תיקון המדות הנוגע למעשה - הוכחות מתנ"ך ומהלכה על חומר הענין

קאטאלאג: זמנים ספירה נומ׳ ⁨6⁩ פאקעט גייד ז׳ 29 תש"נ (1989–90) אידיש 1 שעה 27 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 27 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

אין די ימי הספירה ברענגט דער משגיח ראיות פון תנ"ך, פון חז"ל און פון הלכה אז מען מוז היטן דעם כבוד פון יעדן מענטש און יעדן נברא, און קיינמאל נישט פארשעמען קיינעם.

דער משגיח עפנט מיט די תלמידים פון רבי עקיבא וואס זענען נפטר געווארן אין די ימי הספירה ווייל זיי האבן נישט געהאט כבוד איינער פארן אנדערן, און ער ערקלערט אז גוטע מידות זענען דער כלי צו מקבל זיין די תורה, ממילא זענען די וואכן די צייט צו ארבעטן אויף זיי. ער זאגט אן אז אין די קומענדיגע וואכן וועט ער רעדן וועגן מידות בין אדם לחבירו, און ער גיט אפילו א מוסר פאר זיין אייגענע קהילה. דערנאך ברענגט ער א לאנגע קייט ראיות: אברהם אבינו'ס הכנסת אורחים, בית הלל, רחל, יוסף, תמר, דער עונש פאר יעקב'ן צוליב עשו'ס געשריי, בועז מיט מנוח, די שטיינער פונעם מזבח, דער עץ הדעת, די וואס גייען צוריק פון דער מלחמה, און דער עוף וואס מען ברענגט מיט די פעדערן. ער פארגלייכט תמר מיט אשת פוטיפר און ערקלערט אז פארשעמען א צווייטן איז ערגער ווי זיך אליין אומברענגען, מיט מעשיות פונעם בלאזשעווער רבי'ן. ער ענדיגט מיט מעשיות'דיגע ענינים: אנדערע דעות, קללות, קינדער, פורים-גראמען און פארריכטן דעם בעל קורא.

ענינים: בין אדם לחבירו · מידות טובות · ספירת העומר

סדר השיעור

  1. 0:00 ספירה און די תלמידים פון רבי עקיבא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס די תלמידים פון רבי עקיבא זענען נענש געווארן דווקא אין ספירה, און ערקלערט אז די טעג זענען צו צוגרייטן גוטע מידות, דער כלי צו מקבל זיין די תורה. ער זאגט אן אז אין די קומענדיגע וואכן וועט ער רעדן ווי אזוי צו פארבעסערן די מידות בין אדם לחבירו.

  2. 3:47 א שווער ווארט וועגן די מידות פון דער קהילה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט, כאטש עס קען זיין אומאנגענעם, אז זיין קהילה אין בארא פארק און פלעטבוש איז נישט אויסגעצייכנט מיט גוטע מידות, און ער רעכנט עס צו צו די אומשטענדן ווי חיות אין וועלכע די יונגע פליטים פון די לאגערן האבן געמוזט לעבן. ווייל א איד איז בטבע גוט, האלט ער אז די פרעמדע מידה וועט מיט דער צייט ארויסגעווארפן ווערן, און ער רופט צו א חשבון הנפש אין די טעג.

  3. 9:01 אברהם אבינו, בית הלל און רחל שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח הייבט אן די ראיות פון תנ"ך און חז"ל: דער מאמר צו זיין זהיר מיטן כבוד פון א חבר, אברהם אבינו'ס הכנסת אורחים גלייך נאך דער מילה, בית הלל וואס האבן אלעמאל מקדים געווען די דברי בית שמאי, און רחל וואס האט איבערגעגעבן די סימנים צו לאה כדי זי זאל נישט פארשעמט ווערן, און אין איר זכות קומען די קינדער צוריק.

  4. 13:46 יוסף, תומר דבורה און כבוד פאר יעדן נברא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט ווי יוסף האט ארויסגעשיקט אלעמען כדי זיינע ברידער זאלן נישט פארשעמט ווערן, ברענגט דעם תומר דבורה אז מען דארף מכבד זיין יעדן נברא ווייל דער רבונו של עולם האט אים באשאפן מיט חכמה, און די גמרא אז רבי'ס יסורים האבן זיך געענדיגט צוליב זיין רחמנות אויף קליינע בעלי חיים. ער לייגט צו אז דער מלבין פני חבירו ברבים פארלירט זיין חלק אין עולם הבא, און דער וואס טוט וויי דארף בעטן מחילה אפילו נאכן באצאלן.

  5. 19:35 עשו'ס געשריי און בועז'ס זעכציג קינדער שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז אפילו יעקב אבינו, וואס האט גורם געווען אז עשו זאל שרייען, איז געבליבן א בעל חוב ביז מרדכי'ס געשריי דורות שפעטער, און ער ברענגט דעם זוהר וועגן עשו'ס טרערן. דערנאך דערציילט ער די גמרא אז בועז האט פארלוירן זיינע זעכציג קינדער ווייל ער האט קיינמאל נישט איינגעלאדנט דעם קינדערלאזן מנוח צו זיינע חתונות.

  6. 24:46 כבוד אפילו פאר א שטיין, א בוים און א בעל עבירה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט אז די תורה היט דעם כבוד פון די שטיינער פונעם מזבח מיט א שיפוע, באהאלט וועלכער בוים איז געווען דער עץ הדעת כדי ער זאל נישט פארשעמט ווערן, שיקט אהיים אלע פטורים פון דער מלחמה כדי צו פארדעקן דעם בעל עבירה, האט געהרג'עט בלעם'ס אייזל פאר בלעם'ס כבוד, און פארמינערט דעם גנב'ס צאלונג ווען ער האט געטראגן א שעפס. פון דעם לערנט ער אז מען טאר נישט שנעל באשולדיגן און פארשעמען מענטשן.

  7. 30:14 די מגפה וואס פארדעקט, און דער פויגל חול שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז א מגפה וואס נעמט אוועק ממזרים נעמט אויך אנדערע מיט, כדי מען זאל נישט קענען ווייזן אויף קיין משפחה, און דעם מדרש אז דער פויגל חול אין נח'ס תיבה האט נישט געבעטן עסן כדי נישט צו מטריח זיין נח'ן, און איז געבענטשט געווארן צו לעבן אויף אייביג. ער מערקט אן אז די גוטע טבע פון א פויגל איז א מוסר פאר מענטשן.

  8. 33:43 תמר און אשת פוטיפר: צוויי משיחים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט רש"י אז די פרשה פון תמר שטייט נעבן דער פרשה פון אשת פוטיפר ווייל ביידע האבן געמיינט לשם שמים, און ער ערקלערט אז די צוויי פרשיות רעדן וועגן די צוויי משיחים, משיח בן דוד פון יהודה מיט תמר און משיח בן יוסף פון יוסף. ער שילדערט ווי תמר, כאטש זי האט געוואוסט אז משיח וועט ארויסקומען פון איר, האט נישט געוואלט נאמען יהודה'ן ווען מען האט זי ארויסגענומען צו פארברענען.

  9. 40:28 אשת פוטיפר, אסנת און שאול שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שטעלט אוועק אשת פוטיפר, וואס האט אויך געוואלט ברענגען משיח אבער האט אריינגעווארפן יוסף'ן אין תפיסה ווען ער האט זיך אפגעזאגט, קעגן תמר, און ער שליסט אז דער חילוק איז געווען גוטע מידות; זי האט גארנישט זוכה געווען, ווייל אסנת איז נאר געווען איר אנגענומענע טאכטער, די טאכטער פון דינה. ער לייגט צו אז שאול האט זוכה געווען צו מלכות ווייל ער האט גערעדט וועגן זיין משרת ווי א גלייכן.

  10. 45:40 ערגער ווי זיך אליין אומברענגען שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט פארוואס דער מאבד עצמו לדעת פארלירט זיין חלק אין עולם הבא: די מיתה אליין איז א כפרה פאר א מענטש, אבער דא איז די מיתה אליין די עבירה. פונדעסטוועגן, שליסט ער, האט תמר בעסער געוואלט פארברענט ווערן איידער פארשעמען יהודה'ן, ממילא איז מלבין פני חבירו ברבים נאך ערגער.

  11. 48:45 צוויי מעשיות פונעם בלאזשעווער רבי'ן מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט וועגן דעם בלאזשעווער רבי'ן, וואס האט געזאגט פארן קעניג'ס דאקטער אז זעקס טעג פאר מתן תורה קען א אידיש הארץ נישט קלאפן אין ארדענונג, און וועגן דער תשובה פון זיין זיידע, דעם צבי לצדיק, אז עס איז אסור אפילו בשב ואל תעשה, וואס האט שפעטער געראטעוועט דעם רבי'ן אין לאגער ווען ער האט באשלאסן צו עסן זיין ברויט.

  12. 57:26 דעם ארעמאנ'ס פויגל מיט די פעדערן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס מען פארברענט א קרבן עוף מיט די פעדערן כאטש זיי שמעקן שלעכט, און ברענגט חז"ל אז דאס איז כדי דער מזבח זאל זיין מהודר מיטן קרבן פון א עני. ער ווענדט עס אן אויף א קליינע מתנה ביי א שמחה און אויף א פשוטן תירוץ אין לערנען, וואס מען דארף אויפנעמען מיט שבח.

  13. 1:01:28 אנדערע פנימער, אנדערע דעות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט חז"ל אז פונקט ווי די פנימער זענען נישט גלייך אזוי זענען די דעות נישט גלייך, ערקלערט מיטן מדרש פון די מטבעות אז יעדער מענטש איז אן אנדער חותם פון צלם אלקים, און אז דער פנים ווייזט וואס עס טוט זיך אינעווייניג, מיט דער חכמת הפרצוף אין זוהר פרשת יתרו. ער שליסט אז מען קען נישט האבן קיין טענה אויף א צווייטן פארוואס ער טראכט אנדערש.

  14. 1:09:43 די בעל הביתטע און די קאץ; דעם כהנ'ס ברכה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט ווי רבי יצחק אלחנן האט פארגליכן זיך און זיין ציוניסטישן סעקרעטאר צו א בעל הביתטע און א קאץ: ביידע ווילן נישט קיין מייז, אבער נאר די קאץ פרייט זיך ווען זי געפינט איינע. דערנאך ברענגט ער דעם אמרי אמת'ס תירוץ פארוואס א כהן מאכט נישט קיין ברכה שלא עשני ישראל: דאס וואלט געווען מתכבד בקלון חבירו.

  15. 1:14:31 זען דאס גוטע, און קיינמאל נישט שעלטן א איד שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט אז די תורה דערמאנט ביים חזיר פריער זיין סימן טהרה און ערשט דערנאך זיין חסרון, אז חז"ל האבן מתקן געווען תפילה בלחש כדי בעלי עבירה זאלן נישט פארשעמט ווערן, און ער ברענגט די מעשה אין חובות הלבבות פון דעם חסיד וואס האט געזען די ווייסע ציין פון א נבילה. ער ווארנט קיינמאל נישט צו שעלטן אדער שלעכטס רעדן אויף א איד חוץ לשם שמים, ווייזט פון יבום אז מען טאר נישט זאגן ימח שמו אפילו אויף א משומד, און ברענגט דעם סאטמארער רב וואס האט געזאגט אז ער האט קיינמאל נישט געשאלטן קיין איד.

