תשנ"ב - עושים שמחה כדי לזכור הנס
קאטאלאג: זמנים סעודת פורים קטן נומ׳ 7 פאקעט גייד ז׳ 22 תשנ"ב (1991–92) אידיש 17 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט פארוואס כאטש דער מנהג איז נישט צו מאכן קיין משתה ושמחה פורים קטן, דארף זיך א איד פונדעסטוועגן פרייען דעם טאג: מ'דארף געדענקען דעם נס, און פורים האבן אידן מקבל געווען די תורה באהבה.
דער משגיח עפנט מיט דעם פסק פונעם רמ"א וועגן פורים קטן: יש אומרים אז מ'איז חייב צו מאכן משתה ושמחה, דער מנהג איז נישט אזוי, פונדעסטוועגן זאל מען מרבה זיין א ביסל אין סעודה, ווייל "טוב לב משתה תמיד". ער ברענגט דעם מגן אברהם אז אויף יעדן נס דארף מען יעדעס יאר מאכן א שמחה, וואס מ'לערנט ארויס מיט א קל וחומר פון הלל, און ער טענה'ט אז צוליב "אין מעבירין על המצוות" און "זכרו נפלאותיו", וואס מ'דארף געדענקען אינערהאלב דעם יאר כדי עס זאל נישט פארגעסן ווערן, געהערט די שמחה צום ערשטן אדר. די אנשי כנסת הגדולה האבן מתקן געווען פורים אין צווייטן אדר, אבער דער ערשטער האט אויך די מצוה פון זכירה. ביי פורים זענען דא צוויי דינים: די סעודה פארן נס, און טרינקען יין וואס מרדכי און אסתר האבן מתקן געווען, און דאס פעלט פורים קטן; דערמיט איז מתורץ דער לשון פונעם רמ"א. צום סוף ערקלערט ער אז פורים האבן אידן מקבל געווען די תורה באהבה, אזוי ווי "וייטב לבו" ביי בועז מיינט לימוד התורה, און דערפאר דארף זיך א איד פרייען פורים קטן.
ענינים: פורים קטן און שנת העיבור · פורים
סדר השיעור
-
0:00 דער רמ"א און דער מגן אברהם וועגן פורים קטן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם רמ"א אז דער מנהג איז נישט צו מאכן קיין משתה ושמחה פורים קטן, אבער מ'זאל מרבה זיין א ביסל אין סעודה. ער ברענגט דעם מגן אברהם אז מ'דארף יעדעס יאר פייערן א נס, וואס מ'לערנט ארויס מיט א קל וחומר פון הלל, און ער מערקט אן אז צוליב "אין מעבירין על המצוות" וואלט עס געהערט צום ערשטן אדר.
-
4:23 געדענקען דעם נס און די צוויי דינים פון פורים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פארגלייכט דעם חיוב פון "זכרו נפלאותיו" צו ליינען פרשת זכור יעדעס יאר כדי עס זאל נישט פארגעסן ווערן, וואס וואלט לכאורה פארלאנגט א סעודה פורים קטן. דערנאך מאכט ער א חילוק צווישן צוויי דינים פון פורים, די סעודה פארן נס און דאס יין וואס מרדכי און אסתר האבן מתקן געווען, און דערמיט איז ער מסביר דעם לשון פונעם רמ"א.
-
7:41 פורים קטן און די שמחה פון קבלת התורה
דער משגיח פרעגט וואס איז פורים קטן, און ענטפערט אז פורים האבן אידן מקבל געווען די תורה באהבה, א שמחה וואס א איד קען נישט אפלייגן. ער ברענגט "וייטב לבו" ביי בועז, וואס די גמרא טייטשט אויף לימוד התורה, און ער שליסט אז זיך פרייען מיט דער תורה געהערט צו יעדן טאג און זיכער צו פורים קטן, און ער ענדיגט מיט א ברכה אויף א שמחה אין הימל און אויף ביאת המשיח.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער רמ"א און דער מגן אברהם וועגן פורים קטן
דער משגיח עפנט מיטן רמ"א: יש אומרים אז פורים קטן איז מען חייב צו מאכן משתה ושמחה, און דער מנהג איז נישט אזוי, אבער מ'זאל מרבה זיין א ביסל אין סעודה, ווייל "טוב לב משתה תמיד". דערנאך ברענגט ער דעם מגן אברהם אז אויף יעדן נס דארף מען יעדעס יאר מאכן א שמחה, וואס מ'לערנט ארויס מיט א קל וחומר פון דער גמרא וועגן הלל. צוליב "אין מעבירין על המצוות", זאגט ער, וואלט די שמחה געדארפט זיין אין ערשטן אדר. א,ל,ב,ג
געדענקען דעם נס און די צוויי דינים פון פורים
דער פסוק "זכרו נפלאותיו" מחייב צו געדענקען די נפלאות פון השם יתברך. דער משגיח פארגלייכט עס צו פרשת זכור וואס מ'ליינט יעדעס יאר כדי מ'זאל נישט פארגעסן, ממילא וואלט פורים קטן לכאורה געדארפט א סעודה. די אנשי כנסת הגדולה האבן אוועקגעשטעלט פורים אין צווייטן אדר, אבער דער ערשטער האט אויך די מצוה פון זכירה. נאר ביי פורים זענען דא צוויי דינים: די סעודה פארן נס, און טרינקען יין, וואס מרדכי און אסתר האבן מתקן געווען ווייל דער נס איז געווען דורך יין. דאס צווייטע פעלט פורים קטן, און דערפאר שרייבט דער רמ"א דארט נישט "משתה ושמחה". ה,ז,א
פורים קטן און די שמחה פון קבלת התורה
וואס איז דען פורים קטן? דער משגיח ערקלערט אז פורים האבן אידן מקבל געווען די תורה באהבה, ווי מ'זעט פון "קיימו וקבלו" אין דער מגילה. און וויבאלד "פקודי ה' ישרים משמחי לב", קען א איד זיך נישט אפהאלטן פון זיך פרייען דערמיט פורים קטן, און ער קען דערמיט נישט ווארטן ביז פורים גדול. ט,ח
ער ברענגט פון מגילת רות אז בועז האט געגעסן און געטרונקען "וייטב לבו", און די גמרא טייטשט אז ער האט געלערנט תורה. לערנען מיט אהבה און שמחה גיט א גוט הארץ. ממילא, כאטש דער גאנצער פורים ווערט איבערגעלאזט אויף פורים גדול, געהערט דער "טוב לב" פון תורה, דער "משתה תמיד" פונעם רמ"א, צו יעדן טאג. י,כ,ל
דער מנהג נישט צו מאכן קיין משתה גייט אויף פורים אליין, שליסט דער משגיח, אבער א איד דארף זיך פרייען מיט דער תורה, מיט שבת, מילה און תפילין, און פורים קטן איז דערביי זיכער נישט ערגער ווי אן אנדער טאג. ער ענדיגט מיט א ברכה אויף א גרויסע שמחה אין הימל און אויף ביאת המשיח.
מראי מקומות
כתובים
תלמוד בבלי
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 2:18 דער רמ"א שרייבט אז יש אומרים אז פורים קטן איז מען חייב צו מאכן משתה ושמחה, און דער מנהג איז נישט אזוי, אבער פונדעסטוועגן זאל מען מרבה זיין א ביסל אין סעודה, ווייל "טוב לב משתה תמיד".
- 3:09 לויטן מגן אברהם דארף מען אויף יעדן נס וואס טרעפט אידן מאכן א שמחה יעדעס יאר, און מ'לערנט עס ארויס מיט א קל וחומר פון דער גמרא וועגן זאגן הלל.
- 3:52 צוליב "אין מעבירין על המצוות" און דעם חיוב צו געדענקען די נפלאות פון השם יתברך אינערהאלב דעם יאר, וואלט לכאורה די שמחה פונעם נס געהערט צו פורים קטן אין ערשטן אדר.
- 6:23 ביי פורים זענען דא צוויי באזונדערע דינים: א סעודה צו פייערן דעם נס, און טרינקען יין זכר לנס, וואס מרדכי און אסתר האבן מתקן געווען ווייל דער נס איז געווען דורך יין; דער צווייטער דין איז נישט שייך פורים קטן.
- 7:58 פורים האבן אידן מקבל געווען די תורה באהבה, און א איד קען זיך נישט אפהאלטן פון זיך פרייען דערמיט אויך פורים קטן.
- 10:41 די שמחה פון תורה איז נישט אפהענגיג אין א באשטימטן טאג, ממילא שליסט דער מנהג נישט צו מאכן קיין משתה פורים קטן נישט אויס זיך צו פרייען מיט דער תורה דעם טאג.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 5:03 אויב מ'דארף יעדעס יאר פייערן א נס, און צוליב "אין מעבירין על המצוות" און דעם חיוב פון זכירה געהערט עס צום ערשטן אדר, פארוואס מאכט מען נישט קיין משתה פורים קטן?
תירוץ: 6:37 ביי פורים איז דא א באזונדער דין פון טרינקען יין, וואס מרדכי און אסתר האבן מתקן געווען, און דאס געהערט נאר צו פורים אין צווייטן אדר; דער ערשטער אדר האט נאר דעם זכר צום נס, דערפאר שרייבט דער רמ"א מרבה זיין א ביסל אין סעודה און נישט קיין משתה.
-
קשיא: 7:41 וואס איז דען דער ענין פון פורים קטן?
תירוץ: 7:53 פורים האבן אידן מקבל געווען די תורה באהבה, און א איד קען זיך נישט אפהאלטן פון זיך פרייען דערמיט אויך פורים קטן.
-
קשיא: 10:59 אויב זיך פרייען מיט דער תורה איז שייך יעדן טאג, פארוואס זאל פורים קטן זיין אנדערש ווי אן אנדער טאג?
תירוץ: 11:08 דער מנהג נישט צו מאכן קיין משתה גייט אויף דער שמחה פון פורים אליין; די שמחה פון תורה איז נישט באשטימט צו א טאג, און פורים קטן איז דערביי זיכער נישט קיין קלענערער טאג ווי אן אנדער טאג.
געדאנקען
- 4:41 דער משגיח פארגלייכט דאס געדענקען א נס צו ליינען פרשת זכור יעדעס יאר: די זכירה דארף קומען אינערהאלב א צייט וואס אנדערש וואלט מען עס פארגעסן, ממילא וואלט לכאורה א שנה מעוברת געדארפט די שמחה שוין אין ערשטן אדר.
- 6:23 ער טיילט אפ דעם אלגעמיינעם חיוב צו פייערן א נס פונעם ספעציעלן דין פון פורים צו טרינקען יין, וואס מ'האט מתקן געווען ווייל דער נס איז געווען דורך יין; פורים קטן האט דעם ערשטן און נישט דעם צווייטן.
- 7:16 מיט דעם חילוק לערנט דער משגיח אפ דעם לשון פונעם רמ"א בדיוק: ביי פורים קטן שרייבט ער נישט "משתה ושמחה", נאר מרבה זיין א ביסל אין סעודה אלס זכר צום נס.
- 7:58 די טיפערע שמחה פון פורים קטן איז די קבלת התורה באהבה וואס איז געווען פורים, א שמחה אזוי גרויס אז א איד קען דערמיט נישט ווארטן ביז פורים גדול.
- 9:20 ער טייטשט "וייטב לבו" ביי בועז אויף א שמחה פון לימוד התורה, און ער פארבינדט דעם "טוב לב" פון בועז מיט דעם "טוב לב משתה תמיד" וואס דער רמ"א שרייבט ביי פורים קטן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 11:18 דער משגיח זאגט אז א איד דארף זיך טאקע פרייען פורים קטן מיט דער תורה, וואס זי איז משמח דאס הארץ.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אסתר המלכה, בועז, דער חתם סופר, דער מגן אברהם, דער רמ"א, מרדכי הצדיק
ערכים אנשי כנסת הגדולה, משתה ושמחה, פורים קטן, פרשת זכור, קל וחומר