תש"ס - אפשר כשיבא משיח יהיה פורים באדר ראשון
קאטאלאג: זמנים סעודת פורים קטן נומ׳ 7 פאקעט גייד ז׳ 22 תש"ס (1999–2000) אידיש 30 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט על פי דעם חתם סופר אז מ'האלט פורים לעבן ניסן אלס א סגולה פאר ישועות וואס אידן דארפן אין גלות, און ער זאגט אז אפשר ווען משיח וועט קומען וועט פורים פון א שנה מעוברת זיין אין אדר ראשון, דער חודש וואס איז ממלא די פגימת הלבנה.
דער משגיח עפנט מיט דעם ירושלמי אז אדר ראשון איז א תוספת און אדר שני איז דער עיקר, און ברענגט דערנאך די מחלוקת אין דער גמרא אין וואספארא אדר פון א שנה מעוברת מ'האלט פורים: רבי אליעזר ברבי יוסי לערנט פון אין מעבירין על המצוות, און רבן שמעון בן גמליאל פון למסמך גאולה לגאולה. ער פרעגט וואס איז דער שורש פון דעם צווייטן טעם, וואס רש"י ברענגט אויף אים קיין פסוק נישט. פון דעם חתם סופר, וואס ערקלערט ווי אזוי המן און די סנהדרין האבן גערעכנט דאס יאר, לערנט ער ארויס אז סמיכת גאולה לגאולה איז א סגולה פאר ישועות און נישט קיין הלכה. אין גלות דארפן אידן די סגולה ווי ברויט; ווען משיח וועט קומען וועט מען עס מער נישט דארפן, און אפשר וועט פורים דעמאלט זיין אין אדר ראשון. ער טייטשט דעם נאמען פורים קטן מיט דעם מאור הקטן און די פגימת הלבנה, וואס אדר ראשון איז ממלא, און ער ענדיגט מיט דער שפלות פון שאול, מרדכי און אסתר.
ענינים: פורים קטן און שנת העיבור · משיח און ימות המשיח
סדר השיעור
-
0:00 אין וואספארא אדר איז פורים אין א שנה מעוברת
דער משגיח ברענגט דעם ירושלמי אז אדר ראשון איז א תוספת, און דערנאך די מחלוקת אין דער גמרא צווישן רבי אליעזר ברבי יוסי (אין מעבירין על המצוות) און רבן שמעון בן גמליאל (למסמך גאולה לגאולה). ער פרעגט וואס איז דער שורש פון דעם צווייטן טעם, אז ער זאל קענען דוחה זיין דעם ערשטן.
-
7:10 דער חתם סופר: המן'ס חשבון
דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר'ס דרוש: המן האט אויסגעקליבן אן יאר וואס האט געדארפט זיין א שנה מעוברת, כדי זיין אדר זאל זיין ווייט פון ניסן, און די סנהדרין האבן עס געמאכט א שנה פשוטה. דערפון ווייזט ער אז סמיכת גאולה לגאולה איז א סגולה, און די חכמים האבן עס געהאלטן ווייל נזכרים ונעשים.
-
11:55 ווען משיח קומט: פורים אין אדר ראשון שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז אין גלות דארפן אידן די ישועה פון פורים ווי ברויט: אויף דעם תוקף פון אחשורוש, דעם תוקף פון מרדכי און דעם תוקף פון המן. ווען משיח וועט קומען וועט עס זיין נאר א זכר, ממילא בלייבט נאר דער טעם פון אין מעבירין על המצוות, און ער זאגט אז אפשר וועט פורים דעמאלט זיין אין אדר ראשון.
-
15:11 פורים קטן און די פגימת הלבנה
דער משגיח פרעגט פארוואס דער טאג הייסט פורים קטן און נישט פורים ראשון, און ענטפערט אז אדר ראשון איז ממלא די פגימת הלבנה, דער שורש פון א קייט פון קנאות דורך די דורות. אסתר איז די לבנה, און ער ענדיגט מיט א ברכה אז אין זכות פון פורים קטן זאל יעדער איד באקומען א חשק זיך איבערצובעטן מיטן רבונו של עולם.
-
21:13 א הפסקה
-
25:32 שפלות ברענגט מלכות און גאולה
דער משגיח ערקלערט אז דער וואס האט שפלות אין זיך איז זוכה צו מלכות: בנימין, שאול וואס האט נישט דערציילט פון דער מלוכה, און מרדכי, אויף וועמען עס שטייט כי יעמוד לימין אביון. אסתר, ווי די לבנה, האט פון זיך גארנישט געהאט, און די גאולה איז געקומען דורך מענטשן מיט אמת'ע שפלות, אויף וועמען דער אייבערשטער קוקט.
דער שיעור, אויסגעשריבן
אין וואספארא אדר איז פורים אין א שנה מעוברת
דער משגיח עפנט מיט דעם ירושלמי אז אדר ראשון איז דער חודש פון תוספת, און אדר שני איז דער עיקר. דערנאך ברענגט ער די מחלוקת אין דער גמרא: רבי אליעזר ברבי יוסי האלט אז אזוי ווי יעדעס יאר איז אדר סמוך צו שבט, דארף אין א שנה מעוברת פורים זיין אין אדר ראשון, ווייל אין מעבירין על המצוות. רבן שמעון בן גמליאל האלט אז עס דארף זיין סמוך צו ניסן, כדי די ישועה פון אדר זאל זיין לעבן דער ישועה פון ניסן, און אזוי פירט מען זיך. א,ב
דער משגיח שארפט די קשיא. אויף אין מעבירין ברענגט רש"י א פסוק, און פורים אליין איז א קל וחומר פון יציאת מצרים: אויב מ'זאגט שירה פון עבדות לחירות, אוודאי פון מיתה לחיים. אויף למסמך גאולה לגאולה ברענגט רש"י קיין פסוק נישט, און ער פרעגט: וואס איז דער שורש דערפון, אז עס זאל דוחה זיין א טעם פון דער תורה? ג,ד
דער חתם סופר: המן'ס חשבון
כדי צו ענטפערן ברענגט דער משגיח א דרוש פונעם חתם סופר. המן האט פאר זיין גזירה אויסגעקליבן אן יאר וואס לויטן חשבון האט געדארפט זיין א שנה מעוברת, כדי זיין אדר זאל נישט זיין נאנט צו ניסן, ווייל ער האט מורא געהאט אז אנדערש וועלן די אידן געהאלפן ווערן. די סנהדרין האבן דאס געזען און געמאכט א שנה פשוטה, אזוי אז די גזירה איז געפאלן אין אן אדר סמוך צו ניסן; דאס יאר דערנאך האט מען געמאכט א שנה מעוברת, און פורים איז קובע געווארן סמוך צו ניסן. ה
ווען משיח קומט: פורים אין אדר ראשון
ממילא, ערקלערט דער משגיח, דארפן אידן אין גלות פורים ממש ווי ברויט: יעדעס יאר דארף מען נסים, אז דער תוקף פון אחשורוש זאל ווערן גזירות טובות, דער תוקף פון מרדכי זאל זיך דערהייבן, און המן'ס תוקף זאל אראפגעווארפן ווערן. ווען משיח וועט קומען וועט מען דאס נישט דארפן, און פורים וועט זיין נאר א זכר. דעמאלט בלייבט נאר דער טעם פון רבי אליעזר ברבי יוסי, און דער משגיח זאגט אז אפשר וועט פורים אין א שנה מעוברת זיין אין אדר ראשון. ער לייגט צו אז אלו ואלו דברי אלקים חיים. ז
פורים קטן און די פגימת הלבנה
דער משגיח פרעגט פארוואס עס הייסט פורים קטן, ווען ביי פסח האט מען פסח ראשון און פסח שני. ער ענטפערט אז אדר ראשון געהערט צו דעם מאור הקטן און איז ממלא די פגימת הלבנה. פון דער פגימה האט זיך אנגעהויבן א קייט פון קנאה: די שבטים אויף יוסף, די מרגלים, מלכות בית דוד מיט מלכות יוסף. יעדעס יאר לויפט די לבנה, כנסת ישראל, נאך דער זון און וויל זיך איבערבעטן, און אין אדר ראשון דערגרייכט זי א גרויסע אהבה און יחוד מיטן אייבערשטן. ח
שפלות ברענגט מלכות און גאולה
דער משגיח ערקלערט אז דער וואס האט שפלות אין זיך איז זוכה צו מלכות. בנימין האט עס געהאט, און שאול, שוין געזאלבט, האט נישט דערציילט פון דער מלוכה, ווייל ביי זיך איז ער געווען גארנישט; פון זיין זכות איז ארויסגעקומען מרדכי, וואס האט געהאט די זעלבע שפלות. אויף אזא מענטש שטייט כי יעמוד לימין אביון. כ,ל
מראי מקומות
נביאים
כתובים
- ו Esther 9:28 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:30
- ח לכאורה Tehillim 84:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 15:11
- י לכאורה Esther 4:16 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:03
- ל Tehillim 109:31 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:53
- ס Eichah 5:3 27:40 טעקסט מפתח
- ע Esther 2:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:13
- פ לכאורה Tehillim 138:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:13
תלמוד בבלי
תלמוד ירושלמי
מדרש
- נ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 27:13
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 3:47 רבי אליעזר ברבי יוסי האלט אז פורים פון א שנה מעוברת דארף זיין אין אדר ראשון ווייל אין מעבירין על המצוות, און רבן שמעון בן גמליאל האלט אין אדר שני כדי צו זיין סומך די גאולה פון אדר צו דער גאולה פון ניסן, און אזוי פירט מען זיך.
- 10:30 פון דעם חתם סופר'ס חשבון פון המן לערנט דער משגיח ארויס אז סמיכת גאולה לגאולה איז א סגולה פאר ישועות, נישט קיין דאורייתא און נישט קיין דרבנן.
- 12:03 אין גלות דארפן אידן די כח הישועה פון פורים ממש ווי ברויט, דערפאר האבן די חכמים עס קובע געווען אין אדר שני; ווען משיח וועט קומען פאלט עס אוועק, און פורים קען דעמאלט זיין אין אדר ראשון.
- 15:11 דער נאמען פורים קטן ווייזט אויף דעם מאור הקטן: אדר ראשון איז דער חודש וואס איז ממלא די פגימת הלבנה און מאכט שלום צווישן כנסת ישראל און דעם אייבערשטן.
- 25:53 שפלות ברענגט מלכות און ישועה: בנימין, שאול און מרדכי האבן געהאט שפלות אין זיך, און אסתר, ווי די לבנה, האט פון זיך גארנישט געהאט.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 6:45 דער טעם פון רבי אליעזר ברבי יוסי, אין מעבירין על המצוות, איז א דאורייתא; וואס איז דער שורש פון למסמך גאולה לגאולה, וואס רש"י ברענגט דערויף קיין פסוק, אז עס זאל קענען דוחה זיין?
תירוץ: 10:30 פון דעם חתם סופר'ס חשבון פון המן זעט מען אז עס איז א סגולה פאר ישועה און נישט קיין הלכה.
-
קשיא: 13:29 פארוואס וועט אפשר פורים פון א שנה מעוברת זיין אין אדר ראשון ווען משיח וועט קומען?
תירוץ: 13:45 דעמאלט וועלן אידן נישט דארפן דעם כח הישועה פון פורים, עס וועט זיין נאר א זכר, ממילא בלייבט נאר דער טעם פון אין מעבירין על המצוות.
-
קשיא: 15:11 פארוואס הייסט עס פורים קטן און נישט פורים ראשון, ווי מ'האט פסח ראשון און פסח שני?
תירוץ: 15:32 ווייל אדר ראשון געהערט צו דעם מאור הקטן און איז ממלא די פגימת הלבנה.
געדאנקען
- 10:30 דער משגיח לערנט פון דעם חתם סופר א ראיה אז סמיכת גאולה לגאולה איז בכלל נישט קיין דין: המן, וואס האט געוואוסט דעם חשבון, האט זיכער נישט געוואלט מקיים זיין קיין דאורייתא אדער דרבנן, נאר אפהאלטן די ישועה; ממילא איז עס א סגולה.
- 13:32 ווייל אדר שני איז אויסגעקליבן געווארן נאר צוליב די ישועות וואס אידן דארפן אין גלות, זאגט דער משגיח אז ביי משיח'ס צייטן, ווען פורים וועט זיין נאר א זכר, וועט בלייבן דער טעם פון אין מעבירין על המצוות, און פורים פון א שנה מעוברת וועט זיין אין אדר ראשון.
- 15:11 דער טאג הייסט פורים קטן און נישט פורים ראשון ווי פסח ראשון, ווייל אדר ראשון געהערט צו דעם מאור הקטן, די לבנה, און איז דער חודש וואס איז ממלא איר פגימה.
- 15:52 דער משגיח פירט א קייט פון קנאה פון דער פגימת הלבנה: די שבטים אויף יוסף, די מרגלים, און די קנאה פון מלכות בית דוד מיט מלכות יוסף; אלץ קומט פון דער פגימת הלבנה, וואס ביי משיח וועט עס פארריכט ווערן.
- 18:03 אסתר איז די לבנה, און ווייל די גאנצע מעשה פון פורים נעמט זיך פון דער פגימת הלבנה, איז איר עצה פון כנוס את כל היהודים געווען דער וועג ממלא צו זיין די פגימה.
- 26:06 דער זכות פון שאול, וואס האט פון שפלות נישט דערציילט פון זיין מלוכה, האט ארויסגעברענגט מרדכי, וואס האט געהאט די זעלבע שפלות; ביי אזא מענטש שטייט דער אייבערשטער ביי זיין רעכטער זייט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אחשורוש, אסתר המלכה, בנימין, דער חתם סופר, המן, יוסף הצדיק, מרדכי הצדיק, רבי אליעזר בן רבי יוסי, רבן שמעון בן גמליאל, רש"י, שאול המלך
ערכים אדר, זכר לנס, כנסת ישראל, מאור הקטן, מיעוט הירח, סגולה, פורים קטן, שנה מעוברת, שפלות