תשובה: בכל דור יש קומה שלימה והמדריגות בנשמות נמשכות מענין השתלשלות העולמות.
קאטאלאג: ספר התניא א' ב נומ׳ 7 פאקעט גייד ז׳ 41 אידיש 44 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אויפן תניא פרק ב, אז יעדער דור און אלע נשמות צוזאמען זענען איין גאנצע קומה ווי דער גוף פון אדם הראשון, און אז די חילוקים צווישן נשמות קומען נאר פון די שינויים וואס די נשמה גייט אדורך ביים ארונטערגיין, נישט פון איר עצם.
דער משגיח דערמאנט אז די דורות פון משה רבינו ביז עקבתא דמשיחא זענען איין שיעור קומה, און ער לייגט צו אז יעדער דור באזונדער אויך. ער ברענגט חז"ל אז אדם הראשון איז געווען די חלה פון דער וועלט, ער ערקלערט פארוואס מ'באקט חלה לכבוד שבת, און אז יעדער מענטש איז אמאל געווען א חלק פון אדם הראשונס גוף: קאפ, הענט, פיס, אפילו נעגל און האר, יעדער מיט זיין אייגענע עבודה. דערנאך פרעגט ער אויפן תניא: ווי אזוי קענען נשמות זיין גרעסער און קלענער, אויב יעדע איז א חלק אלוק ממעל ממש? דער תירוץ איז השתלשלות: אזוי ווי וואסער ווערט סטים אדער אייז, און ווי א טיפה פונעם מוח האב ווערט נאך ניין חדשים נעגל, בלייבט די נשמה די זעלבע מהות, נאר דער אויסערליכער מצב טוישט זיך. לעתיד לבוא וועלן אלע זיין גלייך, ווי א טאנץ אין א קרייז. ער ענדיגט מיטן ארמישן ווארט אינעם תניא פאר די נידריגסטע מדריגות, און מיטן דור פון עקבתא דמשיחא.
ענינים: די מדריגות און דער שורש פון דער נשמה · די צוויי נפשות (תניא פרקים א-ח) · אדם הראשון און גן עדן
סדר השיעור
-
0:00 אדם הראשון אלס די חלה פון דער וועלט
דער משגיח דערמאנט אז די דורות פון משה רבינו ביז עקבתא דמשיחא זענען איין גוף, און לייגט צו אז יעדער דור אויך. ער ברענגט אז אדם הראשון איז געווען די חלה פון דער וועלט, אפגענומען פון דער ערד ווי א שטיקל טייג, און ער ערקלערט פארוואס חלה באקן לכבוד שבת אום ערב שבת איז מתקן דעם חטא פון חוה און ברענגט השפעה אויף דער גאנצער וואך.
-
5:56 יעדע נשמה איז געווען אן אבר פון אדם הראשון
דער משגיח ברענגט א ווארט וואס ער האט געהערט וועגן די שיתין אונטערן מזבח, פון וועלכן ארט אדם הראשון איז גענומען געווארן, און ער ערקלערט אז אלע נשמות זענען געווען אין אדם הראשונס גוף. די פונעם קאפ ציען זיך צו תורה, אנדערע צו תפילה, די הענט צו חסד, די פיס צו מצוות, און די פון די נעגל און האר זענען די וואס ווערן אפגעשניטן.
-
11:09 אפגעשניטענע נעגל, יעדנס תפקיד, און דער פערן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט ווי דער בעל שם טוב האט געהאט צער פון די פראנקיסטן און מ'האט אים געזאגט מן השמים אז זיי זענען אפגעשניטענע חלקים. ער ערקלערט אז יעדנס חשק צו א געוויסע עבודה ווייזט וואו ער איז געשטאנען אין אדם הראשונס גוף, ברענגט דעם תניא וועגן צדקה אין עקבתא דמשיחא, און גלייכט די דורות צו א פערן וואס יעדער בלאט דערפון האט די צורה פונעם גאנצן.
-
16:38 די מדריגות פון נשמות אינעם תניא, און די קשיא שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם תניא וועגן די סך מדריגות פון נשמות, פון משה רבינו ביז די נשמות פון עקבתא דמשיחא, און אין יעדן דור, און אפילו אינעם נפש אליין. דערנאך פרעגט ער: אויב יעדע נשמה איז א חלק אלוק ממעל ממש, ווי אזוי קען איינע זיין גרעסער און די אנדערע קלענער?
-
22:14 השתלשלות: וואסער, סטים און אייז שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענטפערט אז די מדריגות קומען פונעם ארונטערגיין פון דער נשמה. ער מאכט א משל פון וואסער: ווארעמקייט, מדת החסד און התפשטות, מאכט עס פאר סטים, און קעלט, מדת הדין און צמצום, מאכט עס פאר אייז, און פונדעסטוועגן איז עס די זעלבע זאך. דערנאך הייבט ער אן דעם משל פונעם תניא פון א טיפה פונעם מוח האב וואס טוישט זיך ביים ארונטערגיין.
-
27:00 די טיפה וואס ווערט נעגל אין ניין חדשים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם סימן אז א קינד וואס האט שוין האר און נעגל איז געווען ניין חדשים, און ערקלערט עס: דער מוח ווערט צום ערשט געפארעמט, און ערשט נאך ניין חדשים פון שינויים ווערט פון דער זעלבער טיפה נעגל און האר. אזוי אויך ביי נשמות: די נידריגסטע זענען די זעלבע טיפה, נאר געטוישט.
-
31:18 דער זעלבער עצם, און דער מחול לעתיד לבוא שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שליסט אז די נידריגערע נשמות זענען נישט פון א נידריגערן שורש; דער ארום אין וועלכן זיי זענען ארונטערגעקומען האט זיי געטוישט, אבער אינעווייניג זענען אלע גלייך. ער ברענגט אז לעתיד לבוא וועט הקב"ה מאכן א מחול פאר די צדיקים, וואו קיינער זיצט נישט אויבנאן, און דעם נביא וואס גלייכט די אידן צו די בני כושיים: דער חילוק איז נאר אין דער הויט.
-
34:58 ראש און עקב אין מקום און זמן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט דעם זעלבן סדר אין מקום און אין זמן: ארץ ישראל איז דער ראש פון דער וועלט, ווי ראש השנה איז דער ראש פונעם יאר, ניסן הייבט אן די חדשים און אדר איז דער עקב, און געוויסע ערטער אין חוץ לארץ זענען דער עקב. דערנאך לערנט ער נאכאמאל איבער די ווערטער פונעם תניא וועגן די מדריגות פון נשמות.
-
38:26 דאס ארמישע ווארט און דער דור פונעם עקב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז ווען יעקב אבינו האט אויפגעהויבן זיינע פיס, האט ער אויפגעהויבן די נשמות פון די רגלים, די נידריגסטע, פון היינטיגן דור. ער מערקט אן אז דער תניא, וואס איז געשריבן אין לשון הקודש, נוצט פלוצלינג אן ארמיש ווארט פארן סוף פון אלע מדריגות, ווייל תרגום איז א נידריגע מדריגה. ער שליסט אז אפילו די נעגל קומען פון דער זעלבער טיפה, אז שינויים במקרה מוזן צוריקקומען צום ערשטן מצב, און אז אינעם ערב שבת פאר משיח ווערן טייל אידן אפגעשניטן, און אנדערע קומען מתקן זיין.
דער שיעור, אויסגעשריבן
אדם הראשון אלס די חלה פון דער וועלט
דער משגיח דערמאנט אז די דורות פון משה רבינו ביז עקבתא דמשיחא זענען איין גוף, און לייגט צו אז אין יעדן דור באזונדער זענען אויך פאראן נשמות פון ראש, ידים און רגלים. חז"ל זאגן אז אדם הראשון איז געווען די חלה פון דער וועלט: אזוי ווי א אידענע ציפט ארויס א שטיקל פונעם טייג, האט הקב"ה גענומען אדם הראשון פון דער ערד.
יעדע נשמה איז געווען אן אבר פון אדם הראשון
דער משגיח ברענגט א ווארט וואס ער האט געהערט: די שיתין אונטערן מזבח זענען פון ששת ימי בראשית, ווייל אדם הראשון איז גענומען געווארן פון יענעם ארט, ווי רש"י ברענגט, און ס'איז געבליבן א לאך. די פראגע צו איוב, "איפה היית ביסדי ארץ", מיינט: וואו ביסטו געווען אין אדם הראשונס גוף, ווייל אלע נשמות זענען געווען אין אים. ג,ד,ו
אפגעשניטענע נעגל, יעדנס תפקיד, און דער פערן
דער בעל שם טוב האט געהאט צער פון די פראנקיסטן וואס האבן זיך אפגעשמדט, און מ'האט אים געזאגט מן השמים אז זיי זענען אפגעשניטן אין שורש, ווי נעגל וואס וואקסן לענגער ווי דער פינגער. יעדער האט זיין תפקיד, זאגט דער משגיח; דער כלל בלייבט תלמוד תורה כנגד כולם, אבער דער תניא זאגט אז אין עקבתא דמשיחא איז דער עיקר צדקה, ווי דער נביא זאגט אז ציון ווערט נפדה מיט צדקה. י,ח,ט
ער גלייכט עס צו א פערן: יעדער בלאט האט די צורה פונעם גאנצן געוויקס. אזוי זענען די דורות פון משה רבינו ביז עקבתא דמשיחא איין שיעור קומה, און יעדער דור באזונדער אויך.
די מדריגות פון נשמות אינעם תניא, און די קשיא
השתלשלות: וואסער, סטים און אייז
דער תירוץ איז: יעדע נשמה איז א חלק אלוק ממעל, נאר זי גייט ארונטער מדריגה נאך מדריגה, און דאס ארונטערגיין ברענגט שינויים. וואסער וואס מ'ווארעמט אן, מדת החסד און התפשטות, ווערט סטים און נאכדעם וועיפער, אלץ מער רוחניותדיג; אפגעקילט, מדת הדין און צמצום, ווערט עס אייז, שטארק ווי האלץ. פונדעסטוועגן איז עס די גאנצע צייט דאס זעלבע וואסער.
די טיפה וואס ווערט נעגל אין ניין חדשים
דער שולחן ערוך גיט א סימן אז א קינד איז געווען ניין חדשים: ווען עס האט שוין האר און נעגל. דער מוח ווערט צום ערשט געפארעמט; וואס לענגער די טיפה בלייבט, אלץ ווייטער ווערט זי אפגערוקט פון איר ערשטן מצב, ביז נאך ניין חדשים קומט זי צו דער נידריגסטער פארעם, נעגל און האר. די נעגל זענען אבער די זעלבע טיפה ווי דער מוח, נאר געטוישט. כ
דער זעלבער עצם, און דער מחול לעתיד לבוא
ממילא זענען די נידריגערע נשמות נישט פון א נידריגערן שורש; דער ארום וואו זיי זענען אריינגעקומען האט זיי געטוישט, אבער אינעווייניג זענען אלע גלייך. לעתיד לבוא וועט הקב"ה מאכן א מחול פאר די צדיקים, וואו קיינער איז נישט אויבנאן. דער נביא גלייכט די אידן צו בני כושיים: דער חילוק איז נאר אין דער הויט. מ,נ
ראש און עקב אין מקום און זמן
וואס ס'איז פאראן אין נפש, איז פאראן אין מקום און אין זמן. ארץ ישראל איז דער ראש פון דער וועלט, ווי ראש השנה איז דער ראש פונעם יאר, און די תורה זאגט אז די אויגן פון השם זענען אויף דעם לאנד פון אנהייב יאר. ניסן הייבט אן די חדשים און אדר איז דער עקב; געוויסע ערטער אין חוץ לארץ זענען דער עקב פון ארץ ישראל. ס
דאס ארמישע ווארט און דער דור פונעם עקב
ווען יעקב אבינו האט אויפגעהויבן זיינע פיס, האט ער אויפגעהויבן די נשמות פון די רגלים, די נידריגסטע, פון היינטיגן דור. דער תניא, וואס איז מדייק אין יעדן ווארט און געשריבן אין לשון הקודש, שרייבט פלוצלינג אן ארמיש ווארט פארן סוף פון אלע מדריגות, ווייל תרגום איז א נידריגע מדריגה; דער משגיח בינדט עס מיט שנים מקרא ואחד תרגום. ע,א,פ
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
ראשונים
אחרונים און חסידות
- א Tanya ch. 2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:16, 20:46, 38:47, 42:09
- ב לכאורה Rema, Shulchan Aruch Orach Chaim 242:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 2:37
- ז Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 8:33
- ח Tanya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:09
- כ Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 27:16
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 0:47 נישט נאר אלע דורות צוזאמען, נאר יעדער דור באזונדער איז א גאנצע שיעור קומה, מיט נשמות פון ראש, פון ידים, ביז די עקבים.
- 7:54 יעדער מענטש איז אמאל געווען א חלק פון אדם הראשונס גוף, און פון וועלכן חלק ער קומט, דארט ליגט זיין נטיית הלב: תורה, תפילה, חסד אדער מצוות.
- 21:12 ווייל יעדע נשמה איז א חלק אלוק ממעל ממש, קענען די חילוקים צווישן נשמות נישט קומען פון זייער עצם, נאר פון די שינויים פונעם ארונטערגיין.
- 23:49 אזוי ווי וואסער וואס ווערט סטים אדער אייז, אדער א טיפה פונעם מוח האב וואס ווערט נעגל, בלייבט די נשמה די זעלבע זאך אין אלע אירע שינויים.
- 32:07 לעתיד לבוא וועלן די חילוקים פארשווינדן: אזוי ווי ביי א רונדיגן טאנץ וואו קיינער איז נישט אויבנאן, וועלן אפילו די נידריגסטע נשמות דערהויבן ווערן צו די העכסטע.
- 42:28 שינויים וואס זענען נאר במקרה קענען נישט בלייבן; וואס איז געטוישט געווארן מוז צום סוף צוריקקומען צו זיין ערשטן מצב.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 6:23 פון וואנעט קומען די שיתין אונטערן מזבח, אויב די גמרא זאגט אז זיי זענען פון ששת ימי בראשית?
תירוץ: 6:33 אדם הראשון איז באשאפן געווארן פון דער ערד פונעם ארט המזבח, און ווען מ'האט דאס שטיק ארויסגענומען, איז געבליבן א לאך: דאס זענען די שיתין.
-
קשיא: 20:46 אויב יעדע אידישע נשמה איז א חלק אלוק ממעל ממש, און ביי אלקות איז נישט שייך גרעסער און קלענער, ווי אזוי קען זיין מדריגות אין נשמות?
תירוץ: 22:19 דער עצם איז דער זעלבער; די מדריגות קומען פון די שינויים פונעם ארונטערגיין און פונעם ארום וואו די נשמה קומט אריין, אזוי ווי וואסער ווערט אייז אדער א טיפה ווערט נעגל.
-
קשיא: 27:16 פארוואס איז א קינד וואס האט שוין האר און נעגל א סימן אז עס איז געווען ניין חדשים?
תירוץ: 27:37 ווייל דער מוח ווערט צום ערשט געפארעמט, און ערשט נאך ניין חדשים פון שינויים קומט די טיפה צו איר נידריגסטע פארעם, נעגל און האר.
-
קשיא: 39:07 פארוואס נוצט דער תניא, וואס איז געשריבן אין לשון הקודש, פלוצלינג אן ארמיש ווארט פארן סוף פון אלע מדריגות?
תירוץ: 39:33 ווייל תרגום איז א נידריגע מדריגה, נאנט צו דער קליפה, און דער סוף פון אלע מדריגות איז אזוי נידריג אז מ'קען עס נישט זאגן אין לשון הקודש.
מעשיות
-
11:09 דער בעל שם טוב און די פראנקיסטן
אין דעם בעל שם טובס צייטן האבן די פראנקיסטן, די נאכגייער פונעם משיח השקר, זיך אפגעשמדט. דער בעל שם טוב האט געהאט א גרויסן צער דערפון. מ'האט אים געזאגט מן השמים אז ער דארף נישט האבן קיין צער, ווייל זיי זענען אפגעשניטן אין זייערע שורשים און געהערן נישט צו כלל ישראל: זיי זענען די נעגל וואס וואקסן לענגער ווי דער פינגער.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
געדאנקען
- 7:41 דער משגיח טייטשט די פראגע צו איוב, "איפה היית ביסדי ארץ", אלס א פראגע אין וועלכן חלק פון אדם הראשונס גוף דער מענטש איז געווען, ווייל אלע נשמות זענען געווען אין אים.
- 3:02 חלה באקן לכבוד שבת אום ערב שבת איז מתקן, אין דעם זעלבן טאג פונעם חטא, וואס חוה האט מקלקל געווען אדם הראשון, די חלה פון דער וועלט, און דורך די סודות פון שבת לייגט עס אריין א השפעה אין דער גאנצער וואך.
- 10:27 דער מנהג צו שניידן נעגל און האר ערב שבת שפיגלט אפ די נשמות פון אדם הראשונס נעגל און האר: אינעם ערב שבת פון דער היסטאריע, פאר משיח, ווערן אזעלכע נשמות אפגעשניטן, ווי מ'האט געזאגט דעם בעל שם טוב וועגן די פראנקיסטן.
- 27:23 דער סימן אז האר און נעגל ווייזן אויף פולע ניין חדשים, ווייזט אן דעם ענין פון השתלשלות: די זעלבע טיפה וואס איז צום ערשט געווארן דער מוח, דארף די לענגסטע שינויים כדי צו ווערן נעגל.
- 34:19 אידן ווערן געגליכן צו בני כושיים, ווייל אזוי ווי ביי שווארצע און ווייסע הויט, איז דער חילוק צווישן נשמות נאר אויבנאויף, אין דער הויט, און אונטער דעם זענען אלע גלייך.
- 39:11 דער תניא, וואס איז געשריבן אין לשון הקודש און איז מדייק אין יעדן ווארט, נוצט אן ארמיש ווארט פאר "סוף כל דרגין", ווייל תרגום, וואס איז בגימטריא תרדמה, איז אליין א נידריגע מדריגה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 4:35 דער משגיח זאגט אז א פרוי וואס קען, זאל באקן חלה לכבוד שבת, ווייל דאס ברענגט השפעה אין דער גאנצער וואך; די וואס קען נישט צוליב אירע סך טירחות, קען נישט.
- 12:32 דער משגיח זאגט אז א מענטש וואס ווייסט צו וועלכן חלק פון אדם הראשון ער געהערט, קען זען צו וואס ער האט א חשק אין אידישקייט, און יעדער האט זיין אייגענעם תפקיד, הגם דער כלל בלייבט אז תלמוד תורה כנגד כולם.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, דוד המלך, דער בעל התניא, דער הייליגער בעל שם טוב, דער מהר"ל פון פראג, דער רמ"א, חוה, יעקב אבינו, משה רבינו
ערכים השתלשלות, חכמה עילאה, חלק אלוק ממעל, חלתו של עולם, מוח האב, מחול, מקרה, נפש רוח נשמה, עקבתא דמשיחא, שיעור קומה, שיתין, תרדמה