  16. 1:21:34 קינדער, פורים-גראמען און דער בעל קורא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווארנט נישט צו פארהערן פרעמדע קינדער כדי זיי צו פארשעמען און נישט צו מאכן פורים-גראמען אויף א צווייטנס חשבון, ערקלערט אז מען פארריכט א בעל קורא נאר ביי א טעות וואס טוישט דעם טייטש, דערמאנט דעם מנהג צו זינגען ביי דער דרשה פון א חתן, און ענדיגט מיטן חפץ חיים וואס האט געהייסן מאכן געבראקטס פאר א גאסט כדי אים נישט צו פארשעמען.

דער שיעור, אויסגעשריבן

ספירה און די תלמידים פון רבי עקיבא

0:10

דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אז די תלמידים פון רבי עקיבא זענען נפטר געווארן אין די וואכן ווייל זיי האבן נישט נוהג געווען כבוד זה בזה. ער פרעגט: זיי האבן דאך נישט געהאט כבוד א גאנץ יאר, פארוואס זענען זיי נענש געווארן דווקא אין ספירה? א

1:29

ער ענטפערט פונעם שערי קדושה אז די תורה רעדט נאר פון מצוות און נישט פון מידות, ווייל מידות זענען א הקדמה צו דער תורה. א מידה איז א כלי צו מקבל זיין די תורה; אויב די כלי האט לעכער, גיסט זיך די תורה ארויס. ספירה איז די צייט צוצוגרייטן די כלי, דערפאר איז דעמאלט געווען דער משפט. ב

א שווער ווארט וועגן דער קהילה

3:52

איידער ער רעדט עטליכע וואכן וועגן מידות בין אדם לחבירו, זאגט דער משגיח א זאך וואס, ווי ער זאגט, וועט נישט געפעלן: זיין קהילה אין בארא פארק און פלעטבוש איז נישט אויסגעצייכנט מיט גוטע מידות, און אידן פון אנדערע ערטער האבן בעסערע מידות.

6:54

דער טעם, זאגט ער, איז פשוט. די פליטים פון די לאגערן זענען מערסטנס געווען יונגע מענטשן, וואס אין די יארן ווען זיי האבן געדארפט חינוך האבן זיי געמוזט לעבן ערגער ווי חיות און זיך שלאגן פאר א ברעקל ברויט. ווייל א איד איז בטבע גוט, וועט די פרעמדע מידה ארויסגעווארפן ווערן ווי א טראנספלאנט, אבער דאס נעמט צייט; אינדערצייט איז ספירה די צייט פאר א חשבון הנפש.

אברהם אבינו, בית הלל און רחל

9:26

דער משגיח הייבט אן די ראיות מיטן מאמר אז ווער עס וויל זוכה זיין צו עולם הבא זאל זיין זהיר מיטן כבוד פון א חבר. די ערשטע זאך וואס די תורה דערציילט פון אברהם אבינו נאך דער מילה איז זיין הכנסת אורחים: ער האט אפגעוואשן דעם שטויב פון די אורחים'ס פיס אן ווארטן צו וויסן אז זיי זענען מלאכים. ג

11:01

בית הלל, לייגט ער צו, האבן זוכה געווען אז די הלכה זאל זיין ווי זיי ווייל זיי האבן אלעמאל מקדים געווען די דברי בית שמאי. רחל האט איבערגעגעבן די סימנים צו לאה כדי איר שוועסטער זאל נישט פארשעמט ווערן, און רש"י ברענגט אז אין איר זכות ושבו בנים לגבולם. ד,ה

יוסף און כבוד פאר יעדן נברא

14:41

יוסף, כאטש די ברידער האבן אים געוואלט טויטן, האט ארויסגעשיקט אלעמען איידער ער האט זיך באוויזן, אליין קעגן צען, אן קיין שומר, כדי זיי זאלן נישט פארשעמט ווערן. דער תומר דבורה לערנט מכבד זיין יעדן נברא, אפילו א ראץ אדער א שלאנג, ווייל דער רבונו של עולם האט יעדן באשאפן מיט חכמה, און די גמרא דערציילט אז רבי'ס יסורים האבן זיך געענדיגט צוליב זיין רחמנות אויף קליינע בעלי חיים. ו,ז,ח

17:06

על אחת כמה וכמה א מענטש וואס איז באשאפן בצלם אלקים: המלבין פני חבירו ברבים האט נישט קיין חלק לעולם הבא, און תמר האט נישט ארויסגעזאגט יהודה'ס נאמען. דער משגיח לייגט צו אז אפילו נאכן באצאלן דארף דער מזיק בעטן מחילה, און מען דארף אכטונג געבן נישט וויי צו טאן קיין שום נברא, אפילו א רשע. ט,י,כ

עשו'ס געשריי און בועז'ס קינדער

19:41

קוים איינער איז געווען אזוי גערעכט ווי יעקב אבינו, פונדעסטוועגן, ווייל ער האט גורם געווען אז עשו זאל שרייען א צעקה גדולה ומרה איבער די ברכות, איז דער חוב געבליבן; דורות שפעטער האט מרדכי געשריגן מיט די זעלבע ווערטער. דער משגיח ברענגט דעם זוהר אז צוויי טרערן זענען ארויס פון עשו'ס אויגן און א דריטע איז געבליבן, און די גאולה וועט קומען ווען עשו'ס טרערן וועלן אויסטרוקענען. ל,מ,נ

22:21

די גמרא זאגט אז אבצן איז בועז, וואס האט געהאט זעכציג קינדער און קיינמאל נישט איינגעלאדנט דעם קינדערלאזן מנוח צו זייערע חתונות, ווייל מנוח וועט אים קיינמאל נישט קענען צוריקלאדן. אלע קינדער פון בועז זענען געשטארבן, און מנוח האט געהאט א זון, שמשון. כאטש בועז איז זיכער געווען א צדיק, זעט מען דערפון ווי מען דארף אכטונג געבן אויף א צווייטנס געפילן. ס

כבוד אפילו פאר א שטיין, א בוים און א בעל עבירה

25:09

די תורה הייסט מאכן א כבש צום מזבח און נישט קיין טרעפ, און רש"י ערקלערט אז אפילו שטיינער, וואס פילן גארנישט, טאר מען נישט נוהג זיין בבזיון. אזוי אויך זאגט די תורה קיינמאל נישט וועלכער בוים איז געווען דער עץ הדעת, כדי מענטשן זאלן נישט ווייזן אויף אים און אים פארשעמען. ע,פ

27:41

די וואס זענען פטור פון דער מלחמה, ווער עס האט געבויט א הויז אדער געפלאנצט א כרם, גייען אויך אהיים, כדי מען זאל נישט דערקענען דעם וואס גייט צוריק צוליב זיינע עבירות. די אייזל וואס האט גערעדט איז געהרג'עט געווארן כדי זי זאל נישט זיין קיין בזיון פאר בלעם, און א גנב וואס האט געטראגן א שעפס צאלט ווייניגער צוליב זיין בזיון. פון דעם שליסט דער משגיח אז מען טאר נישט שנעל באשולדיגן און פארשעמען מענטשן. צ,ק,ר

די מגפה און דער פויגל חול

30:14

די גמרא זאגט אז פון צייט צו צייט קומט א מגפה און נעמט אוועק ממזרים, אבער זי נעמט אויך אנדערע מיט, כדי מען זאל נישט קענען ווייזן אויף קיין משפחה. דערנאך ערקלערט דער משגיח דעם פסוק וועגן דעם פויגל חול: אין נח'ס תיבה האט ער זיך פארשטעקט אין א ווינקל כדי נישט מטריח צו זיין דעם פארנומענעם נח, און נח האט אים געבענטשט צו לעבן אויף אייביג. אויב א פויגל האט אזא טבע, איז דאס א מוסר פאר מענטשן. ש,ת,אא

תמר און די צוויי משיחים

34:53

רש"י פרעגט פארוואס נאך דער פרשה פון יהודה און תמר קומט די פרשה פון אשת פוטיפר, און ענטפערט אז ביידע האבן געמיינט לשם שמים. דער משגיח ערקלערט אז די צוויי פרשיות רעדן וועגן די צוויי משיחים: משיח בן דוד קומט פון יהודה און תמר דורך פרץ, בועז, ישי און דוד, און משיח בן יוסף קומט פון יוסף. ער דערמאנט דעם אריז"ל אז ביי "את צמח דוד" בעט מען אז משיח בן יוסף זאל נישט געהרג'עט ווערן. אב

38:37

לויטן מדרש האט תמר געזאגט צו אירע חברטעס אז פון איר וועלן ארויסקומען מלכים און משיח. ווען מען האט זי ארויסגענומען צו פארברענען, און משיח צוזאמען מיט איר, האט זי נאר געשיקט די סימנים און געזאגט אז זי טראגט פון דעם וועמען זיי געהערן, און געלאזט פאר יהודה'ן מודה צו זיין. זי האט בעסער געוואלט פארברענט ווערן איידער אים פארשעמען. אג,י

אשת פוטיפר, אסנת און שאול

40:34

אשת פוטיפר האט אויך געוואוסט אז פון איר וועט ארויסקומען משיח בן יוסף. ווען יוסף האט זיך אפגעזאגט, האט זי אים אריינגעווארפן אין תפיסה. ביידע האבן געמיינט לשם שמים און ביידע האבן געוואלט ברענגען משיח; דער גאנצער חילוק איז געווען גוטע מידות. תמר האט זוכה געווען, און אשת פוטיפר האט גארנישט זוכה געווען.

42:32

אסנת איז נישט געווען איר אמת'ע טאכטער נאר די טאכטער פון דינה, ווי עס שטייט אין פרקי דרבי אליעזר און אין תרגום יונתן; מען האט זי אוועקגעטראגן קיין מצרים און דער קינדערלאזער פוטיפר האט זי אנגענומען. דער מדרש דערציילט ווי יוסף האט זי דערקענט דורך א קמיע פון יעקב. דער משגיח לייגט צו אז שאול האט זוכה געווען צו מלכות ווייל ער האט גערעכנט זיין משרת ווי א גלייכן, ווען ער האט געזאגט אז דער טאטע וועט זיך זארגן וועגן זיי ביידע. אד,אה,או,אז

ערגער ווי זיך אליין אומברענגען

46:00

דער מאבד עצמו לדעת האט נישט קיין חלק לעולם הבא. דער משגיח ערקלערט אז די מיתה פון יעדן מענטש איז א כפרה, ווי אין די חלוקי כפרה פון רבי ישמעאל, אבער דא איז די מיתה אליין די עבירה. דער פני יהושע און דער חתם סופר ערקלערן אז עס איז נישטא קיין ערגערע עבירה. פונדעסטוועגן האט תמר בעסער געוואלט פארברענט ווערן איידער פארשעמען יהודה'ן, ממילא איז מלבין פני חבירו ברבים נאך ערגער. אח,אט

צוויי מעשיות פונעם בלאזשעווער רבי'ן

48:51

דער משגיח דערציילט פונעם בלאזשעווער רבי'ן, אן אייניקל פונעם צבי לצדיק. ווען דער רבי איז געווען אלט און שוואך, האט אים דעם קעניג'ס פערזענליכער דאקטער, אמאל א אידיש ישיבה-אינגל, אונטערגעזוכט און געזאגט אז אלץ איז אין ארדענונג, נאר די הארץ קלאפט נישט גלייך. האט דער רבי אים געפרעגט צי ער ווייסט וואס היינט איז: זעקס טעג פאר מתן תורה. ווי אזוי ערווארט ער אז א אידיש הארץ זאל דעמאלט קלאפן אין ארדענונג?

52:45

די צווייטע מעשה איז נוגע צו מאבד עצמו לדעת. דער צבי לצדיק האט קיינמאל נישט געוויזן זיינע תשובות, אבער איינמאל האט ער אריינגערופן זיין אייניקל און אים געוויזן איין תשובה: אז דער איסור איז אפילו ווען מען ראטעוועט זיך נישט בשב ואל תעשה. יארן שפעטער, אין לאגער, ווען ער האט געוואויגן ארום זיבעציג פונט, האט דער רבי באשלאסן נישט צו עסן זיין טעגליך ברויט כדי צו ענדיגן די יסורים. אי

56:43

פלוצלינג האט ער זיך דערמאנט אין דער תשובה און פארשטאנען פארוואס דער זיידע האט אים געוויזן נאר די איינע. ער האט געגעסן דאס ברויט, איז געבליבן לעבן, געקומען קיין אמעריקע און געווארן פון די גרויסע מנהיגים דא.

דעם ארעמאנ'ס פויגל

58:11

פעדערן גיבן א שרעקליכן ריח ווען מען פארברענט זיי, און אין בית המקדש האט געדארפט זיין א ריח ניחוח; פארוואס זשע פארברענט מען א קרבן עוף מיט די פעדערן? רש"י ערקלערט: כדי שיהא המזבח מהודר בקרבנו של עני. אן פעדערן וואלט זיין קליין פייגעלע אויסגעזען נאך קלענער, און דער אייבערשטער נעמט אן דעם שלעכטן ריח כדי אים נישט צו פארשעמען. אכ

1:00:22

דער משגיח ווענדט עס אן אויף איינעם וואס ברענגט א גאר קליינע מתנה צו א שמחה, און אויף א בחור וואס זאגט א פשוטן תירוץ: מען דארף אים דאנקען, מחזק זיין און אפשאצן.

אנדערע פנימער, אנדערע דעות

1:01:35

חז"ל זאגן אז כשם שפרצופיהם שונים כך דעותיהם שונות. דער משגיח ברענגט דעם מדרש פון א מלך'ס מטבעות, וואס זענען אלע גלייך צום ערשטן חותם; דער אייבערשטער האט געחתמ'עט אדם הראשון מיט צלם אלקים, און פונדעסטוועגן האבן קיין צוויי מענטשן פון ביליאנען נישט דעם זעלבן פנים, ווייל יעדער האט אן אנדער כאראקטער און דער פנים ווייזט עס. אל,אמ

1:04:19

דערפאר, זאגט ער, הייסט עס פנים: ווי אן עקס-רעי ווייזט עס דאס אינעווייניגסטע. עס איז דא א חכמת הפרצוף, און דער זוהר אין פרשת יתרו רעדט אויף אסאך בלעטער ווי אזוי מען דערקענט פונעם פנים צי איינער איז א צדיק אדער א רשע, מיט א מעשה פון א בעל עבירה וואס זיין עבירה האט זיך געזען ווי א צייכן. אמאליגע דאקטוירים האבן געוואוסט די קרענק פונעם פנים און די אויגן. אנ

1:08:39

ממילא, פונקט ווי מען קען נישט האבן קיין טענה אויף א צווייטן פארוואס ער האט אן אנדער פנים, קען מען נישט האבן קיין טענה פארוואס ער זעט די זאכן אנדערש.

די בעל הביתטע און די קאץ

1:09:46

רבי יצחק אלחנן, וואס האט געקעמפט קעגן די ציוניסטן פון זיין צייט, האט געהאט א סעקרעטאר וואס האט הנאה געהאט זיי צו אטאקירן. האט ער געזאגט אז דער חילוק צווישן זיי איז ווי א בעל הביתטע און א קאץ: ביידע ווילן נישט קיין מייז, אבער די בעל הביתטע פרייט זיך ווען עס איז נישטא קיין מייז, און די קאץ ווען זי געפינט איינע צו כאפן. אמאל מוז מען קעמפן פאר דער תורה, אבער מען טאר נישט וועלן אז אנדערע זאלן זיין רשעים.

1:12:42

מען האט געפרעגט דעם אמרי אמת פארוואס א כהן מאכט נישט קיין ברכה שלא עשני ישראל. ער האט געענטפערט אז דעם כהנ'ס מער מצוות קומען פונעם עגל, ווען שבט לוי האט נישט געזינדיגט, ממילא וואלט אזא ברכה געווען מתכבד בקלון חבירו.

זען דאס גוטע; קיינמאל נישט שעלטן א איד

1:14:44

אין פרשת שמיני דערמאנט די תורה ביים חזיר פריער זיין סימן טהרה און ערשט דערנאך דעם סימן וואס פעלט, זי עפנט מיט א שבח אפילו ביי א טמא'נע בהמה. רבי שמעון בן יוחאי ערקלערט אז מען האט מתקן געווען תפילה בלחש כדי אנדערע זאלן נישט הערן ווי א מענטש איז מתודה אויף זיינע עבירות. אס,אע

1:17:19

דער חובות הלבבות דערציילט פון א חסיד וואס איז פארביי א שטינקענדיגע נבילה און האט געוויזן אויף אירע ווייסע ציין; יעדער זעט ביי א צווייטן לויט זיין אייגענער גוטסקייט. דער משגיח ווארנט קיינמאל נישט צו שעלטן אדער שלעכטס רעדן אויף א איד, חוץ לשם שמים, און דעמאלט מיט גרויס זהירות. אפ

1:19:13

א רב האט אמאל מוחה געווען ווען איינער האט געזאגט ימח שמו אויף א משומד: די תורה פארלאנגט יבום אפילו ביי דער אלמנה פון א משומד, כדי ולא ימחה שמו מישראל. דער סאטמארער רב, א גרויסער קעמפער, האט געזאגט אז ער האט קיינמאל נישט געשאלטן קיין איד. אצ

קינדער, פורים-גראמען און דער בעל קורא

1:22:02

די תורה זאגט ולא תונו איש את עמיתו, און דער משגיח זאגט אז דאס מיינט אויך א קליין קינד: א גאסט וואס פארהערט א פרעמד קינד און פארשעמט אים האט נישט קיין רשות, סיידן דער טאטע בעט אים. מען טאר נישט מאכן פורים-גראמען אויף א צווייטנס חשבון; דער וואס מען לאכט פון אים ווערט רויט. אק

1:23:56

לויטן משנה ברורה פארריכט מען א בעל קורא נאר ביי א טעות וואס טוישט דעם טייטש. דער משגיח ערקלערט דעם מנהג צו זינגען ביי דער דרשה פון א חתן, כדי דער וואס קען נישט זאגן זאל נישט פארשעמט ווערן. ער ענדיגט מיטן חפץ חיים, וואס האט נישט געגעסן געבראקטס, אבער פאר א קרוב וואס האט יא געגעסן האט ער געהייסן די רביצין מאכן קניידלעך. אר

מראי מקומות

תורה

  1. ג לכאורה Bereishis 18:1-8 מפתח אינעם אויסשרייב: 9:26
  2. ו Bereishis 45:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 14:41
  3. י Bereishis 38:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:06, 38:37
  4. ל Bereishis 27:34 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:41
  5. ע Shemos 20:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:09
  6. צ Devarim 20:5-8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:41
  7. אס Vayikra 11:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:14:44
  8. אצ Devarim 25:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:19:13
  9. אק Vayikra 25:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:22:02

נביאים

  1. אז Shmuel I 9:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 42:32

כתובים

  1. מ Esther 4:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:41
  2. ת Iyov 29:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:14

תרגום

  1. אה לכאורה Targum Yonasan on Bereishis 41:45 מפתח אינעם אויסשרייב: 42:32

משנה

  1. ט לכאורה Avos 3:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 17:06

תלמוד בבלי

  1. א Yevamos 62b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:10
  2. ד Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:01
  3. ח Bava Metzia 85a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 14:41
  4. ס Bava Basra 91a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:21
  5. ק לכאורה Sotah 44a מפתח אינעם אויסשרייב: 27:41
  6. ר Bava Kamma 79b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:41
  7. ש לכאורה Yevamos 78b מפתח אינעם אויסשרייב: 30:14
  8. אח Yoma 86a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:00
  9. אל לכאורה Berachos 58a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:01:35
  10. אע Sotah 32b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:14:44

מדרש

  1. אא Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 30:14
  2. אג Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 38:37
  3. אד Pirkei d'Rabbi Eliezer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 42:32
  4. או Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 42:32
  5. אמ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 1:01:35

זוהר און קבלה

  1. נ Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 19:41
  2. אנ לכאורה Zohar, Yisro, on Shemos 18:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:04:19

ראשונים

  1. ה לכאורה Rashi on Yirmiyahu 31:14 מפתח אינעם אויסשרייב: 11:01
  2. כ לכאורה Rambam, Hilchos Chovel uMazik 5:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 17:06
  3. פ לכאורה Rashi on Shemos 20:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 25:09
  4. אב לכאורה Rashi on Bereishis 39:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 34:53
  5. אכ לכאורה Rashi on Vayikra 1:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 58:11
  6. אפ Chovos HaLevavos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:17:19

אחרונים און חסידות

  1. ב Shaarei Kedushah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:29
  2. ז Tomer Devorah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 14:41
  3. אי Tzvi LaTzaddik (responsa) (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 52:45
  4. אר Mishnah Berurah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:23:56

אנדערע

  1. אט Pnei Yehoshua (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 46:00

עיקרי הדברים

  1. 0:41 גוטע מידות זענען דער כלי פאר דער תורה, דערפאר זענען די ימי הספירה פאר שבועות די צייט זיי צו פארריכטן, און די תלמידים פון רבי עקיבא זענען דעמאלט נענש געווארן ווייל זיי האבן נישט געהאט כבוד איינער פארן אנדערן.
  2. 15:19 יעדער נברא איז באשאפן געווארן פונעם רבונו של עולם מיט חכמה, ממילא דארף מען האבן כבוד און רחמנות אפילו אויף בהמות, ביימער און שטיינער.
  3. 17:12 פארשעמען א צווייטן ברבים איז אזוי שווער אז תמר האט בעסער געוואלט פארברענט ווערן איידער פארשעמען יהודה'ן, און דער משגיח זאגט אז דאס איז ערגער ווי זיך אליין אומברענגען.
  4. 37:17 תמר און אשת פוטיפר האבן ביידע געמיינט לשם שמים כדי צו ברענגען משיח, און דער גאנצער חילוק צווישן זיי איז געווען גוטע מידות.
  5. 1:01:35 פונקט ווי די פנימער זענען נישט גלייך, אזוי זענען די דעות נישט גלייך, און מען טאר נישט האבן קיין טענה אויף א צווייטן פארוואס ער טראכט אנדערש.
  6. 1:00:34 דער משגיח ווענדט אן כבוד הבריות אין טאג-טעגליכן לעבן: מחזק זיין א פשוטן תירוץ אדער א קליינע מתנה, נישט שעלטן קיין איד, נישט פארשעמען קינדער און נישט מאכן גראמען אויף א צווייטנס חשבון.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 0:57 אויב די תלמידים פון רבי עקיבא האבן נישט געהאט כבוד א גאנץ יאר, פארוואס זענען זיי נענש געווארן דווקא אין ספירה?

    תירוץ: 1:15 ווייל די טעג זענען באשטימט צו צוגרייטן גוטע מידות אלס כלי פאר דער תורה, און ווער עס ארבעט זיך נישט אויס דעמאלט ווערט גע'משפט.

  2. קשיא: 26:22 פארוואס זאגט די תורה נישט וואס דער עץ הדעת איז געווען?

    תירוץ: 26:43 כדי דער בוים זאל נישט פארשעמט ווערן ווען מענטשן ווייזן אויף אים.

  3. קשיא: 34:51 פארוואס שטייט די פרשה פון אשת פוטיפר נעבן דער פרשה פון תמר?

    תירוץ: 34:57 רש"י ערקלערט אז ביידע האבן געמיינט לשם שמים; דער משגיח לייגט צו אז די צוויי פרשיות רעדן וועגן די צוויי משיחים.

  4. קשיא: 46:05 פארוואס איז דער מאבד עצמו לדעת ערגער ווי דער וואס הרג'עט א צווייטן?

    תירוץ: 46:30 די מיתה פון יעדן מענטש איז א כפרה, אבער דא איז די מיתה אליין די עבירה, ממילא קען זי נישט מכפר זיין.

  5. קשיא: 58:11 פארוואס פארברענט מען א קרבן עוף מיט די פעדערן כאטש עס שמעקט שלעכט?

    תירוץ: 59:19 כדי דער מזבח זאל זיין מהודר מיטן קרבן פון א עני, און זיין קליין קרבן זאל נישט אויסזען נאך קלענער.

  6. קשיא: 1:12:35 פארוואס מאכט א כהן נישט קיין ברכה שלא עשני ישראל?

    תירוץ: 1:13:26 דער אמרי אמת האט געענטפערט אז דאס וואלט געווען מתכבד בקלון חבירו, אויף אנדערע אידן וועמענס עלטערן האבן געזינדיגט ביים עגל און שבט לוי נישט.

מעשיות

  1. 22:24 בועז וואס האט נישט איינגעלאדנט מנוח

    בועז, וואס די גמרא זאגט אז ער איז אבצן, האט געהאט זעכציג קינדער און געמאכט פאר זיי חתונות, אבער ער האט קיינמאל נישט איינגעלאדנט דעם קינדערלאזן מנוח, ווייל מנוח וועט אים קיינמאל נישט קענען צוריקלאדן. צום סוף זענען אלע קינדער פון בועז געשטארבן, און מנוח האט געהאט א זון, שמשון. דער משגיח לייגט צו א פשט אין נעמי'ס ווערטער צו רות, אז רות האט מורא געהאט ווייל בועז'ס קינדער זענען אלע געשטארבן.

    אין דער מעשה: בועז, מנוח, שמשון, רות, נעמי

  2. 31:35 דער פויגל חול אין נח'ס תיבה

    אין דער תיבה האט נח געגעבן עסן פאר אלע באשעפענישן, און ער האט געזען אז דער פויגל חול זיצט פארשטעקט אין א ווינקל און קומט נישט עסן. ווען ער האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געענטפערט אז ער האט געזען ווי נח איז פארנומען טאג און נאכט צו שפייזן אלעמען, און ער האט אים נישט געוואלט מטריח זיין. האט נח אים געבענטשט אז ער זאל לעבן אויף אייביג.

    אין דער מעשה: נח

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  3. 49:36 דער בלאזשעווער רבי און דעם קעניג'ס דאקטער

    ווען דער בלאזשעווער רבי איז געווען אלט און שוואך, איז דורכגעפארן דורך בלאזשאוו דעם קעניג'ס פערזענליכער דאקטער, און די חסידים האבן אראנזשירט אז ער זאל אונטערזוכן דעם רבי'ן. דער דאקטער, וואס איז אמאל געווען א אידיש ישיבה-אינגל, האט געזאגט אז אלץ איז אין ארדענונג, נאר די הארץ קלאפט נישט אין ארדענונג. האט דער רבי אים געפרעגט צי ער געדענקט וועלכער טאג היינט איז, זעקס טעג פאר מתן תורה, און ווי אזוי ער ערווארט אז א אידיש הארץ זאל דעמאלט קלאפן אין ארדענונג.

    אין דער מעשה: דער בלאזשעווער רבי

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

  4. 52:57 די תשובה וואס האט געראטעוועט דעם בלאזשעווער רבי'ן

    ווען דער בלאזשעווער רבי איז געווען א בחור, האט זיין זיידע, דער בעל צבי לצדיק, וואס האט קיינמאל נישט געוויזן זיינע תשובות, אים אריינגערופן און געוויזן איין תשובה: אז דער איסור פון מאבד עצמו לדעת איז אפילו בשב ואל תעשה, ווען מען ראטעוועט זיך נישט. יארן שפעטער, אויסגעהונגערט אין לאגער ביז ער האט געוואויגן ארום זיבעציג פונט, האט ער באשלאסן נישט צו עסן זיין טעגליך ברויט כדי צו ענדיגן די יסורים, און דא האט ער זיך דערמאנט אין דער תשובה און פארשטאנען פארוואס דער זיידע האט אים געוויזן. ער האט געגעסן דאס ברויט, איז געבליבן לעבן און געקומען קיין אמעריקע.

    אין דער מעשה: דער בלאזשעווער רבי, דער צבי לצדיק

  5. 1:09:46 רבי יצחק אלחנן'ס סעקרעטאר

    רבי יצחק אלחנן האט געקעמפט קעגן די ציוניסטן און משכילים פון זיין צייט, און זיין סעקרעטאר איז געווען א שטארקער שונא פון די ציוניסטן וואס האט הנאה געהאט זיי צו אטאקירן. האט רבי יצחק אלחנן געזאגט אז דער חילוק צווישן זיי איז ווי צווישן א בעל הביתטע און א קאץ: ביידע ווילן נישט קיין מייז אין שטוב, אבער די בעל הביתטע פרייט זיך ווען עס איז נישטא קיין מייז, און די קאץ פרייט זיך ווען זי געפינט איינע צו כאפן.

    אין דער מעשה: רבי יצחק אלחנן ספעקטאר

  6. 1:17:19 דער חסיד און די נבילה

    אין דער מעשה וואס דער משגיח ברענגט פון חובות הלבבות, איז א חסיד געגאנגען מיט אנדערע מענטשן אין וואלד און זיי זענען פארביי א נבילה מיט א שרעקליכן ריח. די אנדערע האבן זיך באקלאגט אויפן ריח, אבער דער חסיד האט געזאגט: קוקט וואס פאר שיינע ווייסע ציין זי האט. דער משגיח ערקלערט אז יעדער זעט ביי א צווייטן לויט זיין אייגענער גוטסקייט אדער שלעכטסקייט.

  7. 1:26:13 דער חפץ חיים און די געבראקטס

    דער חפץ חיים איז געווען זייער א מחמיר און האט נישט געגעסן געבראקטס אויף פסח, אבער ווען א קרוב וואס האט יא געגעסן געבראקטס איז געקומען צו גאסט, האט ער געהייסן די רביצין מאכן קניידלעך כדי אים נישט צו פארשעמען.

    אין דער מעשה: דער חפץ חיים

געדאנקען

  1. 1:00 די תלמידים פון רבי עקיבא האבן נישט געהאט כבוד א גאנץ יאר, אבער זיי זענען נענש געווארן אין ספירה ווייל די טעג זענען באשטימט צו פארריכטן די מידות פאר קבלת התורה.
  2. 26:38 די תורה זאגט נישט וועלכער בוים איז געווען דער עץ הדעת כדי דער בוים זאל נישט פארשעמט ווערן, א ראיה ווי דער אייבערשטער היט דעם כבוד אפילו פון א געוויקס.
  3. 37:17 די צוויי פרשיות פון תמר און אשת פוטיפר רעדן וועגן די צוויי משיחים, און ביידע האבן געמיינט לשם שמים; דער איינציגער חילוק איז געווען די גוטע מידות, דערפאר האט איינע זוכה געווען און די אנדערע נישט.
  4. 46:32 דער מאבד עצמו לדעת האט נישט קיין כפרה ווייל די מיתה, וואס איז געווענליך א כפרה, איז דא אליין די עבירה; פונדעסטוועגן האט תמר אויסגעקליבן די מיתה איידער פארשעמען יהודה'ן, ממילא איז פארשעמען ערגער.
  5. 1:03:57 דאס ווארט פנים ווייזט אז דער פנים איז א פענצטער צום אינעווייניג: יעדער פנים איז אנדערש ווייל יעדער כאראקטער איז אנדערש, ממילא קען מען נישט האבן קיין טענה אויף א צווייטנס דעות פונקט ווי אויף זיין פנים.
  6. 1:12:47 א כהן מאכט נישט קיין ברכה שלא עשני ישראל, ווייל דאס וואלט געווען מתכבד בקלון חבירו, אויף די אידן וועמענס עלטערן האבן געזינדיגט ביים עגל.
  7. 1:16:08 די תורה דערמאנט ביים חזיר פריער זיין סימן טהרה און ערשט דערנאך דעם סימן טומאה, זי עפנט מיט א שבח אפילו ביי א טמא'נע בהמה.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 8:48 דער משגיח זאגט אז די ימי הספירה, ווען מען ארבעט אויף די מידות, זענען די צייט צו מאכן א חשבון הנפש און ווערן בעסערע אידן און בעסערע מענטשן.
  2. 1:00:22 ער זאגט אז א קליינע מתנה ביי א שמחה אדער א פשוטער תירוץ אין לערנען דארף מען אויפנעמען מיט ווארעמקייט און שבח, נישט מבזה זיין.
  3. 1:18:23 ער ווארנט קיינמאל נישט צו שעלטן אדער רעדן שלעכטס אויף א איד, חוץ לשם שמים כדי צו באשיצן אנדערע, און דעמאלט נאר מיט גרויס זהירות.
  4. 1:22:14 ער זאגט אז מען זאל נישט פארהערן פרעמדע קינדער און זיי פארשעמען, און נישט מאכן פורים-גראמען אויף א צווייטנס חשבון.
  5. 1:24:11 ער זאגט אז א בעל קורא וואס מאכט א טעות וואס טוישט נישט דעם טייטש, זאל מען אים נישט פארריכטן ברבים.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אסנת, בועז, בלעם, דינה, דער אמרי אמת, דער בלאזשעווער רבי, דער חפץ חיים, דער חתם סופר, דער סאטמארער רב, דער פני יהושע, דער צבי לצדיק, יהודה, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, לאה אמנו, מנוח, מרדכי הצדיק, נח, נעמי, עשו, פוטיפר'ס ווייב, רבי יהודה הנשיא, רבי יצחק אלחנן ספעקטאר, רבי משה קורדובירו, רבי עקיבא, רבי שמעון בר יוחאי, רות, רחל אמנו, שמשון, תמר

ערכים חשבון הנפש, כבוד הבריות, לשם שמים, מדות, מלבין פני חבירו ברבים, משיח בן יוסף, ספירת העומר

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט