יכולים למצוא השי"ת בחודש אדר ובכל מאורעות הזמן

קאטאלאג: זמנים סעודת פורים קטן נומ׳ ⁨1⁩ פאקעט גייד ז׳ 21 תש"ל (1969–70) אידיש 1 שעה 21 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 21 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז חודש אדר איז די עקבים פונעם זמן, א חודש פון לבושים און הסתר, און אז זיין עבודה איז צו געפינען דעם רבונו של עולם'ס נאמען באהאלטן אין די געשעענישן פון דער וועלט, אזוי ווי אין דער מגילה, און צו לאכן פון די פארשטעלונגען פון דער היסטאריע.

דער משגיח הייבט אן מיט דער קשיא פונעם תניא: אויב יעדע אידישע נשמה איז אלקות ממש, ווי אזוי קענען די נשמות פונעם דור פון משה רבינו זיין דער ראש און די נשמות פון די לעצטע דורות די עקבים? ער ענטפערט אז די נקודה הפנימית איז ביי אלעמען די זעלבע, נאר די צאל לבושים איז אנדערש. ווייל נפש, זמן און מקום גייען גלייך, האט דער זמן אויך א ראש, חודש ניסן, דער חודש פון נסים בהתגלות, און עקבים, חודש אדר, דער חודש פון לבושים. די לעצטע דורות, אזוי ווי די לעצטע פרשיות פון דער תורה, לעבן אין א הסתר בתוך הסתר. די עבודה פון אדר איז צו זוכן דעם רבונו של עולם'ס נאמען אין דער מגילה פון דער וועלט, צו וויסן אז "המלך" מיינט דעם רבונו של עולם, און צו לאכן פון די פארשטעלונגען. ער ברענגט דאס ארויס פון יעקב אבינו'ס אראפגיין קיין מצרים, פון מרדכי און דער גמרא וועגן דוד המלך און שמעי, פון די הערשער וואס זענען ווי ליאלקעס, פונעם מהר"ל וועגן דער שנעלקייט פונעם נס, און פון נפתלי'ס גיכקייט, און ער ענדיגט מיט שמחה אפילו אינמיטן הסתר.

ענינים: חודש אדר · הסתר פנים און יסורים · מגילת אסתר · השגחה פרטית · פורים קטן און שנת העיבור

סדר השיעור

  1. 0:00 די דורות ווי איין גוף: ראש און עקבים

    נאך א קורצן אנהייב שילדערט דער משגיח די דורות ווי איין גוף, מיטן דור פון משה רבינו ווי דער ראש און די דורות פאר משיח ווי די עקבים. ער פרעגט די קשיא פונעם תניא ווי אזוי נשמות וואס זענען אלקות ממש קענען זיין אויף פארשידענע מדריגות, און לערנט דעם משל פון א בן וואס ווערט נמשך פון מוח האב.

  2. 6:00 די זעלבע נקודה, אנדערע לבושים

    דער משגיח ענטפערט אז די נקודה הפנימית פון יעדן איד איז די זעלבע ביים ראש ווי ביי די עקבים; דער חילוק איז נאר וויפיל גשמיות עס דעקט עס צו. אזוי ווי א וולד דארף ניין חדשים ביז עס ווערט פארטיג, איז די נשמה פון משה רבינו געקומען מיט ווייניג לבושים און די נשמות פאר משיח מיט אסאך.

  3. 9:13 ניסן דער ראש פונעם זמן, אדר די עקבים שטייט אינעם קאטאלאג

    ווייל מקום, זמן און נפש גייען גלייך, ווייזט דער משגיח אז דער זמן האט אויך א ראש, ניסן, "ראש חדשים", און עקבים, אדר, דער חודש וואס איז דער ווייטסטער פון ניסן. ניסן, פון ווארט "נס", איז א חודש פון נסים בהתגלות, און אדר, פון ווארט "אדרת", א מאנטל, איז איינגעהילט אין לבושים.

  4. 14:03 די לעצטע דורות און די לעצטע פרשיות פון דער תורה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח גלייכט די נשמות פון די עקבים צום סדר פון דער תורה: בראשית איז קעגן משה רבינו, און די היינטיגע נשמות קעגן די לעצטע פרשיות, וואו עס איז נישטא ביי וועמען אנצופרעגן און דער אייבערשטער זאגט אז ער וועט באהאלטן זיין פנים. ביי די עקבים איז דא א הסתר בתוך הסתר, וואס דער בעל שם טוב האט דערפון גערעדט.

  5. 18:03 אדר, אדר שני און מגילת אסתר שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח רופט אדר א חודש פון לבושים, וואו דער רבונו של עולם ווייזט זיך פארשטעלט. ווען עס דאכט זיך אז דער הסתר ענדיגט זיך, הייבט זיך אן נאך אן אדר, הסתר אויף הסתר. ער ברענגט דעם קאזשניצער מגיד אויפן נאמען "מגילת אסתר", און ער מערקט אן אז אידן מאכן א ברכה אויף די נסים פון א מגילה וואס דערציילט כלומרשט נאר געווענליכע געשעענישן און דערמאנט נישט דעם רבונו של עולם'ס נאמען.

  6. 22:25 פארשטעלונגען, "המלך" און דער באהאלטענער נאמען שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז אלע געשעענישן אין דער מגילה זענען נסים וואס זענען מלובש אין טבע, און דער מנהג זיך צו פארשטעלן לערנט אז לבושים מיינען גארנישט: חז"ל זאגן אז "המלך" אין דער מגילה מיינט דעם רבונו של עולם. פון פורים גייט מען אוועק מיט דער ידיעה אז די באהאלטענע הנהגה איז אויך זיינע, און די מקובלים האבן געפונען זיין נאמען אין די ראשי תיבות פון דער מגילה ביי אירע ווענדפונקטן.

  7. 26:20 זוכן דעם רבונו של עולם אין דער וועלט, און לאכן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז די עבודה פון אדר איז צו געפינען דעם רבונו של עולם'ס נאמען אין דער מגילה פון דער וועלט, וואו ער קוקט ארויס צווישן די שפאלטן. א קינד דערשרעקט זיך פון איינעם וואס איז פארשטעלט ווי המן, אבער ווער עס זעט דעם רבונו של עולם'ס נאמען לאכט. דער אבר פון אדר איז דער טחול, וואס פון אים קומט דאס לאכן, און דערפאר איז די עבודה צו לאכן פון די צייטונגען און פון די קאמענטאטארן און צו וויסן אז "המלך" איז דער רבונו של עולם.

  8. 32:21 די טענה אויף די רבנים פון אייראפע, און יעקב אבינו'ס ירידה קיין מצרים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח נעמט פאר די טענה אז די רבנים און רביים פון אייראפע האבן געמאכט א טעות וואס זיי האבן נישט געשטופט אידן קיין ארץ ישראל פאר דער מלחמה. ער ענטפערט פון יעקב אבינו: זיין אראפגיין קיין מצרים קען אויסזען ווי א טעות, אבער עס איז געווען א גזירה פונעם אייבערשטן, און חז"ל זאגן אז אנדערש וואלט מען אים געשלעפט אין אייזערנע קייטן. אנשטאט זיך צו באקלאגן "נסתרה דרכי", דארף מען קוקן צווישן די שפאלטן פונעם הסתר.

  9. 40:52 די סעודה פון אחשורוש און די טענות אויף מרדכי שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שילדערט ווי די מעשה פון דער מגילה האט זיך געצויגן איבער יארן. מרדכי האט געשריגן אז מ'טאר נישט גיין צו דער סעודה פון אחשורוש, כאטש אלעס איז דארט געווען כשר, און פונדעסטוועגן זענען אסאך אידן געגאנגען; שפעטער האט ער זיך נישט געבוקט פאר המן, און אידן האבן אים באשולדיגט אין דער גזירה.

  10. 46:49 איש יהודי און איש ימיני: דוד המלך און שמעי שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט ווער עס האט באמת גורם געווען די גזירה, און ברענגט די גמרא אויף "איש יהודי ... איש ימיני": כנסת ישראל באקלאגט זיך אז דוד המלך האט נישט געהרגעט שמעי, פון וועמען מרדכי שטאמט. צום סוף פון דער מגילה איז קלאר געווארן אז דוד המלך'ס רחמנות איז געווען די סיבה פון דער הצלה, ווייל דוד האט געזען דעם רבונו של עולם'ס נאמען אפילו אין שמעי'ס קללה, און מדה כנגד מדה איז פון אים ארויסגעקומען מרדכי, וואס האט מגלה געווען דעם הסתר.

  11. 53:20 הערשער ווי ליאלקעס, און די "אידן־פראגע" שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז הערשער זענען ליאלקעס אויף שטריקלעך פון אויבן, און ממילא איז קיין חילוק נישט ווער עס זיצט אינעם ווייסן הויז; עס ווענדט זיך אינעם מלך. ער מערקט אן אז די גאנצע וועלט דרייט זיך ארום די אידן, אז א פראגרעסיווע מדינה איז נאכגעלאפן א פירער וואס האט געוואלט "לייזן די אידן־פראגע", און ער דערציילט פון אן אלטן איד וואס האט זיך אויפגערעגט אז ער דארף ווארטן זעקס שעה נאך פלייש, און ערקלערט אז די עצם עקזיסטענץ פון אידן שרייט מוסר און דאס ברענגט שנאה.

  12. 1:02:06 באהאלטן זיך ביז דער כעס גייט אריבער; דער מהר"ל וועגן שנעלקייט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז דער תירוץ אויף דער "אידן־פראגע" איז "חבי כמעט רגע": גיי אריין אין דיינע חדרים, נעם דיין גמרא און משניות און באהאלט זיך ביז דער כעס גייט אריבער, אזוי ווי אסתר האט באהאלטן איר מולדת. דערנאך פרעגט ער וואו זענען די נסים פון דער מגילה, און ברענגט דעם מהר"ל אז זיי ליגן אין דער שנעלקייט פון די געשעענישן, א סימן פון דעם רבונו של עולם'ס האנט, וואס ער זעט אויך אין די היינטיגע צייטן.

  13. 1:08:04 נפתלי, דער שנעלער שבט פון אדר שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פארבינדט אדר מיטן שבט נפתלי, וואס יעקב אבינו האט געבענטשט "אילה שלוחה", נישט מיט א געוויסע מדה נאר מיט גיכקייט, און ער ברענגט די מעשה פון חז"ל ווי נפתלי איז געלאפן ברענגען דעם שטר. ווען אידן זענען אונטן און עמלק איז הויך, פאסירן זאכן מיט נפתלי'ס שנעלקייט, און דערפאר דארף מען אפילו אינמיטן צרות לערנען צו לאכן און זיין בשמחה.

  14. 1:13:26 שמחה אינמיטן הסתר, און אדר וואס פירט צו ניסן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווארנט נישט צו פארלירן די האפענונג ווען די גאולה דאכט זיך פארשפעטיגט, און זאגט אז די שמחה פון פורים קומט פון זען דעם רבונו של עולם'ס נאמען, און דערפאר קען זי זיין אפילו אינמיטן הסתר; נאר אין שמחה מעג מען זיין עקסטרעם. ער ענדיגט מיט פארבינדן אדר מיט ניסן, "לסמוך גאולה לגאולה".

דער שיעור, אויסגעשריבן

די דורות ווי איין גוף: ראש און עקבים

2:53

דער משגיח שילדערט אלע דורות פון כלל ישראל ווי איין גוף. די וועלט איז באשאפן געווארן אין דער פארעם פון א קומה שלימה פון א מענטש, און ממילא האבן די דורות אויך א ראש און אברים ביז די עקבים: דער דור פון משה רבינו איז דער ראש, דאס מוח; דערנאך איז געקומען דאס לב, די מדריגה פון דוד המלך און שלמה המלך מיטן בית המקדש; און די דורות פאר משיח זענען די עקבים.

4:42

דא קומט די קשיא פונעם תניא: אויב אלע נשמות זענען אלקות ממש, ווי אזוי קען זיין אזעלכע חילוקים צווישן זיי? דער משגיח לערנט דעם תירוץ פונעם תניא, דעם משל פון א בן וואס ווערט נמשך פון מוח האב, וואו אפילו די נעגל ווערן אויך פון דער זעלבער טראפן. א

די זעלבע נקודה, אנדערע לבושים

6:10

דער משגיח קומט ארויס אז די נקודה הפנימית פון יעדן איד איז די זעלבע ביי די גרעסטע נשמות ווי ביי די קלענסטע, ביים ראש ווי ביי די עקבים. אזוי ווי א וולד דארף ניין חדשים ביז ער ווערט פארטיג, איז די נשמה פון משה רבינו געקומען מיט ווייניג לבושים, און די נשמות פאר משיח קומען איינגעוויקלט אין אסאך; די נקודה אינעווייניג בלייבט די זעלבע.

ניסן דער ראש פונעם זמן, אדר די עקבים

9:24

דער משגיח ברענגט פון ספר יצירה אז מקום, זמן און נפש גייען גלייך, און ממילא האט דער זמן אויך א ראש און עקבים. ניסן איז דער ראש, אזוי ווי דער פסוק זאגט "החודש הזה לכם ראש חדשים"; אדר, דער חודש וואס איז דער ווייטסטער פון ניסן, איז די עקבים פונעם זמן. ג,ב

12:36

ניסן, פון ווארט "נס", איז א חודש פון נסים בהתגלות, ווען מ'זעט אלקות אן א לבוש פון טבע. אדר, פון ווארט "אדרת", א מאנטל, איז איינגעהילט אין לבושים; אינעווייניג איז דארט די זעלבע אלקות ווי אין ניסן.

די לעצטע דורות און די לעצטע פרשיות

15:19

אזוי איז אויך ביי דער תורה: דער אנהייב, בראשית, איז קעגן משה רבינו וואס ווערט אנגערופן "ראשית", און די היינטיגע נשמות זענען קעגן די לעצטע פרשיות, א צייט ווען עס איז נישטא ביי וועמען אנצופרעגן, אזוי ווי חז"ל שילדערן עקבתא דמשיחא. דארט זאגט דער פסוק אז דער אייבערשטער וועט באהאלטן זיין פנים, און ביי די עקבים איז דא א הסתר בתוך הסתר, וואס דער בעל שם טוב האט דערפון גערעדט. ה,ד

אדר, אדר שני און מגילת אסתר

18:03

אדר איז א חודש פון לבושים, וואו דער רבונו של עולם ווייזט זיך פארשטעלט. אידן אין גלות זענען צוגעוואוינט צו ווארטן, אבער אמאל דאכט זיך אז אלעס איז פארקלעבט, און פונקט ווען אדר דאכט זיך פארביי, הייבט זיך אן נאך אן אדר, אדר שני: הסתר אויף הסתר.

20:47

דער משגיח ברענגט דעם קאזשניצער מגיד אויפן נאמען "מגילת אסתר". די מגילה דערציילט נאר געווענליכע געשעענישן און דערמאנט נישט דעם רבונו של עולם'ס נאמען, און פונדעסטוועגן מאכן אידן א ברכה "שעשה נסים", ווייל זיי גלייבן אז ער איז דארט באהאלטן.

פארשטעלונגען, "המלך" און דער באהאלטענער נאמען

22:38

אלעס אין דער מגילה, זאגט דער משגיח, איז א נס וואס איז מלובש אין טבע, און דער מנהג זיך צו פארשטעלן לערנט אז לבושים מיינען גארנישט. חז"ל זאגן אז "המלך" אין דער מגילה מיינט דעם רבונו של עולם; א איד לאזט זיך נישט נארן פון איינעם וואס איז פארשטעלט ווי המן אדער אחשורוש.

24:49

פון פורים גייט מען אוועק מיט דער ידיעה אז די באהאלטענע הנהגה איז אויך זיינע. די מקובלים, אזוי ווי עס ווערט געברענגט אינעם סידור פון ר' יעקב עמדין, האבן געפונען זיין נאמען אין די ראשי תיבות פון דער מגילה, ווי ביי "יבוא המלך והמן היום", דווקא ביי אירע ווענדפונקטן. ו,ז

זוכן דעם רבונו של עולם אין דער וועלט, און לאכן

26:20

די עבודה פון אדר איז צו זוכן דעם רבונו של עולם'ס נאמען אין דער מגילה און אין דער וועלט. המן'ס מציאות שאפט א מצב וואו דער אייבערשטער איז "משגיח מן החלונות", און מ'דארף אים געפינען אין דער היסטאריע און אין די נייעס, וואו מענטשן משפטן אלעמאל וואס איז גוט אדער שלעכט פאר אידן. ח

29:09

א קינד ציטערט פון איינעם מיט רויטע הויזן און א שווערד וואס איז פארשטעלט ווי המן; ווער עס געפינט דעם רבונו של עולם'ס נאמען אין דער מגילה פון דער וועלט, לאכט. יעדער חודש האט אן אבר, און דער אבר פון אדר איז דער טחול, וואס די גמרא זאגט אז ער לאכט. די עבודה פון אדר, זאגט דער משגיח, איז צו לאכן פון די צייטונגען און פון די קאמענטאטארן, און צו וויסן אז "המלך" מיינט דעם רבונו של עולם. ט

די טענה אויף די רבנים פון אייראפע, און יעקב אבינו'ס ירידה

33:04

דער משגיח נעמט פאר א טענה וואס ער האט געהערט: אז די רבנים און רביים פון אייראפע האבן געמאכט א טעות וואס זיי האבן נישט געשטופט זייערע חסידים קיין ארץ ישראל פאר דער מלחמה, ווען די ציוניסטן האבן געהערשט. ער דערמאנט אז ער האט שוין דעמאלט געפרעגט אויף דעם.

35:42

ער ענטפערט פון יעקב אבינו. יעקב איז אראפגעגאנגען קיין מצרים צוליב יוסף, און ווען דער שעבוד איז געקומען וואלט מען געקענט זאגן אז ער האט געמאכט א ביטערן טעות וואס ער האט פארלאזט דאס צוגעזאגטע לאנד. אבער חז"ל זאגן אז ווען ער וואלט נישט געגאנגען, וואלט מען אים געשלעפט אין אייזערנע קייטן; עס איז געווען א גזירה נאך פון אברהם אבינו'ס צייטן. כ

39:01

דער פסוק מוסר'ט יעקב פארוואס ער זאגט "נסתרה דרכי מה'": וואס האסטו זיך צו באקלאגן, ווען דער אייבערשטער האט אלעס צוגעגרייט? ווען יעקב האט באגעגנט יוסף, האט ער געזען דעם גאנצן פלאן. אזוי אויך, אנשטאט זיך צו באקלאגן, דארף מען קוקן צווישן די שפאלטן פונעם הסתר און כאפן א בליק פונעם רבונו של עולם אליין. ל

די סעודה פון אחשורוש און די טענות אויף מרדכי

40:52

די מעשה פון דער מגילה האט זיך געצויגן ניין יאר, און דאס ערשטע וואס איז פארגעקומען איז געווען די סעודה פון אחשורוש. אלעס איז דארט געווען כשר, מערקט דער משגיח אן מיט הומאר, מיט א פיינעם וויין און א שיינעם הכשר, און פונדעסטוועגן האט מרדכי געשריגן אז מ'טאר נישט גיין, און חז"ל זאגן אז אכצן טויזנט אידן זענען יא געגאנגען.

44:10

שפעטער האט המן באפוילן אז אלע זאלן זיך בוקן, און מרדכי האט זיך נישט געבוקט. די קלוגע האבן אים געזאגט אז ער קאליעט די באציאונגען מיט דער מלוכה, און אידן האבן אים באשולדיגט אין דער גאנצער גזירה.

איש יהודי און איש ימיני: דוד המלך און שמעי

47:00

ווער האט גורם געווען די גזירה, פרעגט דער משגיח: די אידן וואס האבן נישט געפאלגט מרדכי'ן, אדער מרדכי וואס האט נישט געפאלגט המן? ער ברענגט דעם פסוק "איש יהודי ... איש ימיני". מרדכי איז געווען פון שבט בנימין, און פונדעסטוועגן הייסט ער יהודי צוליב דוד המלך: דוד'ס קנעכט האבן געוואלט הרגענען שמעי, דוד האט נישט געלאזט, און פון שמעי איז ארויסגעקומען מרדכי. מ

49:48

די גמרא זאגט אז כנסת ישראל האט זיך באקלאגט "ראו מה עשה לי יהודי": דוד המלך האט נישט געהרגעט שמעי. אבער צום סוף פון דער מגילה איז קלאר געווארן אז דוד האט נישט גורם געווען די גזירה, נאר ער האט גורם געווען די הצלה. נ

52:11

דוד המלך'ס גדלות איז געווען אז ווען שמעי האט אים געשאלטן, האט ער נישט געזען קיין מענטש נאר דעם רבונו של עולם'ס נאמען, אזוי ווי דער פסוק זאגט אז דער אייבערשטער האט אים געהייסן שעלטן. ווייל ער האט דורכגעזען דעם הסתר, איז מדה כנגד מדה פון שמעי ארויסגעקומען מרדכי, וואס האט מגלה געווען אז המן איז גארנישט. ס

הערשער ווי ליאלקעס, און די "אידן־פראגע"

54:00

די הערשער פון דער וועלט, זאגט דער משגיח, זענען מאריאנעטן צוגעבונדן מיט שטריקלעך פון אויבן. מ'זאל זיך נישט איינרעדן אז אויב א געוויסער מענטש וועט ארויפקומען וועט זיין גוט; עס איז קיין חילוק נישט ווער עס זיצט אינעם ווייסן הויז אדער צי גאלדע מאיר איז ביים רודער. עס ווענדט זיך אינעם מלך, אינעם רבונו של עולם.

56:15

די גאנצע היסטאריע דרייט זיך ארום די אידן, אפילו אין די באהאלטענע קאבינעטן. איינע פון די מערסט פראגרעסיווע מדינות האט ארויפגעזעצט א מענטש וועמענס אמביציע איז געווען צו לייזן די אידן־פראגע, און א גאנצע ציוויליזירטע מדינה איז אים נאכגעלאפן.

58:13

דער משגיח דערציילט פון אן אלטן איד וואס האט נאך פלייש געוואלט א קאווע, און איז געווארן אין כעס ווען ער האט געדארפט ווארטן זעקס שעה. דער כעס איז געקומען פון זיין תאוה, ווייל די עצם עקזיסטענץ פון א איד פאדערט מבטל צו זיין תאוות. אזוי אויך שרייט די עקזיסטענץ פון אידן מוסר, און דאס ברענגט די שנאה פון די אומות.

באהאלטן זיך ביז דער כעס גייט אריבער; דער מהר"ל וועגן שנעלקייט

1:02:25

דער תירוץ אויף דער אידן־פראגע, זאגט דער משגיח, איז דער רוף פונעם רבונו של עולם "חבי כמעט רגע עד יעבור זעם": גיי אריין אין דיינע חדרים, נעם דיין גמרא און דיינע משניות. אזוי האט אסתר באהאלטן איר מולדת. ע,פ

1:05:23

וואו זענען די נסים פון דער מגילה? דער מהר"ל זאגט אז זיי ליגן אין דער שנעלקייט פון די געשעענישן, איינס נאכן אנדערן. וואס קומט גלייך פונעם רבונו של עולם, פאסירט שנעל, און דער משגיח זעט אויך אין זיינע צייטן גרויסע זאכן פאסירן איינס נאכן אנדערן, זאכן וואס אמאל האבן גענומען הונדערטער יארן.

נפתלי, דער שנעלער שבט פון אדר

1:08:36

יעדער חודש איז קעגן א שבט, און אדר איז קעגן נפתלי, וואס יעקב אבינו האט געבענטשט "נפתלי אילה שלוחה". חז"ל דערציילן אז נפתלי איז געלאפן ברענגען דעם שטר ביי דער מחלוקת מיט עשו. יעקב האט אים נישט געבענטשט מיט א מדה, נאר מיט דעם וואס ער איז שנעל. צ,ק

1:12:21

ווען אידן זענען אונטן און עמלק איז הויך, פאסירן זאכן מיט נפתלי'ס שנעלקייט. ווייל זאכן טוישן זיך שנעל, זאגט דער משגיח, דארף מען לערנען צו לאכן און זיין בשמחה אפילו ווען עס איז דא צרות.

שמחה אינמיטן הסתר, און אדר וואס פירט צו ניסן

1:14:52

ווען די גאולה דאכט זיך פארשפעטיגט, קענען אידן פארלירן די האפענונג און דעם קשר מיטן רבונו של עולם. דער משגיח זאגט אז מ'טאר עס נישט פארלירן, נאר מ'דארף ווארטן אויף דער גאולה.

1:16:04

די שמחה פון פורים קומט נישט פון דעם וואס מ'פארמאגט, נאר פון דעם וואס מ'זעט דעם רבונו של עולם'ס נאמען, און דערפאר קען זי זיין אפילו אינמיטן הסתר. דער משגיח זאגט אז נאר אין שמחה מעג מען זיין עקסטרעם.

1:19:57

ער ענדיגט מיט פארבינדן אדר מיט ניסן, אזוי ווי די גמרא רעדט פון סמיכת גאולה לגאולה, אז די באהאלטענע גאולה פון אדר זאל אריינפירן אין דער אפענער גאולה פון ניסן. ר

מראי מקומות

תורה

  1. ב Shemos 12:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:24
  2. ד לכאורה Devarim 31:18 מפתח אינעם אויסשרייב: 15:19
  3. צ Bereishis 49:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:36

נביאים

  1. ל Yeshayahu 40:27 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:01
  2. ס לכאורה Shmuel II 16:10 מפתח אינעם אויסשרייב: 52:11
  3. ע Yeshayahu 26:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:25

כתובים

  1. ז Esther 5:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:49
  2. ח Shir HaShirim 2:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 26:20
  3. מ Esther 2:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:00
  4. פ לכאורה Esther 2:20 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:25

תלמוד בבלי

  1. ה לכאורה Sotah 49b מפתח אינעם אויסשרייב: 15:19
  2. ט לכאורה Berachos 61b מפתח אינעם אויסשרייב: 29:09
  3. כ לכאורה Shabbos 89b מפתח אינעם אויסשרייב: 35:42
  4. נ לכאורה Megillah 12b-13a מפתח אינעם אויסשרייב: 49:48
  5. ק לכאורה Sotah 13a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:36
  6. ר לכאורה Megillah 6b מפתח אינעם אויסשרייב: 1:19:57

זוהר און קבלה

  1. ג Sefer Yetzirah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 9:24

ראשונים

  1. י לכאורה Rashi, Shemos 17:16 31:44 מפתח

אחרונים און חסידות

  1. א לכאורה Tanya ch. 2 מפתח אינעם אויסשרייב: 4:42

תפילה און פיוט

  1. ו Siddur of R' Yaakov Emden (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 24:49

עיקרי הדברים

  1. 6:10 אלע אידישע נשמות זענען אלקות ממש; דער חילוק צווישן די גרויסע ערשטע דורות און די לעצטע איז נאר וויפיל לבושים עס דעקן צו די זעלבע נקודה הפנימית.
  2. 10:20 אזוי ווי די נשמה, האט דער זמן א ראש און עקבים: ניסן, דער חודש פון נסים בהתגלות, איז דער ראש, און אדר, דער ווייטסטער פונקט פון ניסן, איז די עקבים, א חודש פון לבושים.
  3. 26:20 די עבודה פון חודש אדר איז צו זוכן דעם רבונו של עולם'ס נאמען אין די געשעענישן פון דער וועלט, אין די נייעס און אין די אייגענע איבערלעבונגען, אזוי ווי די מקובלים האבן געפונען זיין נאמען באהאלטן אין דער מגילה.
  4. 29:23 ווער עס ווייסט אז "המלך" מיינט דעם רבונו של עולם, דערשרעקט זיך נישט פון די פארשטעלונגען פון דער היסטאריע נאר ער לאכט פון זיי, און לאכן איז די מדה פון חודש אדר.
  5. 54:00 די הערשער פון דער וועלט זענען ווי ליאלקעס וואס ווערן באוועגט מיט שטריקלעך פון אויבן; עס ווענדט זיך נישט אין דעם ווער עס זיצט ביים רודער, נאר אינעם מלך, דעם רבונו של עולם.
  6. 1:05:24 זאכן וואס פאסירן מיט א גרויסע שנעלקייט זענען א סימן פון דעם רבונו של עולם'ס האנט, אזוי ווי דער מהר"ל זאגט וועגן דעם נס פון פורים, און אדר, דער חודש פון נפתלי, איז א שנעלער חודש.
  7. 1:16:04 די שמחה פון פורים קומט נישט פון דעם וואס מ'פארמאגט, נאר פון דעם וואס מ'זעט דעם רבונו של עולם'ס נאמען, און דערפאר קען מען זיין בשמחה אפילו אינמיטן הסתר.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 4:42 אויב אלע אידישע נשמות זענען אלקות ממש, ווי אזוי קענען טייל זיין דער ראש און טייל די עקבים?

    תירוץ: 6:10 די נקודה הפנימית איז ביי אלע די זעלבע; דער חילוק איז נאר וויפיל לבושים פון גשמיות עס דעקן זי צו.

  2. קשיא: 33:04 האבן די רבנים און רביים פון אייראפע געמאכט א טעות וואס זיי האבן נישט געשטופט אידן צו פארן קיין ארץ ישראל פאר דער מלחמה?

    תירוץ: 36:42 אזוי ווי ביי יעקב אבינו'ס אראפגיין קיין מצרים, וואס האט אויך אויסגעזען ווי א טעות אבער איז געווען א גזירה פונעם אייבערשטן, טאר מען זיך נישט באקלאגן נאר מ'דארף זוכן דעם רבונו של עולם הינטער דעם הסתר.

  3. קשיא: 49:48 האט דוד המלך'ס שאנעווען שמעי גורם געווען די גזירה פון המן?

    תירוץ: 51:20 צום סוף פון דער מגילה איז קלאר געווארן אז דאס איז געווען די סיבה פון דער הצלה, ווייל מרדכי שטאמט פון שמעי.

  4. קשיא: 1:04:59 וואו זענען די נסים אין דער מגילה, אויב אלעס זעט דארט אויס נאטירלעך?

    תירוץ: 1:05:24 לויטן מהר"ל ליגט דער נס אין דער שנעלקייט מיט וואס די געשעענישן זענען געקומען איינס נאכן אנדערן.

  5. קשיא: 1:01:41 וואס איז דער וועג ווי צו באהאנדלען די "אידן־פראגע"?

    תירוץ: 1:01:51 נישט דורך דיפלאמאטיע, נאר דורך זיך באהאלטן "כמעט רגע עד יעבור זעם": אריינגיין אין די חדרים מיט א גמרא און משניות.

מעשיות

  1. 58:13 דער אלטער איד וואס האט געדארפט ווארטן זעקס שעה

    דער משגיח דערציילט פון אן אלטן איד וואס האט געגעסן פלייש און דערנאך געוואלט טרינקען א קאווע. ווען מ'האט אים געזאגט אז ער מוז ווארטן זעקס שעה, איז ער געווארן אין כעס. דער משגיח ערקלערט אז דער כעס איז געקומען פון זיין תאוה: די עצם עקזיסטענץ פון א איד פאדערט אז א מענטש זאל מבטל זיין זיינע תאוות, און דאס האט ער נישט געקענט פארטראגן.

  2. 1:08:57 נפתלי לויפט נאכן שטר

    דער משגיח ברענגט די מעשה פון חז"ל אז ווען עס איז אויפגעקומען א מחלוקת מיט עשו איבער דעם קבר, האט מען געדארפט ברענגען א שטר פון מצרים, און מ'האט געשיקט נפתלי, דעם שנעלן, עס צו ברענגען.

    אין דער מעשה: יעקב אבינו, עשו, חושים בן דן, נפתלי, רבקה אמנו, דן

    דערציילט אין נאך 4 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 10:20 דער משגיח גלייכט נשמה און זמן: אזוי ווי די נשמות פאר משיח זענען די עקבים פון די דורות, איז אדר, דער חודש וואס איז דער ווייטסטער פון ניסן, די עקבים פונעם יאר, מיט דער זעלבער אלקות אינעווייניג אונטער מער לבושים.
  2. 20:07 אדר שני איז א הסתר אויף א הסתר: פונקט ווען עס דאכט זיך אז אדר איז שוין פארביי און ניסן איז געקומען, הייבט זיך אן נאך אן אדר.
  3. 23:09 דער מנהג זיך צו פארשטעלן אויף פורים לערנט אז לבושים מיינען גארנישט: א איד לאזט זיך נישט נארן פון איינעם וואס איז פארשטעלט ווי המן אדער אחשורוש, ווייל הינטער אלעס שטייט דער רבונו של עולם.
  4. 51:20 דוד המלך'ס שאנעווען שמעי, וואס האט אויסגעזען ווי די סיבה פון דער גזירה, איז באמת געווען דער שורש פון דער הצלה: ווייל דוד האט געזען דעם רבונו של עולם'ס נאמען אפילו אין שמעי'ס קללה, איז מדה כנגד מדה פון שמעי ארויסגעקומען מרדכי, וואס האט מגלה געווען אז המן איז גארנישט.
  5. 59:54 די עצם עקזיסטענץ פון כלל ישראל שרייט מוסר, און דאס, זאגט דער משגיח, איז וואס ברענגט די שנאה פון די אומות.
  6. 1:09:37 יעקב אבינו האט געבענטשט נפתלי נישט מיט א מעלה נאר מיט גיכקייט; אדר איז נפתלי'ס חודש, און דערפאר טוישן זיך זאכן שנעל אין אדר, און די שנעלקייט אליין איז א סימן פון דעם רבונו של עולם'ס האנט.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 24:47 דער משגיח זאגט אז פון פורים דארף מען אוועקגיין מיט דער ידיעה אז די הנהגה וואו מ'זעט נישט דעם רבונו של עולם איז אויך זיינע.
  2. 30:49 דער משגיח זאגט אז די עבודה פון חודש אדר איז צו געפינען דעם רבונו של עולם אין דער וועלט, אין די נייעס און אין די אייגענע איבערלעבונגען.
  3. 30:20 דער משגיח זאגט אז מ'דארף לאכן פון דער וועלט, פון די צייטונגען און פון די קאמענטאטארן.
  4. 1:17:51 דער משגיח זאגט אז נאר אין איין זאך מעג מען זיין עקסטרעם: אין שמחה.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אחשורוש, אסתר המלכה, גאלדא מאיר, דוד המלך, דער הייליגער בעל שם טוב, דער מהר"ל פון פראג, דער קאזשעניצער מגיד, המן, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, מרדכי הצדיק, משה רבינו, נפתלי, עשו, רבי יעקב עמדין, שמעי בן גרא

ערכים אדר, אלקות ממש, הסתר, לבושים, נקודה הפנימית, עולם שנה נפש, עקבתא דמשיחא, רבונו של עולם

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט