הגנוז, דער אור פון משיח. די האלבע שעה וואס א איד זיצט ביי די ליכט, הייבט ער זיך אויף איבער צייט און טבע און לעבט בימות המשיח. נ

31:18

קינדער לערנען אז די מעשה פון יוסף איז "גלגוליהם", און זיי דרייען א דריידל וועמענס אותיות זענען, זאגט דער בני יששכר, בגימטריא משיח און "ה' מלך". ווען ס'דרייט זיך זעט קיינער נישט וואס ס'איז אין מיטן; ווען ס'פאלט, ווערט משיח נתגלה, און אלץ וואס די אומות האבן צונויפגעזאמלט איז פאר די אידן. דערפאר ליינט מען פרשת וישב אין די חנוכה טעג. ס

דער סוד פון די מלכי אדום

35:16

דער משגיח לייענט שטיקלעך פונעם רמח"ל, און זאגט אז דער זוהר מיט זיינע מפרשים זאגן אסאך מער וועגן די מלכי אדום. פון די אכט מלכים שטייט ביי זיבן "וימת", און ביים אכטן, הדר, שטייט נישט; ער איז מרמז אויף די מהדרין פון חנוכה און אויף משיח. דער אייבערשטער פירט די וועלט מיט אסאך גלגולים, און די גאנצע היסטאריע פון דער וועלט שטייט אין דער פרשה, אלץ לטובת ישראל, כדי ס'זאל קומען דער אכטער מלך, משיח. ע,פ

39:17

ווייל די סטרא אחרא האט א כח, מוז די קדושה זיך באהאלטן, דערפאר האט מען דעם שורש פון אלע עיקרים אריינגעשטעלט אין א קליינער פרשה וואס קיינער קוקט נישט אויף איר. דאס איז "מה רב טובך אשר צפנת ליראיך". יעצט איז דער מדרש מובן: יעקב האט געזען די פרשה פון די מלכי אדום, געוואוסט אז דארט ליגט די הצלחה פון כלל ישראל מיט משיח, און זיך אוועקגעזעצט צווישן די הינט, ווייל דער אייבערשטער איז דארט. ה,צ

יעדע שטוב א מקדש

43:43

דער משגיח ברענגט דעם שפת אמת: די חנוכה ליכט זענען א זכר צו די ליכט פונעם מקדש, ממילא ווען מ'צינדט זיי ווערט יעדע אידישע שטוב א מקדש און יעדער איד א כהן. די יוונים זענען אריינגעבראכן אינעם מקדש, וואו זיי האבן נישט געהערט; חנוכה גייט דער מקדש ארויס אין די וואכעדיגע טעג, אין חוץ לארץ און אין רשות הרבים. דערפאר, זאגט ער, רופט דער רמב"ם די מצוה "חביבה היא עד מאד". ק,ר

48:19

דערנאך ברענגט ער דעם נוסח נאך דער הדלקה, וואו איין גירסא איז "מצות שמונת ימי חנוכה", ווי אינעם קיצור פסקי הרא"ש. ער מערקט אויך אן דעם חידושדיגן לשון פון דער גמרא, "בכ"ה בכסליו יומי דחנוכה תמניא אינון", און ווי ס'שטייט אינעם שולחן ערוך און ביים רמ"א. ש,ת,אא

די קשיא פונעם בית יוסף און ר' חיים

50:28

דער משגיח ברענגט די באקאנטע קשיא פונעם בית יוסף: ס'איז געווען גענוג שמן פאר איין נאכט, איז דער נס נאר געווען זיבן טעג. ער מערקט אן אז אויף קיין קשיא אין דער תורה זענען נישט געזאגט געווארן אזויפיל תירוצים. אב

52:17

ר' חיים האלט אז די מנורה דארף נאטירלעכן שמן זית, ממילא וואלט שמן וואס איז באשאפן דורך א נס נישט געטויגט; דער נס איז געווען באיכות, דער פארהאנענער שמן איז געווארן שטארק גענוג צו ברענען אכט טעג. דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר אז א מצוה קען מען נאר מקיים זיין על פי טבע, ממילא איז מען אפילו מיט א נס באיכות נישט מקיים קיין מצוה. אג

ר' חנינא'ס מנורה און דער מגלה עמוקות

55:36

דער מדרש תנחומא דערציילט אז ר' חנינא סגן הכהנים האט געזען די מנורה ברענען אן שמן בערך א יאר, ווען די כהנים האבן קודם געוויינט און דערנאך זיך געפרייט. אויב אזוי, פרעגט דער משגיח, פארוואס פייערט מען אזוי שטארק די אכט טעג חנוכה? אד

57:22

ער ברענגט דעם מגלה עמוקות אויף מקץ: ווי אזוי וועט מקוים ווערן "שמחנו כימות עניתנו", ווען ס'בלייבט נישט גענוג צייט? ער ענטפערט אז אזוי ווי דער פלאץ פון ארץ ישראל וועט ווערן ברייטער, אזוי וועט אויך די צייט ווערן ברייטער, און א טאג אין ימות המשיח וועט דויערן ווי א יאר, ווי ס'שטייט "ושנת גאולי באה". אה,או,אז,אח

דער נס: איין לאנגער טאג פון משיח

1:01:10

דערמיט פארשטייט מען פארוואס חנוכה ווערט נתגלה דער אור פון משיח: דער נס אליין איז געווען אז דער אייבערשטער האט אים אראפגעשיקט. ס'איז נישט געווען קיין נס אינעם שמן, נישט בכמות און נישט באיכות; ס'איז אראפגעקומען א לאנגער טאג, אכט טעג לאנג, און די טבע אינעם מקדש איז געגאנגען ווי זי וועט גיין בימות המשיח. ווען די טבע גייט איינס צו דריי הונדערט פינף און זעכציג, איז נישט קיין נס אז דער שמן ברענט אכט טעג, אזוי ווי א פייער אין א כלי מיט ווייניגער לופט ברענט קלענער און לענגער.

1:04:44

דערמיט ערקלערט ער דעם מנהג חסידים צו זאגן "ויהי נועם" ביים צינדן און איבערחזרן דעם לעצטן פסוק, "ארך ימים אשביעהו". אינדרויסן איז דער קאלענדאר ווייטער געגאנגען, אבער אינעם מקדש זענען אלע אכט טעג געווען כ"ה כסלו; דאס איז דער לשון פון דער גמרא, "בכ"ה בכסליו יומי דחנוכה תמניא אינון". אט,ת

א מצוה אונטן, און מסירות נפש

1:08:18

אין הימל איז דא א מנורה אנטקעגן דער מנורה אינעם מקדש, ווי ס'שטייט "אל מול פני המנורה יאירו שבעת הנרות", אזוי ווי דער אור החיים טייטשט. געווענלעך צינדט די מצוה אונטן אן די מנורה אויבן; ביי ר' חנינא'ס נס האט דער אייבערשטער מיט רחמנות אנגעצונדן אויבן, און דאס ליכט איז אראפגעקומען. דערויף האבן די כהנים זיך געפרייט, אבער ס'איז נישט געווען קיין מצוה. אי,אכ,אד

1:11:06

חנוכה האט דער אייבערשטער געוואלט אן אמת'ע מצוה, דערפאר האט ער געשיקט דעם אור פון משיח, און דער שמן האט געברענט על פי טבע; דערפאר זאגט מען "מצות שמונת ימי חנוכה". די חשמונאים זענען דערצו זוכה געווען דורך מסירות נפש אין זייערע מלחמות, וואס דער רמב"ם רעכנט אויס אלס א סימן פון משיח. אל

מגלה זיין דעם באהאלטענעם ליכט

1:13:39

דער משגיח ענדיגט אז א איד וואס גרייט צו זיין מנורה דארף וויסן אז זיין שטוב און זיין גוף ווערן א מקדש. יעדער איד האט א באהאלטענעם ליכט וואס איז פארשאטן מיט זאמד, און א פך שמן מיט א חותם, וואס דער חידושי הרי"ם שטעלט צו צו אברהם. חנוכה, א וואכעדיגער יום טוב, איז גרויס דווקא ווייל ס'ווערט נתגלה אינמיטן חול, אזוי ווי די פרשה פון די מלכי אדום באהאלט דאס דריידל וואס דרייט זיך ביזן אכטן מלך. אמ

1:16:04

דערפאר דארף יעדער איד חנוכה ארבעטן ארויסצוברענגען זיין באהאלטענעם כח מיט מסירות נפש פאר תורה און מצוות, און די עיקר מלחמה, זאגט ער, איז קעגן דעם יצר הרע, ווי א חכם האט געזאגט פאר אלכסנדר. ער דערמאנט דעם יהי רצון פונעם בני יששכר נאך דער הדלקה, און ענדיגט מיט א ברכה אז אלע זאלן זוכה זיין צום אור פון משיח. אנ

מראי מקומות

תורה

  1. ז Bereishis 37:1-2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:34
  2. ל Shemos 10:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:28
  3. ע Bereishis 36:31 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:16
  4. אי Bamidbar 8:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:18

נביאים

  1. אז Yeshayahu 54:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 57:22
  2. אח Yeshayahu 63:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 57:22

כתובים

  1. י Koheles 1:4-6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:04
  2. מ Tehillim 126:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:28
  3. צ Tehillim 31:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:17
  4. או Tehillim 90:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 57:22
  5. אט Tehillim 90:17-91:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:04:44

תלמוד בבלי

  1. ג לכאורה Berachos 34b 3:08 מפתח
  2. ת Shabbos 21b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:19, 1:04:44

מדרש

  1. ה Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 7:32, 39:17
  2. אד לכאורה Midrash Tanchuma, Tetzaveh מפתח אינעם אויסשרייב: 55:36, 1:08:18

זוהר און קבלה

  1. פ Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 35:16

ראשונים

  1. א לכאורה Ramban on Bereishis 12:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:34
  2. ב לכאורה Ramban on Bereishis 26:20 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:34
  3. ד לכאורה Rashi on Bereishis 37:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 4:58
  4. ח לכאורה Rashi on Bereishis 37:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 12:34
  5. ט לכאורה Ramban on Bereishis 37:15 מפתח אינעם אויסשרייב: 12:34
  6. ר Rambam, Hilchos Chanukah 4:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 43:43
  7. אל Rambam, Hilchos Melachim 11:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:11:06

אחרונים און חסידות

  1. ו Chiddushei HaRim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 7:32
  2. כ Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 24:28
  3. נ Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 28:16
  4. ס Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 31:18
  5. ק Sfas Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 43:43
  6. אא Shulchan Aruch Orach Chaim 670:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:19
  7. אב לכאורה Beis Yosef, Orach Chaim 670 מפתח אינעם אויסשרייב: 50:28
  8. אג Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 52:17
  9. אה לכאורה Megaleh Amukos, Mikeitz מפתח אינעם אויסשרייב: 57:22
  10. אכ לכאורה Ohr HaChaim, Bamidbar 8:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:18
  11. אמ Chiddushei HaRim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:13:39
  12. אנ Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:16:04

אנדערע

  1. ש Kitzur Piskei HaRosh (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 48:19

עיקרי הדברים

  1. 0:34 לויטן כלל פונעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים, ערקלערט דער משגיח אז אלע איבערלעבונגען פון יעקב אבינו זענען געווען סימנים אויף די שפעטערדיגע גליות און גאולות.
  2. 5:35 יעקב האט געוואלט זיצן בשלוה, דורכלעבן עולם הבא אויף דער וועלט, אבער די וועלט קען נישט אנהאלטן אפילו א משהו דערפון, און אנשטאט דעם האט זיך אנגעהויבן גלות מצרים.
  3. 12:34 רש"י'ס "אלה ישוביהם וגלגוליהם" לערנט אז אלע דרייען פון דער היסטאריע זענען פלאנירטע גלגולים וואס פירן צום תכלית, ביאת המשיח.
  4. 28:16 חנוכה, אינעם פינסטערסטן טייל פונעם גלות, ווערט נתגלה דער אור הגנוז, דער אור פון משיח, ווען א איד צינדט חנוכה ליכט.
  5. 1:01:10 דער משגיח פארענטפערט די קשיא פונעם בית יוסף, אז חנוכה איז אראפגעקומען דער אור פון משיח און די צייט האט זיך פארלענגערט, אזוי אז איין טאג האט געדויערט אכט טעג און דער שמן האט געברענט אויפן נאטירלעכן וועג.
  6. 1:12:38 די חשמונאים זענען זוכה געווען צום אור פון משיח דורך מסירות נפש אין זייערע מלחמות, און יעדער איד דארף חנוכה מגלה זיין זיין אייגענעם באהאלטענעם ליכט מיט מסירות נפש.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 11:19 פארוואס כאפט דער מדרש "וישב יעקב" צו פונקט צום פסוק פון די מלכי אדום, אינמיטן פון דער פרשה פון עשו'ס אלופים?

    תירוץ: 42:43 יענע פרשה באהאלט די גאנצע הנהגה וואס פירט צו משיח; ווען יעקב האט עס געזען, האט ער זיך אוועקגעזעצט צווישן די הינט, ווייל ער האט געוואוסט אז דער אייבערשטער איז דארט.

  2. קשיא: 50:36 דער בית יוסף פרעגט: ווייל ס'איז געווען גענוג שמן אויף דער ערשטער נאכט, פארוואס זענען דא אכט טעג חנוכה און נישט זיבן?

    תירוץ: 1:01:47 דער נס איז געווען אז דער אור פון משיח איז אראפגעקומען און די צייט האט זיך פארלענגערט, אזוי אז איין לאנגער טאג פון כ"ה כסלו האט געדויערט אכט טעג און דער שמן האט געברענט על פי טבע די גאנצע צייט.

  3. קשיא: 57:26 דער מגלה עמוקות פרעגט ווי אזוי וועט מקוים ווערן "שמחנו כימות עניתנו", ווען ס'בלייבט נישט גענוג צייט פאר א שמחה אזוי לאנג ווי דער גלות.

    תירוץ: 58:20 אין ימות המשיח וועט זיך די צייט אליין אויסציען, אז א טאג וועט דויערן אזוי לאנג ווי א יאר היינט.

  4. קשיא: 1:00:29 פארוואס איז מען זוכה צום אור פון משיח ווען מ'צינדט חנוכה ליכט?

    תירוץ: 1:00:45 ווייל דער נס פון חנוכה אליין איז געווען אז דער אייבערשטער האט אראפגעשיקט דעם אור פון משיח, און דאס זעלבע געשעט ווידער ווען מ'צינדט די ליכט.

  5. קשיא: 49:36 פארוואס זאגן די גמרא און דער שולחן ערוך "בכ"ה בכסליו יומי דחנוכה תמניא אינון", און נישט אז חנוכה הייבט זיך אן אין יענעם טאג?

    תירוץ: 1:07:10 ווייל אינעם בית המקדש זענען אלע אכט טעג געווען איין לאנגער כ"ה כסלו; דער קאלענדאר האט זיך נישט גערירט.

  6. קשיא: 1:10:17 פארוואס האבן די כהנים אין ר' חנינא'ס צייטן קודם געוויינט און נאכדעם זיך געפרייט, ווען זיי האבן דאך נאך אלץ נישט געהאט די מצוה פון הדלקה?

    תירוץ: 1:10:30 זיי האבן געזען פונעם ברענען אונטן אז דער אייבערשטער האט מיט רחמנות אנגעצונדן די מנורה אויבן, הגם עס איז נישט געווען קיין מצוה.

מעשיות

  1. 55:36 די מנורה וואס האט געברענט א יאר אן שמן

    דער משגיח ברענגט פונעם מדרש תנחומא אז ר' חנינא סגן הכהנים האט דערציילט אז אמאל איז נישט געווען קיין שמן פאר דער מנורה אינעם בית המקדש. די כהנים האבן געוויינט אז זיי וועלן נישט קענען אנצינדן. ס'איז געשען א נס, די מנורה האט געברענט און נישט אויסגעלאשן, בערך א יאר, און די כהנים האבן זיך געפרייט. ר' חנינא האט געזאגט אז ער האט דאס געזען מיט זיינע אייגענע אויגן.

    אין דער מעשה: רבי חנינא סגן הכהנים

  2. 1:16:45 דער חכם און אלכסנדר

    דער משגיח דערמאנט אז ווען אלכסנדר איז צוריקגעקומען פון דער מלחמה, האט א חכם אים געזאגט אז די גרעסטע מלחמה האט ער נאך נישט געוואונען, די מלחמה קעגן דעם יצר הרע.

    אין דער מעשה: אלכסנדר מוקדון

געדאנקען

  1. 4:58 יעקב'ס ווילן צו זיצן בשלוה איז געווען א ווילן צו לעבן עולם הבא אויף דער וועלט; ווייל די וועלט קען נישט אנהאלטן אפילו א משהו דערפון, איז דער סימן געווארן א ממשות, און דער אמת'ער גלות האט זיך אנגעהויבן.
  2. 31:18 דאס דריידל, וואס מ'דרייט חנוכה ווען מ'ליינט פרשת וישב, איז דער משל פון רש"י'ס "גלגוליהם": אלע זיינע דרייען באהאלטן אז משיח שטייט אין מיטן, ווייל זיינע אותיות זענען בגימטריא משיח.
  3. 36:16 דער אכטער מלך פון אדום, הדר, ביי וועמען ס'שטייט נישט וימת, איז מרמז אויף די מהדרין פון חנוכה און אויף משיח; די פינסטערע, אנשיינלעך נישט וויכטיגע פרשה פון די מלכי אדום באהאלט די גאנצע הנהגה.
  4. 44:56 די יוונים זענען אריינגעבראכן אינעם בית המקדש; דער נס פון חנוכה האט דאס איבערגעדרייט, און די ליכט פונעם מקדש גייען ארויס אין די וואכעדיגע טעג, אין חוץ לארץ און אין רשות הרבים.
  5. 1:01:40 דער נס פון חנוכה איז נישט געווען אינעם שמן, נאר אין דער צייט: אונטערן אור פון משיח איז די טבע געגאנגען פאמעלעך, אזוי אז כ"ה כסלו האט אינעם בית המקדש געדויערט אכט טעג און דער שמן האט געברענט על פי טבע, און מ'האט געקענט מקיים זיין אן אמת'ע מצוה.
  6. 1:10:30 א מצוה ארבעט פון אונטן ארויף; ביי ר' חנינא'ס נס איז דאס ליכט געקומען פון אויבן אראפ, דערפאר איז עס געווען א סימן פון רחמנות אבער נישט קיין מצוה, משא"כ חנוכה איז געווען א מצוה, און דערפאר זאגט מען "מצות שמונת ימי חנוכה".

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 8:57 לויטן חידושי הרי"ם זאגט דער משגיח אז ווען ס'קומען צרות זאל מען נישט אנטלויפן, נאר זיך אוועקזעצן דארט און וויסן אז דער אייבערשטער איז דארט.
  2. 1:13:39 דער משגיח זאגט אז ווען א איד גרייט צו זיין מנורה, דארף ער וויסן אז זיין שטוב ווערט יעצט א מקדש און אז זיין גוף איז א בית פארן אייבערשטן.
  3. 1:16:04 דער משגיח זאגט אז חנוכה דארף יעדער איד ארבעטן מגלה צו זיין זיין באהאלטענעם ליכט, און אויף זיך נעמען דעם עול תורה, מצוות און אמונה מיט מסירות נפש, בעיקר אין דער מלחמה קעגן דעם יצר הרע.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אלכסנדר מוקדון, די חשמונאים, דער בני יששכר, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, דער ישמח משה, דער מגלה עמוקות, דער מהר"ל פון פראג, דער רוקח, דער רמ"א, דער רמב"ם, דער רמב"ן, דער שפת אמת, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, פרעה, רבי חנינא סגן הכהנים, רבי יוסף קארו, רבי משה חיים לוצאטו, רבי פינחס קאריצער, רש"י, שלמה המלך

ערכים אור הגנוז, אורו של משיח, גלות אדום, מהדרין, מסירות נפש, מעשה אבות סימן לבנים, רבונו של עולם, רשות הרבים, תקופת טבת

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט