מסירת נפש של יהודי בא מחמת טבעו. (instinct) כי ה' שורשו.
קאטאלאג: ספר התניא א' י"ט נומ׳ 40 פאקעט גייד ז׳ 45 אידיש 42 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט לויט תניא פרק י"ט אז אפילו דער פשוטסטער איד איז גרייט מוסר נפש צו זיין פארן רבונו של עולם פון א טבע וואס איז העכער פון שכל, אזוי ווי א פלאם וואס רייסט זיך ארויף צו איר שורש.
דער משגיח עפנט מיט דעם וואס מ'האט געזען אז אפילו די קלי קלים פון אידן זענען זיך מוסר נפש געווען אויף אמונה, נישט אזוי ווי גוים וואס גייען אוועק פאר זייערע זאכן נאר נאכדעם וואס מ'האט זיי אריינגעהאקט. די אידישע נשמה קומט פון בחינת חכמה, וואס איז למעלה מן הדעת, און דארט זענען אלע אידן גלייך; דערפאר האבן אידן געזאגט נעשה אן פרעגן קיין טעמים. דער תניא אין פרק י"ט איז דאס מסביר מיט "נר ה' נשמת אדם": יעדע זאך ציט צו איר שורש, עפער פאלט אראפ און פייער גייט ארויף צום יסוד האש. דער פלאם רייסט זיך ארויף כאטש ער וואלט דארט בטל געווארן, ווייל אזוי איז זיין טבע, א נאמען פאר א זאך וואס מ'קען נישט מסביר זיין. אזוי וויל די נשמה זיך מדבק זיין אין רבונו של עולם. דער משגיח ווענדט דאס אן אויף אדר און פורים, ווען אפילו די קלענסטע אידן ווייזן זייער קשר צום אייבערשטן. דערנאך ערקלערט ער אז קדושה קומט פון חכמה, וואס מיינט ביטול, און קליפה זאגט "איך בין עפעס", און ער ברענגט דערויף דעם ביטול פון א כלה און דעם סוחר, דעם "כנעני".
ענינים: אהבה מסותרת (תניא פרקים יח-כה) · מסירת נפש
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס פשוטע אידן זענען מוסר נפש שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערמאנט אז אפילו די קלי קלים פון אידן זענען אוועק על קידוש השם, נישט ווי גוים וואס שטארבן פאר שקר נאכדעם וואס מ'האט זיי אריינגעהאקט. ער ערקלערט אז די אידישע נשמה שטאמט פון חכמה, למעלה מן הדעת, ווי מ'זעט ביי נעשה און ביי דעם אינסטינקט פון א מאמע צו איר קינד, און ער הייבט אן תניא פרק י"ט.
-
5:29 יעדע זאך ציט צו איר שורש
אויף "נר ה' נשמת אדם" ערקלערט דער משגיח אז יעדע זאך ציט צו איר שורש: א זאך פאלט אראפ ווייל זי באשטייט מערסטנס פון עפער, אזוי ווי אייזן ווערט צוגעצויגן צו א מאגנעט, און פייער גייט ארויף צום יסוד האש תחת גלגל הירח. ער ווייזט פון בדיקת חמץ ביינאכט ווי א פלאם ציט זיך ארויף און ציטערט.
-
11:35 פייער, תורה און די נשמה וואס שאקלט זיך
דער משגיח דערציילט פון א גדול וואס האט דערקענט א אידיש קינד וואס איז אויסגעביטן געווארן מיט א גוי'איש קינד דורך דעם ווער עס וועט זיך שאקלען ביי די גמרא, ווייל תורה איז פייער, און ער ברענגט דעם זוהר אז א איד שאקלט זיך ווייל זיין נשמה ציט ארויף. ער לערנט דעם תניא איבער דעם פלאם און פרעגט פארוואס פייער וויל ארויף כאטש עס וועט דארט אויסגיין, קעגן דעם אינסטינקט פון יעדע בריאה זיך צו באשיצן.
-
17:03 דער חשק פון דער נשמה איז איר טבע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער פלאם און די נשמה מיט אלע אירע מדריגות גארן זיך צו פאראייניגן מיט זייער שורש, כאטש זיי וועלן דארט פארלירן זייער מציאות. ער טייטשט טבע אלס א נאמען פאר א זאך וואס מ'קען שוין נישט ווייטער מסביר זיין, מיט א משל פון א קינד וואס פרעגט די מאמע פארוואס זאכן פאלן, און לערנט דעם תניא אז דער חשק קומט פון חכמה, למעלה מן הדעת.
-
23:01 אדר, פורים און די נידריגסטע אידן שטייט אינעם קאטאלאג
לכבוד פורים אין אדר שני ערקלערט דער משגיח אז פורים איז געמאכט געווארן פאר די שוואכסטע אידן: די חדשים גייען אראפ פון ניסן ביז אדר, עמלק פאלט אן די נחשלים, און דער נס פון פורים איז געקומען פאר די נידריגסטע אידן. פורים ווייזט אז אפילו דער קלענסטער איד איז מקושר צום אייבערשטן למעלה מן הדעת, און דערפאר איז די מצוה צו טרינקען עד דלא ידע.
-
31:13 חכמה איז ביטול, קליפה איז "איך בין עפעס"
אויפן תניא אז יעדע זאך פון קדושה קומט פון חכמה, וואס איז בטל צום אייבערשטן, ערקלערט דער משגיח אז ביטול און שפלות זענען די מהות פון א איד, און קליפה זאגט "איך בין עפעס" און איז ווי חמץ. ער טייטשט חכמה אלס כ"ח מ"ה, דער כח פון גארנישט, און ברענגט "החכמה תחיה" אז חכמה איז חיים.
-
35:07 די כלה, די סטרא אחרא און דער סוחר
דער משגיח ערקלערט אז כלל ישראל איז בטל צום אייבערשטן ווי א כלה צום חתן, און אין דער סטרא אחרא איז די נקבה שטארקער, און ער ברענגט דעם אור החיים אין פרשת ויחי. דערנאך ערקלערט ער פארוואס "כנעני" מיינט א סוחר: דער חסד פון קליפה גיט נאר כדי צו באקומען, נישט ווי חסד פון קדושה וואס איז משפיע.
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס פשוטע אידן זענען מוסר נפש
דער משגיח דערמאנט אז מ'האט אלעמאל געזען ווי אידן, אפילו די קלי קלים, זענען גרייט מוסר נפש צו זיין אויף אמונה. גוים זענען זיך אויך מוסר נפש פאר זייערע שקרים, זאגט ער, אבער נאר נאכדעם וואס מ'האט זיי אריינגעהאקט און אויסגעוואשן דעם מוח; די קהילות וואס זענען אוועק על קידוש השם אין די צייטן פון שמד זענען געווען פשוטע מענטשן, פול מיט עבירות, מיט וועמען קיינער האט נישט געארבעט.
יעדע זאך ציט צו איר שורש
כדי דאס בעסער צו פארשטיין ברענגט דער תניא דעם פסוק "נר ה' נשמת אדם", אז די נשמה איז ווי דער פלאם פון א ליכט. דער משגיח ערקלערט דעם כלל, אז יעדע זאך ציט צוריק צו איר שורש. א געדיכטע זאך באשטייט מערסטנס פון יסוד העפר, ממילא ווען מ'לאזט זי אפ פאלט זי אראפ, צוגעצויגן צו דער ערד אזוי ווי אייזן צו א מאגנעט. א,ב
פייער, תורה און די נשמה וואס שאקלט זיך
דער משגיח דערציילט פון אלטע ספרים אז ביי א גדול זענען אויסגעביטן געווארן א אידיש און א גוי'איש קינד. ער האט געהייסן ביידע לערנען ביז גמרא: דאס אידישע קינד וועט זיך שאקלען, און דאס אנדערע וועט זיצן ווי א קלאץ, ווייל תורה איז פייער. אזוי זאגט דער זוהר אז א איד שאקלט זיך ביים דאווענען און לערנען ווייל זיין נשמה ציט ארויף. ה
דער חשק פון דער נשמה איז איר טבע
דער תניא ענטפערט אז פון דעסטוועגן רייסט זיך דער פלאם צו זיין שורש, כאטש ער וועט דארט פארלירן זיין אייגענע מציאות. אזוי אויך די נשמה, מיט אירע מדריגות נפש, רוח און נשמה, גארט זיך אפצורייסן פונעם גוף און זיך מדבק זיין אין רבונו של עולם, דעם חי החיים, כאטש זי וועט דארט בטל ווערן. א
דאס, זאגט דער תניא, איז איר טבע. דער משגיח ערקלערט אז טבע איז א געבארגטער נאמען פאר דעם פונקט וואו דער הסבר הערט אויף: א קינד פרעגט די מאמע פארוואס א פלאש אויף א הויכע פאליצע וועט אראפפאלן, און צום סוף קען זי נאר ענטפערן אז אזוי איז די טבע. דער חשק פון דער נשמה קומט פון חכמה, למעלה מן הדעת, און דאס איז דער פשט אין "נר ה' נשמת אדם". א,ב
אדר, פורים און די נידריגסטע אידן
לכבוד פורים וואס קומט, זאגט דער משגיח אז פורים איז געמאכט געווארן פאר די שוואכסטע אידן, די נחשלים וואס עמלק האט אנגעפאלן. די חדשים גייען אראפ פון ניסן, דער ליכטיגסטער, ווען מ'האט געזען דעם רבונו של עולם ביי יציאת מצרים ווי די הגדה זאגט, ביז אדר, און נאך נידריגער ביז אדר שני, וואס איז מכוון צו די נידריגסטע נשמות. עמלק, זאגט ער, האט זיך פארטשעפעט מיט די נידריגסטע אידן. ז,ח
אזוי אויך ביים נס פון פורים איז דער נס געקומען פאר די קליינע אידן, וועמען עמלק האט אנגערופן "ישנים" פון מצוות. פורים ווייזט אז אפילו דער קלענסטער איד איז מקושר צום אייבערשטן אויף אן אופן וואס מ'קען נישט מסביר זיין. דערפאר איז די מצוה צו טרינקען עד דלא ידע: ווען דער דעת פאלט אוועק זעט מען ווער עס איז א איד, און דער משגיח זאגט אז ער האט אסאך מאל געזען ווי די קלי קלים רעדן דעמאלט פון מסירות נפש. ט,י
חכמה איז ביטול
דער תניא גייט ווייטער אז יעדע זאך פון קדושה שעפט פון חכמה, וואס איז בטל צום אייבערשטן. דערפאר זאגט דער משגיח אז ביטול און שפלות זענען זייער וויכטיג פאר א עובד ה': א איד וואס קען זיך נישט מבטל זיין פאר א גרעסערן, פעלט אים די מהות פון אידישקייט. קליפה איז פארקערט, דאס געפיל "איך בין עפעס", ווי חמץ. א
די כלה, די סטרא אחרא און דער סוחר
דער משגיח ערקלערט אז כלל ישראל שטייט צום אייבערשטן ווי א כלה צום חתן, און ווי א פרוי איז בטל צו איר מאן, וואס איז איר שורש, ווייל זי איז גענומען געווארן פון איש. ביי די אומות איז נישט אזוי; אין דער סטרא אחרא איז די נקבה שטארקער, ווי דער אור החיים שרייבט אין פרשת ויחי, אז דעם זכר פון דער סטרא אחרא האט מען גיך מכניע געווען, און די נקבה נאר א ביסל. ל,נ,ס
דערנאך ערקלערט ער פארוואס "כנעני" מיינט א סוחר. א קרעמער גיט זיין סחורה נאר כדי צו באקומען געלט; אפילו ווען ער איז משפיע, וויל ער זיין דער מקבל. דאס איז דער חסד פון קליפה, וואס גייט ארום אין א קרייז צוריק צו זיך, און חסד דקדושה גייט ארויס צו געבן.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:39 אפילו די פשוטסטע און זינדיגסטע אידן האבן זיך מוסר נפש געווען אויף אמונה, און דאס קען מען נישט מסביר זיין מיט אריינהאקן ווי ביי גוים.
- 3:02 די אידישע נשמה שטאמט פון בחינת חכמה, וואס איז למעלה מן הדעת; דארט זענען אלע אידן גלייך, און זייער קשר צום אייבערשטן ארבעט ווי אן אינסטינקט.
- 6:07 יעדע זאך ציט צו איר שורש: עפער פאלט אראפ צו דער ערד, און פייער רייסט זיך ארויף צום יסוד האש וואס איז תחת גלגל הירח.
- 17:20 א פלאם רייסט זיך ארויף כאטש ער וואלט דארט פארלוירן זיין אייגענע מציאות; דאס איז זיין טבע, א נאמען פאר א זאך וואס האט נישט מער קיין הסבר.
- 18:32 אזוי אויך גארט די נשמה זיך אפצורייסן פונעם גוף און זיך מדבק זיין אינעם רבונו של עולם, א חשק וואס איז למעלה מן הדעת און קומט פון חכמה.
- 31:49 קדושה קומט פון חכמה און מיינט ביטול צום אייבערשטן, און קליפה איז דאס געפיל אז מ'איז א באזונדער "עפעס".
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 1:57 פארוואס זענען אפילו די פשוטסטע אידן גרייט צו שטארבן פאר אמונה, ווען ביי גוים קומט דאס נאר נאך אריינהאקן?
תירוץ: 2:54 ווייל די אידישע נשמה קומט פון חכמה, וואס איז למעלה מן הדעת, און דארט זענען אלע אידן גלייך; עס ארבעט ווי דער אינסטינקט פון א מאמע צו איר קינד.
-
קשיא: 15:05 פארוואס רייסט זיך א פלאם ארויף צו זיין שורש, כאטש ער וועט דארט אויסגיין, קעגן דעם אינסטינקט פון יעדע בריאה זיך צו באשיצן?
תירוץ: 17:42 ווייל אזוי איז זיין טבע, וואס האט נישט קיין ווייטערדיגן טעם; אזוי אויך איז דער חשק פון דער נשמה צום אייבערשטן למעלה מן הדעת.
-
קשיא: 12:41 פארוואס שאקלט זיך א איד ווען ער דאווענט אדער לערנט?
תירוץ: 12:41 ווייל, ווי דער זוהר זאגט, איז זיין נשמה ווי פייער און ציט ארויף.
-
קשיא: 8:48 פארוואס טאר מען נישט בודק זיין חמץ מיט א ליכט ביי טאג?
תירוץ: 9:38 ווייל ביינאכט ציט דער פלאם שטארקער ארויף צו זיין שורש און שיינט בעסער.
-
קשיא: 39:48 פארוואס רופט מען א סוחר א "כנעני"?
תירוץ: 39:51 ווייל ער גיט נאר כדי צו באקומען; דאס איז דער חסד פון קליפה, דאס פארקערטע פון חסד דקדושה וואס איז משפיע.
מעשיות
-
11:39 די אויסגעביטענע קינדער און די גמרא
דער משגיח דערציילט פון אלטע ספרים אז ביי א גרויסן גדול איז פארגעקומען א מעשה מיט א אידיש קינד און א גוי'איש קינד וואס זענען אויסגעביטן געווארן, און מ'האט נישט געוואוסט ווער איז ווער. דער גדול האט געהייסן אריינגעבן ביידע אין חדר און זיי לערנען תורה ביז זיי וועלן לערנען גמרא. ווען זיי האבן אנגעהויבן גמרא, האט דאס אידישע קינד זיך געשאקלט, און דאס גוי'אישע קינד איז געזעסן ווי א קלאץ, ווייל תורה איז פייער.
געדאנקען
- 1:14 דער חילוק צווישן מסירות נפש פון אידן און פון גוים: גוים שטארבן פאר שקר נאר נאכדעם וואס מ'האט זיי אויסגעוואשן דעם מוח, און אידן וואס מ'האט קיינמאל נישט אריינגעארבעט זענען מוסר נפש ווייל דער שורש פון דער נשמה אין חכמה ארבעט ווי אן אינסטינקט.
- 12:23 א איד שאקלט זיך ביים דאווענען און לערנען ווייל זיין נשמה ציט ארויף ווי א פלאם; דער משגיח בינדט דאס צו דער מעשה פון דערקענען א אידיש קינד דורך דעם ווער עס שאקלט זיך ביי א גמרא.
- 19:52 טבע איז א געבארגטער נאמען פאר דעם פונקט וואו דער הסבר ענדיגט זיך; ווען מ'רופט דעם חשק פון דער נשמה טבע, מיינט עס אז ער שטאמט פון למעלה מן הדעת.
- 23:53 פורים געהערט צו די נידריגסטע אידן: אדר איז דער נידריגסטער פון די חדשים און אדר שני נאך נידריגער, און דאס טרינקען עד דלא ידע ווייזט ארויס וואס עס ליגט למעלה מן הדעת אפילו ביי די קלי קלים.
- 39:36 א "כנעני" הייסט א סוחר ווייל דער חסד פון קליפה גייט ארום אין א קרייז: דער סוחר גיט נאר כדי עס זאל צוריקקומען צו אים, און חסד פון קדושה גייט ארויס צו געבן.
- 36:07 אין דער סטרא אחרא איז דער סדר פארקערט: די נקבה איז שטארקער פונעם זכר, און דער משגיח בינדט דאס צום מנהג פון די גוים צו לאזן די פרויען גיין פריער.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 32:12 דער משגיח זאגט אז די מדה פון שפלות און ביטול איז זייער וויכטיג פאר א עובד ה', און א איד וואס קען זיך נישט מבטל זיין פאר א גרעסערן, פעלט אים די גאנצע מהות פון אידישקייט.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער אר"י
ערכים ארבע יסודות, ביטול, טבע, כח מה, למעלה מן הדעת, מסירות נפש, נחשלים, סטרא אחרא, עד דלא ידע, קל שבקלים, קליפה