“וישלח יעקב מלאכים” - עדות לגדלותו' שנשאר צדיק בסביבת רשעים

קאטאלאג: פרשת השבוע וישלח נומ׳ ⁨5⁩ פאקעט גייד ז׳ 7 תש"נ (1989–90) אידיש 40 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 40 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז יעקב אבינו האט געשיקט צו עשו די זעלבע מלאכים וואס ער האט מתקן געווען, אלס עדות אז ער איז געבליבן א צדיק אפילו אינעם מקום הטומאה פון לבן.

דער משגיח עפנט מיטן תרגום יונתן, אז די מלאכים וואס האבן באגלייט יעקב אבינו קיין חרן זענען געווען די מלאכים פון סדום, וואס מ'האט זיי ארויסגעשטויסן פון הימל ווייל זיי האבן געזאגט "כי משחיתים אנחנו", און ערשט יעצט זענען זיי צוריק ארויף. ער פרעגט פארוואס יעצט, און פארוואס שיקט מען אזעלכע מלאכים באגלייטן יעקב. לויט דעם אריז"ל, פארוואס דער אויבערשטער אליין איז אראפ קיין מצרים, איז ער מסביר אז סדום איז געווען א מקום טומאה וואס האט די מלאכים נפגם געמאכט. לויטן דרך ה' האבן די וואס זענען נישט קיין צדיקים גמורים א תיקון דורך זיך מקשר זיין צו א צדיק, און די מלאכים האבן געדארפט א צדיק וואס קען זיין אין א מקום טומאה און נישט נפגם ווערן. יעקב, וואס האט זיך געלערנט ביי שם ועבר, איז געבליבן א צדיק ביי לבן; דורכן אים באגלייטן זענען די מלאכים מתוקן געווארן, און שפעטער האט ער זיי געשיקט צו עשו אלס עדות. דערנאך רעדט ער וועגן דינה, וועגן לאה'ס טרערן וואס האבן זי באפרייט פון זיין דער זיווג פון עשו, וועגן לבנ'ס פלאן מיטן פארביטן, און וועגן דעם כח פון טרערן.

ענינים: יצחק, יעקב און עשו · חברים און די סביבה · התקשרות צו צדיקים און אמונת חכמים

סדר השיעור

  1. 0:00 די פארשטויסענע מלאכים פון סדום

    דער משגיח ברענגט דעם תרגום יונתן אז די מלאכים וואס האבן באגלייט יעקב זענען געווען די מלאכים פון סדום, וואס מ'האט זיי נישט אריינגעלאזט אין הימל ווייל זיי האבן געזאגט "כי משחיתים אנחנו". ער פרעגט פארוואס מ'האט זיי יעצט צוריק אריינגעלאזט, פארוואס מ'האט אזעלכע מלאכים געשיקט באגלייטן יעקב, און ווי אזוי קענען מלאכים בכלל זינדיגן.

  2. 5:02 די טומאה פון מצרים און סדום פוגמ'ט מלאכים

    דער משגיח ברענגט דעם אריז"ל אז דער אויבערשטער אליין איז אראפ קיין מצרים ביי מכת בכורות, ווייל די טומאה דארט וואלט נפגם געמאכט א מלאך. דאס לערנט ער אפ אויף סדום, וואס לוט האט געזען אז ס'איז "כארץ מצרים", און ער איז מסיק אז די מלאכים זענען דארט נפגם געווארן און דערפאר האבן זיי נישט געקענט צוריק ארויף אין הימל.

  3. 8:39 א תיקון דורך זיך מקשר זיין צום צדיק

    דער משגיח ברענגט דעם דרך ה' אז די וועלט איז באשאפן געווארן פאר די צדיקים גמורים, און די אנדערע האבן א תיקון דורך זיך מקשר זיין צו א צדיק, אים באדינען און שטיצן. אזוי אויך האבן די מלאכים געדארפט א צדיק וואס איז געווען אין א מקום טומאה און איז נישט נפגם געווארן, און זיי האבן געווארט ביז יעקב אבינו איז געקומען.

  4. 13:20 יעקב אין חרן און די ישיבה פון שם ועבר שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שילדערט חרן און ארץ קדם אלס דער צענטער פון עבודה זרה, כישוף און טומאה, וואו יעקב איז פונדעסטוועגן געבליבן א צדיק און איז נאך געוואקסן. אין נאמען פון ר' יעקב קאמענעצקי ערקלערט ער אז יעקב האט פריער געלערנט פערצן יאר אין דער ישיבה פון שם ועבר, וואו מ'האט געלערנט ווי אזוי מ'איז אן עובד ה' צווישן גוים, וואס דאס האט ער נישט געקענט קריגן אין בית יצחק.

  5. 19:00 די מתוקנ'ע מלאכים אלס עדות פאר עשו שטייט אינעם קאטאלאג

    פון הימל האט מען געשיקט די מלאכים באגלייטן יעקב, און דורכן באדינען א צדיק וואס קען שטיין אין א מקום טומאה און נישט נפגם ווערן, זענען זיי מתוקן געווארן און מ'האט זיי צוריק אריינגעלאזט אין הימל. ווען יעקב איז צוריקגעקומען זענען די זעלבע מלאכים אים אנטקעגן געקומען, און ער האט זיי געשיקט צו עשו אלס באגלייבטע עדות אז ער האט געוואוינט ביי לבן און האט געהאלטן די מצוות.

  6. 23:18 דינה אין דער תיבה און לאה'ס טרערן

    דער משגיח ברענגט רש"י אז יעקב האט באהאלטן דינה אין א תיבה פון עשו און איז געשטראפט געווארן פארן נישט טאן חסד מיט זיין ברודער, און ער פרעגט פארוואס א איד זאל דארפן געבן זיין טאכטער פאר א רשע. ער ענטפערט מיט "קול המון כקול שדי": די מענטשן האבן געזאגט אז די עלטערע טאכטער פון לבן וועט חתונה האבן מיטן עלטערן זון פון יצחק, לאה האט געוויינט ווייל אזוי איז טאקע געווען אין איר מזל, און א זיווג איז ממש א חלק פונעם מענטש.

  7. 29:11 א זיווג, תפילה, און לבנ'ס טריק

    דער משגיח ערקלערט אז א זיווג ווערט באשטימט פאר דער געבורט, אבער מיט תפילה קען מען צוכאפן יענעמ'ס זיווג, וואס וועט נישט בלייבן; דערפאר זאגט ער אז מ'זאל מתפלל זיין אויף א גוטן שידוך און נישט אויף א געוויסן מענטש. לבן, וואס האט געוואלט פארטיליגן יעקב, האט פארביטן רחל אויף לאה, מיטן חשבון אז יעקב וועט זי נישט גט'ן און וועט מוזן שטארבן, כדי לאה זאל קומען צו איר אמת'ן זיווג.

  8. 34:59 דער כח פון טרערן און יעקב'ס חוב צו עשו

    לבן האט נישט געוואוסט דעם כח פון טרערן: דער משגיח ברענגט דעם אור החיים אז עשו'ס געוויין האט געעפנט די שערי שמים און ער האט באקומען א נייע ברכה, און אזוי אויך האבן לאה'ס טרערן געטוישט איר שורש פון עשו צו יעקב. ווייל זי איז געווען געבונדן צו עשו, איז יעקב אים שולדיג געווען דינה, און דערפאר האט מען געהאט א טענה אויף אים; דער משגיח ענדיגט אן צייט צו ערקלערן וואס פאר א גוטס איז דערפון ארויסגעקומען.

דער שיעור, אויסגעשריבן

די פארשטויסענע מלאכים פון סדום

0:31

דער משגיח ברענגט דעם תרגום יונתן אז די מלאכים וואס האבן באגלייט יעקב קיין חרן זענען געווען די מלאכים פון סדום. ווייל זיי האבן געזאגט "כי משחיתים אנחנו" און גענומען דעם כבוד פאר זיך, האט מען זיי נישט צוריק אריינגעלאזט אין הימל, און ערשט ווען זיי האבן באגלייט יעקב זענען זיי ארויף. ער פרעגט: פארוואס איז דעמאלט מוחל געווארן זייער חטא, פארוואס שיקט מען אזעלכע מלאכים באגלייטן יעקב, און ווי אזוי קענען מלאכים בכלל זינדיגן? א,ב

טומאה וואס פוגמ'ט מלאכים

5:25

אויף דעם ברענגט ער דעם אריז"ל, פארוואס דער אויבערשטער אליין איז אראפ קיין מצרים ביי מכת בכורות: די טומאה דארט איז געווען אזוי גרויס אז א מלאך וואלט נפגם געווארן. סדום, וואס לוט האט געזען אז ס'איז "כארץ מצרים", איז געווען דאס זעלבע, און דער משגיח לייגט צו אז דאס איז נישט קיין שבח, נאר אז ס'איז געווען אזוי טמא ווי מצרים. דורכן אריינגיין אהין זענען די מלאכים נפגם געווארן. ד

א תיקון דורכן צדיק

9:06

דערנאך ברענגט ער דעם דרך ה': די וועלט איז באשאפן געווארן פאר די צדיקים גמורים, און די אנדערע האבן א תיקון דורך זיך מקשר זיין צו א צדיק, אים באדינען און שטיצן, אז ער זאל זיי מיטנעמען אויף יענער וועלט. די מלאכים האבן געדארפט אזא צדיק וואס איז געווען אין א מקום טומאה און איז נישט נפגם געווארן, און זיי האבן געווארט ביז יעקב אבינו איז געקומען. ה

יעקב אין חרן

13:38

חרן, ערקלערט דער משגיח, איז געווען דער הויפט ארט פון טומאה: דער מדרש רופט עס דעם ארט פון חרון אף, רש"י רופט רבקה'ס היים א מקום פון רשעים, און ארץ קדם, וואו אברהם האט געשיקט די בני הפלגשים מיט שמות הטומאה, איז געווען פול מיט כישוף און עבודה זרה. עשו איז אים נישט נאכגעלאפן, זיכער אז לבן וועט אים פארטיליגן. פונדעסטוועגן איז יעקב געבליבן א צדיק און איז נאך געוואקסן. ז,ח,י

16:59

אין נאמען פון ר' יעקב קאמענעצקי ערקלערט ער ווי אזוי יעקב האט זיך געגרייט: יצחק האט געלערנט אין א באשיצטן הייליגן ארט, אבער שם ועבר, בני נח וואס האבן געוואוינט צווישן גוים, האבן געלערנט ווי אזוי מ'איז אן עובד ה' צווישן גוים. דארט האט יעקב געלערנט פערצן יאר מיט מסירות נפש איידער ער איז געגאנגען צו לבן.

די מלאכים אלס עדות

19:04

פון הימל האט מען געשיקט די מלאכים באגלייטן יעקב, וואס איז א גרויסע טובה, ווי די גמרא זאגט. ווייל זיי האבן באדינט א צדיק וואס קען שטיין אין טומאה און נישט נפגם ווערן, האט ער זיי געקענט מתקן זיין, און מ'האט זיי צוריק אריינגעלאזט אין הימל. ווען יעקב איז צוריקגעקומען, זאגט רש"י, זענען די זעלבע מלאכים אים אנטקעגן געקומען, און ער האט זיי געשיקט צו עשו אלס די באגלייבסטע עדות: זיי זענען נפגם געווארן דורך טומאה און מתוקן געווארן דורך יעקב, וואס איז ביי לבן געבליבן גאנץ און האט געהאלטן די מצוות. עשו זאל זיך בעסער נישט אנהייבן מיט אים. מ,נ,כ

דינה און לאה'ס טרערן

23:49

רש"י זאגט אז יעקב האט באהאלטן דינה אין א תיבה כדי עשו זאל זי נישט נעמען, הגם זי וואלט אים אפשר געקענט ברענגען צו תשובה, און דער מדרש זאגט אז ער איז געשטראפט געווארן פארן נישט טאן חסד מיט זיין ברודער. דער משגיח פרעגט: פארוואס זאל א איד דארפן געבן א פיינע טאכטער פאר א רשע? ע,פ

26:12

ער ענטפערט מיט "קול המון כקול שדי", וואס מ'זאגט קומט פון בן סירא: וואס מענטשן זאגן האט אין זיך אמת. רש"י זאגט אז לאה'ס אויגן זענען געווען ווייך פון וויינען, ווייל מ'האט געזאגט אז לבנ'ס עלטערע טאכטער וועט חתונה האבן מיט יצחק'ס עלטערן זון; איר געוויין ווייזט אז אזוי איז געווען אין איר מזל. א זיווג, ערקלערט ער, איז א חלק פונעם מענטש. צ,ק

א זיווג און לבנ'ס טריק

29:33

א זיווג ווערט אויסגערופן פאר דער געבורט, ווי די גמרא זאגט, אבער מיט תפילה קען מען צוכאפן יענעמ'ס זיווג. אזא חתונה קען נישט בלייבן: ער מוז געבן א גט אדער שטארבן, און איר אמת'ער זיווג נעמט זי. דערפאר זאגט דער משגיח אז מ'זאל בעטן דעם אויבערשטן אויף א גוטן שידוך, און נישט מתפלל זיין אויף א געוויסן מענטש. ר,ש

32:04

לבן, א רשע וואס האט געוואלט פארטיליגן יעקב, האט געוואוסט אז רחל איז זיין זיווג, און האט זי פארביטן אויף לאה. לאה איז גלייך מעוברת געווארן, און יעקב וועט זי נישט גט'ן ווען זי איז געווארן א מאמע פון שבטים; ממילא, האט לבן גערעכנט, וועט יעקב מוזן שטארבן. אב

דער כח פון טרערן

35:09

לבנ'ס טעות איז געווען אז ער האט נישט געוואוסט דעם כח פון טרערן. דער אור החיים ערקלערט אז יצחק האט געבענטשט נאר ווען מ'האט אים פון הימל געגעבן א ברכה, און פאר עשו האט ער נישט געהאט ביז עשו'ס טרערן האבן געעפנט די שערי שמים. אזוי אויך האבן לאה'ס טרערן זי ארויסגעריסן פון עשו'ס מזל אריין אין יעקב'ס. אבער ווייל זי האט בכח געהערט צו עשו, איז יעקב אים שולדיג געווען דינה, און דערפאר האט מען א טענה אויף אים פארן באהאלטן. דער משגיח ענדיגט אן צייט צו ערקלערן וואס פאר א גוטס איז דערפון ארויסגעקומען. אג

מראי מקומות

תורה

  1. ב Bereishis 19:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:31
  2. ד Bereishis 13:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:25
  3. ו Bereishis 28:10 13:34 טעקסט מפתח
  4. ט Bereishis 29:1 14:04 טעקסט מפתח
  5. ס Bereishis 32:4 22:50 טעקסט מפתח
  6. ת Bereishis 49:3 33:05 טעקסט מפתח
  7. אא Bereishis 29:31 33:32 טעקסט מפתח
  8. אד Bereishis 27:38-39 35:59 טעקסט מפתח

תרגום

  1. א לכאורה Targum Yonasan on Bereishis 28:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:31

תלמוד בבלי

  1. מ Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 19:04
  2. ר לכאורה Sotah 2a מפתח אינעם אויסשרייב: 29:33
  3. ש לכאורה Moed Katan 18b מפתח אינעם אויסשרייב: 29:33
  4. אה לכאורה Berachos 32b 37:07 מפתח

מדרש

  1. ז Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 13:38
  2. פ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 23:49
  3. אב Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 32:04

ראשונים

  1. ח לכאורה Rashi on Bereishis 25:20 מפתח אינעם אויסשרייב: 13:38
  2. י לכאורה Rashi on Bereishis 25:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 13:38
  3. כ לכאורה Rashi on Bereishis 32:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 19:04
  4. ל לכאורה Rashi on Bereishis 28:11 18:04 מפתח
  5. נ לכאורה Rashi on Bereishis 32:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 19:04
  6. ע לכאורה Rashi on Bereishis 32:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:49
  7. ק לכאורה Rashi on Bereishis 29:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 26:12

אחרונים און חסידות

  1. ה Derech Hashem (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 9:06
  2. אג לכאורה Ohr HaChaim on Bereishis 27 (Parshas Toldos) מפתח אינעם אויסשרייב: 35:09

תפילה און פיוט

  1. ג Haggadah shel Pesach (מקום נישט באשטימט) 4:34 מפתח

אנדערע

  1. צ Ben Sira (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 26:12

עיקרי הדברים

  1. 0:31 די מלאכים וואס האבן באגלייט יעקב קיין חרן זענען געווען די מלאכים פון סדום, וואס מ'האט זיי נישט אריינגעלאזט אין הימל נאכדעם וואס זיי האבן געזאגט "כי משחיתים אנחנו".
  2. 5:30 א מקום פון גרויס טומאה, אזוי ווי מצרים אדער סדום, מאכט נפגם אפילו א הייליגן מלאך וואס גייט אהין.
  3. 8:49 לויטן דרך ה' האבן די וואס זענען נישט קיין צדיקים גמורים א תיקון דורך זיך מקשר זיין צו א צדיק, אים באדינען און אים שטיצן.
  4. 15:07 יעקב איז געבליבן א צדיק אין חרן, דער הויפט ארט פון טומאה, און ער האט זיך דערצו געגרייט דורך לערנען אין דער ישיבה פון שם ועבר ווי אזוי מ'איז אן עובד ה' צווישן גוים.
  5. 21:13 יעקב האט געשיקט די זעלבע מתוקנ'ע מלאכים צו עשו אלס עדות אז ער האט געוואוינט ביי לבן און איז נישט נפגם געווארן.
  6. 27:49 לאה איז געווען באשטימט פאר עשו'ס זיווג, אבער מיט אירע טרערן האט זי זיך אויסגעריסן פון זיין מזל און איז אריין אינעם מזל פון יעקב.
  7. 38:42 ווייל לאה האט בכח געהערט צו עשו, איז יעקב געווען שולדיג צו עשו, און דערפאר האט מען געהאט א טענה אויף אים פארן באהאלטן דינה פון עשו.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 2:59 פארוואס האט מען די מלאכים פון סדום ערשט יעצט צוריק אריינגעלאזט אין הימל, און פארוואס האט מען אזעלכע מלאכים געשיקט באגלייטן יעקב?

    תירוץ: 19:00 זיי זענען נפגם געווארן פון דער טומאה פון סדום און האבן געדארפט א צדיק וואס איז געווען אין טומאה און נישט נפגם געווארן; דורכן באגלייטן יעקב זענען זיי מתוקן געווארן.

  2. קשיא: 5:05 פארוואס האט דער אויבערשטער אליין געדארפט אראפגיין קיין מצרים ביי מכת בכורות און נישט שיקן א מלאך?

    תירוץ: 5:25 דער אריז"ל איז מסביר אז מצרים איז געווען אזוי פול מיט טומאה אז א מלאך וואס וואלט דארט ארומגעגאנגען וואלט נפגם געווארן.

  3. קשיא: 15:13 פארוואס איז עשו נישט נאכגעלאפן יעקב ווען ער איז געגאנגען צו לבן?

    תירוץ: 15:23 עשו האט געוואוסט אז לבן איז אזא רשע אז יעקב וועט זיך פון אים נישט ארויסדרייען, און לבן וועט יעקב נאך מער שאטן ווי עשו אליין.

  4. קשיא: 24:51 פארוואס האט יעקב געדארפט געבן זיין טאכטער דינה פאר א רשע ווי עשו?

    תירוץ: 28:00 לאה איז געווען באשטימט פאר עשו'ס זיווג און מיט אירע טרערן האט זי זיך אפגעריסן פון אים; ווייל זי האט בכח געהערט צו עשו, איז יעקב געווען שולדיג, און דינה, לאה'ס טאכטער, איז געווען דער באצאל.

  5. קשיא: 36:15 ווי אזוי האט יצחק געבענטשט עשו נאכדעם וואס ער האט געזאגט אז ער האט פאר אים נישט קיין ברכה?

    תירוץ: 36:25 לויטן אור החיים האט יצחק געבענטשט נאר ווען מ'האט פון הימל געגעבן א ברכה; עשו'ס טרערן האבן געעפנט די שערי שמים און ס'איז אראפגעקומען א נייע ברכה.

געדאנקען

  1. 7:58 די מלאכים פון סדום זענען נישט נאר געשטראפט געווארן פאר די ווערטער "כי משחיתים אנחנו"; דאס אריינגיין אין דער טומאה פון סדום אליין האט זיי נפגם געמאכט, אזוי ווי דער אריז"ל איז מסביר וועגן מצרים.
  2. 7:30 דער משגיח לייגט צו אז "כארץ מצרים" אינעם פסוק וועגן סדום איז נישט קיין שבח, נאר עס מיינט אז ס'איז געווען אזוי טמא ווי מצרים.
  3. 12:04 נאר א צדיק וואס איז אליין געווען אין א מקום טומאה און איז נישט נפגם געווארן האט געקענט מתקן זיין די נפגם'דיגע מלאכים, און דערפאר האבן זיי געווארט ביז יעקב.
  4. 17:10 יעקב איז געגאנגען צו שם ועבר און נישט געבליבן ביי יצחק, ווייל יצחק האט געלערנט אין א באשיצטן הייליגן ארט, בשעת שם ועבר, וואס האבן געוואוינט צווישן גוים, האבן געלערנט ווי אזוי מ'דינט דעם אויבערשטן צווישן גוים.
  5. 32:04 לבן האט פארביטן די שוועסטער אלס א פלאן צו הרג'ענען יעקב: איינער וואס האט חתונה מיט יענעמ'ס זיווג מוז סוף כל סוף געבן א גט אדער שטארבן, און ער האט געוואוסט אז יעקב וועט לאה נישט גט'ן.
  6. 37:16 טרערן קענען טוישן וואס אפילו תפילה קען נישט: אזוי ווי עשו'ס טרערן האבן געעפנט די טויערן פון ברכה, אזוי האבן לאה'ס טרערן געטוישט איר שורש פון עשו צו יעקב.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 30:51 דער משגיח זאגט אז מ'זאל נישט מתפלל זיין אז א געוויסער מענטש זאל ווערן דער שידוך, וואס ער רופט געפערלעך, נאר מ'זאל בעטן דעם אויבערשטן ער זאל שיקן א גוטן שידוך.
  2. 30:07 דער משגיח זאגט אז ווען מ'רעדט א שידוך וואס פאסט, זאל מען נישט אפלייגן נאר עס שנעל מאכן.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, דינה, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער אר"י, יעקב אבינו, יצחק אבינו, לאה אמנו, לבן, לוט, עבר, עשו, ר' יעקב קאמינעצקי, ראובן, רבי משה חיים לוצאטו, רחל אמנו, רש"י, שם

ערכים זיווג, לויה, תיקון

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט