אביגיל מלכת פורים

קאטאלאג: זמנים סעודת פורים קטן נומ׳ ⁨6⁩ פאקעט גייד ז׳ 22 תשס"ח (2007–08) אידיש 1 שעה 14 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 14 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט פארוואס די גמרא ברענגט די מעשה פון אביגיל אינמיטן די סוגיא פון פורים: אביגיל, וואס איז בגימטריא אסתר המלכה, איז די בחינה פון פורים, דער אנהייב פון מלכות בית דוד, וואס ווערט פארענדיגט דורך בת שבע און פסח.

דער משגיח דערציילט ווי אביגיל האט אפגעהאלטן דוד המלך פון הרג'ענען נבל, און האט אים געזאגט "לא תהיה זאת לך לפוקה", וואס די גמרא רעכנט אלס נבואה אויף דער מעשה פון בת שבע. ער פרעגט וואספארא נבואה דאס איז, און פארוואס די מעשה שטייט אין די סוגיא פון פורים. ער ברענגט די גמרא אז מרדכי'ס יום טוב איז נישט מקבל געווארן, און ערקלערט אז די מגילה רעדט אויף צוויי וועגן: פונעם היסטארישן אחשורוש און פונעם מלך, דער רבונו של עולם, און פון דער לעצטער מלחמה מיט עמלק; דערפאר ווארט דער פולער יום טוב נאך. ער ערקלערט די מעשה פון בת שבע: דוד האט געוואוסט אז זי איז זיין זיווג, און מלכות בית דוד מוז קומען אויף א פארבארגענעם אופן, מיט א רינון, כדי דער שטן זאל עס נישט באמערקן. אביגיל, פון דעם זעלבן שורש, האט געזען אז דוד מיינט אז משיח וועט קומען פון איר, און האט אים געזאגט: נישט דורך מיר. אביגיל איז בגימטריא אסתר המלכה; פורים איז דער אנהייב פון מלכות, וואס ווערט פארענדיגט ביי פסח. ער שליסט מיט דער שמחה פון פורים קטן.

ענינים: דוד המלך און מלכות בית דוד · מגילת אסתר · פורים

סדר השיעור

  1. 0:00 פתיחה

  2. 19:08 די מעשה פון אביגיל, נבל און דוד מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט ווי דוד, אנטלאפן פון שאול, האט געבעטן עסן ביי נבל, ווי אביגיל האט אים אפגעהאלטן פון הרג'ענען נבל, און ווי זי האט אים געזאגט "לא תהיה זאת לך לפוקה". ער ברענגט די גמרא אז דאס איז געווען א נבואה אויף דער מעשה פון בת שבע.

  3. 23:14 פארוואס די מעשה אין דער סוגיא פון פורים; די צוויי בחינות אין דער מגילה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס די גמרא ברענגט די מעשה באריכות אין די הלכות פון פורים, און וואספארא נבואה אביגיל'ס ווערטער זענען. ער ברענגט די גמרא אז מרדכי'ס יום טוב איז נישט מקבל געווארן, און ערקלערט אז די מגילה רעדט סיי פונעם היסטארישן אחשורוש און סיי פונעם מלך, דער רבונו של עולם, און פון דער לעצטער מלחמה מיט עמלק; דערפאר איז דער יום טוב נאך נישט פולשטענדיג.

  4. 30:20 דוד און בת שבע: דער פארבארגענער שורש פון דער מלכות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט ווי אזוי די מעשה פון בת שבע האט געקענט פאסירן מיט דוד, וואס האט מקבל געווען פון שמואל און האט זיך קיינמאל נישט אפגעריסן פונעם רבונו של עולם. ער ברענגט אז דוד האט געזען בנבואה אז זי איז זיין זיווג, און ערקלערט אז דער שטן האט מורא פאר מלכות בית דוד, דערפאר קומט זי אויף פארבארגענע אופנים מיט א רינון, אזוי ווי ביי רות.

  5. 35:16 דוד אליין איז גורם געווען דעם רינון; א תענית פאר'ן תענית שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דוד אליין איז גורם געווען אז מען זאל רעדן, און פונדעסטוועגן האט ער געדארפט א כפרה, אזוי ווי איינער וואס פאסט אום שבת דארף א תענית פאר'ן תענית, אדער דער נזיר וואס ברענגט א חטאת. דערנאך ערקלערט ער אז דוד האט פארשטאנען אז אביגיל איז זיין זיווג, פון דעם זעלבן שורש ווי בת שבע.

  6. 42:11 הוד, פון פורים צו פסח, און אביגיל'ס תשובה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די מלכות קומט פון דער בחינה פון הוד, אז פורים איז דער אנהייב פון מלכות בית דוד און פירט צו פסח, און אז אביגיל האט געזאגט צו דוד: נישט דורך מיר, די מלכות וועט קומען פון בת שבע. ער לייגט צו אז פורים איז די הכנה צו די דריי מצוות פון מלך, עמלק און בית המקדש.

  7. 47:17 אביגיל בגימטריא אסתר המלכה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט אז אביגיל אשת דוד איז בגימטריא אסתר המלכה, און אז א יו"ד וואס פעלט אין איר נאמען ווייזט אז די מלכות פעלט. ער ערקלערט אז אביגיל איז די בחינה פון פורים, און פארבינדט דאס ערשטע מאל וואס יעדער נאמען שטייט אין פסוק.

  8. 50:58 די שמחה פון פורים קטן און א ברכה צום סוף

    דער משגיח ערקלערט אז אויף פורים קטן בלייבט נאר די מצוה פון שמחה, פארבינדט דאס מיטן סוף פונעם שלחן ערוך און מיט המן'ס גורל וואס איז געפאלן אין ערשטן אדר, און שליסט מיט א ברכה צו זיין צוזאמען אין ירושלים.

דער שיעור, אויסגעשריבן

די מעשה פון אביגיל, נבל און דוד

19:41

דער משגיח דערציילט די מעשה. ווען דוד איז אנטלאפן פון שאול, איז ער אנגעקומען צו נבל און האט אים געהאלפן, אבער ווען ער האט געבעטן עסן פאר זיינע מענטשן, האט נבל נישט געוואלט געבן, און דוד איז ארויס אים צו הרג'ענען. אביגיל, נבל'ס ווייב, איז אים אנטקעגן געקומען און האט טענה'ט אז כאטש שמואל האט אים געזאלבט, איז ער נאך נישט אנערקענט ביי אלע אידן, ווייל שאול איז נאך מלך. דוד האט מסכים געווען און זי געבענטשט, און נאכדעם וואס נבל איז געשטארבן האט ער חתונה געהאט מיט איר. ב

22:36

אביגיל האט אים אויך געזאגט "לא תהיה זאת לך לפוקה", אז דאס זאל פאר אים נישט ווערן קיין מכשול. דער משגיח ברענגט די גמרא אז דאס איז געווען א נבואה, ווייל זי האט אנגעוויזן אויף דער מעשה פון בת שבע וואס וועט שפעטער פאסירן. א,ג

פארוואס די מעשה אין דער סוגיא פון פורים

23:14

דער משגיח ברענגט א כלל וואס איז מקובל פון רבותינו: אלץ וואס די גמרא ברענגט אריין, אפילו דרך אגב, האט א שייכות מיט דער סוגיא. די מעשה שטייט אינמיטן די הלכות פון פורים, און באריכות, ממילא מוז זי האבן א שייכות מיט פורים. ער פרעגט אויך: וואספארא נבואה איז עס צו זאגן פאר דוד אז ער וועט שפעטער האבן א מכשול? און וואס מיינט דאס ווארט "פוקה"?

25:08

דערנאך ברענגט ער די גמרא אז מרדכי האט געוואלט אז דער טאג זאל זיין א יום טוב, "ימי משתה ושמחה", אבער מ'האט עס נישט מקבל געווען, און אנשטאט דעם איז דא מתנות לאביונים. די מגילה איז אבער געשריבן ברוח הקודש, יעדעס ווארט און יעדער אות, אזוי ווי דער פסוק זאגט אז אסתר און מרדכי האבן זי געשריבן. ווי אזוי האבן די אנשי כנסת הגדולה געקענט נישט מקבל זיין א יום טוב וואס שטייט אין דער מגילה? ד,ה,ו

27:36

צו פארענטפערן ברענגט ער דעם רמב"ם פונעם ירושלמי, אז די מגילה וועט קיינמאל נישט בטל ווערן. זי רעדט אויף צוויי בחינות: דער היסטארישער אחשורוש, און "המלך", וואס דער מדרש לערנט אז דאס מיינט דעם רבונו של עולם. יעדעס ווארט רעדט פון דער מלחמה מיט עמלק פון משיח. זיי האבן געזען אז דער יום טוב איז נאך נישט פולשטענדיג, דערפאר האבן זיי גענומען מתנות לאביונים, און מלאכה איז נאך מותר. ז,ח

דוד און בת שבע

30:34

דער משגיח שילדערט דוד'ס גרויסקייט: אין איין נאכט מיט שמואל, זאגט די גמרא, האט ער מקבל געווען וואס א תלמיד לערנט פון א רבי'ן אין הונדערט יאר, און ער איז געווען איינער פון די וואס טראגן די מרכבה, וואס האט זיך קיין רגע נישט אפגעריסן פונעם רבונו של עולם. ווי אזוי האט דען די מעשה פון בת שבע געקענט פאסירן? ער ברענגט פונעם זרע קודש אז דוד האט געזען בנבואה אז זי איז זיין זיווג, אזוי ווי די גמרא אין סנהדרין זאגט אז זי איז געווען ראויה פאר אים. ט,י,כ

33:39

פארוואס אויף אזא אופן? דער משגיח ערקלערט אז דער שטן האט מורא פאר מלכות בית דוד, ווייל ווען משיח קומט ווערט ער אוועקגעראמט. דערפאר קומט די מלכות אלעמאל אויף אזעלכע וועגן אז עס זאל אים קיינמאל נישט איינפאלן, אזוי ווי לוט מיט זיינע טעכטער, יהודה מיט תמר, און רות, וואס אויף איר איז געווען א רינון ביז שמואל'ס בית דין האט מכריע געווען אז א מואבית מעג אריינקומען.

דוד אליין איז גורם געווען דעם רינון

35:19

דער משגיח זאגט אז דוד האט געוואוסט אז די מלכות מוז קומען דווקא פון בת שבע און שלמה, און אז בת שבע איז די מדת המלכות, דערפאר הייסט זי אזוי. ממילא האט ער עס אזוי איינגעשטעלט אז מענטשן זאלן רעדן, כדי דער שטן זאל נישט טרעפן אז פון דארט קומט מלכות בית דוד. דוד אליין איז גורם געווען דעם רינון.

36:42

פונדעסטוועגן האט מען געדארפט א תענית פאר'ן תענית. אמאל מוז א מענטש טון א גוטע זאך וואס האט א פגם, און דעם פגם דארף מען פאררעכטן. ער ברענגט די גמרא אז איינער וואס פאסט א תענית חלום אום שבת דארף פאסטן נאכאמאל פארוואס ער האט געפאסט אום שבת, און תוספות'ס הסבר אז דער נזיר ברענגט א חטאת, כאטש ער האט זיך אפגעשיידט פון וויין צוליב א גוטער כוונה. אזוי האט דוד געוואוסט אז ער טוט גוט, אבער ס'איז געווען א שטיקל עוולה, און דער עונש האט געמוזט קומען. ל,מ

38:29

ווען אביגיל איז געקומען בעטן פאר נבל, האט דוד פארשטאנען אז זי איז זיין זיווג. אזוי ווי די ספרים ברענגען פונעם אריז"ל, זענען אביגיל און בת שבע פון איין שורש.

הוד, פון פורים צו פסח, און אביגיל'ס תשובה

42:30

דוד האט געמיינט אז די מלכות קען קומען דורך איר, אבער דער משגיח ערקלערט אז ס'איז נישט אזוי: מלכות בית דוד קומט נאר פון דער בחינה פון מלכות, און אביגיל איז געווען די בחינה פון הוד, פון וואו די נביאים, צוזאמען מיט נצח, נעמען זייער נבואה. ער ברענגט אז חנוכה און פורים זענען נצח און הוד, און אז פורים איז דער אנהייב פון מלכות בית דוד, וואס פירט ווייטער צו פסח.

45:04

אביגיל האט געזען אז דוד מיינט אז משיח וועט ארויסקומען פון איר, און האט אים געזאגט: נישט דורך מיר. אויב ער וועט זי יעצט נעמען, וועלן מענטשן רעדן, אבער דאס איז נישט איר תפקיד. די מלכות וועט קומען דורך בת שבע, און דארט וועט ער קענען איינשטעלן אז מ'זאל רעדן. דאס, זאגט דער משגיח, איז דער פשט אין "לא תהיה זאת לך לפוקה". א

46:43

ער לייגט צו אז פורים איז די הכנה צו די דריי מצוות וואס אידן זענען באפוילן געווארן ביים אריינקומען אין ארץ ישראל: צו מאכן א מלך, אויסמעקן עמלק, און בויען דעם בית המקדש. פון פורים הייבט זיך אן דער בנין פונעם בית המקדש, וואס איז געבויט געווארן, זאגט ער, מיט המן'ס געלט. ס

אביגיל בגימטריא אסתר המלכה

47:25

דער משגיח ברענגט אז אביגיל האט א שייכות הנשמה מיט אסתר: "אביגיל אשת דוד" איז בגימטריא "אסתר המלכה". וואו איר נאמען איז געשריבן אן א יו"ד, שטייט דער יו"ד פאר מלכות, און דאס ווייזט אז ביי איר פעלט די מלכות. זי איז די בחינה פון פורים, און די פולע מלכות איז די בחינה פון פסח, וואס איז ארויסגעקומען פון בת שבע.

49:46

דערנאך ניצט ער דעם כלל אז דאס ערשטע מאל וואס א זאך ווערט דערמאנט אין דער תורה, דארט ליגט איר שורש. ער פארבינדט דאס ערשטע מאל וואס אביגיל שטייט אין פסוק מיט דעם ערשטן מאל וואס אסתר שטייט, "היא אסתר בת דודו". ע

די שמחה פון פורים קטן

51:03

דער משגיח גייט איבער צו פורים קטן, און מערקט אן אז דער שלחן ערוך פארענדיגט אורח חיים ביי פורים קטן מיט "טוב לב משתה תמיד". אויף פורים קטן איז נישט דא קיין מגילה, קיין משלוח מנות און קיין מתנות לאביונים, אבער די מצוה פון שמחה איז דא. ס'איז א שמחה וואס איז אליין א מצוה, די בחינה פון משיח. פ,צ,ק

52:46

ער ערקלערט פארוואס: המן האט געווארפן דעם גורל אויף י"ג אדר ראשון, אזוי ווי ס'שטייט אין א ספר, און די גזירה איז געווען דעמאלט, אבער דער נס איז געקומען אין אדר שני, נאכדעם וואס מ'האט געמאכט א שנה מעוברת. ממילא איז די שמחה פון היינט, פורים קטן, דער אנהייב פון דער זאך.

54:38

דער משגיח שליסט מיט א ברכה אז אלע זאלן זוכה זיין צו זיין צוזאמען אין ירושלים, מיט גענוג פלאץ פאר אלעמען, און זיך פרייען מיטן רבונו של עולם.

מראי מקומות

נביאים

  1. א I Samuel 25:31 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:36, 45:04
  2. ב I Samuel 25:33 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:41

כתובים

  1. ה Esther 9:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:08
  2. ו Esther 9:29 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:08
  3. ע Esther 2:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 49:46
  4. ק לכאורה Mishlei 15:15 מפתח אינעם אויסשרייב: 51:03

משנה

  1. פ לכאורה Megillah 6b מפתח אינעם אויסשרייב: 51:03

תלמוד בבלי

  1. ג לכאורה Megillah 14b מפתח אינעם אויסשרייב: 22:36
  2. ד לכאורה Megillah 5b מפתח אינעם אויסשרייב: 25:08
  3. ט Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 30:34
  4. כ לכאורה Sanhedrin 107a מפתח אינעם אויסשרייב: 30:34
  5. ל Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 36:42
  6. ס לכאורה Sanhedrin 20b מפתח אינעם אויסשרייב: 46:43

מדרש

  1. ח Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 27:36

ראשונים

  1. ז לכאורה Rambam, Hilchos Megillah 2:18 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:36
  2. מ Tosafos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 36:42

אחרונים און חסידות

  1. י Zera Kodesh (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 30:34
  2. נ Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) 38:08 מפתח
  3. צ לכאורה Shulchan Aruch Orach Chaim 697:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 51:03

עיקרי הדברים

  1. 22:49 די גמרא רעכנט אביגיל'ס ווערטער "לא תהיה זאת לך לפוקה" אלס נבואה, ווייל זיי האבן אנגעוויזן אויף דער מעשה פון בת שבע.
  2. 28:06 די מגילה רעדט אויף צוויי בחינות: דער היסטארישער אחשורוש, און דער מלך, דער רבונו של עולם, מיט דער לעצטער מלחמה מיט עמלק; דערפאר איז דער יום טוב וואס מרדכי האט געוואלט נאך נישט מקבל געווארן.
  3. 33:39 מלכות בית דוד קומט אויף פארבארגענע אופנים וואס מאכן א רינון, כדי דער שטן זאל נישט כאפן פון וואנעט עס קומט; דערפאר האט דוד אזוי געטון מיט בת שבע.
  4. 45:04 אביגיל האט פארשטאנען אז דוד מיינט אז משיח וועט ארויסקומען פון איר, און האט אים געזאגט אז די מלכות וועט קומען דורך בת שבע און נישט דורך איר.
  5. 44:32 אביגיל איז די בחינה פון פורים און פון אסתר; פורים איז דער אנהייב פון מלכות בית דוד און פון דער גאולה, וואס גייט ווייטער צו פסח.
  6. 51:26 אויף פורים קטן איז נישט דא קיין מגילה, משלוח מנות אדער מתנות לאביונים, אבער די מצוה פון שמחה איז דא.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 23:34 פארוואס ברענגט די גמרא די מעשה פון אביגיל באריכות אינמיטן די הלכות פון פורים?

    תירוץ: 47:17 ווייל אביגיל, וואס איז בגימטריא אסתר המלכה, איז די בחינה פון פורים, דער אנהייב פון מלכות בית דוד.

  2. קשיא: 24:11 וואספארא נבואה איז עס צו זאגן פאר דוד אז ער וועט שפעטער האבן א מכשול?

    תירוץ: 45:04 אביגיל האט געזען אז דוד מיינט אז משיח וועט ארויסקומען פון איר, און האט אים געזאגט אז די מלכות וועט קומען דורך בת שבע, נישט דורך איר.

  3. קשיא: 27:03 אויב די מגילה איז געשריבן ברוח הקודש און רופט דעם טאג א יום טוב, ווי אזוי האבן די אנשי כנסת הגדולה עס נישט מקבל געווען אלס יום טוב?

    תירוץ: 28:06 די מגילה רעדט אויך פון דער לעצטער מלחמה מיט עמלק; זיי האבן פארשטאנען אז איר פולער יום טוב איז נאך נישט דא.

  4. קשיא: 31:52 ווי אזוי האט די מעשה פון בת שבע געקענט פאסירן מיט דוד, וואס האט זיך קיינמאל נישט אפגעריסן פונעם רבונו של עולם?

    תירוץ: 32:09 ער האט געוואוסט אז זי איז זיין זיווג, און מלכות בית דוד מוז קומען אויף א פארבארגענעם אופן מיט א רינון, כדי דער שטן זאל עס נישט באמערקן.

מעשיות

  1. 19:41 אביגיל האלט אפ דוד פון הרג'ענען נבל

    ווען דוד איז אנטלאפן פון שאול, איז ער אנגעקומען צו נבל הכרמלי און האט געבעטן עסן פאר זיינע מענטשן, און נבל האט נישט געוואלט געבן. דוד איז ארויס אים צו הרג'ענען, און אביגיל, נבל'ס ווייב, איז אים אנטקעגן געקומען. זי האט טענה'ט אז ער איז נאך נישט אנערקענט אלס מלך ביי אלע אידן, ווייל שאול איז נאך מלך, און ער האט מסכים געווען און זיך באדאנקט. באלד דערנאך איז נבל געשטארבן, און דוד האט חתונה געהאט מיט אביגיל.

    אין דער מעשה: נבל הכרמלי, אביגיל, דוד המלך, שאול המלך, שמואל הנביא

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 23:14 לויט דעם כלל אז אלץ וואס די גמרא ברענגט אריין, אפילו דרך אגב, האט א שייכות מיט דער סוגיא, לערנט דער משגיח די לאנגע מעשה פון אביגיל אלס א טייל פונעם ענין פון פורים.
  2. 28:03 דער יום טוב איז נישט מקבל געווארן ווייל די מגילה, געשריבן ברוח הקודש, רעדט פונעם מלך, דער רבונו של עולם, און פון דער לעצטער מלחמה מיט עמלק; די אנשי כנסת הגדולה האבן פארשטאנען אז איר פולער יום טוב געהערט צו דער לעצטער גאולה.
  3. 33:39 ווייל דער שטן האט מורא פאר מלכות בית דוד, קומט זי אלעמאל ארויס פון שורשים וואס ברענגען א רינון, אזוי ווי רות המואביה און בת שבע, כדי ער זאל נישט חושד זיין; דוד אליין איז בכוונה גורם געווען דעם רינון.
  4. 45:04 אביגיל'ס "לא תהיה זאת לך לפוקה" איז געווען איר תשובה אויף דוד'ס מחשבה אז משיח וועט ארויסקומען פון איר: די מלכות וועט קומען דורך בת שבע, נישט דורך איר.
  5. 47:32 אביגיל אשת דוד איז בגימטריא אסתר המלכה, און דער יו"ד וואס פעלט אין איר נאמען ווייזט אז די מלכות פעלט: זי איז די בחינה פון פורים, דער אנהייב פון דער מלכות וואס ווערט פארענדיגט ביי פסח.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אביגיל, אסתר המלכה, בת שבע, דוד המלך, דער הייליגער אר"י, המן, מרדכי הצדיק, נבל הכרמלי, רות, שאול המלך, שמואל הנביא

ערכים אחשורוש, אנשי כנסת הגדולה, הוד, זיווג, מלכות בית דוד, מתנות לאביונים, נצח, שטן

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט