ביטול כח עמלק שבזמן הזה; הסבר יסודות האמונה וביטול דיעות האפיקורסים

קאטאלאג: זמנים אדר נומ׳ ⁨1⁩ פאקעט גייד ז׳ 21 תשס"ח (2007–08) אידיש 1 שעה 1 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 1 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז דער כח פון עמלק איז צו זאגן אויף אלעס אז ס'איז א מקרה, און אז די מלחמה קעגן עמלק אין אדר מיינט צו זען די יד ה' אין יעדע זאך און צו קענען די יסודות האמונה וואס קיין שום טעאריע קען נישט אפשוואכן.

דער משגיח עפנט מיט דער שמחה פון אדר און מיט דער מלחמה קעגן עמלק, וועמענס כח איז מקרה: ווען אלע אלופי אדום האבן געציטערט ביי קריעת ים סוף, איז עמלק נישט נתפעל געווארן. ער דערציילט ווי ער האט געזען אין גרעץ'ס היסטאריע אז א מורא'דיגער ווינט האט געשפאלטן דעם ים, און ער ברענגט דעם רוזשינער'ס תשובה צו א משכיל אז אזא צופאל איז נאך א גרעסערער נס. די מגילה איז א קייט פון אזעלכע "צופעלן", און זי לערנט צו זען די יד ה' אין דער טבע. דערנאך ערקלערט ער פארוואס מ'קען נישט לייקענען די אמונה פון אידן: א גאנץ פאלק האט געהערט ווי השם רעדט ביי הר סיני, נישט ווי רעליגיעס וואס זענען געבויט אויף איין יחיד, און ער ברענגט דעם ישמח משה אז א זאך וואס א גאנצער עולם האט געזען גייט איבער פון דור צו דור. נאכדעם וואס ער ערקלערט פארוואס מ'מוז היינט רעדן דערפון, ווייזט ער אז די טעאריעס פון עוואלוציע און פון דעם עלטער פון דער וועלט זענען השערות וואס טוישן זיך, און ער שליסט אז מלחמת עמלק מיינט צו וויסן אז יעדע פאסירונג קומט פון השם יתברך.

ענינים: ספיקות אין אמונה און עמלק · יסודי האמונה · השגחה פרטית · חודש אדר

סדר השיעור

  1. 0:00 אדר, עמלק און מקרה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח עפנט מיט דער שמחה פון אדר און מיט מלחמת עמלק, וועמענס כח איז מקרה, אזוי ווי המן האט גערופן זיין מפלה א צופאל. ער פרעגט פארוואס עמלק, אליין פון אלע אלופי אדום, איז נישט נתפעל געווארן פון קריעת ים סוף.

  2. 3:46 גרעץ'ס ווינט און דעם רוזשינער'ס תשובה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערמאנט די אפיקורסות פון די אידישע צייטונגען אין זיינע יונגע יארן, און ווי ער האט געזען אין גרעץ'ס היסטאריע אז א מורא'דיגער ווינט האט געשפאלטן דעם ים. ער ווייזט אז דאס איז נישט מער לאגיש ווי א נס, און ברענגט דעם רוזשינער'ס תשובה אז אזא צופאל וואלט געווען א גרעסערער נס.

  3. 8:14 די מגילה: א קייט פון צופעלן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח גייט דורך די מגילה ווי א רייע פון "פונקט דעמאלט", פון ושתי ביז חרבונה, און ערקלערט אז זי לערנט צו זען די יד ה' אין דער טבע, און דאס איז מחיית עמלק. עמלק'ס מלחמה פאר מתן תורה האט אפגעקילט די קבלת התורה, ביז מ'האט זי ווידער מקבל געווען אין די טעג פון אחשורוש.

  4. 12:41 א גאנץ פאלק האט געהערט ווי השם רעדט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז מ'קען נישט לייקענען די אמונה פון אידן, ווייל זעקס הונדערט טויזנט מאנספערשוינען מיט זייערע פאמיליעס האבן געהערט השם ביי הר סיני, נישט ווי די קריסטן וואס זענען געבויט אויף איין יחיד. ער לייגט צו אז מ'האלט מילה ווייל עס איז באפוילן געווארן ביי סיני, און אז אידן גלייבן אין משה רבינו ווייל זיי האבן געהערט ווי השם האט אים באשטימט.

  5. 17:35 דער ישמח משה אויף א זאך וואס א גאנצער עולם האט געזען שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם ישמח משה'ס תשובה צו איינעם וואס האט געהאט ספיקות אין אמונה: נישט צו פילאסאפירן, נאר זיך צו פארלאזן אויף דעם וואס א גאנצער עולם האט געזען, וואס מ'קען נישט לייקענען, אזוי ווי קיינער לייקנט נישט אלעקסאנדער מוקדון. די תורה האבן מיליאנען מענטשן געזען, זי איז אנגעשריבן און איבערגעגעבן געווארן פון פאטער צו זון, און אפילו די אנדערע רעליגיעס מודה'ן אין איר, נאר זיי טענה'ן אז השם האט זיך איבערגעטראכט, וואס קען נישט זיין.

  6. 25:40 פארוואס מ'מוז היינט רעדן פון די זאכן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז ער האט קיינמאל נישט גערעדט פון די זאכן ברבים, ווייל דאס איז נישט געווען דער מנהג, אבער היינט קומט יעדער אין קאנטאקט מיט די ענינים, און דער סקווירער רבי זאגט אז מ'מוז רעדן צו קינדער און בחורים. ער דערמאנט א דאקטער וואס האט אים אנגעהויבן ערקלערן עוואלוציע ווען ער איז געקומען נאך א מעדיצינישן עצה.

  7. 28:57 די נארישקייט פון א וועלט וואס איז געווארן פון זיך אליין שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פארגלייכט די טענה אז די וועלט איז געווארן פון זיך אליין צו זאגן אז א קלוגער, שיין געשריבענער ספר איז אנגעשפריצט געווארן דורך א ווינט וואס האט אומגעווארפן א פלאש טינט, אדער אז א קאמפיוטער איז אנטוויקלט געווארן פון זיך אליין. ער מערקט אן אז אין די אוניווערסיטעטן לערנט מען עוואלוציע נאר אלס טעאריע, און וואס מער מ'ווייסט אין וויסנשאפט, אלס ווייניגער שטימען די טעאריעס.

  8. 34:40 די טעאריעס פון וויסנשאפט טוישן זיך שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט ווי די טעאריעס טוישן זיך: מ'האט געהאלטן אז די זון דרייט זיך ארום דער ערד, קאפערניקוס האט עס איבערגעדרייט, און מיט איינשטיין'ס רעלאטיוויטעט זענען ביידע שיטות גלייך. ער ערקלערט אז די וויסנשאפטלער ווילן מחדש זיין און ווערן בארימט, און אז א גלויבן אין דעם באשעפער וואלט זיי געבינדן צו מצוות, ממילא זענען זייערע ביליאנען יארן נאר השערות.

  9. 40:56 פארוואס מ'קען זיך נישט פארלאזן אויף זייערע חשבונות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט ווי א טערמאמעטער איז געבויט אויף א געמאסטענעם שיעור פון אויסשפרייטן, און ווי וואסער איבערראשט ווען עס שפרייט זיך ווידער אויס ביים פרירן, ממילא קען מען נישט ציען קיין שיעור צוריק א ביליאן יאר. דאס זעלבע איז מיט דעם זאלץ אין ים, די שיכטן פון שטיינער און די ביינער פון דינאזאורן: עס קען זיין אז עס זענען געווען אנדערע מצבים פון דרוק און היץ, און זייערע ראיות סותר'ן זיך איינע די אנדערע.

  10. 47:28 דער מבול און די הארמאניע פון דער בריאה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די זידיגע וואסערן פונעם מבול, וואס האבן צוגעדעקט אפילו די העכסטע בערג, האבן געקענט מאכן אין א קורצער צייט שינויים וואס זיי רעכענען פאר א ביליאן יאר, אזוי ווי א קארטאפל וואס ווערט ווייך אין עטליכע מינוט ווען מ'קאכט עס. דערנאך ווייזט ער אויף דער הארמאניע פון דער בריאה, און פארגלייכט דאס לעבן אין א באשעפעניש, וואס מ'זעט נישט, צו עלעקטריק אין א דראט, וואס מ'דערקענט דורך וואס זי טוט.

  11. 52:34 מלחמת עמלק היינט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח קערט זיך אום צו עמלק, וואס האט אפילו קריעת ים סוף גערופן א צופאל, און זאגט אז די היינטיגע מכשירים ברענגען עמלק'ס השפעה אריין אין שטוב. מלחמת עמלק איז צו וויסן אז יעדע פאסירונג איז פון השם יתברך, אזוי ווי די מגילה לערנט און ווי דער רמב"ן שרייבט, און ער שליסט מיט ברכות אויף דעם קומענדיגן יאר און אויף דער גאולה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

אדר, עמלק און מקרה

0:36

דער משגיח עפנט מיט דער שמחה פון אדר, וואס איז פארבונדן מיט מלחמת עמלק, און דער עיקר פון עמלק איז מקרה. אויך המן, זאגט ער, האט געהאלטן אז זיין מפלה איז נאר א צופאל. עמלק איז געקומען "אשר קרך בדרך", און ביי קריעת ים סוף האבן אלע אלופי אדום געציטערט, עמלק אויך. פונדעסטוועגן איז עמלק נישט נתפעל געווארן, און דער משגיח פרעגט וואס איז געווען זיין כח. א,ב,ג,ד

גרעץ'ס ווינט און דעם רוזשינער'ס תשובה

3:52

דער משגיח דערמאנט אז אין זיינע יונגע יארן זענען די אידישע צייטונגען געווען פול מיט אפיקורסות, און אז ער האט אמאל געעפנט גרעץ'ס היסטאריע פונקט ביי קריעת ים סוף. גרעץ איז מודה אז עס איז געשען, נאר ער זאגט אז א מורא'דיגער ווינט האט עס געטאן. ה

6:40

דער משגיח ווייזט, נאר מיט שכל, אז דאס איז נישט מער לאגיש ווי א נס. ער ברענגט דעם רוזשינער, וואס האט געזאגט א משכיל אז לויט אים איז דאס א גרעסערער נס: דער ווינט איז געקומען פונקט ווען אידן זענען אנטלאפן און די מצריים האבן זיי נאכגעיאגט.

די מגילה: א קייט פון צופעלן

8:29

די מגילה, זאגט דער משגיח, איז פול מיט אזעלכע "פונקט דעמאלט": די סעודה פון אחשורוש און ושתי'ס טויט, אסתר ווערט מלכה, מרדכי הערט ווי בגתן ותרש פלאנירן, און חרבונה קומט פונקט ווען דער מלך ווערט אין כעס אויף המן. די מגילה לערנט צו זען די יד ה' אין דער טבע, און דאס איז מחיית עמלק, וואס לייקנט אין השגחה פרטית. ו

11:54

עמלק'ס מלחמה פאר מתן תורה האט אפגעקילט די קבלת התורה, ביז מ'האט זי ווידער מקבל געווען אין די טעג פון אחשורוש. ז

א גאנץ פאלק האט געהערט ווי השם רעדט

13:02

דער משגיח ערקלערט אז מ'קען נישט לייקענען די אמונה פון אידן: זעקס הונדערט טויזנט מאנספערשוינען מיט זייערע ווייבער, קינדער און זקנים האבן געהערט השם. די קריסטן זענען געבויט אויף איין יחיד, הגם דער רמב"ם אין הלכות מלכים זאגט אז זיי האבן אפגעצויגן די גוים פון עבודה זרה; אבער אידן גלייבן נישט אין א יחיד. ח

16:00

אפילו מילה האלט מען ווייל עס איז באפוילן געווארן ביי סיני, נישט צוליב אברהם. השם האט גערעדט "פנים בפנים" מיט יעדן איד, ווי די תורה זאגט אז קיין פאלק האט נישט געהערט השם'ס קול פון פייער. אין משה רבינו גלייבט מען ווייל מ'האט געהערט ווי השם באשטימט אים. ט,י

דער ישמח משה אויף א זאך וואס א גאנצער עולם האט געזען

17:39

דער משגיח מערקט אן אז דער רמב"ם אין הלכות יסודי התורה איז מאריך אין די יסודות. דערנאך ברענגט ער דעם ישמח משה, וואס מ'האט אים געפרעגט וועגן א מענטש וואס האט ספיקות אין אמונה, און ער האט געענטפערט אז מ'דארף נישט פילאסאפירן מיט אים. א זאך וואס א גאנצער עולם האט געזען קען מען נישט לייקענען. כ,ל

20:40

קיינער לייקנט נישט אלעקסאנדער מוקדון, וואס האט איינגענומען אייראפע מיט צוויי טויזנט יאר צוריק, ווייל הונדערטער טויזנטער האבן אים געטראפן. אזוי האבן מיליאנען געזען מתן תורה; ווען עס וואלט נישט געשען, וואלטן די קינדער געפרעגט פארוואס זיי האבן דערפון קיינמאל נישט געהערט. משה רבינו האט געשריבן די תורה, יעדן שבט געגעבן א ספר תורה, און זי איז איבערגעגאנגען פון פאטער צו זון און פון רבי צו תלמיד.

24:03

אפילו די קריסטן און די מוסולמענער זענען מודה אין דער תורה, נאר זיי טענה'ן אז א שפעטערדיגער נביא האט געזאגט אז השם האט זיך איבערגעטראכט. דאס קען נישט זיין, זאגט דער משגיח, ווייל השם טוישט זיך קיינמאל נישט.

פארוואס מ'מוז היינט רעדן פון די זאכן

25:51

דער משגיח זאגט אז ער האט קיינמאל נישט גערעדט דערפון ברבים, ווייל ס'איז נישט געווען דער מנהג. היינט קומט יעדער אין קאנטאקט מיט די ענינים, און דער סקווירער רבי זאגט אז מ'מוז רעדן צו קינדער און בחורים. א דאקטער האט אים אמאל אנגעהויבן לערנען וועגן מאלפעס, און ער האט געענטפערט אז ער איז געקומען נאך א מעדיצינישן עצה, נישט נאך עוואלוציע.

די נארישקייט פון א וועלט וואס איז געווארן פון זיך אליין

29:05

דער משגיח רופט עס נאריש צו זאגן אז די וועלט איז געווארן פון זיך אליין. ווען איינער וואלט געזאגט אז א קלוגער, שיין געשריבענער ספר איז געווארן דורך א ווינט וואס האט אומגעווארפן א פלאש טינט און אנגעשפריצט די בלעטער, וואלט קיינער דאס נישט אנגענומען. די טעאריעס טוישן זיך, פון עוואלוציע ביז דעם ביג בענג, און דאס איז פונקט ווי צו זאגן אז א קאמפיוטער איז געווארן פון זיך אליין.

32:10

אפילו די אוניווערסיטעטן לערנען עוואלוציע נאר אלס טעאריע, נישט אלס פאקט. דער משגיח לייגט צו אז וואס מער מ'ווייסט אין וויסנשאפט, אלס ווייניגער שטימען די טעאריעס.

די טעאריעס פון וויסנשאפט טוישן זיך

35:37

דורות לאנג האט מען געהאלטן אז די זון דרייט זיך ארום דער ערד, ביז קאפערניקוס האט באשלאסן אז די ערד דרייט זיך ארום דער זון. דערנאך איז געקומען איינשטיין'ס רעלאטיוויטעט און געזאגט אז ביידע זענען גערעכט, לויט וואו דער באטראכטער שטייט. אזוי קומען זיי מיט א טעאריע ביז איינער ווארפט זי אוועק.

38:38

פארוואס האלטן זיי אזוי? דער משגיח ערקלערט אז מענטשן גלוסטן מחדש צו זיין און צו ווערן בארימט, ווי מיט א נאבעל פרייז, און א גלויבן אין דעם באשעפער וואלט זיי געבינדן צו תרי"ג מצוות. זייערע ביליאנען יארן זענען נאר השערות, און מ'זאל זיך נישט לאזן נארן.

פארוואס מ'קען זיך נישט פארלאזן אויף זייערע חשבונות

42:20

דער משגיח ערקלערט אז א טערמאמעטער איז געבויט אויף דעם געמאסטענעם שיעור ווי קוועקזילבער אדער וואסער שפרייט זיך אויס פון היץ. אבער וואסער איבערראשט: נאענט צום פרירן שפרייט עס זיך ווידער אויס, און אייז נעמט מער פלאץ ווי וואסער. ממילא קען מען נישט רעכענען צוריק א ביליאן יאר פון דעם וואס מ'מעסט היינט, אזוי ווי פיר פערטל מאכן איינס, אבער איינס קען קומען פון אסאך אנדערע וועגן.

45:28

אזוי אויך רעכענען זיי דעם עלטער פון דער וועלט פון דעם זאלץ אין ים, פון די שיכטן פון שטיינער און פון די ביינער פון דינאזאורן. אבער עס קען זיין אז עס זענען געווען אנדערע מצבים פון דרוק און היץ, און יעדע ראיה גיט אן אנדער עלטער.

דער מבול און די הארמאניע פון דער בריאה

47:45

אידן ווייסן פון דער תורה וועגן דעם מבול, וועמענס וואסערן זענען געווען זידיג און זענען געשטיגן העכער די העכסטע בערג. אזא דרוק האט געקענט טון אין איין חודש וואס זיי רעכענען פאר א ביליאן יאר, אזוי ווי א קארטאפל ווערט לאנג נישט ווייך, אבער ווען מ'קאכט עס ווערט עס ווייך אין עטליכע מינוט. מ

49:35

ווען מ'קוקט אויף דער הארמאניע פון דער בריאה, זעט מען אז דער רבונו של עולם האט באשאפן די וועלט. דאס לעבן זעט מען נישט, אזוי ווי עלעקטריק אין א דראט, און פונדעסטוועגן דערקענט מען עס דורך וואס עס טוט.

מלחמת עמלק היינט

52:37

דער משגיח קערט זיך אום צו עמלק, וואס ביי אים איז אלעס מקרה, אזוי אז ער האט אפילו קריעת ים סוף, וואס מיליאנען האבן געזען מיט די אייגענע אויגן, גערופן א צופאל. היינט קומט עמלק דורך אסאך מכשירים און עלעקטראנישע כלים אין שטוב, און וואס מ'זעט קען לאזן א רושם אויף יארן.

54:15

מלחמת עמלק איז צו וויסן אז אלע פאסירונגען קומען נאר פון השם יתברך. אזוי ווי דער רמב"ן שרייבט, ווער עס זעט נישט אז יעדע נאטירלעכע זאך איז א נס, האט נישט קיין חלק אין דער תורה. נ

57:37

די מגילה לערנט דאס, ווייל אירע פאסירונגען הענגען זיך איינס אין צווייטן און פירן צו דער גאולה. דער משגיח שליסט מיט ברכות אויף א יאר פול מיט דער ידיעה און אויף דעם קומען פון משיח.

מראי מקומות

תורה

  1. א Devarim 25:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:36
  2. ב Shemos 17:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:36
  3. ג Bereishis 36:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:36
  4. ד Shemos 15:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:36
  5. ט Devarim 5:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 16:00
  6. י Devarim 4:32-33 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 16:00
  7. מ Bereishis 7:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:45

כתובים

  1. ו Esther 7:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:29

תלמוד בבלי

  1. ז לכאורה Shabbos 88a מפתח אינעם אויסשרייב: 11:54

ראשונים

  1. ח לכאורה Hilchos Melachim ch. 11 מפתח אינעם אויסשרייב: 13:02
  2. כ לכאורה Hilchos Yesodei HaTorah ch. 8 מפתח אינעם אויסשרייב: 17:39
  3. נ לכאורה Ramban on Shemos 13:16 מפתח אינעם אויסשרייב: 54:15

אחרונים און חסידות

  1. ל Yismach Moshe (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 17:39

אנדערע

  1. ה Graetz, History of the Jews (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 3:52

עיקרי הדברים

  1. 0:45 דער עיקר פון עמלק איז מקרה: ער הענגט אלעס אין צופאל און גלייבט נישט אין השגחה פרטית.
  2. 6:40 צו זאגן אז קריעת ים סוף איז געווען א צופעליגער ווינט איז נישט מער לאגיש ווי א נס; אזא צופאל אליין וואלט געווען א גרעסערער נס.
  3. 10:45 די מגילה איז א קייט פון צופעלן, און זי לערנט צו זען די יד ה' אין דער טבע.
  4. 13:46 די אמונה פון אידן איז געבויט אויף דעם וואס א גאנץ פאלק האט געזען און געהערט ביי הר סיני, נישט אויף די ווערטער פון איין יחיד.
  5. 20:18 א זאך וואס א גאנצער עולם האט געזען און וואס איז איבערגעגעבן געווארן פון פאטער צו זון קען מען נישט לייקענען, אזוי ווי קיינער לייקנט נישט אלעקסאנדער מוקדון.
  6. 32:14 עוואלוציע און די חשבונות פון דעם עלטער פון דער וועלט זענען טעאריעס וואס טוישן זיך, געבויט אויף חשבונות וואס מ'קען זיך נישט פארלאזן דערויף.
  7. 54:15 די מלחמה קעגן עמלק היינט איז צו וויסן אז יעדע פאסירונג, אין דער וועלט און אין דעם מענטשנס אייגענעם לעבן, קומט פון השם יתברך.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 3:30 פארוואס איז עמלק אליין נישט נתפעל געווארן פון קריעת ים סוף, ווען אלע אלופי אדום האבן געציטערט?

    תירוץ: 11:45 ווייל עמלק הענגט אלעס אין מקרה און גלייבט נישט אין השגחה פרטית, ממילא האט ער אפילו קריעת ים סוף געקענט רופן א צופאל.

  2. קשיא: 6:31 איז עס מער לאגיש צו זאגן אז א נאטירלעכער ווינט האט געשפאלטן דעם ים ווי אז ס'איז געווען א נס?

    תירוץ: 7:47 ניין; אז אזא ווינט זאל קומען פונקט אין יענעם מאמענט וואלט געווען א גרעסערער נס, ווי דער רוזשינער האט געזאגט צום משכיל.

  3. קשיא: 12:55 פארוואס קען מען נישט לייקענען די אמונה פון אידן, ווען אנדערע אמונות יא?

    תירוץ: 13:46 ווייל א גאנץ פאלק, מענער, ווייבער, קינדער און זקנים, האבן געהערט ווי השם רעדט ביי הר סיני, בשעת אנדערע אמונות זענען געבויט אויף איין יחיד.

  4. קשיא: 24:00 אויב די אנדערע רעליגיעס זענען מודה אין דער תורה, אויף וואס בויען זיי זייערס?

    תירוץ: 24:15 זיי טענה'ן אז שפעטער איז געקומען א נביא און געזאגט אז השם האט זיך איבערגעטראכט, וואס קען נישט זיין, ווייל השם טוישט זיך נישט.

  5. קשיא: 25:51 פארוואס רעדט דער משגיח יעצט ברבים פון זאכן וואס ער האט פריער קיינמאל נישט גערעדט?

    תירוץ: 26:03 ווייל היינט קומט יעדער אין קאנטאקט מיט די ענינים און מ'קען זיי נישט אויסמיידן, ממילא מוז מען רעדן דערפון, ווי דער סקווירער רבי זאגט.

  6. קשיא: 40:10 ווי אזוי קענען די וויסנשאפטלער זאגן אז די וועלט איז ביליאנען יארן אלט?

    תירוץ: 43:55 זיי ציען אויס שיעורים וואס מ'מעסט היינט, אבער עס קען זיין אז עס זענען געווען אנדערע מצבים פון דרוק און היץ, אזוי ווי מ'זעט ביי וואסער נאענט צום פרירן און ביים מבול, ממילא באווייזן זייערע חשבונות גארנישט.

מעשיות

  1. 4:49 דער משגיח עפנט גרעץ'ס היסטאריע

    דער משגיח דערציילט אז אלס יונגערמאן איז ער אמאל געקומען צו גרעץ'ס בארימטע היסטאריע פון אידן אין עטליכע בענדער. ער האט עס געעפנט פונקט ביי קריעת ים סוף. גרעץ שרייבט דארט אז מ'קען נישט לייקענען די זאך, ווייל ס'איז א היסטארישע פאקט, נאר אז ס'האט זיך פונקט געטראפן א מורא'דיגער שטארקער ווינט, שטערקער ווי אלע ווינטן אין דער היסטאריע, וואס האט געשפאלטן דעם ים.

    אין דער מעשה: היינריך גרעץ

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  2. 7:27 דער רוזשינער און דער משכיל

    א משכיל איז געקומען צום רוזשינער און געטענה'ט אז קריעת ים סוף איז נישט געווען קיין נס, נאר א שטארקער ווינט וואס איז פונקט דעמאלט געקומען. דער רוזשינער האט געענטפערט אז ער גלייבט באמונה שלמה אז ס'איז געווען א נס. אבער לויט דעם משכיל אליין איז דאס א גרעסערער נס: אז פונקט ווען אידן זענען ארויס פון מצרים און די מצריים האבן זיי נאכגעיאגט, האט א ווינט געשפאלטן דעם ים.

    אין דער מעשה: דער רוזשינער

  3. 27:48 דער דאקטער וואס האט געלערנט עוואלוציע

    דער משגיח דערמאנט א באזוך ביי א גרויסן דאקטער וואס האט אים אנגעהויבן ערקלערן אז מאלפעס זענען די עלטערן פון מענטשן. דער משגיח האט אים געענטפערט אז ער איז געקומען נאך א מעדיצינישן עצה, נישט צו לערנען עוואלוציע.

געדאנקען

  1. 3:27 וואס עמלק איז נישט נתפעל געווארן פון קריעת ים סוף קומט פון זיין שיטה אז אלעס איז מקרה; דאס איז דער שורש פון דער מלחמה קעגן אים.
  2. 7:47 ווען מ'זאגט אז קריעת ים סוף איז געווען א נאטירלעכער ווינט, אנטלויפט מען נישט פונעם נס: אז ער איז געקומען פונקט ווען אידן זענען אנטלאפן און די מצריים האבן זיי נאכגעיאגט איז אליין א גרעסערער נס.
  3. 11:54 עמלק'ס מלחמה פאר מתן תורה האט אריינגעברענגט א קרירות אין דער קבלת התורה פון אידן, וואס איז ערשט פארענדיגט געווארן ווען עמלק איז אויסגעמעקט געווארן אין די ימי הפורים.
  4. 15:26 נישט ווי רעליגיעס וואס זענען געבויט אויף איין יחיד, איז די תורה געבויט אויף א עדות וואס מיליאנען האבן איבערגעגעבן צו זייערע קינדער; אן אויסגעטראכטע זאך פון א גאנצן פאלק וואלט דער ערשטער דור נאכדעם גלייך געפרעגט.
  5. 43:55 א שיעור וואס מ'מעסט אין א לאבאראטאריע קען מען נישט ציען צוריק אויף אזויפיל יארן, אזוי ווי וואסער ווייזט ווען עס שפרייט זיך ווידער אויס נאענט צום פרירן; די זידיגע וואסערן פונעם מבול האבן געקענט טון אין א קורצער צייט וואס זיי רעכענען פאר א ביליאן יאר.
  6. 49:52 אזוי ווי עלעקטריק אין א דראט, וואס מ'זעט נישט נאר מ'דערקענט דורך וואס זי טוט, אזוי דערקענט מען השם יתברך אין דער וועלט דורך דעם לעבן און דורך דער הארמאניע פון דער בריאה.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 26:58 דער משגיח זאגט אז מ'מוז רעדן פון די ענינים פון אמונה מיט קינדער, בחורים און יונגעלייט, ווי דער סקווירער רבי זאגט.
  2. 11:23 דער משגיח זאגט אז די מגילה לערנט צו קוקן אויף יעדע זאך אין דער טבע און זען אז ס'איז נישט קיין מקרה נאר די יד ה'.
  3. 39:56 דער משגיח זאגט אז מ'זאל זיך נישט לאזן נתפעל ווערן פון די טעאריעס פון די וויסנשאפטלער, ווייל אלץ וואס זיי זאגן איז נאר השערות.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אחשורוש, אלבערט איינשטיין, אלכסנדר מוקדון, אסתר המלכה, בגתן און תרש, דער ישמח משה, דער סקווירער רבי, דער רוזשינער, דער רמב"ם, דער רמב"ן, היינריך גרעץ, המן, ושתי, חרבונה, מרדכי הצדיק, משה רבינו, קאפערניקוס

ערכים אפיקורס, השגחה פרטית, מבול, מחיית עמלק, מקרה, עמלק, קריעת ים סוף, רבונו של עולם

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט