קליפת נוגה יכול להתהפך לטוב; ענינים גשמיים יכולים להתהפך לטוב.
קאטאלאג: ספר התניא א' ו-ז נומ׳ 19 פאקעט גייד ז׳ 42 אידיש 47 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט פארוואס דער גוף, די מאכלים און די גשמיות'דיגע ענינים פון א איד, וואס קומען פון קליפת נוגה, קענען זיך איבערדרייען צו קדושה, משא"כ וואס קומט פון די שלש קליפות הטמאות קען נישט.
דער משגיח עפנט מיט דער הפטרה פון שבועות, וואו יחזקאל גייט דורך פיר מחיצות; דער וא"ו פאר "נוגה" ווייזט אז דאס איז אן אנדער סארט קליפה, אזוי ווי די פערטע שאלעכץ פון א נוס וואס מ'עסט מיט. לויט'ן תניא ערקלערט ער אז דער גוף און די נפש הבהמית פון א גוי קומען פון די שלש קליפות הטמאות, וואס מ'קען נישט מהפך זיין, אבער דער גוף און די כשר'ע מאכלים פון א איד קומען פון נוגה, וואס מ'קען יא; דערפאר נעמט מען פון א גוי נאר עולות. דומם ווערט נישט דערמאנט ביי די טמא'ע קליפות, ווייל עפר איז בטל צום אייבערשטן, אזוי ווי מ'זעט ביים גרגשי און ביים עפר פון אברהם אבינו ערב פסח. דערנאך ווייזט ער אז דער פסק פון די חכמים באשטימט צי א זאך פאלט אריין אין די קליפות הטמאות, און אפילו די מציאות גייט לויט'ן פסק פון דער תורה. צום סוף, לויט תניא פרק ז, ערקלערט ער אז עסן, ביזנעס, א גלייכווערטל אדער א וואקאציע לשם שמים ווערן אויפגעהויבן צו קדושה.
ענינים: קדושה און קליפה · עבודה בגשמיות · די צוויי נפשות (תניא פרקים א-ח)
סדר השיעור
-
0:00 די פיר קליפות און דער וא"ו פאר נוגה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח עפנט מיט דעם מראה פון יחזקאל אין דער הפטרה פון שבועות און די פיר מחיצות וואס ער גייט דורך, גלייכט זיי צו די פיר שאלעכצן פון א נוס, און ערקלערט אז נאר נוגה קען מען מהפך זיין לקדושה. ער ווייזט דאס פון דעם וואס מ'נעמט פון גוים נאר עולות, פונעם מדרש אויף דעם חזיר לעתיד לבוא, און פון די נסכים פון די פירות פון די מרגלים.
-
7:56 תניא פרק ו: די צוויי מדריגות פון קליפה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גלייכט נוגה צו דער פריעה ביי מילה, וואס מ'שניידט נישט אראפ נאר מ'ציט עס צוריק, און לערנט דערנאך דעם תניא וועגן די צוויי מדריגות פון קליפה. ער ערקלערט אז די נפשות פון די גוים און מאכלות אסורות פון צומח און חי קומען פון די שלש קליפות הטמאות, בשעת דער גוף פון א איד, כשר'ע מאכלים און ענינים פון רשות ווי ביזנעס און געזונט קומען פון נוגה.
-
14:07 פארוואס דומם איז נישט אין די קליפות הטמאות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח מערקט אן אז דער תניא רעכנט צומח, חי און מדבר ביי די שלש קליפות הטמאות, אבער נישט דומם. ער ערקלערט אז דומם איז מלכות, עפר, וואס איז בטל צום רבונו של עולם, אזוי ווי אברהם אבינו האט זיך גערופן עפר ואפר, און אז דער גרגשי, די אומה קעגן מלכות, איז אליין אוועקגעגאנגען פון ארץ ישראל.
-
17:55 דער עפר פון אברהם אבינו קעגן די מלכים ערב פסח מעשה
דער משגיח דערציילט דעם מדרש אז עוג איז געקומען צו אברהם אבינו ערב פסח בשעת ער האט געבאקן מצות, און אז אברהם האט מלחמה געהאלטן מיט די ארבע מלכים ביז אין דער נאכט אריין דורך ווארפן אויף זיי עפר. ער ערקלערט אז עפר איז ביטול, אזוי ווי ביטול חמץ, און אזוי איז מען מבטל דעם יצר הרע און די קליפות.
-
21:09 דער פסק פון חכם באשטימט, און ר' חיים עוזר'ס עצה
דער משגיח ערקלערט אז ווען ס'מאכט זיך א שאלה, פסק'נט מען אין הימל אזוי ווי דער חכם פסק'נט, דערפאר דארף מען מתפלל זיין דערויף, אזוי ווי דוד המלך. ער דערציילט ווי ר' חיים עוזר האט געראטן א איד מיט א מחלה אויף דער לונג צו פארן קיין ארץ ישראל, וואו מ'פסק'נט ווי דער בית יוסף, און ער איז געבליבן לעבן; ביי יעדער מחלוקת זענען דא פארשידענע היכלות, און ביידע זענען אמת.
-
26:47 די מציאות גייט לויט'ן פסק פון דער תורה
דער משגיח ברענגט די משנה אין נדה וועגן די אברים הפנימיים, וואו רש"י, תוספות און דער רמב"ם האלטן יעדער אנדערש, און דעם חתם סופר אז די מציאות איז ווי דער רמב"ם. ער ערקלערט אז די תורה איז דער פלאן פון דער וועלט, יעדע שיטה האט איר ארט אין הימל, און ווייל די הלכה איז ווי דער רמב"ם, שטעלט זיך די מציאות אויס ווי ער; ער לייגט צו דעם רש"י אויף דעם חסר'דיגן יו"ד אין "נשאים".
-
32:10 די טבע בייט זיך לויט די חידושים פון די חכמים
דער משגיח ערקלערט אז די טבע בייט זיך פון דור צו דור, מיט נייע מחלות און נייע רפואות, און ברענגט תוספות אויף א משנה וועגן ווען א בהמה קען האבן א קינד. ווייל די טבע גייט לויט די חידושים פון דער תורה, ערקלערט ער פארוואס די גמרא שיקט איינעם מיט א חולה צו א חכם: א צדיק קען נישט משנה זיין די תורה, אבער א חכם קען מיט א חידוש פסק'נען אנדערש און משנה זיין סדרי בראשית.
-
35:18 תניא פרק ז: גשמיות'דיגע ענינים לשם שמים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט תניא פרק ז און ערקלערט אז אפילו עסן כשר'ע מאכלים, רעדן אדער טון ביזנעס איז נוגה, וואס נייגט זיך ווי א וואג צו קדושה ווען מ'טוט עס לשם שמים, און אויב נישט איז עס נישט בעסער ווי די נפש הבהמית. ער לייגט צו אז אין דער וועלט איז דער רע די מערהייט, פון אינסעקטן ביז מענטשן.
-
39:40 גוט פלייש, וויין און א גלייכווערטל פארן לערנען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט ווייטער דעם תניא: נוגה איז א בחינה ממוצעת, און ווער עס עסט גוט פלייש און טרינקט וויין כדי צו האבן א הרחבת הדעת פאר תורה און מצוות, הייבט זיי אויף. אזוי אויך א גלייכווערטל כדי צו עפענען דאס הארץ פארן לערנען, אזוי ווי רבה פאר זיינע תלמידים, ווערט אויפגעהויבן צו קדושה, נישט ווי ליידיגע לצנות.
-
44:11 א וואקאציע לשם שמים שטייט אינעם קאטאלאג
ביים ענדיגן דעם זמן פון תניא רעדט דער משגיח וועגן ארויספארן אויף די קאנטרי: ווען מ'זעט דעם רבונו של עולם'ס נאטירליכע וועלט, ברענגט עס א צופרידנהייט און מ'זעט די גדלות הבורא. א וואקאציע כדי צו האבן א הרחבת הדעת פאר עבודת השם הייבט אויף די גאנצע בריאה צו קדושה, און אנדערש שלעפט מען זי אראפ צו די קליפות הטמאות.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די פיר קליפות און דער וא"ו פאר נוגה
דער משגיח עפנט מיט דער הפטרה פון שבועות, וואו יחזקאל גייט דורך פיר מחיצות ביז ער קומט צו דער מראה. נאר פאר דער פערטער, "נוגה", שטייט א וא"ו, א סימן אז דא הייבט זיך אן א נייער סדר. ער גלייכט די פיר קליפות צו די שאלעכצן פון א נוס: די אויבערשטע נעמט מען אראפ, אבער די דינע פערטע שאלעכץ עסט מען מיט דער פרוכט. נוגה, זאגט ער, קען מען נוצן לטובה. א
בשם זיין רבי'ן, ר' פייוול מענדלאוויטש, ערקלערט ער דעם דין אין גמרא אז מ'נעמט פון גוים נאר עולות: א גוי קען נישט עסן פלייש לשם שמים, און ביי שלמים איז די אכילה א חלק פונעם קרבן. ער ברענגט דעם מדרש אז דער חזיר וועט אמאל ווערן כשר, און דעם מדרש אז די אידן האבן געמאכט נסכים פון די פירות וואס די מרגלים האבן געבראכט צו רעדן אויף ארץ ישראל. ב,ג,ד
תניא פרק ו: די צוויי מדריגות פון קליפה
דער משגיח גלייכט נוגה צו דער פריעה ביי א ברית, וואס מ'שניידט נישט אראפ נאר מ'ציט צוריק, און מ'איז עס מהפך לטוב. דערנאך לערנט ער תניא פרק ו: די שלש קליפות הטמאות לגמרי קען מען נישט מהפך זיין, נוגה יא. ה
פון די שלש קליפות קומען די נפשות פון די גוים און מאכלות אסורות פון צומח און חי. פון נוגה קומט דער גוף פון א איד, כשר'ע מאכלים און אלע ענינים פון רשות, ווי ביזנעס און געזונט, וואס קענען ווערן קודש.
פארוואס דומם איז נישט אין די קליפות הטמאות
דער משגיח מערקט אן אז דער תניא רעכנט צומח, חי און מדבר ביי די שלש קליפות, אבער נישט דומם. דומם איז מלכות, עפר, און עפר איז בטל צום רבונו של עולם, אזוי ווי אברהם אבינו האט געזאגט "ואנכי עפר ואפר". דערפאר, זאגן חז"ל און רש"י ברענגט עס, איז אויך דער גרגשי, די אומה קעגן מלכות, אליין אוועקגעגאנגען, ווייל מלכות דקליפה דערקענט דעם אייבערשטנס מלכות. ז
דער עפר פון אברהם אבינו ערב פסח
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז עוג איז געקומען צו אברהם אבינו ערב פסח בשעת ער האט געבאקן מצות, און אברהם האט מלחמה געהאלטן מיט די מלכים ביז אין דער נאכט אריין. די גמרא דערציילט אז ער האט אויף זיי געווארפן עפר. עפר איז ביטול: אזוי ווי מ'איז מבטל חמץ ווי עפר, אזוי איז מען מבטל דעם יצר הרע און די קליפות דורך זיי איגנארירן. י,כ
דער פסק פון חכם באשטימט
ווען ס'מאכט זיך א שאלה, ערקלערט דער משגיח, פסק'נט מען אין הימל אזוי ווי דער חכם פסק'נט: זאגט ער טהור, ווערט עס טהור. דערפאר דארף מען מתפלל זיין דערויף, אזוי ווי דוד המלך האט מתפלל געווען מ'זאל פסק'נען אז ער איז כשר צו קומען אין קהל.
די מציאות גייט לויט'ן פסק פון דער תורה
די טבע בייט זיך לויט די חידושים
תניא פרק ז: גשמיות לשם שמים
ביים לערנען תניא פרק ז ערקלערט דער משגיח אז אפילו כשר'ע מאכלים, דיבורים פון רשות און ביזנעס זענען נוגה, וואס ווערט גערופן א וואג ווייל עס קען זיך נייגן אהער און אהין. טוט מען עס לשם שמים, כדי צו געבן צדקה אדער האבן השפעה לטובה, ווערט דאס עסן, דער ביזנעס און דאס שלאפן קדושה; אויב נישט, איז עס נישט בעסער ווי די נפש הבהמית. ש
ער לייגט צו אז אויף דער וועלט איז דער רע די מערהייט: מער אינסעקטן ווי בעלי חיים, מער גוים ווי אידן, מער פשוט'ע אידן ווי צדיקים.
גוט פלייש, וויין און א גלייכווערטל
א וואקאציע לשם שמים
ביים ענדיגן דעם זמן פון תניא רעדט דער משגיח וועגן ארויספארן אויף די קאנטרי, וואו דעם רבונו של עולם'ס וועלט ברענגט א צופרידנהייט און ווייזט זיין גדולה. א וואקאציע כדי צו האבן א הרחבת הדעת פאר עבודת השם הייבט אויף די גאנצע בריאה צו קדושה; אנדערש שלעפט מען זי אראפ צו די קליפות הטמאות.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 2:45 קליפת נוגה איז אן אנדער סארט ווי די שלש קליפות הטמאות: וואס קומט פון איר קען מען מהפך זיין לטוב, די שלש קליפות נישט.
- 3:40 דער גוף און די נפש הבהמית פון א גוי קומען פון די שלש קליפות הטמאות, דערפאר קען ער נאר ברענגען אן עולה, בשעת א איד קען עסן פלייש לשם שמים און ברענגען שלמים.
- 14:28 דומם ווערט נישט גערעכנט ביי די שלש קליפות הטמאות, ווייל עפר, די בחינה פון מלכות, איז בטל צום רבונו של עולם.
- 22:29 צי א זאך פאלט אריין אין די קליפות הטמאות הענגט אפ ווי די חכמים פסק'נען, און אפילו די מציאות גייט לויט'ן פסק פון דער תורה.
- 36:30 ענינים פון רשות, ווי עסן, ביזנעס אדער שלאפן, ווערן קדושה ווען מ'טוט זיי לשם שמים, און אויב נישט, זענען זיי נישט בעסער ווי די נפש הבהמית אליין.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:46 פארוואס שטייט אין יחזקאל'ס רשימה א וא"ו נאר פאר "נוגה"?
תירוץ: 1:11 ווייל מיט נוגה הייבט זיך אן א נייער סדר: נישט ווי די ערשטע דריי, קען מען אים מהפך זיין לקדושה.
-
קשיא: 3:35 פארוואס נעמט מען פון גוים נאר עולות און נישט קיין שלמים?
תירוץ: 3:40 ווייל א גוי קען נישט עסן פלייש לשם שמים, און די אכילה איז א חלק פון דער כפרה פון שלמים.
-
קשיא: 14:08 פארוואס רעכנט דער תניא צומח, חי און מדבר ביי די שלש קליפות הטמאות, אבער נישט דומם?
תירוץ: 14:36 ווייל דומם איז מלכות, עפר, וואס איז בטל צום רבונו של עולם; ס'איז נישטא קיין דומם פון די שלש קליפות הטמאות.
-
קשיא: 19:24 פארוואס האט אברהם אבינו געווארפן עפר אויף די מלכים?
תירוץ: 19:42 עפר איז ביטול; ערב פסח, אזוי ווי מ'איז מבטל חמץ, איז ער זיי מבטל געווען.
-
קשיא: 23:13 ווי אזוי קען מען מתפלל זיין אז א זאך זאל אויסגעפסק'נט ווערן כשר?
תירוץ: 22:29 ווייל אין הימל פסק'נט מען אזוי ווי דער חכם פסק'נט, און צי עס פאלט אריין אין די קליפות הטמאות הענגט אפ אין דעם פסק.
-
קשיא: 34:21 פארוואס שיקט די גמרא איינעם מיט א חולה צו א חכם און נישט צו א צדיק?
תירוץ: 34:45 א צדיק קען נישט משנה זיין די תורה, אבער א חכם קען מיט א חידוש פסק'נען אנדערש און אזוי משנה זיין די טבע.
מעשיות
-
17:55 אברהם אבינו קעמפט מיט די ארבע מלכים ערב פסח
ערב פסח, בשעת אברהם אבינו האט געבאקן מצות, איז עוג געקומען און אים געזאגט אז לוט איז געפאנגען געווארן ביי די מלכים. אברהם איז ארויס אין מלחמה קעגן זיי און האט געקעמפט ביז אין דער נאכט אריין, אזוי אז ער האט דעם סדר געפראוועט מיט מלחמה. ער האט אויף זיי געווארפן עפר, און זיי זענען בטל געווארן.
אין דער מעשה: אברהם אבינו, עוג מלך הבשן, לוט
-
23:56 ר' חיים עוזר שיקט א חולה קיין ארץ ישראל
א איד מיט א מחלה אויף דער לונג, וועמען די דאקטוירים האבן געזאגט ער זאל שרייבן א צוואה, איז געקומען צו ר' חיים עוזר. ר' חיים עוזר האט אים געראטן צו פארן קיין ארץ ישראל, און ער איז געפארן און געבליבן געזונט. ר' חיים עוזר האט ערקלערט אז ביי אזא לונג פסק'נט דער רמ"א טריפה און דער מחבר כשר; וואו מ'פסק'נט ווי דער רמ"א איז ער געווען א טריפה, אבער אין ארץ ישראל, וואו מ'פסק'נט ווי דער בית יוסף, איז ער כשר און האט געקענט לעבן.
אין דער מעשה: ר' חיים עוזר גראדזענסקי, רבי יוסף קארו, דער רמ"א
געדאנקען
- 0:57 דער וא"ו וואס שטייט נאר פאר "נוגה" אין יחזקאל'ס רשימה ווייזט אז נוגה איז א באזונדער סארט ווי די שלש קליפות הטמאות, אזוי ווי די פערטע שאלעכץ פון א נוס וואס מ'עסט מיט דער פרוכט.
- 3:28 בשם זיין רבי'ן, ר' פייוול מענדלאוויטש, ערקלערט דער משגיח אז מ'נעמט פון גוים נאר עולות, ווייל דאס עסן פון א גוי קען נישט זיין לשם שמים, בשעת ביי שלמים איז די אכילה אליין א חלק פונעם קרבן.
- 6:53 די אידן האבן געמאכט נסכים פון די פירות וואס די מרגלים האבן געבראכט צו רעדן לשון הרע אויף ארץ ישראל, און דאס ווייזט אז א איד קען אפילו מהפך זיין לטוב א זאך וואס איז גענוצט געווארן פאר א חטא.
- 19:42 אברהם אבינו האט ערב פסח געווארפן עפר אויף די מלכים, ווייל עפר איז ביטול: אזוי ווי מ'איז מבטל חמץ ווי עפר, אזוי איז מען מבטל די קליפות דורך זיי איגנארירן.
- 28:53 ווייל די וועלט איז באשאפן געווארן דורך דער תורה, פורעמט דער פסק פון די חכמים די מציאות אליין: די אנאטאמיע איז ווי דער רמב"ם ווייל די הלכה איז ווי ער, און א חכם קען מיט א חידוש משנה זיין די טבע, וואס א צדיק קען נישט.
- 36:48 נוגה ווערט גערופן א וואג: די זעלבע זאך פון רשות נייגט זיך צו קדושה אדער צו די קליפות הטמאות, לויט צי מ'מיינט עס לשם שמים.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 23:33 דער משגיח זאגט אז א איד דארף אלעמאל מתפלל זיין ער זאל זיין אויף דער זייט פון טהרה און כשרות.
- 20:04 דער משגיח זאגט אז מ'דארף איגנארירן דעם יצר הרע און די קליפות, אזוי ווי מ'איז מבטל חמץ.
- 37:49 דער משגיח זאגט אז מ'זאל עסן, טון ביזנעס און שלאפן לשם שמים, כדי דאס זאל ווערן קדושה.
- 41:22 דער משגיח זאגט אז א מענטש טאר נישט זיין צעבראכן נאר אין א גוטן מצב, ווייל דעמאלט לערנט ער, דאוונט ער און טוט ער מצוות בעסער.
- 45:10 דער משגיח זאגט אז א וואקאציע אויף די קאנטרי זאל מען נעמען כדי צו האבן א הרחבת הדעת און זען די גדלות הבורא, כדי זי זאל אויפגעהויבן ווערן צו קדושה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דוד המלך, די בעלי תוספות, דער חתם סופר, דער רמ"א, דער רמב"ם, יהושע בן נון, יחזקאל הנביא, כלב בן יפנה, לוט, נחום איש גם זו, עוג מלך הבשן, ר' חיים עוזר גראדזענסקי, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבה בר נחמני, רבי יוסף קארו, רש"י
ערכים ביטול, דומם צומח חי מדבר, לשם שמים, מאכלות אסורות, ממוצע, נפש הבהמית, פריעה, קליפת נוגה, שלש קליפות הטמאות