ביאור במעשה שכם והמלחמה עליהם' ושייכות זה לחנוכה. ועוד כמה עניני חנוכה

קאטאלאג: פרשת השבוע וישלח נומ׳ ⁨2⁩ פאקעט גייד ז׳ 6 תשל"ד (1973–74) אידיש 1 שעה 17 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 17 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח לערנט די מעשה פון דינה און שכם אלס א מלחמה אויף דער צניעות און קדושה פון כלל ישראל, די זעלבע מלחמה וואס יהודית האט געפירט ביי חנוכה, און ער ענדיגט אז יעדער איינער דארף מאכן א חשבון הנפש צי ער טראכט יעקב'דיג אדער לבן'דיג.

דער משגיח עפנט מיטן ר"ן אז די נשים זענען געווען דער עיקר פונעם נס חנוכה דורך יהודית, און מיט דער קשיא פונעם חתם סופר פארוואס זיי צינדן דאן נישט ווי מהדרין. ער ענטפערט אז די סגולה פון דער מצוה, בנים תלמידי חכמים, קומט פון צניעות, און די נשים האלטן דאס דורכן בלייבן אין שטוב. דערנאך ערקלערט ער אין דער פרשה ווי אזוי שמעון האט געמעגט חתונה האבן מיט דינה, פארוואס שכם געהערט צו יוסף און צו שמירת הברית, און אז שמעון און לוי האבן באמת מל געווען די שטאט דורכן אוועקנעמען אירע מענטשן. פון די פינף לשונות פון חיבה ביי שכם לערנט ער ווי שטארק א איד דארף בענקען צום אייבערשטן, ער ברענגט דעם רמב"ם וועגן עריות, און ער שטעלט אנטקעגן די רוחניות'דיגע מלחמה פון יעקב מיט עשו צו דער מלחמה קעגן שכם. צום סוף ברענגט ער דעם ישמח משה אויף יעקב און עשו, רעדט וועגן לבן'ס קרומע לאגיק, און מאנט א חשבון הנפש פאר חנוכה.

ענינים: צניעות · דער נס חנוכה און די יוונים · שמירת הברית

סדר השיעור

  1. 0:00 פארוואס נשים צינדן נישט ווי מהדרין שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם ר"ן און תוספות אז דער עיקר נס חנוכה איז געווען דורך נשים, דורך יהודית, און די קשיא פונעם חתם סופר פארוואס די נשים זענען דאן נישט פון די מהדרין. דעם תירוץ פונעם חתם סופר, אז מ'פלעגט צינדן אינדרויסן, האלט ער נאך פאר שווער.

  2. 4:52 נר חנוכה און צניעות שטייט אינעם קאטאלאג

    פון דער גמרא אז נר חנוכה ברענגט בנים תלמידי חכמים, און פונעם מדרש אז דאס קומט פון צניעות פון נשים, ערקלערט דער משגיח אז די נשים פארלירן גארנישט דורכן בלייבן אין שטוב, ווייל צניעות איז דער תוכן פון דער מצוה. ער פארבינדט דאס מיט דינה'ס ארויסגיין און מיטן זיך צוגרייטן צו חנוכה מיט צניעות.

  3. 9:20 ווי אזוי שמעון האט געמעגט נעמען דינה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט ווי אזוי שמעון האט געמעגט חתונה האבן מיט זיין שוועסטער דינה. ער ענטפערט מיטן תרגום יונתן אז דינה איז געווען ביי רחל און מ'האט זי איבערגעטראגן צו לאה, מיטן רמב"ם אז א בן נח איז חייב אויף הריגת עובר, און מיטן פרשת דרכים אז שמעון און לוי האבן געהאלטן אז די בני יעקב האבן א דין פון בני נח, ממילא איז דינה א טאכטער פון רחל.

  4. 14:34 שכם, יוסף און קדושת הברית שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט פארוואס יעקב האט געגעבן שכם צו יוסף: די מדריגה פון יוסף איז שמירת הברית, און שכם איז דער ארט אין ארץ ישראל וואס האט א שייכות דערמיט. ווייל קליפה קדמה לפרי און די ערלה דעקט צו דעם ברית, איז דער ארט פריער געווען ביי שכם בן חמור החוי, נעמען וואס ער טייטשט אלס חומריות און דער נחש, בשעת שכם אליין איז ראשי תיבות שם כבוד מלכותו.

  5. 20:40 "כמונו" קעגן "כאשר הם נמולים" שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח באשרייבט די מענטשן פון שכם אלס איינגעזונקען אין חומריות און נאכגעלאפן נאך סענסאציעס, און ער ווייזט אן אז די ברידער האבן געמאנט "אם תהיו כמונו", בשעת חמור האט געזאגט צו זיינע לייט "כאשר הם נמולים". מיט דער משנה אין נדרים און מיטן פסוק "כי כל הגוים ערלים" ערקלערט ער אז א איד ווערט גאנץ ווען מ'נעמט אראפ די ערלה, אבער א גוי איז אינגאנצן ערלה.

  6. 26:07 די אמת'ע מילה פון שכם שטייט אינעם קאטאלאג

    מיט א משל פון דרוקערס וואס האבן נאכגעמאכט דעם סלאוויטער דרוק נאר אין אויסזען, ערקלערט דער משגיח אז די מילה פון די לייט פון שכם האט נישט מקיים געווען דעם תנאי, און שמעון און לוי האבן אים מקיים געווען דורכן אוועקנעמען זיי, אזוי אז דער הייליגער שכם איז געבליבן. ער שטעלט אנטקעגן "כל יוצאי שער עירו" דא צו "כל באי שער עירו" ביי דער קניה פון מערת המכפלה.

  7. 31:03 לערנען אהבת השם פונעם רשע שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז די אהבה פונעם אייבערשטן צו כלל ישראל ווערט אויסגעדריקט מיט די זעלבע לשונות וואס שטייען ביי שכם, און אז מ'לערנט זיי פון דער פרשה פון דעם רשע. ער ערקלערט אז די תענוגים פון עולם הזה זענען באשאפן אלס א משל: אויב שכם האט אזוי פיל אוועקגעגעבן פאר א פארביי-גייענדיגן תענוג, וויפיל דארף א איד אוועקגעבן פאר דעם אייביגן תענוג פון דביקות אין השם.

  8. 36:40 די זיסקייט פון תורה און פארטויבטע חושים

    דער משגיח דערציילט פונעם סקווירער רבי, וואס האט זיך געוואונדערט אז מ'באקומט נאך שכר פארן לערנען מסכת מקואות ווען דאס לערנען אליין איז אזוי זיס. דאס פילן נאר די וואס לאכן פון די תענוגים פון דער וועלט, אזוי ווי דער לעכוויטשער האט געטייטשט די גמרא פון די צוויי בדחנים; ווער עס פילט נישט קיין טעם אין א בלאט גמרא, ביי דעם זענען די חושים פארטויבט דורך עבירות, ווי פון אן אנעסטעזיע.

  9. 40:22 אשת חיל און דער רמב"ם וועגן עריות

    דער משגיח ערקלערט אז אשת חיל איז א רמז אויף דער תורה, דער אמת'ער ציל פון א אידס אהבה, און די תאוה פון דער וועלט איז נאר איר פסולת. ער לערנט דעם רמב"ם אז קיין זאך איז נישט אזוי שווער זיך צו פרישן ווי פון עריות, אז אין יעדן קהל זענען דא מענטשן וואס זענען פרוץ דערין, און אז די גרעסטע עצה איז זיך מפנה צו זיין צו דברי תורה; ער לייגט צו דעם קאצקער'ס טייטש אויפן תרגום פון "אל תגשו אל אשה", אז מ'קען נישט שטיין אויף ביידע זייטן.

  10. 48:10 צוויי מלחמות: עשו און שכם שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שטעלט אנטקעגן פורים, א הצלה פונעם גוף וואס מ'פייערט מיט משתה ושמחה, צו חנוכה, א מלחמה אויף דער קדושה פון ישראל וואס מ'פייערט מיט הלל און ליכט, און ער ברענגט דעם חפץ חיים וועגן קעמפן קעגן די יעווסעקציע. אזוי אויך איז יעקב'ס קאמף מיט עשו געווונען געווארן בעיקר מיט תפילה, אבער די מלחמה קעגן שכם, וואס האט געוואלט הרגענען די נשמה און די צניעות פון כלל ישראל, איז געווען ווי יהודית'ס מלחמה; רבי שמשון רפאל הירש'ס טייטש פון "נבלה" ווייזט אז שכם האט געוואלט אז אידן זאלן פאלן פון זייער מדריגה.

  11. 53:56 פארוואס יעקב האט מוסר געווען שמעון און לוי שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס יעקב איז געווען ברוגז אויב שמעון און לוי זענען גערעכט געווען, און ער ענטפערט פונעם מדרש אז זיי האבן געטון אליין אנשטאט צו פרעגן יעקב. מיטן אור החיים ביי עיר הנדחת ערקלערט ער אז ווער עס טוט הארטע מעשים אן א צווי קען אנטוויקלען אכזריות, און אזוי זענען שמעון און לוי שפעטער געקומען צו פלאנירן קעגן יוסף.

  12. 58:16 אדום, רויטקייט און דוד המלך שטייט אינעם קאטאלאג

    די פרשה ענדיגט זיך מיט עשו אבי אדום, און דער משגיח ברענגט די רויטקייט פון עשו פון די פסוקים און פונעם מנהג נישט צו טראגן רויט. מיטן מדרש וואס שטעלט אנטקעגן עשו און דוד, ביידע "אדמוני", ערקלערט ער אז דוד האט פארגאסן בלוט נאר מיט דער רשות פון בית דין, און ער ווענדט אן דעם כח פון אדום אויף דער "רויטער" מאכט פון זיין צייט, וואס דוד'ס הייליגער דין וועט נוקם זיין; חנוכה, זאגט ער, נעמט אראפ די רויטקייט וואס קלעבט זיך צו פון עשו.

  13. 1:02:54 דער חלום פונעם ישמח משה

    דער משגיח ברענגט דעם חלום פונעם ישמח משה: יעקב און עשו זענען געווען צוזאמען אין איין בויך, כדי עפעס פון יעדן זאל זיך אפרייבן אויפן אנדערן, און יעקב באקומט שכר ווייל ער ווערט נישט באווירקט פון עשו'ס שלעכטס, און עשו באקומט עונש ווייל ער נוצט נישט אויס יעקב'ס גוטס. דאס, זאגט ער, איז יעקב'ס רמז אין "עם לבן גרתי": גארנישט פון לבן האט זיך צו מיר צוגעקלעבט.

  14. 1:07:29 די לאגיק פונעם בית לבן

    דער משגיח זאגט אז יעדער איד אין גלות רייבט זיך אן מיט עשו און לבן, דורך ליינען, דורך די מעדיא, אין גאס אדער ביי דער ארבעט, און אז אפילו דער אופן ווי א איד טראכט קומט פון סיני. ער ווייזט עס פון יעקב'ס וויכוח מיט לבן אין סוף ויצא: נאך יעקב'ס געזונטע טענות ענטפערט לבן נאך אלץ "הבנות בנותי", ווייל לבן'ס לאגיק איז געשאפן געווארן אין זיין הויז, נישט אינעם בית שם ועבר.

  15. 1:13:15 א חשבון הנפש פאר חנוכה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח רופט יעדן איינעם צו פרעגן פון וואנען זיין טראכטן קומט, דערציילט פון א טאטע וואס האט זיך באקלאגט אז זיין זון האט נישט קיין יראת שמים, און זיין ענטפער אז די ישיבה איז נישט דער איינציגער וואס באווירקט דעם בחור, און פרעגט צי מ'טראכט יעקב'דיג אדער לבן'דיג. ער ענדיגט דאס מיטן זיך צוגרייטן צו חנוכה און מיטן אויסרייסן עשו אין סוף פון דער פרשה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

פארוואס נשים צינדן נישט ווי מהדרין

0:44

דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אז נשים זענען חייב אין נר חנוכה ווייל אויך זיי זענען געווען אין יענעם נס. דער ר"ן איז מסביר אז דער עיקר נס איז געקומען דורך נשים, דורך יהודית, וואס האט מוסר נפש געווען אויף א גזירה קעגן דער צניעות פון אידישע טעכטער, און אזוי זאגט אויך תוספות. א,ב,ג

2:11

פרעגט דער חתם סופר: פארוואס זענען די נשים דאן נישט פון די מהדרין? ער ענטפערט אז אמאל האט מען געצינדן ביים פתח, וואו מענער האבן זיך געדרענגט. דער משגיח האלט עס נאך פאר שווער: די חכמים האבן געקענט מתקן זיין צו צינדן אינעווייניג, כדי די נשים זאלן קענען צינדן. ד

נר חנוכה און צניעות

4:52

דער משגיח שלאגט פאר א תירוץ. די גמרא זאגט אז דורך נר חנוכה איז מען זוכה צו בנים תלמידי חכמים, און דער מדרש זאגט אז אזעלכע קינדער קומען אין זכות פון צניעות פון נשים, אזוי ווי דער פסוק פון גפן פוריה בירכתי ביתך. ווייל יהודית האט מוסר נפש געווען פאר צניעות, האט מען געגעבן א מצוה וואס איר סגולה איז די פרוכט פון צניעות. ה,ו,ז

7:43

ממילא פארלירן די נשים גארנישט דורכן בלייבן אין שטוב; זייער צניעות איז דער תוכן פון דער מצוה אליין. ווייל וישלח קומט פאר חנוכה, זאגט דער משגיח, דארף מען זיך צוגרייטן מיטן אויסרייסן פריצות, אזוי ווי די תורה לערנט ביי דינה'ס ארויסגיין. ח

ווי אזוי שמעון האט געמעגט נעמען דינה

9:27

די פרשה הייבט אן "דינה בת לאה", און שפעטער זאגן חז"ל אז שמעון האט זי חתונה געהאט. פרעגט דער משגיח: זי איז דאך זיין שוועסטער פון דער מוטער? ער ברענגט דעם תרגום יונתן אז דינה איז געווען ביי רחל, און דורך רחל'ס תפילה האט מען זי פארביטן מיט יוסף, וואס איז געווען ביי לאה. ח,ט

11:30

דער רמב"ם פסק'נט אז א בן נח איז חייב אויף הריגת עובר, ממילא איז ביי אים אן עובר שוין א נפש. דער פרשת דרכים ווייזט אז שמעון און לוי האבן געהאלטן אז די בני יעקב האבן א דין בני נח. איז דינה געבליבן רחל'ס טאכטער, א שוועסטער נאר פון פאטער, און מותר צו שמעון. י,כ

שכם, יוסף און קדושת הברית

14:59

יעקב האט געגעבן שכם צו יוסף אלס מתנה, און דער משגיח זאגט אז ער האט געוואוסט אז דער ארט געהערט צו אים. די מדריגה פון יוסף איז שמירת הברית, ווי ער האט געוויזן אינעם שווערסטן נסיון, און יעדער חלק פון ארץ ישראל איז כנגד אן אבר פונעם מענטש; שכם איז דער ארט פון יענער קדושה. ל

18:10

אזוי ווי קליפה קדמה לפרי און די ערלה דעקט צו דעם ברית, ווערן די הייליגסטע ערטער פריער צוגעדעקט. דערפאר איז שכם געווען ביי "שכם בן חמור החוי": חמור פון לשון חומריות, און חוי פונעם נחש וועמענס הויט איז די ערלה. שכם אליין, זאגט דער משגיח, איז ראשי תיבות שם כבוד מלכותו. מ

"כמונו" קעגן "כאשר הם נמולים"

20:46

די לייט פון שכם זענען געווען איינגעזונקען אין חומריות און נאכגעלאפן נאך סענסאציעס, ווי מענטשן היינט נאך די צייטונגען; פאר דער גרויסער שמחה האט זיך א גאנצע שטאט געלאזט שניידן. דער תנאי פון די ברידער איז געווען "אם תהיו כמונו", אבער חמור האט געזאגט צו זיינע לייט "כאשר הם נמולים". נ,ס

23:25

די משנה לערנט אז ווער עס איז נודר הנאה פון ערלים איז אסור אפילו אין מולי עובדי כוכבים, ווייל "כל הגוים ערלים". ווי די פייג פונעם מדרש וואס מ'נעמט אראפ איר שפיץ, ווערט א איד גאנץ ווען מ'שניידט אפ די ערלה; א גוי איז ערלה פון קאפ ביז פוס. ע,פ,צ

די אמת'ע מילה פון שכם

26:11

דער משגיח פארגלייכט חמור'ס ווערטער מיט דרוקערס וואס האבן נאכגעמאכט דעם הייליגן סלאוויטער דרוק נאר אין אויסזען. א מילה "כאשר הם" האט נישט מקיים געווען דעם תנאי. שמעון און לוי האבן אים מקיים געווען: דורכן אוועקנעמען דאס גאנצע פאלק האבן זיי אפגעשניטן די ערלה פונעם הייליגן שכם, און שם כבוד מלכותו איז געבליבן.

28:14

ער ווייזט אן אויף "כל יוצאי שער עירו", קעגן "כל באי שער עירו" ביי אברהם'ס קניה פון מערת המכפלה, וועמענס לייט, זאגט דער מדרש, זענען ווייטער געקומען. די לייט פון שכם זענען געווען "יוצאים": אלס ערלה האבן זיי נישט געהאט קיין ארט אינעם הייליגן שכם. ק,ר,ש

לערנען אהבת השם פונעם רשע

31:19

די תורה באשרייבט שכם'ס ליבשאפט צו דינה מיט עטליכע לשונות, און דער מדרש זאגט אז די אהבה פונעם אייבערשטן צו כלל ישראל ווערט אויסגעדריקט מיט די זעלבע לשונות, ווי "ואתם הדבקים", און אז מ'לערנט זיי פון דער פרשה פון דעם רשע. פרעגט דער משגיח: פארוואס דארף מען דאס לערנען פון א רשע? ת,אא,אב

33:28

ער ענטפערט אז יעדער תענוג פון דער וועלט איז באשאפן אלס א משל אויף דביקות אין השם. די תענוגים פארגייען אין א רגע; די תענוגים פון עולם הבא זענען נצחי. אויב שכם האט פארגאסן בלוט פאר א פארביי-גייענדיגן תענוג, וויפיל דארף א איד אוועקגעבן פאר אהבת השם.

די זיסקייט פון תורה און פארטויבטע חושים

36:50

דער משגיח דערציילט פונעם סקווירער רבי, וואס האט געלערנט מסכת מקואות מיט גרויס געשמאק און זיך געוואונדערט אז מ'באקומט נאך שכר פאר אזא זיסע זאך. דאס פילן נאר די וואס זאגן זיך אפ פון אנדערע תענוגים; דער לעכוויטשער האט געטייטשט די גמרא פון די צוויי בדחנים, אז מ'דארף לאכן פון דער וועלט און לאזן די וועלט לאכן פון אים. אד

39:26

ווער עס פילט נישט קיין טעם אין א בלאט גמרא, זאגט דער משגיח, ביי דעם זענען די חושים פארטויבט ווי ביים דענטיסט; יעדע עבירה איז אזא שפריץ.

אשת חיל און דער רמב"ם וועגן עריות

40:27

אשת חיל, ערקלערט דער משגיח, איז א רמז אויף דער תורה, און זיך מדבק זיין אין דער תורה איז דער גרעסטער תענוג פון א איד; די תאוה פון דער וועלט איז נאר איר פסולת. דערפאר קען מען לערנען די לשונות פון חיבה פונעם רשע. אבער ביידע צוזאמען קען מען נישט האבן. אה

41:58

ער לערנט דעם רמב"ם אז אין דער גאנצער תורה איז קיין זאך נישט אזוי שווער פאר רוב העם זיך צו פרישן ווי פון עריות, און אז אין יעדן קהל זענען דא אזעלכע וואס זענען פרוץ. ממילא טאר קיינער נישט מיינען אז ער איז זיכער; יעדער דארף זיך חושד זיין און מאכן גדרים. די לעצטע עצה פונעם רמב"ם, מיטן פסוק "אילת אהבים", איז זיך מפנה צו זיין צו דברי תורה. או,אז

46:59

דער קאצקער האט געטייטשט דעם תרגום אויף "אל תגשו אל אשה" ביי מתן תורה, "לצד": עס זענען דא צוויי זייטן, און ווער עס איז צוגעבונדן צו אזא תאוה איז נישט אויף דער זייט פון דער תורה. אח

צוויי מלחמות: עשו און שכם

48:23

פורים, ווען המן האט געוואלט די אידישע גופים, פראוועט מען מיט משתה ושמחה; חנוכה, ווען די יונים מיט די מתיוונים האבן געוואלט די קדושה, מיט הלל און ליכט. דער משגיח ברענגט דעם חפץ חיים אז א מלחמה קעגן די יעווסעקציע וואלט אפשר געהאלפן, ווי די חשמונאים האבן געקעמפט כאטש זיי זענען געווען ווייניג. ביי פורים איז נישט געווען קיין מלחמה, נאר תעניות און תפילה.

51:08

יעקב איז אנטקעגן געגאנגען עשו בעיקר מיט תפילה, א רוחניות'דיגע מלחמה. שכם האט געוואלט הרגענען די אידישע נשמה און איר צניעות, ווי די מלחמה פון יהודית, און דא האט מען געדארפט א גשמיות'דיגע מלחמה. רבי שמשון רפאל הירש טייטשט "נבלה" אז אידן זאלן פאלן פון זייער מדריגה, אן חיות. אט,בד,אי,אכ

פארוואס יעקב האט מוסר געווען שמעון און לוי

53:58

אויב די ברידער האבן געטון ריכטיג, פארוואס איז יעקב ברוגז? רש"י זאגט אז שמעון און לוי זענען געווען צוזאמען אין עצה אויף שכם און אויף יוסף. דער משגיח ערקלערט פונעם מדרש אז זיי האבן געדארפט פרעגן יעקב, וואס איז דאך דארט געווען, און נישט טון אליין. אל,אמ

56:17

דער אור החיים ביי עיר הנדחת זאגט אז ווער עס טוט הארטע מעשים קען ווערן אן אכזר, דערפאר הבטח'נט דער אייבערשטער רחמים. ווייל זיי האבן געטון אן א צווי, האבן שמעון און לוי זיך צוגעוואוינט צו הרגענען, און זענען געווען גרייט צו הרגענען יוסף. אנ

אדום, רויטקייט און דוד המלך

58:46

די פרשה ענדיגט זיך מיט עשו אבי אדום, קעגן וועמען מ'דארף מלחמה האלטן. עשו איז ארויסגעקומען רויט, און דער משגיח ברענגט דעם מנהג פונעם שולחן ערוך נישט צו טראגן רויט. עשו און דוד זענען ביידע געווען "אדמוני", אבער דוד איז געווען "עם יפה עינים": ער האט פארגאסן בלוט נאר מיט דער רשות פון בית דין. אס,אע,אק,אפ,אצ

1:01:10

דער משגיח ווענדט עס אן אויפן "רויטן" לאנד פון זיין צייט, וואס האט פארגאסן אידיש בלוט, און אויף וועלכן דוד'ס הייליגער דין וועט נוקם זיין. חנוכה, זאגט ער, נעמט אראפ די רויטקייט וואס קלעבט זיך צו פון עשו.

דער חלום פונעם ישמח משה

1:03:09

דער ישמח משה האט אין א חלום באקומען א תירוץ פארוואס יעקב און עשו זענען געווען צווילינג: אין מוטערס לייב האט זיך עפעס פון יעדן אפגעריבן אויפן אנדערן. יעקב באקומט שכר ווייל ער קעמפט קעגן דעם שלעכטס וואס האט זיך צוגעקלעבט; עשו באקומט עונש ווייל ער נוצט נישט אויס דאס גוטס. דאס איז "הלוא אח עשו ליעקב", און פונדעסטוועגן האט דער אייבערשטער ליב יעקב. אש,את

1:05:45

דער משגיח זאגט אז דאס האט יעקב געזאגט צו עשו ברמז אין "עם לבן גרתי", וואס רש"י טייטשט אז ער האט געהיטן די מצוות און נישט געלערנט פון זיינע מעשים: פון לבן האט זיך גארנישט צוגעקלעבט, אוודאי נישט פון דיר. אר

די לאגיק פונעם בית לבן

1:07:46

יעדער איד אין דעם גלות, זאגט דער משגיח, רייבט זיך אן מיט עשו און לבן, דורך ליינען און דורך די מעדיא, אין סאבוויי אדער ביי דער ארבעט. די תורה האט נישט נאר געגעבן הלכות, נאר אויך דעם אופן ווי א איד דארף טראכטן; א איד טראכט אנדערש ווי א קאלעדזש פראפעסאר.

1:09:18

יעקב האט זיך געטענה'ט מיט לבן מיט געזונטע סברות, און לבן איז געווארנט געווארן פונעם אייבערשטן; פונדעסטוועגן ענטפערט לבן "הבנות בנותי". זיין לאגיק איז געשאפן געווארן אין זיין הויז, יעקב'ס אינעם בית שם ועבר, ממילא העלפט נישט קיין טענה. בא,בב,בג

א חשבון הנפש פאר חנוכה

1:13:22

יעדער דארף זיך פרעגן פון וואנען זיין טראכטן קומט: פונעם בית שם ועבר אדער פון לבן. א טאטע האט זיך אמאל באקלאגט צום משגיח אז זיין זון האט נישט קיין יראת שמים; ער האט געענטפערט אז די ישיבה איז נישט דער איינציגער וואס באווירקט, צי דער סאבוויי צי די צייטונגען.

1:14:48

דער משגיח ענדיגט אז מ'דארף זיך פרעגן צי מ'קען זאגן "עם לבן גרתי" אן א פגם, זיך צוגרייטן צו חנוכה, און אויסרייסן עשו. אר

מראי מקומות

תורה

  1. ח Bereishis 34:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:43, 9:27
  2. ל Bereishis 48:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 14:59
  3. מ Bereishis 34:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 18:10
  4. נ Bereishis 34:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:46
  5. ס Bereishis 34:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:46
  6. ק Bereishis 34:24 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:14
  7. ר Bereishis 23:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:14
  8. ת Bereishis 34:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:19
  9. אב Devarim 4:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:19
  10. אט Bereishis 32:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 51:08
  11. אי Bereishis 34:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 51:08
  12. אל Bereishis 49:5-6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:58
  13. אס Bereishis 36:43 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:46
  14. אע Bereishis 25:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:46
  15. בא Bereishis 31:36 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09:18
  16. בב Bereishis 31:29 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09:18
  17. בג Bereishis 31:43 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09:18

נביאים

  1. פ Yirmiyahu 9:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 23:25
  2. אפ Shmuel I 16:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:46
  3. את Malachi 1:2-3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:09

כתובים

  1. ז Tehillim 128:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:52
  2. אג Tehillim 63:2 35:45 טעקסט מפתח
  3. אה לכאורה Mishlei 31:10 מפתח אינעם אויסשרייב: 40:27
  4. אז Mishlei 5:19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 41:58

תרגום

  1. ט לכאורה Targum Yonasan, Bereishis 30:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 9:27
  2. אח לכאורה Targum Onkelos, Shemos 19:15 מפתח אינעם אויסשרייב: 46:59

משנה

  1. ע Mishnah Nedarim 3:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 23:25

תלמוד בבלי

  1. א Shabbos 23a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:44
  2. ה Shabbos 23b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:52
  3. אד Taanis 22a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:50

מדרש

  1. ו Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 4:52
  2. צ לכאורה Bereishis Rabbah 46:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:25
  3. ש Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 28:14
  4. אא לכאורה Bereishis Rabbah 80:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:19
  5. אצ לכאורה Bereishis Rabbah 63:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 58:46

ראשונים

  1. ב Ran (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:44
  2. ג לכאורה Tosafos, Megillah 4a מפתח אינעם אויסשרייב: 0:44
  3. י לכאורה Rambam, Hilchos Melachim 9:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 11:30
  4. או לכאורה Rambam, Hilchos Issurei Biah 22:18-21 מפתח אינעם אויסשרייב: 41:58
  5. אמ לכאורה Rashi on Bereishis 49:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 53:58
  6. אר לכאורה Rashi on Bereishis 32:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:05:45, 1:14:48
  7. בד לכאורה Rashi on Bereishis 32:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 51:08

אחרונים און חסידות

  1. ד Chiddushei Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 2:11
  2. כ Parashas Derachim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:30
  3. אנ לכאורה Ohr HaChaim on Devarim 13:18 מפתח אינעם אויסשרייב: 56:17
  4. אק Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 58:46
  5. אש Yismach Moshe (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:09

אנדערע

  1. אכ לכאורה Rav Hirsch on Bereishis 34:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 51:08

עיקרי הדברים

  1. 0:57 די נשים זענען געווען דער עיקר פונעם נס חנוכה, און די סגולה פון דער מצוה, בנים תלמידי חכמים, קומט פון דער צניעות פאר וועלכער יהודית האט מוסר נפש געווען.
  2. 15:52 שכם איז דער ארט וואס געהערט צו יוסף און צו שמירת הברית, און דערפאר איז ער פריער געווען צוגעדעקט מיט דער גרעבסטער ערלה, שכם בן חמור.
  3. 24:30 א גוי איז אינגאנצן ערלה, דערפאר העלפט נישט ביי אים קיין שניידן; שמעון און לוי האבן געטון די אמת'ע מילה דורכן אוועקנעמען די מענטשן פון שכם, אזוי אז דער הייליגער ארט איז געבליבן.
  4. 35:15 אויב שכם האט אזוי פיל אוועקגעגעבן פאר א פארביי-גייענדיגן תענוג פון עולם הזה, דארף א איד זיין גרייט אוועקצוגעבן פיל מער פאר זיין אהבה צום אייבערשטן.
  5. 55:35 שמעון און לוי זענען גערעכט געווען צו קעמפן קעגן שכם, אבער זיי האבן געדארפט פריער פרעגן יעקב; דורכדעם וואס זיי האבן געטון אליין האט זיך ביי זיי איינגעווארצלט די מידה פון אכזריות.
  6. 1:07:46 יעדער איד רייבט זיך אן מיט עשו און לבן, און ער דארף זיך פרעגן צי זיין געדאנקען-גאנג קומט פונעם בית שם ועבר אדער פונעם בית לבן.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 1:57 אויב די נשים זענען געווען דער עיקר פונעם נס חנוכה, פארוואס צינדן זיי נישט ווי מהדרין?

    תירוץ: 6:33 די סגולה פון דער מצוה, בנים תלמידי חכמים, קומט פון צניעות, און די נשים האלטן די צניעות דורכן בלייבן אין שטוב, ממילא פארלירן זיי גארנישט.

  2. קשיא: 9:53 ווי אזוי האט שמעון געמעגט חתונה האבן מיט זיין שוועסטער דינה?

    תירוץ: 12:40 לויטן תרגום יונתן איז דינה געווען אן עובר ביי רחל; וויבאלד שמעון האט געהאלטן אז זיי האבן א דין בני נח, ביי וועמען אן עובר איז שוין א נפש, איז זי געבליבן רחל'ס טאכטער, א שוועסטער נאר פון פאטער.

  3. קשיא: 15:47 פארוואס האט יעקב געגעבן דווקא שכם צו יוסף?

    תירוץ: 16:02 די מדריגה פון יוסף איז שמירת הברית, און שכם איז דער ארט אין ארץ ישראל וואס האט א שייכות מיט דער קדושה.

  4. קשיא: 27:05 ווי אזוי האבן שמעון און לוי מקיים געווען דעם תנאי "אם תהיו כמונו"?

    תירוץ: 27:16 א גוי איז אינגאנצן ערלה, דערפאר האט דאס שניידן אים נישט געטוישט; דורכן אוועקנעמען דאס גאנצע פאלק האבן זיי אפגעשניטן די ערלה פונעם הייליגן שכם, און דאס איז די אמת'ע מילה.

  5. קשיא: 32:50 פארוואס דארף מען לערנען די אהבה פונעם אייבערשטן צו ישראל פון דער פרשה פון א רשע?

    תירוץ: 33:39 די תאוה פון דער וועלט איז באשאפן אלס א משל; זעענדיג וואס שכם האט אוועקגעגעבן פאר א פארביי-גייענדיגן תענוג לערנט מען וויפיל א איד דארף אוועקגעבן פאר זיין אהבה צום אייבערשטן.

  6. קשיא: 1:03:26 פארוואס באקומט יעקב שכר און עשו עונש, אויב יעדער איז אזוי געבוירן געווארן?

    תירוץ: 1:03:54 אין מוטערס לייב האט זיך עפעס פון יעדן אפגעריבן אויפן אנדערן; יעקב באקומט שכר ווייל ער קעמפט קעגן דעם שלעכטס וואס האט זיך צו אים צוגעקלעבט, און עשו באקומט עונש ווייל ער נוצט נישט אויס דאס גוטס וואס האט זיך צו אים צוגעקלעבט.

מעשיות

  1. 36:50 דער סקווירער רבי און מסכת מקואות

    דער משגיח דערציילט אז ער האט נעכטן געהערט פונעם סקווירער רבי, וואס איז אמאל געווען אין א געוויסן ארט און האט דורכגעלערנט מסכת מקואות מיט גרויס געשמאק. גייענדיג אין גאס האט ער, וואס האט קיינמאל נישט גערעדט סתם, אויסגעדריקט אז מיר האבן אזא רבונו של עולם וואס גיט אונז אזא זיסע תורה, און דערצו באקומט מען נאך שכר פארן לערנען. פאר אים איז דאס געווען א חידוש: וואס קען שוין זיין א גרעסערער תענוג ווי לערנען מסכת מקואות?

    אין דער מעשה: דער סקווירער רבי

  2. 1:14:00 דער טאטע וואס האט זיך באקלאגט אויף זיין זון

    דער משגיח דערציילט אז איינער האט אים אמאל אנגערופן מיט א גרויסע טענה: פארוואס זעט ער נישט אז זיין זון, וואס גייט דורך די ישיבה, זאל האבן יראת שמים. דער משגיח האט געענטפערט אז ער דארף טאקע זען, אבער דער טאטע זאל די זעלבע טענה האבן צו זיך אויך, ווייל די ישיבה איז נישט דער איינציגער וואס באווירקט זיין זון. אנדערע השפעות, ערקלערט ער, דערגרייכן יעדן איינעם, צי אין סאבוויי, צי אין די צייטונגען און זשורנאלן, צי פשוט אין דער לופט פון לבן'ס וועלט.

געדאנקען

  1. 6:33 וואס נשים צינדן נישט חנוכה ליכט איז אליין דער קיום פונעם תכלית פון דער מצוה: די סגולה פון בנים תלמידי חכמים קומט פון צניעות, און דורכן בלייבן אין שטוב האלטן זיי דאס פאר וואס יהודית האט מוסר נפש געווען.
  2. 12:40 לויטן פרשת דרכים, אז די ברידער האבן געהאט א דין בני נח, איז דינה, וואס איז געווען א עובר ביי רחל, געבליבן רחל'ס טאכטער, ממילא האט שמעון געמעגט חתונה האבן מיט איר אלס א שוועסטער נאר פון פאטער.
  3. 18:01 די הייליגסטע ערטער זענען פריער צוגעדעקט מיט זייער היפך, אזוי ווי די קליפה דעקט צו דעם פרי און די ערלה דעם ברית; אזוי איז שכם, דער ארט פון שם כבוד מלכותו און פון יוסף, פריער געווען ביים זון פון חמור החוי.
  4. 27:16 שמעון און לוי'ס הריגה איז געווען די אמת'ע מילה פון שכם: וויבאלד דאס גאנצע פאלק איז געווען ערלה, איז דורכן אוועקנעמען זיי דער הייליגער ארט געבליבן גאנץ, אזוי ווי א איד בלייבט גאנץ ווען מ'נעמט אראפ די ערלה.
  5. 33:28 די תאוות פון דער וועלט זענען נאר א משל אויף אהבת השם; דערפאר לערנט דער מדרש די אהבה פונעם אייבערשטן צו ישראל פון דער פרשה פונעם רשע שכם.
  6. 55:39 אפילו א מלחמה וואס איז גערעכט דארף האבן די רשות פון א גדול; טוט מען עס אליין, איז די הארטע מעשה מעצב דעם טוער, און אזוי זענען שמעון און לוי פון שכם געקומען צו דער עצה קעגן יוסף.
  7. 1:11:07 לבן'ס "הבנות בנותי" נאך יעקב'ס איבערצייגנדיגע טענות ווייזט אז א מענטשנס סברא ווערט געפורעמט פון דער הויז וואו ער האט זיך אויסגעלערנט טראכטן, נישט פון דער זאך אליין.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 8:37 דער משגיח זאגט אז וויבאלד פרשת וישלח פאלט געווענליך פאר חנוכה, דארף מען זיך צוגרייטן צו חנוכה דורכן מבטל זיין און אויסרייסן פריצות און מחזק זיין די צניעות.
  2. 42:55 לויטן רמב"ם זאגט דער משגיח אז קיינער זאל נישט מיינען אז ער איז זיכער אין ענייני עריות; יעדער דארף זיך חושד זיין, מאכן גדרים, און בעיקר זיך מפנה זיין צו דברי תורה.
  3. 39:26 דער משגיח זאגט אז ווער עס פילט נישט קיין טעם אין א בלאט גמרא אדער אין א קאפיטל תהלים זאל וויסן אז זיינע חושים זענען פארטויבט געווארן דורך עבירות.
  4. 1:13:11 דער משגיח זאגט אז יעדער איינער דארף מאכן א חשבון הנפש צי זיין אופן פון טראכטן איז יעקב'ס, געלערנט אינעם בית שם ועבר, אדער לבן'ס.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, דוד המלך, דינה, דער הייליגער אור החיים, דער חפץ חיים, דער חתם סופר, דער ישמח משה, דער סקווירער רבי, דער קאצקער רבי, דער ר"ן, דער רמב"ם, חמור, יהודית, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, לאה אמנו, לבן, לוי, עשו, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי שמשון רפאל הירש, רבקה אמנו, רחל אמנו, רש"י, שכם בן חמור, שמעון

ערכים חשבון הנפש, ישיבת שם ועבר, מהדרין, עיבור, עיר הנדחת, עריות, ערלה, צניעות, קדושת הברית, שבע מצוות בני נח

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט